Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 listopada 2016 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSR del. Tadeusz Bulanda

Protokolant: sekretarz sądowy Monika Górczak

po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. w Warszawie

na rozprawie sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w P.

przeciwko (...). w W.

o zapłatę

orzeka:

I.  Oddala powództwo;

II.  Zasądza od (...) sp. z o.o. w P. na rzecz (...) w W. kwotę 4337 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 4320 złotych tytułem zastępstwa.

Sygn. akt I C 362/16

UZASADNIENIE

W dniu 1 kwietnia 2016 r. (...) spółka z o.o. z siedzibą w Pozwaniu skierowała przeciwko (...) z siedzibą w W. pozew o:

I.  zobowiązanie pozwanego do opublikowania w ciągu 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie na głównej stronie internetowej http://www.(...).pl czarną czcionką o wielkości 14 pkt. na białym tle, przez 1 tydzień, widocznego w taki sam sposób jak wpisy internautów naruszające dobra osobiste powoda oświadczenia o następującej treści:

„W imieniu firmy (...) przepraszam (...) Sp. z o.o. za naruszenie jej dóbr osobistych poprzez udostępnienie na forum internetowym niezgodnych z prawdą komentarzy internautów, które bezpodstawnie naruszały dobre imię i renomę (...) Sp. z o.o.

Zarząd (...)”

II.  upoważnienie powoda do opublikowania oświadczenia, o którym mowa w pkt. I petitum pozwu, w sposób tam wskazany, na koszt pozwanego, w przypadku niewykonania przez niego obowiązku publikacji we wskazanym terminie,

III.  zobowiązanie pozwanego do usunięcia z forum internetowego http://www.(...).pl/opinie_czytaj. (...) obraźliwych wpisów zawierających nieprawdziwe informacje na temat działalności powoda:

A.  „Zdanie pracownika się nie liczy w tej firmie, wiec i kary są dawane bez żadnego taryfikatora. Jeśli chodzi o stanowiska biurowe, to najgorzej ma chyba fakturzystka. Ponziej jest podstawa handlowca - na jakieś premie możesz liczyć, przy świetnym obrocie, po ok pół roku, no ale pamiętaj ze z premii odbiagaja Ci kary :P wszystko tez zależy "pod" jakim szefem jesteś, bo jest ich trzech i każdy rekrutuje dla siebie pracowników. "

stróż – 2014-10-23 02:39:00

B.  „no jak się ma stalowe nerwy to można do tej firmy startować hehe

z jakością stali bywa u nich różnie, bo na tym tez oszczędzają...niejednokrotnie po obróbce materiału, do niczego się on nie nadawał... zdjęcie użytkownika "

napalm – 2014-11-23 15:15:45

C.  „Koleżanko droga, ja od razu znalazłam lepszą pracę po (...), myślę ze gorszej nie ma ;) za nic bym tam nie wróciła! no chyba ze ktoś lubi dawać się poniżać.”

xyz – 2015-02-04 13:32:16

D.  „haha, to na pewno pisał któryś z szefów, to „narażenie firmy na większe straty" jest jak wyciągnięte prosto z ust jednego z nich. Ogólnie widzę tu minimum kilka postów, które na 99% zostały napisane przez właścicieli lub jednego z ich lizusów - nikt inny normalny nie powie dobrego słowa o tej firmie. Naprawdę odradzam wszystkim to miejsce - jeśli szanujesz siebie i innych, a zagrywki w stylu kopanie dołków pod kolegami z pracy i donosicielstwo nie leżą w twojej naturze, to trzymaj się od (...) jak najdalej.”

ciekawa – 2015-05-25 21:27:29

E.  „Jedna Wielka TRAGEDIA!!!!!!!!!!!!!!!!!”

stróż – 2016-02-04 20:09:55

F.  „Popieram tragedia. Rotacja taka, że nie warto sobie głowy zawracać Wynagrodzenie marne to i rotacja dużą.”

S. – 2016-03-0717:14:57

G.  „(...) to firma którą powinny przetrzepać wszystkie możliwe kontrole od PiP-u i ZUS-u zaczynając a na kominiarzu kończąc. Zaręczam, że każdy znajdzie coś dla siebie.”

