Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 03 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: Sekretarz sadowy Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa H. L.

przeciwko (...) S.A. z siedziba w W.

o zapłatę i podwyższenie renty

1.  zmienia wysokość renty wyrównawczej wypłacanej powodowi H. L. przez pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. z tytułu szkody komunikacyjnej z dnia 19 grudnia 1990 roku ustalonej Ugodą z dnia 06 marca 1992 roku zawartą przed Sądem Wojewódzkim w Siedlcach w sprawie o sygn. akt I C 458/91, ostatnio zaktualizowanej decyzją (...) S.A. z dnia 22 marca 2023 roku, z kwoty 2.095,66 (dwa tysiące dziewięćdziesiąt pięć złotych i 66/100) złotych miesięcznie do kwoty 5.234,00 (pięć tysięcy dwieście trzydzieści cztery) złotych płatną do 15-go dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, począwszy od lutego 2024 roku;

2.  zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda H. L. kwotę 96.572,92 (dziewięćdziesiąt sześć tysięcy pięćset siedemdziesiąt dwa i 92/100) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 07 lutego 2024 r. do dnia zapłaty;

3.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

4.  ustala, iż powód H. L. powinien ponieść koszty postępowania w 27 %, zaś pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. w 73%, pozostawiając ich szczegółowe rozliczenie Referendarzowi sądowemu.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 07 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego, k.33) powód H. L. wniósł o:

1.  podwyższenie renty uzupełniającej z tytułu szkody komunikacyjnej z dnia 19 grudnia 1990 roku, stwierdzonej Ugodą z dnia 05 maca 1992 roku zawartą w toku postępowania przed Sądem Wojewódzkim w Siedlcach (I C 458/91), ostatnio zaktualizowanej decyzją pozwanej z dnia 22 marca 2023 roku z kwoty 2.095,66 miesięcznie do kwoty 5.234,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia wymagalności każdego ze świadczeń okresowych do dnia zapłaty;

2.  zasądzenia tytułem skapitalizowanej renty, o której mowa w pkt 1 kwoty 132.979,94 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, na które składają się następujące kwoty:

za 2021 rok:

⚫

5.804,19 zł -utracone 13-trzynaste wynagrodzenie

⚫

27.502,24 zł -skapitalizowana renta wyrównawcza za rok

⚫

17.412,57 zł, jako równowartość przysługującej powodowi w 2021 r. nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy

za 2022 rok:

⚫

6.272,26 zł – utracone 13-trzynaste wynagrodzenie

⚫

31.675,04 zł – skapitalizowana renta wyrównawcza za rok

za 2023 rok:

⚫

6.819,00 zł utracone 13-te wynagrodzenie

⚫

37.395,64 zł - skapitalizowana renta wyrównawcza za rok.

Powód domagał się ponadto zasądzenia kosztów procesu, w ty kosztów zastępstwa procesowego na podstawie norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 19 grudnia 1990 roku powód uległ wypadkowi komunikacyjnemu. Następnie ugodą z dnia 05 marca 1992 roku zawartą przed Sądem Wojewódzkim w Siedlcach (I C 458/91), (...) w O. zobowiązał się do wypłaty zadośćuczynienia, odszkodowania oraz wyrównania świadczenia rehabilitacyjnego po udokumentowaniu przez powoda wysokości wynagrodzenia za pracę, jakie otrzymywałby gdyby pracował, jak również zobowiązał się do ponoszenia odpowiedzialności za ujawnione w przyszłości skutki przedmiotowego wypadku. W tamtym okresie powoda zaliczono do III grupy inwalidzkiej. Wyjaśniono ponadto, iż na mocy ugody zawartej pomiędzy stronami w toku postępowania przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie w dniu 17 stycznia 1996 roku pozwany zobowiązał się wypłacić powodowi kwotę 4.187,82 złotych, tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej i wypłacać rentę wyrównawczą w wysokości 161,70 zł miesięcznie. Na podstawie kolejnych decyzji pozwany zmienił wysokość wypłacanej renty. Ostatnia decyzja ubezpieczeniowa w przedmiocie renty uzupełniającej została wydana w dniu 22 marca 2023 roku. W jej treści poinformowano powoda, że renta od marca wynosi 2.095,66 złotych. Podniesiono przy tym, iż wypłacana przez pozwanego renta sukcesywnie malała. Wyjaśniono jednocześnie, iż powód pozostaje osobą z orzeczonym inwalidztwem i na przestrzeni lat nie uzyskał możliwości świadczenia pracy. Podkreślono przy tym, iż przed wypadkiem powód miał 29-lat i był zatrudniony na stanowisku murarza-malarza w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Strona powodowa wskazała, iż co prawda trudno jest ustalić, jakby rozwinęłaby się kariera zawodowa powoda, ale zapewne nadal związany byłby z branżą budowlaną. W ocenie strony powodowej wysokość renty wyrównawczej powinna odpowiadać wysokości rzeczywistych i aktualnych zarobków, a nie opierać się na danych sprzed lat, zwłaszcza w sytuacji tak dynamicznych zmian poziomu wynagrodzeń i średniej płacy. Dla podstawy obliczenia wysokości renty uzupełniającej powinien zostać przyjęty wskaźnik zarobków w sektorze przedsiębiorstw, a nie dane z niezidentyfikowanych stron internetowych. Wskazano ponadto, iż gdyby powód nie uległ wypadkowi byłby pracownikiem z 40-letnim stażem i oczywistym jest, że jego wynagrodzenie byłoby znacznie wyższe niż przeciętne. Powołując się na dane Głównego Urzędu Statystycznego w branży budownictwo, przy uwzględnieniu wypłacanej powodowi renty wyrównawczej, w ocenie strony powodowej w 2022 roku niedopłata wynosiła 27.502,24 złotych, w 2022 r 31.675,04 złotych zaś w 2023 roku 37.395,64 złotych. Aktualna renta wyrównawcza powinna natomiast wynosić 5.234,00 złotych. Ponadto powodowi przysługiwałoby 13-te wynagrodzenia, a także w 2021 roku powód otrzymałby nagrodę jubileuszową za 40 lat pracy w wysokości 300% miesięcznego wynagrodzenia (pozew, 4-8).

W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 22 maja 2025 roku (data stempla pocztowego, k. 55) pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwany podniósł, iż brak jest podstaw do przyjęcia hipotetycznego wynagrodzenia na poziomie średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Brak również podstawy do wypłaty nagrody jubileuszowej, albowiem Agencja Mienia Wojskowego nie zatrudnia pracowników w zawodach, które powód wykonywał przed wypadkiem, a co za tym idzie nie uzyskałby świadczeń, o które wnosi. Wyjaśniono, iż hipotetyczne wynagrodzenie ustalono na podstawie średnich zarobków w zawodzie murarz i glazurnik, na podstawie danych GUS. (odpowiedz na pozew, k. 50-53).

W piśmie przygotowawczym z dnia 11 sierpnia 2025 roku pełnomocnik powoda wyjaśnił, że każde świadczenie rentowe jest wymagalne od 16-tego dnia każdego miesiąca (k.101 w zw. z k. 105v).

Do momentu zamknięcia rozprawy, stanowiska stron nie uległy zmianie.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 19 grudnia 1990 roku miał miejsce wypadek komunikacyjny, w wyniku którego H. L. doznał m.in. urazu głowy z utratą przytomności, w wyniku czego doszło do uszkodzenia i dysfunkcji mózgu, złamania trzonu lewej kości łokciowej oraz uszkodzenia krezki jelita z krwotokiem brzusznym.

Sprawca wypadku posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w Państwowym Zakładzie (...).

W chwili wypadku H. L. miał (...) lat i był zatrudniony w Agencji Mienia Wojskowego, jako konserwator ogólnobudowlany.

Dowód: okoliczności niesporne, a ponadto zaświadczenie o stanie zdrowia, k. 28-28v, zeznania powoda, k.87-88, zeznania świadka L. L., k. 86v-87, zawiadomienie o chorym, k. 27v

W dniu 06 marca 1992 roku w toku postpowania toczącego się przed Sądem Wojewódzkim w Siedlcach w sprawie o sygn. akt I C 458/91, H. L. oraz Państwowy Zakład (...) w O. zawarli ugodę, mocą której (...) zobowiązał się między innymi: wypłacić na rzecz H. L. 25.000.000,00 złotych, tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za szkody poniesione na skutek wypadku drogowego z dnia 09 grudnia 1990 roku oraz kwoty 2.660.000,00 zł tytułem uzupełnienia świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 17 września 1991 roku do 30 czerwca 1992 oku. Jednoczenie Państwowy Zakład (...) zobowiązał się do ponoszenia w przyszłości odpowiedzialności skutki wypadku za z dnia 19 grudnia 1990 roku.

Następnie ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w W. I Wydział Cywilny, w sprawie o sygn. akt I C 497/94, (...) S.A. zobowiązał się wypłacić H. L. kwotę 4.187,82 złotych tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres o dnia 01 grudnia 1993 roku do dnia 31 stycznia 1996 roku, a ponadto zobowiązał się wypłacać miesięczną rentę wyrównawczą w kwocie 161,70 złotych płatną z góry do 15 dnia każdego miesiąca.

Dowód: ugody, k, 15-17

Na skutek dalszych waloryzacji przyznanych świadczeń, pismem z dnia 24 maja 2017 roku (...) S.A. poinformował H. L., iż od dnia 01 stycznia 2015 r. podwyższona została wysokość renty uzupełniającej do kwoty 2.043,42 złotych miesięczne, zaś od dnia 01 stycznia 2016 roku do kwoty 2.141,04 złotych miesięcznie

Pismem z dnia 22 marca 2023 roku (...) S.A. poinformował H. L., iż:

⚫

począwszy od dnia 01 stycznia 2022 roku ustala rentę uzupełniającą w kwocie 2.392,59 zł miesięcznie;

⚫

począwszy od dnia 01 kwietnia 2022 roku ustala rentę uzupełniającą w kwocie 2.218,71 zł miesięcznie;

⚫

począwszy od dnia 01 lipca 2022 roku ustala rentę uzupełniającą w kwocie 2.296,71 zł miesięcznie;

⚫

począwszy od dnia 01 stycznia 2023 roku ustala rentę uzupełniającą w kwocie 2.095,66 zł miesięcznie;

W uzasadnieniu powołano się na przeciętne wynagrodzenie dla wybranych grup zawodów w Polsce i w woj. (...), tj. robotnicy budowlani robót stanu surowego i pokrewni (4.128,45 zł i 4.971,16 zł) oraz robotnicy budowlani robót wykończeniowych i pokrewni (4.235,20 zł i 4546,29 zł). Wskazano przy tym, że na podstawie danych z Internetu wybrano hipotetyczne wynagrodzenie na podstawie średnich zarobków w zawodzie murarz i glazurnik. Wyjaśniono jednocześnie, iż w okresie styczeń 2022 -luty 2023 r. nastąpiła nadpłata w kwocie 7.210,50 zł

Dowód: pisma (...) S.A. z dnia: 24.05.2017 r., k. 20v 22.03.2023 r., k17v-18

Pismem z dnia 01 marca 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. poinformował H. L. o dokonaniu waloryzacji od dnia 01 marca 2021 roku przysługującej renty, która po waloryzacji wynosi 1.184,60 złotych.

W wyniku dokonanej waloryzacji w okresie kwiecień 2022 roku - luty 2023 roku H. L. otrzymał rentę z ZUS w wysokości 1358,48 złotych miesięcznie, za wyjątkiem marca i lipca 2022 r, kiedy renta wyniosła po 2.576,46 złotych. Począwszy od marca 2023 roku renta wypłacana z ZUS wynosi 1.585,98 złotych miesięcznie

Dowód: okoliczności bezsporne, a ponadto pismo ZUS z dnia 01.03.2021 r., k18v i 01.03.2022 r., k. 30

Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2023 roku pełnomocnik H. L. zwrócił się do (...) S.A. o podwyższenie renty uzupełniającej na przyszłość oraz wyrównanie renty uzupełniającej za lata 2020-2023 r., a także wypłatę renty z tytułu świadczenia dodatkowego za 40 lat pracy.

W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 29 grudnia 2023 roku (...) S.A. wskazało, iż nie znajduje podstaw do pozytywnego rozpatrzenia zgłoszonego roszczenia

Dowód: pismo z dnia 20.08.2023 r., k. 22-23, pismo (...) S.A. z dnia 29 grudnia 2023 r., k 26

Od chwili wypadku z 1990 roku H. L. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. W wyniku odniesionych obrażeń ma znaczne zaburzenia funkcji poznawczych, co wpływa na brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej.

Po wypadku H. L. miał próby samobójcze (był hospitalizowany na oddziale psychiatrycznym) i pozostaje pod stałą opieką lekarza psychiatry.

Z uwagi na stan zdrowia, w tym konieczność wyciszenia, H. L. wraz z żoną zamieszkali na M..

Dowód: zeznania powoda, k.87-88, zeznania świadka L. L., k. 86v-87, zaświadczenie o stanie zdrowia, k, 28v, orzeczenie o niepełnosprawności, k. 29

Aktualnie w Agencji Mienia Wojskowego nie występują stanowiska związane bezpośrednio z branżą budowlaną (tj. murarz, konserwator, malarz)

Dowód: pismo A. z dnia 30.09.2024 r., k. 70

Zgodnie z danymi publikowanymi przez Urząd Statystyczny w W. przeciętne wynagrodzenie w branży budownictwo w (...) W. w 2021 roku wynosiło 8.106,05 brutto (5.804,19 zł netto), w 2022 r. - 8.908,95 zł brutto (6.402,66 zł netto), zaś w 2023 r. 9.519,17 zł brutto (6.819 netto).

Dowód: dane powszechnie dostępne

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie załączonych do akt sprawy dokumentów oraz kserokopii i wydruków zgromadzonych w aktach sprawy, albowiem zostały one sporządzone przez kompetentne osoby w ramach wykonywanych przez nie czynności. Nie budziły one wątpliwości Sądu, w związku z czym mogły stanowić wiarygodne dowody w sprawie. Sąd dokonując ich kontroli od strony formalnej i zawartości merytorycznej nie dopatrzył się żadnych uchybień ani śladów wskazujących na ich fałszowanie przez podrabianie lub przerabianie. Dokumenty te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności, a zawarte w nich informacje tworzyły spójny obraz stanu faktycznego.

Ponadto Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie zeznań świadka L. L. (zeznania – protokół rozprawy, k. 86v-87) oraz powoda H. L., (zeznania – protokół rozprawy, k. 87-88v), które ocenił co do zasady za wiarygodne, a na ich podstawie poszerzono oraz doprecyzowano stan faktyczny sprawy, ustalony w toku procesu. W odniesieniu do ustalenia faktów związanych z ustaleniem wysokości zarobków jakie mógłby osiągać powód, biorąc pod uwagę jego miejsce zamieszkania
i wykształcenie, Sąd oparł się w powyższym zakresie na podstawie powszechnie dostępnych danych publikowanych przez Urząd Statystyczny.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo podlegało co do zasady uwzględnieniu.

W niniejszej sprawie powód domagał się zmiany wysokości renty wypłacanej przez pozwanego w związku z wypadkiem z dnia 19 grudnia 1990 roku. Podnoszono, iż w przedmiotowej sprawie doszło do absurdalnej sytuacji, w której wypłacana przez pozwanego renta uległa obniżeniu renty, pomimo że zarówno średnia pensja, jak i pensja minimalna znacząco wzrosła. Zdaniem strony powodowej adekwatne do przyjęcia wysokości renty powinny być dane dotyczące zarobków w branży budownictwo na terenie (...) W. publikowane przez Urząd Statystyczny. Powód zwrócił przy tym uwagę, iż gdyby nie uległ wypadkowi byłby pracownikiem z 40-letnim stażem, a jego wynagrodzenie miesięczne byłoby wyższe, niż przeciętne wynagrodzenie w gospodarce.

Pozwany wnosząc o oddalenie powództwa wskazywał natomiast, iż nie uprawdopodobniono, iż powód uzyskiwałby wskazane w pozwie zarobki. Jednocześnie pozwany wskazał, iż zgodnie z uzyskanymi informacjami Agencja Mienia Wojskowego nie zatrudnia pracowników w zawodzie/zawodach, które powód wykonywał przed wypadkiem, a co za tym idzie nie uzyskałby dodatkowych świadczeń, o które wnosi.

Zgodnie z treścią art. 907 § 2 kc, jeżeli obowiązek płacenia renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany stosunków żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, chociażby wysokość renty i czas jej trwania były ustalone w orzeczeniu sądowym lub w umowie.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 08.04.2025 r, sygn. II PSKP 21/24) w sytuacji, gdy na podstawie art. 907 § 2 kc strona żąda zmiany wysokości lub czasu trwania renty, w związku ze zmianą stosunków, sąd musi uwzględnić przesłanki określone w art. 444 § 2 kc, co oznacza, że ustalona w tym trybie renta z tytułu utraty zdolności do pracy ma na celu wyrównanie szkody. Przepis ten nie określa zakresu szkody podlegającej naprawieniu, natomiast kwestię tę reguluje art. 361 § 2 kc, ustanawiający zasadę pełnego odszkodowania. Stosownie do tego przepisu, naprawienie szkody (w granicach normalnego następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła) obejmuje straty, które poszkodowany poniósł (damnum emergens) oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (lucrum cessans) - (wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2002 r., I CKN 132/01, LEX nr 53144). Wysokość świadczenia odpowiada różnicy między hipotetycznymi a realnymi dochodami poszkodowanego. Jej ustalenie wymaga zatem porównania potencjalnego położenia, w jakim znalazłby się poszkodowany, gdyby nie dotknęły go skutki zdrowotne zdarzenia, z tą sytuacją, która jest jego udziałem w konsekwencji zaistniałego wypadku przy pracy. Użycie w art. 444 § 2 KC określenia „odpowiedniej renty” oznacza, że renta ma rekompensować faktyczną utratę możliwości zarobkowych. Tym samym odszkodowanie nie może przewyższać wysokości szkody i jest ekwiwalentem rzeczywistej straty majątkowej, ustalonej metodą różnicy ( wyrok Sądu Najwyższego z 21 maja 2009 r., V CSK 432/08, LEX nr 619673 i tam powołane orzecznictwo). Z kolei w wyroku z 4 listopada 2016 r., (I PK 274/15, LEX nr 2178664). Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku utraty zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy (całkowitej niezdolności do pracy) rentę uzupełniającą przyznaje się w wysokości różnicy zarobków, jakie poszkodowany uzyskałby, gdyby był zdolny do pracy, z pobieraną przezeń rentą z ubezpieczenia społecznego. [...] Przeciętne (statystyczne) zarobki mogłyby bowiem pozostawać w kolizji z indywidualnym zakresem szkody z art. 444 § 2 kc Chodzi o szkodę wynikającą z konkretnego zatrudnienia pracownika i odpowiadającego mu wynagrodzenia. Do wyliczeń przyjmuje się zatem zarobki pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy na stanowiskach takich, jakie zajmował poszkodowany w chwili wypadku przy pracy (z uwzględnieniem jego ewentualnych awansów zawodowych i płacowych).”

Warto przy tym nadmienić, iż instytucja zmiany wysokości renty, o której mowa w art. 907 § 2 kc, stanowi pojęcie szersze od jej waloryzacji. Oznacza to, że zmianę wysokości renty mogą uzasadniać również inne okoliczności niż tylko zmiana realnej wartości renty wynikająca ze zmiany siły nabywczej pieniądza. Za istotną zmianę stosunków uznano zatem wzrost hipotetycznych zarobków, które mogłyby być realnie uzyskiwane przez uprawnionego do reny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2002 r., I CKN 693/00, LEX nr 55257). Warto przy tym nadmienić, iż w orzecznictwie dopuszcza się zmianę wysokości renty na podstawie art. 907 § 2 KC, także w odniesieniu do świadczeń należnych w okresie poprzedzającym wytoczenie powództwa ( tak: wyr. SN z 7.2.2012 r., I PK 105/11, Legalis; wyr. SN z 3.8.2011 r., I PK 36/11, OSNAPiUS 2012, Nr 19-20, poz. 239; wyr. SN z 21.1.2004 r., IV CSK 358/02, Legalis; uchw. SN z 6.8.1991 r., III CZP 66/91, OSP 1992, Nr 5, poz. 102; wyr. SN z 15.4.1972 r., II PR 48/72, OSNCP 1972, Nr 9, poz. 171; wyr. SN z 3.3.1972 r., II PR 423/71, OSP 1973, Nr 2, poz. 30; wyr. SN z 17.3.1972 r., II PR 26/72, OSP 1972, Nr 11, poz. 211; wyr. SN z 19.1.1972 r., II PR 406/71, OSNCP 1972, Nr 7-8, poz. 139; wyr. SN z 10.2.1968 r., II PR 510/68, niepubl.).

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, iż powód domaga się podwyższenia renty wypłacanej przez pozwanego począwszy od stycznia 2021 roku (a której wysokość została ustalona decyzją z marca 2023 roku).

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie był co do zasady bezsporny, strony różniły się jedynie w kwestii potencjalnych (hipotetycznych) możliwości zarobkowych powoda, gdyby nie doszło do wypadku. Z uwagi na fakt, iż u pracodawcy powoda z chwili wypadku, tj. Agencji Mienia Wojskowego nie występują stanowiska związane bezpośrednio z branżą budowlaną (tj. murarz, konserwator, malarz) należało poszukać innego – miarodajnego - punktu odniesienia. Powód stał na stanowisku, iż podstawą ustalenia potencjalnego wynagrodzenia, a co za tym idzie podstawą ustalenia przysługującej mu renty, powinny być dane publikowane przez Urząd Statystyczny, a dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w (...) W. w kategorii budownictwo w latach 2021-2023. Pozwany kwestionując postulowany przez powoda sposób ustalenia wysokości reny nie przedstawił konkurencyjnego sposobu wyliczenia należnego powodowi świadczenia.

W tym miejscu warto nadmienić, iż od 2021 roku odnotowany jest znaczny wzrost wynagrodzeń w budowlance wynikający z jednej strony ze wzrostu cen materiałów budowlanych (co wpływa na koszt prac budowlanych i przekłada się na wyższe stawki dla pracowników), ale przede wszystkim związany z zapotrzebowaniem na pracę. Dynamika wzrostu utrzymuje się w kolejnych latach, co widać w powszechnie publikowanych danych dotyczących stawek robocizny kosztorysowej oraz publikowanych prognozach na przyszłość. Rosnące inwestycje, zapotrzebowania na nowe obiekty budowlane, w szczególności widoczne na rynku (...), oraz remonty zwiększyły popyt na pracowników z sektora budowlanego. Nie można także zapominać, iż pandemia COVID-19 spowodowała gwałtowny skok cenowy w tym obszarze gospodarczym, początkowo w zakresie materiałów, co następnie przełożyło się na wzrost cen usług (wynagrodzeń).

Analizując okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż wysokość przysługującej powodowi renty była jednostronnie ustalana przez pozwanego. W dniu 17 stycznia 1996 roku strony bowiem zawarły ugodę sądową ustalając rentę płatną miesięcznie na kwotę 161,70 złotych, której wysokość była następnie zmieniana kolejnymi decyzjami pozwanego. Co istotne pismem z dnia 22 marca 2023 roku (...) S.A. poinformował H. L., iż: począwszy od dnia 01 stycznia 2022 roku ustala rentę uzupełniającą w kwocie 2.392,59 zł miesięcznie, od dnia 01 kwietnia 2022 roku w kwocie 2.218,71 zł miesięcznie, od dnia 01 lipca 2022 roku w kwocie 2.296,71 zł miesięcznie, natomiast począwszy od dnia 01 stycznia 2023 roku ustala rentę uzupełniającą w kwocie 2.095,66 zł miesięcznie. W uzasadnieniu powołano się na przeciętne wynagrodzenie dla wybranych grup zawodów w Polsce i w woj. (...). Wskazano przy tym, że na podstawie danych z Internetu wybrano hipotetyczne wynagrodzenie na podstawie średnich zarobków w zawodzie murarz i glazurnik.

Analizując powyższe trudno stwierdzić, w oparciu o jakie dane pozwany ustalił wysokość należnej powodowi renty. Co więcej – i tu należy zgodzić się ze stroną powodową– iż doszło do nietypowej, a wręcz absurdalnej sytuacji, w której wysokość wypłacanej renty została obniżona. Jest bowiem notorią fakt, iż ceny towarów i usług, a co za tym idzie i wynagrodzenia charakteryzują się tendencją wzrostową, nie zaś spadkami.

Strony niniejszego postępowania są zgodne, iż można jednoznacznie stwierdzić, jak potoczyłaby się kariera zawodowa powoda, gdyby nie wypadek, jednakże ustalając (hipotetyczne) możliwości zarobkowe powoda podzielić należy stanowisko prezentowane w pozwie, iż powód jako specjalista w budownictwie z kilkudziesięcioletnim stażem byłby fachowcem osiągającym – co najmniej - średnie wynagrodzenie w wykonywanej profesji w miejscu zamieszkania, tj. w W.. Podkreślić przy tym należy, iż gdyby nie wypadek powód zapewne dalej mieszkałby i pracował w W.. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego, w tym wiarygodnych zeznań świadka L. L. i powoda, wyprowadzka na M. była podyktowana stanem zdrowia powoda. Chodziło bowiem o możliwość wyciszenia się z dala od zgiełku dużego miasta. Obrażenia odniesione w wypadku (uszkodzenie mózgu) spowodowały u powoda znaczne zaburzenia funkcji poznawczych, w tym drażliwość, bezsenność i silny niepokój (k. 28v).

Reasumując powyższe Sąd Okręgowy podzielił stanowisko powoda, iż podstawą wyliczenia należnej powodowi renty powinno być przeciętne wynagrodzenie w branży budownictwo w (...) W. publikowane przez Urząd Statystyczny, które netto w 2021 roku wynosiło 5.804,19 zł, w 2022 r. 6.402,66 zł, zaś w 2023 r. 6.819,00 zł. Wyliczając kwotę miesięcznej renty należnej powodowi – przyjmując za punkt wyjścia wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w branży budownictwo - należało uwzględnić kwotę renty wypłacanej miesięcznie powodowi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Ustalając wysokość renty, która powinna być wypłacana powodowi na przyszłość Sąd za podstawę wyliczeń przyjął średnie wynagrodzenie za 2023 rok w kwocie 6819 netto, odjął wysokość renty wypłacanej przez ZUS w kwocie 1.585,00 złotych, co dało kwotę 5.234,00 złotych miesięcznie. Jednocześnie – zgodnie z żądaniem powoda – Sąd ustalił, iż renta w zaktualizowanej wysokość powinna być płatna do 15-tego dnia każdego miesiąca z odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi płatności począwszy od lutego 2024 roku (tj. od chwili złożenia pozwu)

Wobec faktu, iż powód domagał się skapitalizowanej renty za okres od stycznia 2021 do grudnia 2023, należało dokonać wyliczeń wedle powyżej przedstawionego wzoru, tj. przyjąć średnie wynagrodzenie za dany rok, odjąć wysokość renty wypłacanej przez ZUS i tak otrzymaną kwotę pomnożyć przez 12 miesięcy. Tak otrzymaną wielkość należało pomniejszyć, o kwotę uprzednio wypłaconą przez pozwanego. Mając na uwadze powyższy schemat Sąd dokonał następujących wyliczeń: 2021 rok – niedopłata w kwocie 27.556,24 zł (5804,19x12=69.650,28-13.018,12-29.065,92); 2022 r. – niedopłata w kwocie 31.676,04 zł (6.402,66x12=76831,92-29.965,92-16.089,96); 2023 rok – niedopłata w kwocie 37.395,64 (6819x12=81.828-18.630,56-25.801,80). Należy przy tym wyjaśnić, iż powód domagał się niższych kwot, aniżeli wynikające z powyższych wyliczeń, tj. za rok 2021 domagał się kwoty 27.502,24, zaś za rok 2022 r. kwoty 31.675,04 zł. Tym samym Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 96.572,92 złotych tytułem skapitalizowanej renty za okres od stycznia 2021 do grudnia 2023 r. Jednocześnie Sąd zasądził odsetki zgodnie z żądaniem pozwu, mając na uwadze treść art. 481 § 1 k.c. zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Przed wytoczeniem powództwa pozwany był wzywany do zapłaty powyższych kwot (k. 22 w zw. z k. 2), a zatem żądanie odsetek od dnia wniesienia powództwa było uzasadnione w okolicznościach przedmiotowej sprawy.

Sąd oddalił żądanie powoda dotyczące zapłaty 13-tego wynagrodzenia oraz nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy w wysokości 300% miesięcznego wynagrodzenia. Jak już było powyżej wskazane Agencja Mienia Wojskowego nie zatrudnia pracowników w zawodzie/zawodach, które powód wykonywał przed wypadkiem, a co za tym idzie należy stwierdzić, iż powód nie zajmowałby dotychczasowego stanowiska. W ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, iż u innego pracodawcy powód uzyskałby dodatkowe świadczenia w postaci 13-tego wynagrodzenia oraz nagrody jubileuszowej. Powyższe świadczenia, szczególnie 13-te wynagrodzenie, są bowiem związane z pracą pracowników zatrudnionych w państwowych jednostkach sfery budżetowej.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Stosownie natomiast do treści art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c. Sąd może jednak rozstrzygnąć jedynie o zasadach poniesienia przez strony kosztów procesu, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. Po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, referendarz sądowy w sądzie pierwszej instancji wydaje postanowienie, w którym dokonuje szczegółowego wyliczenia kosztów obciążających strony. Biorąc pod uwagę fakt częściowego uwzględnienia powództwa, Sąd w punkcie 4 sentencji wyroku rozstrzygnął jedynie o zasadzie stosunkowego rozdzielenia kosztów pomiędzy stronami postępowania i ustalił, że strona powodowa przegrała proces w 27%, natomiast pozwany w 73%, wobec czego to w takich częściach strony powinny ponieść koszty postępowania, pozostawiając szczegółowe rozliczenie tych kosztów referendarzowi sądowemu.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska