Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. w Warszawie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa P. G.

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania strony przeciwnej.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 10 stycznia 2024 r. (data stempla pocztowego k. 118) powód P. G. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 278.621,95 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm prawem przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powód wskazał, że na podstawie ustnej umowy zlecił Ubezpieczonemu — radcy prawnemu A. S. reprezentowanie go w postępowaniu o zapłatę kwoty 210.000,00 zł z powództwa (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W.. Powód zarzucił, że jego pełnomocnik wbrew jego poleceniu nie sporządził i nie wniósł skargi kasacyjnej od wyroku Sądu II instancji (w ramach którego sąd zmienił wyrok Sądu Okręgowego i zasądził od Powoda na rzecz (...) (...) kwotę 210.000,00 zł), ani nie przedstawił powodowi opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Uchybienie pełnomocnika skutkowało odrzuceniem skargi samodzielnie sporządzonej przez powoda, a także skargi sporządzonej przez nowo ustanowionego pełnomocnika, z uwagi na przekroczenie terminu na dokonanie tej czynności. Powód zaznaczył, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Izby Radców Prawnych w S. orzeczeniem z dnia 25 kwietnia 2022 r. uznał Ubezpieczonego (pełnomocnika) winnym przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że nie poinformował Powoda o otrzymaniu uzasadnienia II Wyroku oraz, że nie przekazał Wnioskodawcy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie powoda ustanowienie (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we W., jako wierzyciela hipotecznego w księdze wieczystej, doprowadziło do przekształcenia dotychczasowej hipoteki na nowy typ hipoteki, ustanowionej na skutek wejścia w życie nowelizacji z 26 czerwca 2009 r. Ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zdaniem powoda skuteczne złożenie skargi kasacyjnej doprowadziłoby do zmiany w całości zaskarżonego wyroku na korzyść powoda, względnie do przekazania go do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji. Powód zaznaczył również, że zgodnie ze stanowiskiem podnoszonym zarówno w toku postępowania likwidacyjnego, jak i w skardze kasacyjnej, roszczenie objęte przedmiotowym postępowaniem zostało w całości spłacone przez dłużnika kredytowego — w konsekwencji czego powództwo winno było zostać oddalone w całości jako nieudowodnione co do zasady, jak i wysokości przez stronę powodową. W ocenie strony powodowej, zaniedbania Ubezpieczonego miały bezpośredni wpływ na wszczęcie wobec Powoda postępowań egzekucyjnych, zaś brak zawiadomienia przez Ubezpieczonego o prawomocnym zakończeniu postępowania w sposób oczywisty uniemożliwiło stronie powodowej podjęcie polubownych działań w zakresie spłaty zobowiązania, a tym samym uniknięcia znacznych, dodatkowych kosztów egzekucji. Niezależnie od powyższego powód wskazał, że w świetle zapisów art. 8 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym, wobec braku odpowiedzi ze strony Pozwanej na reklamację strony powodowej (na odmowę wypłaty odszkodowania) w ustawowym terminie, przedmiotową reklamacją należy uznać za uzasadnioną. (pozew k. 3-14)

W odpowiedzi na pozew pozwany (...) S.A. w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej w wysokości 34 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwany stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, wbrew stanowisku powoda, odpowiedź na II Reklamację, jak również na wszystkie inne składane przez Powoda reklamacje i wezwania została udzielona z zachowaniem terminów przewidzianych w Ustawie dotyczącej reklamacji. Niemniej nawet gdyby przyjąć, że Pozwany uchybił terminowi na udzielenie odpowiedzi na II Reklamację, zarówno na etapie przedsądowym jak i obecnie kwestionuje zasadność dochodzonego przez Powoda roszczenia zarówno co do zasady jak i wysokości, w związku z czym spór pomiędzy stronami winien zostać rozstrzygnięty przez Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Pozwany - nie przecząc, że Ubezpieczony dopuścił się zaniedbania związanego z brakiem poinformowania o doręczeniu uzasadnienia Wyroku Sądu II oraz nie przekazaniem Powodowi Opinii co do braku podstaw wniesienia kasacji - stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że gdyby doszło do skutecznego złożenia skargi kasacyjnej, to Sąd Najwyższy przyjąłby ją do rozpoznana, uwzględnił, a następnie, Sąd Apelacyjny po uchyleniu przez Sąd Najwyższy wyroku, oddaliłby w całości powództwo Wierzyciela przeciwko Powodowi. W ocenie pozwanego w przedmiotowej sprawie nie zachodziła bowiem potrzeba dokonania wykładni art. 10 ust. 2 Ustawy nowelizującej i w związku z tym, nawet gdyby skarga kasacyjna została złożona w terminie, Sąd Najwyższy i tak nie przyjąłby jej do rozpoznania. Tym samym brak jest adekwatnego związku przyczynowo — skutkowego pomiędzy zaniechaniem Ubezpieczonego, a dochodzoną przez Powoda szkodą i już tylko z tego względu powództwo winno zostać w całości oddalone. Pozwany wskazał także, że w przedmiotowej sprawie brak jest również adekwatnego związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy zaniechaniem Ubezpieczonego, a dochodzoną przez Powoda szkodą związaną z kosztami Postępowania egzekucyjnego. W dalszej kolejności pozwany stwierdził, że obecnie postępowanie egzekucyjne toczy się wyłącznie z Nieruchomości (z ograniczeniem do kwoty 210.000,00 zł) natomiast postępowanie egzekucyjne prowadzone ze świadczenia emerytalno - rentowego prowadzone pod sygn. akt Km (...) zostało zakończone. Pozwany podkreślił ponadto, że powód nie wykazał aby w toku egzekucji doszło do wyegzekwowania jakichkolwiek roszczeń, a tym samym, że w majątku Powoda powstała jakakolwiek szkoda. (odpowiedź na pozew k. 137-168)