nieznajoma – 2016-03-10 22:20:25

H.  „Smutne to strasznie, nie rozumiem dlaczego PiP się tym nie interesuje. Dostawcy i klienci takiej firmy powinni być napiętnowani. Mam nadzieję że ta firma upadnie, tam zawsze pracownicy byli poniewierani Ale to już totalne chamstwo, ciekawe czy właściciele chcieliby żeby ich żonki tak ktoś potraktował."

E. – 2016-03-11 07:21:59

I.  „Nieznajoma,nie myśl ze L. ma jakieś sumienie, pamiętam jak mówił że ciężarne oszukują, zapewne uważa że jest biednym pokrzywdzonym pracodawca,który tak się stara a źli pracownicy go oszukują, okradają. To jest jego tok myślenia. Swoją drogą nigdy nie mogłam rozumieć czemu rekrutował tylko młode dziewczyny po studiach, tzn oczywiście chodziło o to że takie osoby zgodzą się pracować za grosze, ale to oczywiście ze wtedy odsetek ciąż rośnie. Dlaczego nigdy nie chciał zatrudnić kobiety z doświadczeniem około 40stki?”

nieznajoma – 2016-03-11 10:13:34

IV.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 25 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami zgodnie z art. 359 § 2 k.p.c. od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

V.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (pozew – k. 2-13).

(...) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych (odpowiedź na pozew – k. 96-101).

W toku dalszego postępowania stanowiska stron procesu nie uległy zmianie.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

(...) z siedzibą w W. prowadzi portal internetowy po adresem http://www.(...).pl, na którym pod zakładką „Opinie o pracodawcach” znajdują się wpisy internautów. Odnalezienie opinii o poszczególnych pracodawcach umożliwia wyszukiwarka operująca firmą lub miejscowością, z którą związany jest pracodawca (bezsporne).

Na portalu http://www.(...).pl znajdują się między innymi wpisy dotyczące (...) sp. z o.o. z siedzibą w P.. Wg stanu na 14 marca 2016 r. wśród wpisów o tej spółce znajdowały się poniższe:

A)  „Zdanie pracownika się nie liczy w tej firmie, wiec i kary są dawane bez żadnego taryfikatora. Jeśli chodzi o stanowiska biurowe, to najgorzej ma chyba fakturzystka. Ponziej jest podstawa handlowca - na jakieś premie możesz liczyć, przy świetnym obrocie, po ok pół roku, no ale pamiętaj ze z premii odbiagaja Ci kary :P wszystko tez zależy "pod" jakim szefem jesteś, bo jest ich trzech i każdy rekrutuje dla siebie pracowników. "

stróż – 2014-10-23 02:39:00

B)  „no jak się ma stalowe nerwy to można do tej firmy startować hehe

z jakością stali bywa u nich różnie, bo na tym tez oszczędzają...niejednokrotnie po obróbce materiału, do niczego się on nie nadawał... zdjęcie użytkownika "

napalm – 2014-11-23 15:15:45

C)  „Koleżanko droga, ja od razu znalazłam lepszą pracę po (...), myślę ze gorszej nie ma ;) za nic bym tam nie wróciła! no chyba ze ktoś lubi dawać się poniżać.”

xyz – 2015-02-04 13:32:16

D)  „haha, to na pewno pisał któryś z szefów, to „narażenie firmy na większe straty" jest jak wyciągnięte prosto z ust jednego z nich. Ogólnie widzę tu minimum kilka postów, które na 99% zostały napisane przez właścicieli lub jednego z ich lizusów - nikt inny normalny nie powie dobrego słowa o tej firmie. Naprawdę odradzam wszystkim to miejsce - jeśli szanujesz siebie i innych, a zagrywki w stylu kopanie dołków pod kolegami z pracy i donosicielstwo nie leżą w twojej naturze, to trzymaj się od (...) jak najdalej.”

ciekawa – 2015-05-25 21:27:29

E)  „Jedna Wielka TRAGEDIA!!!!!!!!!!!!!!!!!”

stróż – 2016-02-04 20:09:55

F)  „Popieram tragedia. Rotacja taka, że nie warto sobie głowy zawracać Wynagrodzenie marne to i rotacja dużą.”

S. – 2016-03- (...):14:57

G)  „(...) to firma którą powinny przetrzepać wszystkie możliwe kontrole od PiP-u i ZUS-u zaczynając a na kominiarzu kończąc. Zaręczam, że każdy znajdzie coś dla siebie.”

nieznajoma – 2016-03-10 22:20:25

H)  „Smutne to strasznie, nie rozumiem dlaczego PiP się tym nie interesuje. Dostawcy i klienci takiej firmy powinni być napiętnowani. Mam nadzieję że ta firma upadnie, tam zawsze pracownicy byli poniewierani Ale to już totalne chamstwo, ciekawe czy właściciele chcieliby żeby ich żonki tak ktoś potraktował."

E. – 2016-03-11 07:21:59

I)  „Nieznajoma,nie myśl ze L. ma jakieś sumienie, pamiętam jak mówił że ciężarne oszukują, zapewne uważa że jest biednym pokrzywdzonym pracodawca,który tak się stara a źli pracownicy go oszukują, okradają. To jest jego tok myślenia. Swoją drogą nigdy nie mogłam rozumieć czemu rekrutował tylko młode dziewczyny po studiach, tzn oczywiście chodziło o to że takie osoby zgodzą się pracować za grosze, ale to oczywiście ze wtedy odsetek ciąż rośnie. Dlaczego nigdy nie chciał zatrudnić kobiety z doświadczeniem około 40stki?”

nieznajoma – 2016-03-11 10:13:34

Na datę wniesienia pozwu na portalu widniały jedynie wpisy z punktów C, E i F (dowód: akt notarialny – k. 23-30, 71-86 wydruk email – k. 60, wydruk ze strony internetowej – k. 129-163).

(...) sp. z o.o. zwracał się do (...) drogą e-mailową o usunięcie wpisów z portalu (...), co skutkowało usunięciem części wpisów (wydruki email – k. 43-44, 46-48, 62, zeznania świadka N. N. – protokół z 9 września 2016 r., 00:09:21-00:19:26, zeznania świadka M. S. – protokół z 9 września 2016 r., 00:19:27-00:27:40, zeznania świadka M. T. – protokół z 17 listopada 2016 r., 00:05:03-00:22:50, zeznania L. T. w charakterze strony – protokół z 17 listopada 2016 r., 00:22:51-00:43:52).

(...) sp. z o.o. prowadził postępowania sądowe i pozasądowe z udziałem autorów wpisów innych niż wyżej przedstawione, uzyskując w pewnych wypadkach oświadczenia autorów o nieprawdziwości wpisów i ich szkodliwości dla (...) sp. z o.o. (oświadczenia, porozumienie, postanowienie w sprawie III K 184/15, pismo z dnia 30 stycznia 2015 r., pismo z dnia 27 lutego 2013 r., pismo z dnia 19 kwietnia 2013 r., pismo z dnia 6 marca 2013 r., postanowienie z dnia 4 kwietnia 2013 r., projekt ugody – k. 49-59, 63-64, 65, 66-67, 68, 69-70).

(...) złożył (...) sp. z o.o. ofertę stworzenia własnego profilu na portalu prowadzonym przez oferenta, co obejmowałoby główne usługi: umożliwienia zarządzania/edytowania własnym profilem pracodawcy i zakładką „opinie” zgodnie z Regulaminem (...), zapewnienia wysokiej pozycji w wyszukiwarce G., umożliwienia stworzenie unikalnego profilu na portalu (...), umożliwienia dodawania ogłoszeń w sprawie pracy, umieszczania reklam produktów i usług, zamieszczenia linku do strony internetowej (...), bezpośredniego kontaktu z opiekunem profilu-Administratorem (wydruk emaila – k. 41, 42, 45-46, zeznania świadka N. N. – protokół z 9 września 2016 r., 00:09:21-00:19:26, zeznania świadka M. S. – protokół z 9 września 2016 r., 00:19:27-00:27:40, zeznania świadka M. T. – protokół z 17 listopada 2016 r., 00:05:03-00:22:50, zeznania L. T. w charakterze strony – protokół z 17 listopada 2016 r., 00:22:51-00:43:52).

Stan faktyczny został ustalony na podstawie wymienionego wyżej materiału dowodowego, bowiem tworzy on spójną i logiczną całość. Strony nie kwestionowały ww. materiału dowodowego, bowiem spór ma charakter prawny.

Sąd pominął materiał w postaci wyroku z dnia 9 czerwca 2014 r. wraz z uzasadnieniem (k. 31-40), pisma z dnia 24 czerwca 2013 r., dotyczącego wpisu na portalu opracodawcach.pl (k. 61), bowiem fakty w nim opisane nie dotyczą tej sprawy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo jest niezasadne.

Zgodnie z art. 23 dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z art. 43 k.c. przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych.

Przy ocenie zaistnienia naruszenia dobra osobistego osoby prawnej należy kierować się kryteriami obiektywnymi, bowiem osoby prawne nie są zdolne do odczuwania wyrządzonej im krzywdy jako pozbawione możliwości subiektywnego postrzegania swojego istnienia. Przy odpowiednim zastosowaniu art. 23 k.c., który zawiera przykładowy katalog dóbr osobistych człowieka, w przypadku osoby prawnej za odpowiedniki czci osoby fizycznej uznać należy dobre imię, renomę i zaufanie potrzebne do wykonywania działalności gospodarczej, a więc dobra związane z jej funkcjonowaniem i zapewniające jej niezakłócone działanie.

Ochrona dóbr osobistych warunkowana jest bezprawnością naruszenia, a więc działaniem sprzecznym z przepisami prawa, porządkiem prawnym lub z zasadami współżycia społecznego. Art. 24 k.c. statuuje zasadę domniemania bezprawności, a co za tym idzie, przenosi na sprawcę naruszenia ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających bezprawność.

Modyfikację powyższej regulacji wprowadza ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2016 r. poz. 1030).

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ww. ustawy przez świadczenie usługi drogą elektroniczną należy rozumieć wykonanie usługi świadczonej bez jednoczesnej obecności stron (na odległość), poprzez przekaz danych na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłanej i otrzymywanej za pomocą urządzeń do elektronicznego przetwarzania, włącznie z kompresją cyfrową, i przechowywania danych, która jest w całości nadawana, odbierana lub transmitowana za pomocą sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy nie ponosi odpowiedzialności za przechowywane dane ten, kto udostępniając zasoby systemu teleinformatycznego w celu przechowywania danych przez usługobiorcę nie wie o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności, a w razie otrzymania urzędowego zawiadomienia lub uzyskania wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności niezwłocznie uniemożliwi dostęp do tych danych. Zgodnie z art. 15 ww. ustawy podmiot, który świadczy usługi, nie jest obowiązany do sprawdzania przekazywanych, przechowywanych lub udostępnianych przez niego danych.

Wynika z przytoczonych przepisów, że podmiot umożliwiający zamieszczanie wpisów na prowadzonym przez siebie portalu internetowym odpowiada za naruszenie tą drogą cudzych dóbr osobistych tylko wtedy, gdy wiedział, że wpis naruszający dobro osobiste ma charakter bezprawny i mimo tego niezwłocznie nie wyłączył dostępu do danego wpisu. Podkreślić jednak trzeba, że podmiot świadczący usługi drogą elektroniczną w świetle art. 15 ww. ustawy nie ma obowiązku monitorowania wpisów.

Faktem bezspornym jest, że pozwany nie jest autorem wpisów zamieszczonych na prowadzonym przez siebie portalu w zakładce „Opinie o pracodawca”. Odpowiedzialności pozwanego zatem nie należałoby wiązać bezpośrednio z treścią poszczególnych wpisów dotyczących powoda, lecz bezpośrednio z bezczynnością polegającą na nie usunięciu naruszających dobra osobiste powoda bezprawnych wpisów, jeżeli pozwany miał urzędową lub inną wiarygodną informację o bezprawności.

Za punkt wyjścia oceny, czy usługodawca prowadzący stronę internetową ponosi odpowiedzialność za nie usunięcie danego wpisu, przyjąć trzeba ustalenie, czy dany wpis stanowi przejaw bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda. W tym aspekcie istotne staje się uwzględnienie potrzeby respektowania wolności słowa, bowiem działanie osoby, która z tej wolności korzysta nie przekraczające jej granic, jest dozwolone, a w konsekwencji naruszenie dóbr osobistych nie jest bezprawne. Rozważając kwestię bezprawności wypowiedzi zamieszczonych na forum internetowym trzeba dostrzec specyfikę tego medium, która polega na stworzeniu szerokiej możliwości otwartej wymiany poglądów i ocen, bowiem zazwyczaj ekspresyjny dyskurs użytkowników forum, uzasadnia większe niż przeciętne przyzwolenie na wyrażanie dobitnych opinii (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 r., IV CSK 270/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - I Wydział Cywilny z dnia 13 listopada 2014 r. I ACa 667/14).

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że określone w pozwie wpisy o (...) sp. z o.o. stanowią opinie internautów o tej spółce, które nie przekraczają granic wolności słowa. Nieuprawione jest stanowisko powoda, który za bezprawne uznaje przedmiotowe wpisy jedynie dlatego, że przedstawiają go w negatywnym lub krytycznym świetle. Gdyby podążyć za tym tokiem rozumowania, należałoby dopuścić na forum internetowym jedynie wypowiedzi i oceny pozytywne lub całkowicie obojętne.

Taka koncepcja granic wolności słowa jest niemożliwa do obrony. Wskazane w pozwie wpisy nie zawierają wypowiedzi szczególnie ostrych, drastycznych, ani epitetów napastliwych, nie zawierają też określeń oszczerczych bądź jaskrawo obraźliwych. Notabene, spośród wskazanych w pozwie wpisów, na dzień wniesienia pozwu na portalu www.(...).pl widniały jedynie trzy o wyraźnie ocennym i subiektywnym wydźwięku. Niewątpliwie treść wpisów jest krytyczna dla powoda, jednakże nikt nie może oczekiwać od innych wyłącznie afirmacji swojej osoby lub postępowania.

W uzasadnieniu pozwu przywołuje się wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 10 października 2013 r. w sprawie D. A. przeciwko Estonii (nr (...)), jednakże stan faktyczny sprawy, na kanwie której orzekał ETPC, jest istotnie odmienny od stanu sprawy niniejszej. Omawiany wyrok dotyczył zamieszczonych na portalu internetowym D. A. wpisów o treści wyraźnie obelżywych, wulgarnych i nawołujących do popełnienia przestępstwa. Wpisy o (...) sp. z o.o. zamieszczone na portalu (...) nie noszą takich cech, a zatem posłużenie się ww. wyrokiem ETPC jako argumentem na poparcie żądania pozwu uznać należy za chybione.

O kosztach procesu w zakresie roszczenia niemajątkowego o ochronę dóbr osobistych Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., obciążając powoda jako stronę, która przegrała proces, kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.