Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSO Bożena Chłopecka

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. w Warszawie

na rozprawie sprawy z powództwa A. R.

przeciwko M. M. (1)

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  ustala, że powódka w całości ponosi koszty postępowania, z tym, że ich wyliczenie pozostawia referendarzowi sądowemu

IC 260/22

UZASADNIENIE

W pozwie skierowanym przeciwko (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., M. M. (1), F. K. i Ł. K. ostatecznie sprecyzowanym w piśmie z dnia 22 lipca 2022 roku powódka A. R. wniosła o:

1)  zasądzenie na rzecz strony powodowej od pozwanego M. M. (1) kwoty 522.900 zł (tj. 70% z kwoty 747.000 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;

2)  zasądzenie na rzecz strony powodowej od F. K. i Ł. K. tj. od każdego z nich po 112.050 zł (po 15% z kwoty 747.00 zł) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;

3)  zasądzenie na rzecz strony powodowej od pozwanego M. M. (1) kwoty 158.000 zł z tytułu szkody wyrządzonej na majątku strony powodowej w postaci domu i garażu wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;

4)  ustalenie, że pozwany (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będzie odpowiedzialny za szkody wyrządzone w przyszłości

/pozew k. 2-8, pismo k. 1197-1198/.

Pozwani F. K. i Ł. K. w odpowiedzi na pozew z dnia 5 grudnia 2014 roku wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych / odpowiedź na pozew k. 92-101/.

Pozwany M. M. (1) w odpowiedzi na pozew z dnia 13 lutego 2015 roku wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /odpowiedź na pozew k. 144-170/.

Pozwany (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. w odpowiedzi na pozew z dnia 17 lutego 2015 roku wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych / odpowiedź na pozew k. 212-222/.

W piśmie z dnia 21 lutego 2023 roku pozwana Spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. poinformowała o zmianie nazwy na (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. /pismo k. 1285, KRS k. 1287-1299/.

Pismem z dnia 14 marca 2025 roku powódka A. R. oświadczyła, że:

1)  cofa pozew i zrzeka się roszczenia przeciwko (...) Sp. z o.o.

2)  cofa pozew i zrzeka się roszczenia przeciwko F. K. i Ł. K.;

3)  cofa pozew przeciwko M. M. (1) w zakresie kwoty 254.000 zł.

Powódka wniosła także o nieobciążanie jej kosztami zastępstwa procesowego w zakresie cofniętego powództwa /pismo k. 1487-1489/.

Pozwany M. M. (1) w piśmie z dnia 31 marca 2025 roku wniósł o oddalenie powództwa w stosunku do niego i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego /pismo k. 1500-1502/.

Pełnomocnik pozwanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. w piśmie z dnia 14 marca 2025 roku w związku z cofnięciem pozwu wniósł o zasadzenie od powódki na rzecz pozwanej Spółki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /pismo k. 1504-1504v./.

Pełnomocnik pozwanych Ł. K. i F. K. wniósł o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wskazał, iż brak jest podstaw do zmniejszenia kosztów zastępstwa procesowego / pismo k. 1506-1507/.

Postanowieniem z dnia 16 lipca 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w pkt 1 umorzył postępowanie w niniejszej sprawie w części dotyczącej żądania powódki A. R. w zakresie zasądzenia od pozwanego M. M. (1) kwoty 254.000 zł (dwieście pięćdziesiąt cztery tysiące złotych 00/100); w pkt 2 zasądził od powódki A. R. na rzecz pozwanego M. M. (1) kwotę 10.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w zakresie cofniętego powództwa; w pkt 3 umorzył postępowanie w sprawie w zakresie żądania powódki A. R. skierowanego przeciwko pozwanym (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., Ł. K. i F. K.; w pkt 4 zasądził od powódki A. R. na rzecz pozwanego Ł. K. kwotę 5.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; w pkt 5 zasądził od powódki A. R. na rzecz pozwanego F. K. kwotę 5.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; w pkt 6 zasądził od powódki A. R. na rzecz pozwanego (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 10.817 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W dalszym toku postępowania powódka popierała powództwo wniesione przeciwko M. M. (2) w zakresie zasądzenia od pozwanego na jej rzecz kwoty 522.900 zł /pismo k. 1487-1489, protokół rozprawy k. 1537/.

Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka A. R. jest właścicielką działki ew. nr (...) położonej w miejscowości H., przy ul. (...), gmina P., dla której Sąd Rejonowy w Piasecznie prowadzi KW nr (...) / dowód: odpis księgi wieczystej KW k. 43-53/.

Wieś H.położona jest w gminie P., nad rzeką J., która często wylewa. Mieszkańcy południowej części gminy, w tym H. od lat borykają się z podtopieniami. O miejscowej powodzi w lipcu 2011 roku pisały media. Burmistrz Gminy P. wprowadził na terenie gminy alarm przeciwpowodziowy. W tamtym czasie poziom wody na rzece J. podniósł się o 60 cm powyżej stanu alarmowego i zalane zostało kilkadziesiąt domów okolicznych mieszkańców / dowód: wydruk artykułu ,,Woda jak zwykle nie do zatrzymania’’ k. 198-200, zeznania pozwanego M. M. (1) k. 938v.-939 i k. 1445-1445v., zeznania świadka A. K. (1) k. 1309, zeznania świadka J. S. k. 1122-1123, zeznania świadka K. M. k. 1300-1303/.

Powódka A. R. złożyła do Burmistrza Gminy i Miasta P. pismo, w którym zgłosiła, iż pozwany M. M. (1) -właściciel sąsiednich działek o numerach (...) zlokalizowanych przy ul. (...) nawiózł ziemię na swoje działki w celu podniesienia gruntu terenu, wskutek czego jej działka została podtopiona. Ponadto powódka zgłosiła, że zostały pozasypywane studzienki melioracyjne / dowód: zeznania powódki A. R. k. 938v. i k. 1444v.- (...)

Wobec pisma powódki pracownicy Urzędu Miasta P. w dniu 26 kwietnia 2013 roku dokonali oględzin przedmiotowego terenu, w wyniku których ustalono, że działki o nr ew. (...) (...) oraz działka (...) są podtopione. Ponadto ustalono, iż działka powódki i działki na których został podniesiony poziom terenu są od siebie oddzielone ogrodzeniem z siatki, zaś działka powódki A. R. bezpośrednio graniczy z działką, na którą nawieziono masy ziemne. Na działce (...) znajdowała się studzienka melioracyjna, w której poziom wody w dniu oględzin był równy z poziomem gruntu na działce. W trakcie oględzin na podstawie zeznań obecnych właścicieli zalanych działek ustalono, że na działki (...) dowieziono i rozplantowano masy ziemne. W wyniku tego działania różnica poziomów na tych działkach w dniu oględzin w stosunku do działki ew. (...) wynosiła od 0,5 m do 1,0 m. Według zeznań obecnych właścicieli przyczyną podtopień działek stanowiących ich własność są podwyższone tereny na działkach sąsiednich oraz zasypane studzienki melioracyjne i niewłaściwie działający system drenażowy. Obecne właścicielki zgłosiły również, że w wyniku podtopień zostały zalane i zniszczone domy letniskowe znajdujące się na ich posesji a krzewy i drzewa pogniły i uschły.

W dniu 23 maja 2013 roku pracownicy Urzędu Miasta P. dokonali oględzin terenu nieruchomości przy ul. (...) w H. (działki nr ew. (...)) w obecności właściciela- pozwanego M. M. (1). W trakcie oględzin właściciel oświadczył, że ziemia została nawieziona na ww. teren w związku z zalaniem działek, natomiast stan wody na działkach objętych niniejszym postępowaniem wynika ze zlikwidowania studzienek melioracyjnych w 2009/2010 roku. Ponadto dodał, że ok. 20 lat temu poprzedni właściciel sąsiedniej działki o nr (...) wykopał staw, a ziemię z wykopu rozplantował po terenie nieruchomości, dodatkowo dowożąc ziemię na ww. działkę podwyższył teren co spowodowało zalewanie działek należących obecnie do M. M. (1). W dniu oględzin teren podwyższonych działek nr ew. (...) był podmokły, a w obniżeniach terenu lokalnie stała woda. Na terenie działki nr ew. (...), która została na jej naturalnym poziomie woda stała na większej powierzchni gruntu, a w znajdującej się studzience poziom wody był równy z poziomem gruntu.

W trakcie postępowania administracyjnego ustalono na podstawie oględzin nieruchomości wraz z dokumentacją zdjęciową, wyjaśnień stron oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej, że poziom terenu na nieruchomościach nr ew. (...) dochodzi do nawet ok. 1 m powyżej poziomu działki nr ew. (...), zmieniając przy tym naturalne ukształtowanie terenu, które posiadało spadek w kierunku wschodnim. Organ ustalił, że w ten sposób kierunek wód opadowych został zmieniony i woda zamiast spływać zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu spływa na nieruchomość A. R. uniemożliwiając jednocześnie naturalny odpływ wód opadowych z terenów należących do p. A. R. i dwóch innych sąsiadek. Organ ustalił, iż na zaistniałą sytuację miał również wpływ wysoki poziom wód gruntowych na przedmiotowych działkach spowodowany niedrożnością istniejącej melioracji oraz zlikwidowaniem studzienek melioracyjnych na działkach nr ew. (...) i (...).

Wobec powyższych ustaleń decyzją nr (...) z dnia 10 lipca 2013 roku Burmistrz Miasta i Gminy P. nakazał M. M. (1) właścicielowi działek nr ew. (...), (...), (...) i (...) zlokalizowanych przy ul. (...) w miejscowości H. obniżenie powierzchni ww. terenu do wysokości terenu na działkach sąsiednich w celu przywrócenia stanu poprzedniego. Ponadto nakazał wyprofilowanie terenu działek z zachowaniem naturalnego ukształtowania terenu w kierunku wschodnim w sposób zabezpieczający sąsiednie działki przed powierzchniowym spływem wód opadowych i roztopowych. Na wykonanie powyższej decyzji Burmistrz Miasta i Gminy P. zakreślił termin 2 miesięcy od dnia, w którym niniejszym decyzja stanie się ostateczna / dowód: decyzja k. 173-174, zeznania powódki A. R. k. 938v. i k. 1444v.- (...), zeznania pozwanego M. M. (1) k. 938v.-939 i k. 1445-1445v., zeznania świadka K. M. k. 1300-1303/.

Początkowo w/w decyzja została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez pozwanego M. M. (1). Wskutek wycofania przez skarżącego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 20 listopada 2013 roku umorzyło postępowanie odwoławcze, a tym samym decyzja Burmistrza Miasta i Gminy P. nr (...) z dnia 10 lipca 2013 roku stała się ostateczna / dowód: decyzja k. 176-177/.

W dniu 8 października 2013 roku pozwany M. M. (1) zawarł z (...) Sp. z o.o. w W. (obecnie (...) Sp. z o.o. ) przedwstępną umowę sprzedaży działek nr ew. (...) położonych w miejscowości H.. Jednocześnie w umowie przedwstępnej strony postanowiły, że decyzja nr (...) wydana przez Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 10 lipca 2013 roku zostanie wykonana przez kupującego i kupujący poniesie koszty jej wykonania (§ 2.1 ust. 5 i 6 aktu) / dowód: wypis z aktu notarialnego k. 183-187/.

W dniu 14 lutego 2014 roku na terenie działek o nr ew. (...) (...) odbyły się oględziny w zakresie wykonania w/w decyzji, po przeprowadzeniu których właściwy organ stwierdził, iż zawarte w decyzji z dnia 7/2013 roku z dnia 10 lipca 2013 roku czynności zostały wykonane, wobec czego postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na terenie dziełek o nr ew. (...) zlokalizowanych przy ul. (...) w miejscowości H. zostało zakończone / dowód: pismo k. 175/.

Na mocy umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 21 lutego 2014 roku, sporządzonego przez A. S. notariusza w W., Repertorium A nr (...) pozwany M. M. (1) sprzedał działki nr ew. (...) położone w miejscowości H. pozwanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. / dowód: treść księgi wieczystej k. 178-182, akt notarialny k. 188-193v., zeznania pozwanego M. M. (1) k. 938v.-939 i k.1445 -1445v./.

Powyższy stan faktyczny, w zakresie którym był niesporny pomiędzy stronami, Sąd ustalił w oparciu o wyżej wymienione dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Co więcej, wartość dowodowa wszystkich złożonych do akt sprawy dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron ani nie budziła wątpliwości Sądu. Dodatkowo Sąd oparł się na dowodzie osobowym w postaci zeznań powódki A. R. i pozwanego M. M. (1) przesłuchanych w charakterze strony. Przesłuchani w formie pisemnej w niniejszej sprawie świadkowie w osobach G. K., A. K. (1), M. G. nic nie wnieśli do sprawy, gdyż zasłaniali się niewiedzą bądź niepamięcią. Zeznania świadka A. K. (2) również nie miały żadnego waloru dowodowego, gdyż świadek ta wykonała dla powódki prywatną pisemną opinię jako biegła. Z kolei świadkowie J. S., A. K. (1) i K. M. potwierdzili, że w miejscowości H. U. od zawsze występowały lokalne podtopienia, z którymi borykali się mieszkańcy tej miejscowości.

Sąd Okręgowy w Warszawie zważył co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.

Rzeczą powódki było po pierwsze w myśl art. 187 § 1 pkt 2 kpc przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie oraz dowodowe wykazanie prawdziwości tych twierdzeń, a to zgodnie z regułą rozkładu ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Powódka A. R. w piśmie z dnia 14 marca 2025 roku oświadczyła, iż podtrzymuje powództwo wniesione przeciwko pozwanemu M. M. (1) w zakresie kwoty 522.900 zł. Jako podstawę prawną popieranego przez nią powództwa powódka w toku całego postępowania wskazywała na art. 415 k.c.

Dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego M. M. (1) za wyrządzoną szkodę, niezbędne było wykazanie przez powódkę, iż spełnione zostały przesłanki z przepisu art. 415 k.c., który normuje odpowiedzialność deliktową opartą na winie sprawcy. Należy zwrócić uwagę, że, że czyn pociągający za sobą odpowiedzialność musi wykazywać określone znamiona odnoszące się do strony przedmiotowej i podmiotowej. Chodzi tu o znamiona niewłaściwości postępowania od strony przedmiotowej określane jako bezprawność czynu oraz od strony podmiotowej określane winą w znaczeniu subiektywnym. Dopiero czyn bezprawny może być oceniany w kategoriach czynu zawinionego w rozumieniu art. 415 k.c. Zaznaczyć trzeba, że bezprawność czynu oznacza jego sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Winę można zaś przypisać sprawcy czynu w sytuacji, w której istnieją podstawy do negatywnej oceny jego zachowania z punktu widzenia zarówno obiektywnego jak i subiektywnego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2003 r. V CKN 1681/2000 niepubl., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2003 r. IV CK 32/2002 niepubl., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2008 r. II CSK 4/2008, LexPolonica nr 2024631). Jednocześnie podkreślić należy, iż to obowiązkiem strony powodowej jest wykazanie przesłanek odpowiedzialności deliktowej, w tym zawinionego zachowania się pozwanego jako zdarzenia, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oraz związku przyczynowego między tym zachowaniem się a szkodą.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że powództwo jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie już choćby z uwagi na niesprecyzowanie jego podstawy faktycznej w zakresie konkretnych działań i zaniechań pozwanego, z których powódka wywodzi szkodę.

W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że nie zostało w niniejszej sprawie przez powódkę udowodnione, że pozwany M. M. (1), swoim działaniem naruszył prawo – tak w zakresie prawa stanowionego, jak również norm konstruowanych w oparciu o szeroko rozumiane zasady współżycia społecznego.

Powyższa konkluzja o braku bezprawności w działaniach pozwanego przekreśla konieczność przeprowadzenia dalszych rozważań dotyczących rozmiarów szkody, jak również istnienia związku przyczynowego pomiędzy czynem a szkodą.

Powódka nie udowodniła, żadnej z przesłanek odpowiedzialności pozwanego w zakresie tej podstawy faktycznej powództwa, którą powódka łączyła z działaniami polegającymi na nawożeniu dużych mas ziemi na działki będące własnością pozwanego. Rzeczywiście organ administracyjny prowadzący postępowanie administracyjne na wniosek powódki w 2013 roku stwierdził, że w marcu 2013 roku pozwany M. M. (1) nawiózł ziemię na swoje działki. Nie mniej jednak decyzją Burmistrza Miasta i Gminy P. nr (...) z dnia 10 lipca 2013 roku nakazano M. M. (1) jako właścicielowi działek nr ew. (...), (...), (...) i (...) zlokalizowanych przy ul. (...) w miejscowości H. obniżenie powierzchni ww. terenu do wysokości terenu na działkach sąsiednich w celu przywrócenia stanu poprzedniego. Ponadto nakazano wyprofilowanie terenu działek z zachowaniem naturalnego ukształtowania terenu w kierunku wschodnim w sposób zabezpieczający sąsiednie działki przed powierzchniowym spływem wód opadowych i roztopowych. Na wykonanie powyższej decyzji Burmistrz Miasta i Gminy P. zakreślił termin 2 miesięcy od dnia, w którym niniejszym decyzja stanie się ostateczna. Ponadto pismem z dnia 4 lutego 2014 roku ten sam Organ oświadczył, że zawarte w decyzji czynności zostały wykonane, wobec czego postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na terenie działek o nr ew. (...) zlokalizowanych przy ul. (...) zostało zakończone (k. 175).

W tym miejscu należy wskazać, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia 10 lipca 2013 roku Burmistrz Miasta i Gminy P. wskazał, iż na zaistniałą sytuację tj. na wysoki poziom wód gruntowych na działce A. R. miał również wpływ wysoki poziom wód gruntowych na przedmiotowych działkach spowodowany niedrożnością istniejącej melioracji oraz zlikwidowaniem studzienek melioracyjnych na działkach nr ew. (...) i (...). Ponadto dodał, iż stan wody na gruncie będący przedmiotem postępowania administracyjnego jest efektem skumulowanym i nie wynika tylko ze zmiany ukształtowania terenu, lecz także z niedrożności zbieraczy melioracyjnych i braku studzienek melioracyjnych na działkach nienależących do pozwanego M. M. (1).

Dodać również należy, iż pozwany M. M. (1) ponad 11 lat temu, tuż po stwierdzeniu wykonania przedmiotowej decyzji sprzedał należące do niego działki spółce (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie (...) Sp. z o.o. ) i nie jest już właścicielem przedmiotowych działek od 21 lutego 2014 roku.

Mając na uwadze normę wyrażoną w art. 6 k.c. Sąd zauważa, że powódka nie udowodniła, że pozwany M. M. (1) ponosi całkowitą odpowiedzialność za ,,szkodę’’ powódki. Powódka w piśmie precyzującym powództwo nie wskazała na czym polega jej szkoda i skąd wzięła się jej wysokość i dlaczego jej zdaniem tylko pozwany M. M. (1) powinien zapłacić jej odszkodowanie. Biorąc pod uwagę przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe powódka nie wykazała winy pozwanego M. M. (1), jak również związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniami tego pozwanego, a szkodą na jej mieniu, zaś ponadto wysokości samej szkody.

Jak wynika z zeznań świadków przesłuchanych w niniejszej sprawie tj. J. S., A. K. (1) i K. M. mieszkańcy H. od lat borykają się z podtopieniami, które okresowo występowały także przed 2013 rokiem, a więc przed nawiezieniem ziemi przez pozwanego. Mimo, że decyzja nakazująca wyrównanie działek została wykonana podtopienia występują do chwili obecnej. Mają na to wpływ nie tyle działania pozwanego w przeszłości, ale samo położenie wsi H.. Jak ustalono, wieś H.położona jest w gminie P., nad rzeką J., która bardzo często wylewa. Na te okoliczności nie mają wpływu mieszkańcy terenów zalewowych, jak również pozwany M. M. (1), który będąc sąsiadem powódki również borykał się z tym problemem.

W tym stanie rzeczy powództwo podlegało oddaleniu.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Rozliczenie kosztów na podstawie art. 108 k.p.c. pozostawiono referendarzowi sądowemu.

Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.