W dalszym toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 28 czerwca 1991 r. Przedsiębiorstwo Produkcji (...) - (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w H. (w imieniu którego jako prokurent działał P. G.) zwarło, jako kredytobiorca, z Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W., jako kredytodawcą, umowę kredytu średnioterminowego w kwocie 2.100.000.000,00 ówczesnych złotych polskich, stanowiącą obecnie równowartość 210.000,00 zł.

Jako zabezpieczenie kredytu, oprócz weksla gwarancyjnego in blanco, umowa w § 4 przewidywała hipotekę zwykłą na nieruchomości stanowiącej własność P. G..

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: umowa o kredyt średnioterminowy z dnia 28 czerwca 1991 r. – 86-90 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

P. G. w ramach zabezpieczenia umowy kredytu z dnia 28 czerwca 1991 r. ustanowił hipotekę umowną zwykłą na sumę 210.000,00 zł na rzecz wierzyciela hipotecznego Banku (...) S.A. z siedzibą w W. na nieruchomości położonej w miejscowości H. dla której Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...)

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: wydruk z księgi wieczystej nr (...) – k. 104-110, k. 182-188,

W ramach umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 4 listopada 2016 r. (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty nabył od (...) Bank S.A. w W., wierzytelność wobec Przedsiębiorstwa Produkcji (...) - (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w H., wraz z wszystkimi zabezpieczeniami.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: umowa sprzedaży wierzytelności w tamach transakcji sekurytyzacji (Portfel korporacyjny) (...) z dnia 4 listopada 2016 k. 33-42, załącznik nr 2 (Zabezpieczenia) do umowy sprzedaży nieruchomości k. 42v-47 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach, Aneks do umowy sprzedaży wierzytelności wraz z załącznikami - k. 21-32v akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

Pozwem z dnia 14 grudnia 2017 r. (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wniósł o zasądzenie od P. G. kwoty 210.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że odpowiedzialność pozwanego z tytułu należności związanych z umową kredytu z dnia 28 czerwca 1991 r. wynika z hipoteki umownej zwykłej ustanowionej dla zabezpieczenia kredytu na jego nieruchomości położonej w miejscowości H. dla której Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...).

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: pozew – k. 3-9 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

P. G. na podstawie ustnej umowy zlecił reprezentowanie go w postępowaniu radcy prawnemu A. S., udzielając mu pełnomocnictwa do reprezentowania go m. in. w zakresie postępowania ugodowego oraz sądowego I i II instancji, a także przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym oraz zażaleniowym, a także w postępowaniu egzekucyjnym.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: pełnomocnictwo – k. 122 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach, sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 111-113 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: wyrok z dnia 12 lutego 2019 r. – k. 183 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

Wyrokiem z dnia 2 lipca 2020 roku, sygn. akt I ACa 521/19, Sąd Apelacyjny w Lublinie w punkcie pierwszym zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że zasądził od P. G. na rzecz (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego kwotę 210.000,00 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia 15 grudnia 2017 roku, zastrzegając P. G. możliwość powołania się na ograniczenie odpowiedzialności do nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim a ponadto do wysokości hipoteki umownej zwykłej w kwocie 210.000,00 zł.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2020 r. – k. 236 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie stwierdził m. in., że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że powód nie wykazał istnienia oraz wysokości wymagalnej wierzytelności z tytułu zabezpieczenia hipotecznego. Sąd Odwoławczy stwierdził, że hipoteka na nieruchomości została ustanowiona pod rządami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, a zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy nowelizującej, do hipotek zwykłych ustanowionych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej (która weszła w życie 20 lutego 2011 r.) stosuje się przepisy ustawy w dotychczasowym brzmieniu. Wobec tego Sąd Apelacyjny uznał, że stanowisko Sądu Okręgowego co do tego, że nabywca hipoteki nie korzystał z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych i nie stosuje się w sprawie domniemania istnienia wierzytelności w wysokości zabezpieczonej hipoteką, było błędne. Zdaniem Sądu Apelacyjnego należało podzielić stanowisko apelującego co do tego, że znajdujący w sprawie art. 71 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 6 k.c. zmienia zasady rozkładu ciężaru dowodu, w ten sposób, że sam wpis hipoteki jest dla wierzyciela wystarczającą legitymacją do dochodzenia przysługującej mu wierzytelności z możliwością powoływania się na domniemanie wynikające z art. 71 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2020 r. – k. 255-261 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

Pełnomocnik dłużnika hipotecznego P. G. – radca prawny A. S. odebrał odpis wyroku Sądu Apelacyjnego wraz z uzasadnieniem w dniu 27 lipca 2020 r.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: (...) k. 263 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

Radca prawny A. S. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, nie przekazał jej jednak P. G., ani też nie poinformował klienta o fakcie jej sporządzenia.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto uzasadnienie Orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby radców Prawnych w S. z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt (...) – k. 62-67v

Na wniosek wierzyciela (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Mińsku Mazowieckim M. D. wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi P. G. z nieruchomości będącej przedmiotem hipoteki ustanowionej umową z dnia 28 czerwca 1991 r.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia 08 października 2020 – k. 49

Pismem z dnia 25 lutego 2021 r. (data stempla pocztowego) P. G. wniósł skargę kasacyjna do Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2020 r.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: kasacja z dania 25 lutego 2021 r. – k. 367-370 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach, koperta – k. 371 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

Postanowieniem z dnia 12 marca 2021 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, sygn. akt I ACa 521/19 odrzucił skargę kasacyjną P. G. z dnia 25 lutego 2021 r. W uzasadnieniu wskazano na upływ dwumiesięcznego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz na niedochowanie wymogu wynikającego z art. 87(1) § 1 kpc co do obowiązkowego zastępstwa stron w postępowaniu przed Sądem Najwyższym przez adwokatów i radców prawnych.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2021 r. – k. 375 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

W dniu 10 maja 2021 r. P. G. udzielił pełnomocnictwa procesowego adw. M. W. upoważniającego m. in. do reprezentacji przed sądami powszechnymi oraz złożenia i podpisania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt I ACa 521/19.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: pełnomocnictwo – k. 428 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

Pismem z dnia 27 maja 2021 r. pełnomocnik P. G. adw. M. W. złożył wniosek do Sadu Apelacyjnego w Lublinie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt I ACa 521/19. Do wniosku załączono skargę kasacyjną podpisaną przez pełnomocnika. W treści skargi podniesiono zarzut naruszenia art. 234 kpc polegającego na uznaniu, iż w niniejszej sprawie powodowi przysługuje domniemanie prawne wynikające z art. 71 ukwh i uznanie, że nabywca hipoteki (powód) korzysta z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 71 ukwh w zw. z art. 80 ukwh w zw. z art. 79 ust 1 i 3 ukw, a w konsekwencji stosuje się domniemanie istnienia wierzytelności w wysokości zabezpieczonej hipoteką podczas, gdy zgodnie z art. 10 ust 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw – do hipotek zwykłych powstałych po dniu wejścia w życie powyższej ustawy stosuje się przepisy ustawy w aktualnym brzmieniu, w związku z czym z uwagi na to, iż hipoteka na rzecz powoda (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego powstała dopiero 17 maja 2017 r. powinno się stosować w stosunku do niej przepisy ustawy w aktualnym brzmieniu. Jednocześnie przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania motywowano istnieniem potrzeby wykładni art. 10 ust 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece budzącego poważne wątpliwości dotyczące obowiązywania domniemania istnienia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 71 ukwh w zw. z art. 80 ukwh w zw. z art. 79 ust 1 i 3 ukwh w sytuacji zmiany wierzyciela.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: skarga kasacyjna sporządzona przez adw. M. W. – k. 425-427 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2021 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, sygn. akt I ACa 521/19, w pkt I. odrzucił wniosek pozwanego P. G. z dnia 27 maja 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz w pkt II. odrzucił skargę kasacyjną P. G. z dnia 27 maja 2021 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu uchybia dyspozycji art. 169 § 1 kpc i jako spóźniony podlegał odrzuceniu a limine na podstawie art. 171 kpc, zaś skutkiem jego formalnego rozstrzygnięcia skarga kasacyjna wniesiona przez stronę w dniu 27 maja 2021 była spóźniona w świetle dyspozycji art. 398 (5) § 1 kpc i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398 (6) § 2 kpc.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2021 r. – k. 448 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach,

Orzeczeniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby radców Prawnych w S. z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt (...), radca prawny A. S. został uznany za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że w okresie od dnia 27 lipca 2020 r. do dnia 27 września 2020 r. w S., będąc pełnomocnikiem z wyboru P. G. nie poinformował swojego klienta o otrzymaniu w dniu 27 lipca 2020 r. pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie wydanego w dniu 02 lipca 2020 r. w sprawie o sygn. akt -I ACa 521/19 z powództwa (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. przeciwko P. G. o zapłatę, pomimo, że znał oczekiwania klienta co do złożenia środka odwoławczego od orzeczenia sądu drugiej instancji, nie przestawił P. G. informacji o bezzasadności lub niecelowości wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku, jak również nie wypowiedział pełnomocnictwa udzielonego przez P. G., przez co uniemożliwił złożenie skargi kasacyjnej przez innego ewentualnego pełnomocnika, tj. o czyn z art 64 ust 1 ustawy z dnia 06.07.1982 r. o radcach prawnych w związku z art. 6, art 12 ust. 1 oraz art. 44 ust, 1 i ust 3 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego stanowiącego załącznik do uchwały nr 3/20J4 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z dnia 22.11,2014 r. w sprawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto Orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby radców Prawnych w S. z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt (...) – k. 61

Radca prawny A. S. w okresie od dnia 01 stycznia 2020 roku do dnia 31 grudnia 2022 roku był objęty, jako osoba wykonująca zawór radcy prawnego ochroną ubezpieczeniową przez (...) Spółkę Akcyjną w W. na mocy umowy generalnej w sprawie programu ubezpieczeniowego dla radców prawnych z dnia 11 grudnia 2019 roku zawartej przez Krajową Izbę Radców Prawnych.

Dowód: okoliczność przyznana

W dniu 09 stycznia 2024 r. P. G. działając poprzez swego pełnomocnika, zgłosił ubezpieczycielowi szkodę z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej radców prawnych na łączną kwotę 325.437,46 zł, powstałej w wyniku zawinionego działania radcy prawnego A. S..

Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego (...) Spółka Akcyjna w W. decyzją z dnia 07 sierpnia 2023 r. odmówił wypłaty odszkodowania.

Dowód: decyzja z dnia 07 sierpnia 2023 r. – k. 76-78v, decyzja z dnia 08 września 2023 r. – k. 80.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności i co do których autentyczności oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy Sąd nie miał wątpliwości. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Pozostałe (a nie ujęte wyżej) zaprezentowane przez strony dowody, nie stanowiły w ocenie Sądu wartościowego materiału dowodowego pozwalającego na poczynienie istotnych w sprawie ustaleń faktycznych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu.

W przedmiotowej sprawie, jako pozwany występował ubezpieczyciel pełnomocnika procesowego dłużnika P. G., tj. (...) S.A. w W.)

Ogólnymi podstawami prawnymi odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody wyrządzone klientom przez prawników są art. 822 kc i następne oraz art. 9−22a ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Co istotne ustawodawca w art. 822 § 4 kc wyposażył poszkodowanego w tzw. actio directa, tj. roszczenie o naprawienie szkody przysługujące poszkodowanemu bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń, jako, że ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej ma przede wszystkim na celu chronić poszkodowanych przez zapewnienie im naprawienia szkody w sposób łatwiejszy i bez ryzyka niewypłacalności sprawcy.

Przy czym zgodnie z art. 822 § 1 kc ubezpieczyciel odpowiada jedynie za szkody wyrządzone osobom trzecim przez ubezpieczonego, zaś cechą charakterystyczną ubezpieczenia OC jest akcesoryjny charakter odpowiedzialności ubezpieczyciela, która polega na tym, że ubezpieczyciel odpowiada tylko wtedy i tylko w takim zakresie, w jakim odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony sprawca.

Fakt związania umową ubezpieczenia OC radcy prawnego A. S. z pozwanym został potwierdzony przez pozwanego ubezpieczyciela w złożonej odpowiedzi na pozew w związku z przyznaniem faktu udzielania ochrony prawnej pozwanemu. Strona pozwana nie kwestionowała również popełnienia przez radcę prawnego A. S. deliktu dyscyplinarnego, polegającego na zaniechaniu bezzwłocznego przekazania klientowi odpisu uzasadnienia wyroku Sądu II instancji wraz ze sporządzoną przez siebie opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, co skutkowało upływem terminu do wniesienia skargi i w konsekwencji jej odrzuceniem. Zasadnicza linia obrony przyjęta przez stronę pozwaną sprowadzała się jednak do zakwestionowania występowania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy nieprawidłowym działaniem pełnomocnika procesowego objętego ochroną ubezpieczeniową, a szkodą zgłoszoną przez stronę powodową. W ocenie pozwanego nawet gdyby radca prawny A. S. przekazał klientowi uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego wraz opinią, skarga kasacyjna nie zostałaby uwzględniona.

Uwzględniając konieczność oceny odpowiedzialności odszkodowawczej pełnomocnika powoda – radcy prawnego A. S., co jest kluczowe dla oceny odpowiedzialności samego pozwanego, odnotować należy, że w odniesieniu do kwestii odpowiedzialności samego pełnomocnika zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odpowiedzialności kontraktowej, albowiem szkoda dochodzona przez powoda wynikała z nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług (do której zastosowanie znajdują przepisy dotyczące umowy zlecenia) przez jego profesjonalnego pełnomocnika.

Zgodnie z art. 471 kc dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Z art. 472 kc wynika natomiast, że jeżeli ze szczególnego przepisu ustawy albo z czynności prawnej nie wynika nic innego, dłużnik odpowiedzialny jest za niezachowanie należytej staranności. Jak wynika z art. 355 § 2 kc należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

Zdaniem Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, że umowa zawarta pomiędzy powodem, jako klientem A. S. wykonującego zawód radcy prawnego świadczącego pomoc prawną miała charakter umowy starannego działania.

W orzecznictwie podkreśla się zaś, że strona powodowa domagająca się naprawienia szkody z tytułu nienależytego wykonania usługi zastępstwa procesowego powinna wykazać, że gdyby nie uchybienia przyjmującego zlecenie to uzyskałaby korzystne dla siebie rozstrzygnięcie sądu, co przesądza o istnieniu związku przyczynowo skutkowego pomiędzy zawinionym działaniem pełnomocnika a szkodą ( vide: Wyrok SA w Warszawie z 2.12.2010 r., VI ACa 844/10, LEX nr 743985). Pełnomocnik nie może zatem ponosić odpowiedzialności odszkodowawczej w każdej sytuacji, w której negatywnie zostały ocenione podjęte przez niego decyzje. Oznacza to, że sam fakt wadliwego (np. spóźnionego, obarczonego brakami formalnymi) wniesienia lub sporządzenia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika i spowodowane tym jego odrzucenie, nie stwarza jeszcze samoistnie podstawy do odszkodowawczej odpowiedzialności tego pełnomocnika. Nawet bowiem poprawne sporządzenie i wniesienie środka zaskarżenia nie gwarantuje rozpoznania go na korzyść skarżącego. Dla ustalenia odpowiedzialności pełnomocnika a w konsekwencji odpowiedzialności pozwanych zakładów ubezpieczeń konieczne jest ustalenie, że w razie wykonania z należytą starannością działań przez pełnomocnika wynik postępowania w sprawie byłby korzystny ( vide: Wyrok SA w Szczecinie z 10.03.2021 r., I ACa 98/20, LEX nr 3187717.)

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawi stwierdzić należy, że koniecznym elementem ustalenia odpowiedzialności pozwanego w przedmiotowej sprawie jest ocena czy skarga kasacyjna, jakiej wniesienia domagał się P. G. zostałaby pozytywnie rozpoznana przez Sąd Najwyższy, gdyby termin do jej wniesienia nie został przekroczony. Oczywistym jest przy tym, że powyższej ocenie podlegać może jedynie skarga załączona do wniosku o przywrócenie terminu (k. 425-427 akt sprawy I C 220/18 Sądu Okręgowego w Siedlcach), jako że to właśnie ona została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata M. W..

Odpowiedź na tak postawione pytanie wymaga jednak w pierwszej kolejności ustalenia, czy przedmiotowa skarga spełniała jedną z opisanych w art. 398 (9) § 1 kpc, a wskazanych w jej treści przesłanek przyjęcia przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej do rozpoznania, a mianowicie istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398 (9) § 1 pkt 2 kpc). Skarżący wskazał bowiem, że potrzeba przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z potrzeby wykładni art. 10 ust 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece z uwagi na budzącego poważne wątpliwości dotyczące obowiązywania domniemania istnienia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 71 ukwh w zw. z art. 80 ukwh w zw. z art. 79 ust 1 i 3 ukwh w sytuacji zmiany wierzyciela.

W tym względzie zaznaczyć trzeba, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącą rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć. Co więcej skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne. (vide: Postanowienie SN z 11.06.2019 r., V CSK 613/18, LEX nr 2681310)

W realiach przedmiotowej sprawy nie sposób uznać, aby autor skargi kasacyjnej dochował wymogów stawianych w przywołanej wyżej regulacji. Przede wszystkim w treści skargi w żaden sposób nie rozwinięto kwestii wykładni przepisu art. 10 ust 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece czy to w orzecznictwie czy to w piśmiennictwie, ograniczając się do prostego stwierdzenia potrzeby wykładni przepisu z uwagi na rzekome poważne wątpliwości dotyczące obowiązywania domniemania istnienia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Próżno również doszukiwać się w treści skargi jakiejkolwiek pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności.

Wywód skarżącego sprowadzał się w zasadzie do stwierdzenia, że w przypadku nabycia wierzytelności od poprzedniego wierzyciela hipotecznego, hipoteka ta uległa zmianie w hipotekę o znowelizowanej konstrukcji, albowiem w przypadku gdy zdarzenie prawne, które jest źródłem hipoteki, nastąpiło w dniu 20 lutego 2011 r. lub później, to skutki prawne powstałej hipoteki oraz zasady jej ujawnienia w księdze wieczystej podlegają znowelizowanym przepisom. Zdaniem skarżącego późniejsze ustanowienie (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we W., jako wierzyciela hipotecznego w księdze wieczystej, doprowadziło do przekształcenia dotychczasowej hipoteki na nowy typ hipoteki (art. 68 u.kw.h. w nowym brzmieniu). W konsekwencji hipoteka zabezpieczająca wierzytelność nowego wierzyciela w ocenie skarżącego podlegając przepisom ustawy o księgach wieczystych i hipotece w znowelizowanym kształcie nie może korzystać z domniemania istnienia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 71 ukwh w zw. z art. 80 ukwh w zw. z art. 79 ust 1 i 3 ukwh w dotychczasowym ich kształcie.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że przedmiotowa skarga kasacyjna nie zostałaby przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z uwagi na nie dochowanie wymogów nakreślonych w art. 398 (9) § 1 pkt 2 kpc i w konsekwencji nie doprowadziłaby do zakwestionowania wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2020 r.

Niezależnie jednak od tego, nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że przedmiotowa skarga zostałaby przyjęta przez Sąd Najwyższy do rozpoznania, to w ocenie Sądu Okręgowego w dalszym ciągu nie mogłaby ona doprowadzić do podważania wyroku Sądu II instancji. Konstatacja ta wynika analizy przywołanej wyżej argumentacji strony powodowej, która w zdaniem tutejszego Sądu okazała się być całkowicie chybiona.

Odnosząc się realiów przedmiotowej sprawy zaznaczyć należy, że z uwagi na datę powstania hipoteki ustanowionej pierwotnie na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w ramach zabezpieczenia umowy kredytu z dnia 28 czerwca 1991 r., , w niniejszej sprawie zastosowanie znajdowały przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 131, poz. 1075), to znaczy w brzmieniu wynikającym z tekstu jednolitego opublikowanego w Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.

Hipoteka umowna zwykła na nieruchomości powoda, zabezpieczająca kwotę kapitału z umowy kredytowej została bowiem ustanowiona pod rządami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009/131/1075), która weszła w życie w dniu 20 lutego 2011 r. i kształtuje aktualny stan prawny w tym zakresie.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy nowelizującej, do hipotek zwykłych ustanowionych przed wejściem w życie ustawy (czyli przed dniem 20 lutego 2011 r., jak w sprawie) stosuje się przepisy ustawy w dotychczasowym brzmieniu, za wyjątkiem art. 76 ust. 4 i 6. W związku z czym nabywca hipoteki (powód) korzystał z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 71 u.k.w.h. w zw. z art. 80 u.k.w.h. i art. 79 ust. 1 i 3 u.k.w.h. i zastosowanie w sprawie znajdowały (jak to podkreślił Sąd II instancji) domniemania istnienia wierzytelności w wysokości zabezpieczonej hipoteką.

Wyjaśnienia wymaga tu fakt, iż w art. 71 u.k.w.h. prawodawca rozszerzył domniemanie istnienia hipoteki (vide: art. 3 ukwh) na istnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką i z tego właśnie względu sam wpis hipoteki zwykłej jest dla wierzyciela hipotecznego wystarczającą legitymacją dochodzenia wierzytelności od dłużnika rzeczowego. Oznacza to, że dla udowodnienia istnienia wierzytelności wierzyciel hipoteczny może powołać się na sam fakt domniemania z art. 71 u.k.w.h. (ewentualnie w zw. z art. 80 u.k.w.h.).

Roszczenie wierzyciela hipotecznego ujęte w pozwie skierowanym przeciwko P. G. (powodowi w niniejszym postępowaniu) wynikało z istniejącej wierzytelności w kwocie równej wysokości hipoteki zwykłej tj. 210.000,00 zł ( vide: wyrok SN z 20 lutego 2020 r. IV CSK 537/18). Art. 71 u.k.w.h. w zw. z art. 6 k.c. zmieniał zasady rozkładu ciężaru dowodu w ten sposób, to na dłużniku hipotecznym (powodzie w niniejszej sprawie) ciążył obowiązek z art. 6 k.c. udowodnienia nieistnienia (w całości lub części) wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. Dłużnik hipoteczny P. G. pozostawał procesowo biernym, ograniczając się do kwestionowania roszczenia, gdzie tymczasem jak już wspomniano sam wpis hipoteki był dla wierzyciela hipotecznego wystarczającą legitymacją do dochodzenia przysługującej mu wierzytelności, z możliwością powoływania się na domniemanie z art. 71 u.k.w.h. dla udowodnienia jej istnienia.

Istotę hipoteki oraz treść obowiązków każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej tym prawem w stanie prawnym sprzed nowelizacji u.k.w.h. w 2009 r. wyrażał art. 65 u.k.w.h. i zgodnie z art. 75 u.k.w.h. powód mógł zaspokoić swoje roszczenie względem dłużnika hipotecznego w sposób przymusowy wyłącznie w drodze egzekucyjnej, uzyskując tytuł wykonawczy przeciwko aktualnemu właścicielowi nieruchomości. W judykaturze wskazuje się, że właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką odpowiada w stosunku do wierzyciela hipotecznego za świadczenie pieniężne właściwe zabezpieczonej wierzytelności i ze skutkiem prowadzącym do jej umorzenia. Wierzytelność zabezpieczona hipotecznie stanowi bowiem rzeczowy dług właściciela nieruchomości i wierzyciel może skutecznie wytoczyć powództwo o jego zasądzenie. Ochrona dłużnika polega na wyłączeniu możliwości zaspokojenia tego długu z innych składników swojego majątku niż ten, na którym ciąży hipoteka. ( vide: wyrok SN z dnia 10 stycznia 2017 r. V CSK 233/16, L.)

Odwołując się natomiast do argumentacji strony powodowej przywołanej w treści pozwu, stanowiącej także podstawę wniesionej za pośrednictwem pełnomocnika (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że strona powodowa zdaje się nie dostrzegać podstawowej konsekwencji wynikającej z treści art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r., a mianowicie, że jego zastosowanie w niniejszej sprawie powoduje, iż do hipoteki umownej zwykłej ustanowionej pierwotnie na rzecz banku stosuje się przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu sprzed nowelizacji. O ile więc nowelizacja ustawy dokonana ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r., zlikwidowała podział hipotek na zwykłe i kaucyjne, a konstrukcja pojęcia hipoteki obecnie oparta jest na koncepcji hipoteki kaucyjnej ( vide: E. Habryn-Chojnacka, Pojęcie hipoteki, ABC), to w przedmiotowej sprawie przepisy ustawy w nowym brzmieniu (w tym art. 68 ust 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), jak już wspomniano, nie znajdują zastosowania. Z resztą już tylko pobieżna analiza treści art. 10 ustawy nowelizującej, wskazuje, że wolą ustawodawcy było utrzymanie w mocy w odniesieniu do hipotek ustanowionych przed wejściem w życie ustawy, dotychczasowej systematyki zabezpieczeń hipotecznych, nie zaś jak postuluje strona powodowa, przekształcenie dotychczasowych hipotek w nowy rodzaj jednolitej hipoteki opartej na koncepcji hipoteki kaucyjnej. Tym samym twierdzenia strony powodowej co do zmiany hipoteki w hipotekę o znowelizowanej konstrukcji, stają się zupełnie bezprzedmiotowe. Niezależnie jednak od tego zaznaczyć wypada, że wbrew twierdzeniom strony powodowej, w przedmiotowej sprawie zdarzeniem prawnym, które jest źródłem hipoteki, nie stanowi przelew wierzytelności ani też wynikająca z tego zmiana wierzyciela hipotecznego (ujawniona w treści księgi wieczystej), a jest nią akt ustanowienia hipoteki zawarty w umowie kredytu z dnia 28 czerwca 1991 r., co znajduje potwierdzenie w treści księgi wieczystej nr (...) (k. 104-110, k. 182-188). Wobec tego nawet gdyby przyjąć logikę wywodu strony powodowej zastosowaną w treści pozwu oraz treści skargi kasacyjnej (wniesionej przez tego samego pełnomocnika), to w dalszym ciągu należałoby uznać, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o jakiejkolwiek przekształceniu dotychczasowej hipoteki na nowy typ hipoteki, co w konsekwencji oznacza, że do przedmiotowej hipoteki zastosowanie znajdowały zapisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nie w nowym brzmieniu , jak tego oczekiwała strona powodowa, lecz we wcześniejszym tj. sprzed nowelizacji. Potwierdzenie dla powyższego stanowiska stanowi treść uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. I CSKP 5/21, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli hipoteka powstała jako prawo rzeczowe o określonym zakresie przedmiotowym, zakres ten nie ulega zmianie, chyba że przewiduje to szczególny przepis ustawowy. Z art. 10 ustawy nowelizującej nie można odczytać tego rodzaju normy. Ocenę tę wzmacnia zaś zasada prawa intertemporalnego ( tempus regit actum) nakazująca do oceny skutków prawnych zdarzeń prawnych stosować przepisy obowiązujące w dniu, w którym te zdarzenia nastąpiły.

Dodatkowo należy wskazać (na co zwróciła uwagę także strona pozwana), że w przedmiotowej sprawie na obecnym etapie nie sposób mówić o samym zaistnieniu szkody, jako, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika aby postępowanie egzekucyjne prowadzone z przedmiotowej nieruchomości zostało zakończone zaspokojeniem pozwanego. Stwierdzić należy więc, że dopóki postępowanie egzekucyjne nie zostanie zakończone licytacją nieruchomości, to w niniejszej sprawie nie będziemy mieli do czynienia z zaistnieniem szkody (uszczerbku majątkowego) po stronie powoda. Co więcej, nawet jeżeli postępowanie egzekucyjne zakończyłoby się licytacją nieruchomości, ale pozwany nie uzyskałby na tej drodze zaspokojenia jako wierzyciel hipoteczny, to w takim przypadku nie zaistniałby związek przyczyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzonym nieprawidłowym działaniem ubezpieczonego pełnomocnika a powstałą szkodą. Jest to oczywiste stwierdzenie zważywszy na fakt, iż związek ten wyraża się w tym, że bez danego zdarzenia szkoda w ogóle nie wystąpiłaby. Pozytywna odpowiedź na tak zadane pytanie pozwala na dalsze wnioskowanie, a mianowicie zbadanie, czy szkoda jest normalnym następstwem określonego zdarzenia. ( vide: J. Ciszewski (red)., Kodeks Cywilny. Komentarz, LEX, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 lutego 2014 r., I ACa 803/13, Legalis ). Ustalanie związku przyczynowego ogranicza się do kryteriów zobiektywizowanych, wynikających z zasad doświadczenia życiowego, wspartego wiedzą naukową, które pozwalają przyjąć, że zwykle, najczęściej, określone zdarzenie późniejsze (skutek) jest następstwem zdarzenia wcześniejszego (przyczyny). Jeżeli więc, do skutecznego przeprowadzenia egzekucji doszłoby na skutek działania innych wierzycieli, który uzyskaliby na tej drodze zaspokojenie, to tym samym nie zaistniałby tu związek przyczynowo skutkowy pomiędzy zdarzeniem szkodowym (nieprawidłowym działaniem ubezpieczonego), a powstałą szkodą.

W uzupełnieniu powyższych rozważań Sąd pragnie zaznaczyć, że za zasadnością zgłoszonego powództwa nie przemawiała również powołana w pozwie kwestia braku udzielenia odpowiedzi na reklamację w toku postępowania reklamacyjnego. Nie wdając się bowiem w szczegóły postępowania likwidacyjnego jakie prowadził pozwany, w tym w szczególności tego, czy pozwany udzielił skutecznie powodowi odpowiedzi na jego reklamację, Sąd Okręgowy pragnie podkreślić, że kwestia nie miała w zasadzie żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego w postępowaniu wszczętym przez klienta przeciwko podmiotowi rynku finansowego o zapłatę kwoty roszczenia zgłoszonej w reklamacji klienta, art. 8 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2270) nie wyłącza możliwości kwestionowania przez podmiot rynku finansowego zasadności dochodzonego roszczenia; na podmiocie tym spoczywa ciężar dowodu, że powodowi nie przysługuje roszczenie lub przysługuje w niższej wysokości. Rozstrzygając przedstawione zagadnienie prawne, Sąd Najwyższy zważył, że u podstaw każdej reklamacji, definiowanej w sposób bardzo ogólny w art. 2 pkt 2 u.r.r., leży określony stosunek zobowiązaniowy, którego źródłem jest zazwyczaj czynność prawna lub przepis ustawy. Treść tego stosunku determinuje wzajemne prawa i obowiązki stron. Nie ma podstaw do przyjęcia, że nie rozpatrzenie reklamacji klienta w ustawowym terminie (i to bez względu na przyczynę nie dotrzymania terminu, która może być niezależna od podmiotu rynku finansowego) powoduje taką modyfikację tego stosunku prawnego, taki skutek konstytutywny, że bez względu na podstawę faktyczną tego stosunku oraz przepisy stosunek ten regulujący, podmiot rynku finansowego ma bezwzględny obowiązek spełnienia świadczenia wyrażonego przez klienta w reklamacji, niezależnie od tego, czy obiektywnie się ono należy. Przyjęcie, że w przypadku nierozpoznania reklamacji w ustawowym terminie i powstałego na tym tle sporu, postępowanie sądowe miałoby się sprowadzić do „automatycznego” uwzględnienia przez sąd żądania klienta zawartego w tej reklamacji nie jest uzasadnione. Pozbawienie podmiotu możliwości zgłoszenia twierdzeń faktycznych, zarzutów i dowodów zmierzających do ustalenia prawdy materialnej, stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości stron w postępowaniu sądowym oraz ograniczenie konstytucyjnego prawa podmiotu rynku finansowego do sądu. Wyłącza w istocie kontrolę przez sąd powszechny zasadności żądań klienta, w tym także klienta nie będącego konsumentem, bez względu na ich podstawę faktyczną i prawną oraz w oderwaniu od łączącego strony stosunku cywilnoprawnego ( vide: Uchwała SN z 13.06.2018 r., III CZP 113/17, OSNC 2019, nr 4, poz. 36). Uwzględniając powyższe uwagi należy więc uznać, że same ewentualne nieprawidłowości w długości rozpoznawania reklamacji w żaden sposób nie przesądzają zasadniczej kwestii która stała u jej podstaw. W tym zakresie rozstrzygające znaczenia ma bowiem dopiero wynik przeprowadzonego postępowania sądowego.

Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że powód pomimo spoczywającego na nim ciężaru dowodowego (art. 6 k.c.), nie wykazał ani związku przyczynowego pomiędzy nieprawidłowym działaniem jego pełnomocnika (radcy prawnego A. S.) a szkodą, jak i nie udowodnił samej wysokości szkody.

W konsekwencji Sąd oddalił powództwo o czym orzekł w punkcie I. wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy, w szczególności fakt popełnienia przez radcę prawnego A. S. deliktu dyscyplinarnego, jak również podeszły wiek powoda, a także jego głębokie przekonanie o słuszności zgłoszonego powództwa, które nawet jeśli ostatecznie okazał się niezasadne, to jednak znajdowało swoje źródło w nieprofesjonalnym działaniu jego pełnomocnika, za które powód nie odpowiadał.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska