Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 marca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSO Andrzej Kuryłek

Protokolant: stażysta Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. w Warszawie

na rozprawie sprawy z powództwa J. W.

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o zadośćuczynienie pieniężne i odszkodowanie

I zasądza od pozwanego (...) S.A z siedzibą w W. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę na rzecz powódki J. W. kwotę 70.000 (siedemdziesiąt tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty;

II oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III ustala, iż powódka J. W. wygrała proces w 58 %, a pozwany (...) S.A z siedzibą w W. wygrał w 42 % i szczegółowe wyliczenie kosztów procesu pozostawia Referendarzowi Sądowemu po uprawomocnieniu się wyroku.

Sygn. akt I C 366/20

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 12 grudnia 2019 roku (pierwotnie złożonym jako rozszerzenie powództwa w sprawie o sygn. akt I C 1104/19, a następnie zarejestrowanym jako odrębny pozew w niniejszej sprawie), doprecyzowanym pismem z dnia 21 października 2024 r., powódka małoletnia J. W., reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową A. W.(matkę), ostatecznie wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powódki J. W.:

1.  kwoty 20.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 lutego 2019 r. do dnia zapłaty z tytułu znacznego pogorszenia jej sytuacji życiowej na skutek śmierci ojca,

2.  kwoty 100.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 lutego 2019 r. do dnia zapłaty z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę związaną ze śmiercią ojca.

Ponadto, strona powodowa wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona powodowa podniosła, że dochodzi zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę jak i stosownego odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji materialnej małoletniej powódki po utracie ojca, który poniósł śmierć w wyniku wypadku drogowego. Zdaniem strony powodowej dotychczas wypłacone przez pozwanego kwoty, zarówno w ramach likwidacji szkody jak i w wykonaniu prawomocnego wyroku zaocznego, nie stanowią adekwatnej kompensaty doznanej przez powódkę krzywdy i są niewystarczające wobec rozmiaru poniesionej straty. Zdaniem powódki roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie znajduje uzasadnienie w dacie wydania decyzji przez pozwanego w dniu 22 lutego 2019 r., zaś odsetki należne są od dnia następnego.

(kopia pozwu w sprawie I C 1104/19, k. 5-9; kopia pisma z 10.12.2019 r. rozszerzającego powództwo w sprawie o sygn. akt I C 1104/1, k. 37-38; kopia pisma z 12.12.2019 r. rozszerzającego powództwo w sprawie o sygn. akt I C 1104/1 - stanowiącego pozew w niniejszej sprawie – k. 39-40; pismo uzupełnienie opłaty z 8.06.2020 r., k. 44-45; pismo powódki z 21.10.2024 r., k. 145-146)

Pozwany (...) S.A. odebrał pozew w dniu 21 sierpnia 2020 r.

W odpowiedzi na pozew z dnia 19 października 2020 r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że kwestionuje twierdzenia powódki odnośnie więzi łączącej ją z ojcem oraz znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. Pozwany zaznaczył, iż powódka po rozwodzie rodziców mieszkała z matką, a jej kontakty z ojcem zostały ograniczone do spotkań raz w tygodniu. Dodatkowo zdaniem pozwanego znaczny upływ czasu od wypadku wpłynął na złagodzenie doznanej krzywdy. Ponadto pozwany podkreślił, że powódka w żaden sposób nie wykazała pogorszenia sytuacji finansowej. Strona pozwana zakwestionowała również wymagalność odsetek ustawowych w sposób określony przez powódkę, wskazując, iż powinny zostać określone na dzień wyrokowania.

(odpowiedź na pozew, k. 58-59; epo, k. 171)

Na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. strona powodowa podtrzymała żądanie wyrażone w piśmie z dnia 12 grudnia 2019 r., przy czym wskazała, iż nie podtrzymuje żądań sformułowanych w piśmie z dnia 10 grudnia 2019 r. Jednocześnie strona powodowa nie cofnęła żądań objętych pismem z 10 grudnia 2019 r., jednakże pismo pozostało nieopłacone oraz pełnomocnik powódki jednoznacznie wskazał, że niniejsze powództwo obejmuje wyłącznie żądanie wyrażone w piśmie z 12 grudnia 2019 r. doprecyzowane pismem z 21 października 2024 r.

(protokół rozprawy z 19.02.2025 r., k. 162)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 29 listopada 2018 r. w miejscowości S., na drodze (...) w kierunku Ł. doszło do wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym. Kierujący pojazdem marki (...) o nr rej. (...), K. J., jadąc w kierunku Ł., w wyniku niezachowania bezpiecznej odległości od poprzedzającego go pojazdu, najechał na tył samochodu marki (...)o nr rej. CBR (...) połączonego z naczepą marki (...) o nr rej. (...), kierowanego przez M. L.. W wyniku wypadku śmierć na miejscu poniósł pasażer pojazdu marki(...) C. W.. Sprawca wypadku K. J., który znajdował się pod wpływem środków odurzających został prawomocnie uznany za winnego, a w ramach środka kompensacyjnego orzeczono również obowiązek zapłaty nawiązki w wysokości 20.000 zł na rzecz małoletniej powódki

(pismo prokuratury, k. 18-20; karta wypadku, k. 22-26; akt zgonu C. W., k. 13; wyrok z 15.03.2022 r. II K 625/19, k. 112-114; wyrok z 28.10.2022 r., IV Ka 643/22, k. 115-116).

C. W. w momencie wypadku osierocił 4 letnią córkę – J. W..

C. W. pracował jako (...)zarabiał około (...)zł miesięcznie. Na rzecz małoletniej powódki był zobowiązany płacić 850 zł alimentów miesięcznie wynikających z wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 1 września 2016 r. sygn. akt I C 2654/15. Zmarły wraz z matką małoletniej był współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 44,6 m ^{( 2 )}położonego w S. przy ul. (...). Na zakup nieruchomości wzięty był kredyt hipoteczny w kwocie 130.000 zł, który nie jest jeszcze spłacony. Zmarły był zobowiązany do spłaty połowy kredytu.

(akt urodzenia J. W., k. 14; PIT-y C. W. za 2017 r., k. 15-17; wyrok z 1.09.2016 r. sygn. akt I C 2654/15, k. 21; zaświadczenie z banku, k. 28)

Rodzice powódki byli rozwiedzeni. Powódka mieszkała z matką, a z ojcem spotykała się w soboty. C. W. bardzo kochał córkę, był dobrym i opiekuńczym ojcem. Ponadto powódka mogła liczyć poza alimentami na bieżące wsparcie finansowe ze strony ojca. J. W. była przywiązana do ojca. Po jego tragicznej śmierci bardzo płakała, konieczny był kontakt z psychologiem w przedszkolu. Nadal go wspomina, ogląda wspólne zdjęcia, odwiedza grób na cmentarzu, gdzie zostawia laurki dla taty. Obecnie powódka jest uczennicą szkoły podstawowej. Dzieci dopytują powódkę jak zginął jej tata, jednak ona nie chce o tym rozmawiać. Powódka bardzo przeżywa, że nie ma taty. J. W. otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 2.400 zł (poprzednio świadczenie wynosiło około 1400-1500 zł). Jest również spadkobierczynią po zmarłym ojcu, w tym współwłaścicielką udziałów w mieszkaniu stanowiącym przedmiot spadku. Ponadto, nieregularnie wpływają na jej rzecz kwoty z tytułu nawiązki orzeczonej w postępowaniu karnym wobec sprawcy wypadku, w kwotach po około 450 zł miesięcznie.

(zeznania świadka M. W., protokół rozprawy z 13.03.2024 r., k. 106v.-107v., zeznania świadka E. S., protokół rozprawy z 13.03.2024 r., k. 107v.-108; zeznania świadka A. K., protokół rozprawy z 4.09.2024 r., k. 120v.-121; zeznania A. W., protokół rozprawy z 4.09.2024 r., k. 121-121v.)

Odpowiedzialność cywilną za skutki wypadku przejął pozwany (...) S.A., gdzie był ubezpieczony samochód (...) prowadzony przez sprawcę wypadku pracownika firmy (...) Sp. z o.o., w której byli zatrudnienie K. J. i C. W.. W ramach likwidacji szkody decyzją z 22 lutego 2019 r. pozwany wypłacił powódce 40.000 zł z tytułu pogorszenia się sytuacji życiowej na skutek śmierci ojca oraz 40.000 zł zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2019 r. powódka odwołała się od decyzji pozwanego jednocześnie wzywając do zapłaty kwoty 160.000 zł tytułem zadośćuczynienia, 160.000 zł z tytułu odszkodowania oraz 400 zł miesięcznie tytułem renty. Pismem z dnia 17 maja 2019 r. pozwany wskazał, że nie znajduje podstaw do zmiany wydanej decyzji. Ostatecznie pozwany zaproponował ugodowe zakończenie sprawy poprzez dopłatę 60.000 zł w zakresie zadośćuczynienia oraz 40.000 zł w zakresie stosownego odszkodowania. Jednak do zawarcia ugody nie doszło.

(pismo pozwanego z 22.02.2019 r., k. 29-30v.; odwołanie - wezwanie do zapłaty z 25.04.2019 r. wraz z potwierdzeniem nadania, k. 33-35; pismo pozwanego z 17.05.2019 r., k.32-32v.; pismo pozwanego, k. 31)

Na skutek pozwu z 22 sierpnia 2019 r. Sąd wydał wyrok zaoczny w dniu 3 grudnia 2019 r. sygn. akt I C 1104/19, którym zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 100.000 zł. Zasądzone zadośćuczynienie i odszkodowanie (po 50.000 zł każde) zostało uiszczone zgodnie z prawomocnym orzeczeniem.

(okoliczność bezsporna, a nadto pozew z 22.08.2019 r., k.4-8 akt sprawy I C 1104/19, wyrok z 3.12.2019 r., k. 42 akt sprawy I C 1104/19)

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie wymienionych wyżej dokumentów zgromadzonych w aktach przedmiotowej sprawy oraz w aktach spraw dołączonych (sygn. akt. I C 1104/19 oraz I C 2654/15), które nie były kwestionowane przez żadną ze stron procesu, a Sąd nie znalazł podstaw, aby powziąć wątpliwość wobec któregokolwiek z dokumentów.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków w całości, uznając je za szczere, spójne i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. M. W. – babcia powódki, będąca matką zmarłego ojca, E. S. – ciotka powódki, siostra jej matki oraz A. K. – ciotka powódki, siostra jej ojca (zeznania świadków, k. 106v.-108 i k. 120v.-121) potwierdziły, że powódka utrzymywała regularne i dobre relacje z ojcem, a zmarły łożył na jej utrzymanie.

Sąd ustalił stan faktyczny sprawy także na podstawie zeznań przedstawicielki ustawowej małoletniej – A. W. (zeznania, k. 121-121v.). Jej zeznania dotyczące relacji dziecka z ojcem były spójne z zeznaniami świadków, wobec czego Sąd obdarzył je pełnym zaufaniem. Sąd dał wiarę zeznaniom matki małoletniej powódki także w zakresie sytuacji finansowej powódki. Jednocześnie należy podkreślić, że sama ich treść nie stanowi wykazania pogorszenia sytuacji finansowej małoletniej po śmierci ojca, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

W sprawie poza sporem pozostawało, iż w dacie zdarzenia sprawca ubezpieczony był w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanego ubezpieczyciela.

Na wstępie należy wskazać, że z uwagi na wcześniejsze prawomocne zakończenie sprawy I C 1104/19 wyrokiem zaocznym z 3 grudnia 2019 r., pisma powódki z 10 i 12 grudnia 2019 r. stanowiące rozszerzenie powództwa zostały zarejestrowane jako odrębne powództwo. W niniejszym postępowaniu rozpoznawane było roszczenie sformułowane pismem z 12 grudnia 2019 r. W toku postępowania powódka sprecyzowała, że nie podtrzymuje żądań zawartych w piśmie z 10 grudnia 2019 r., które nie zostało opłacone i wnosi o zasądzenie zgodnie z roszczeniem sformułowanym w piśmie z 12 grudnia 2019 r., tj.: 20.000 zł tytułem odszkodowania oraz 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W tych okolicznościach Sąd uznał, że pismo z dnia 10 grudnia 2019 r. nie stanowiło skutecznego rozszerzenia powództwa i nie było przedmiotem rozpoznania. Postępowanie toczyło się wyłącznie w zakresie żądań wyrażonych i podtrzymanych przez powódkę, tj. w piśmie z dnia 12 grudnia 2019 r.

Łącznie powódka domagała się zatem: 70.000 zł odszkodowania (40.000 zł wypłacone w postępowaniu likwidacyjnym + 50.000 zł zasądzone w wyroku zaocznym + 20.000 zł obecnie) oraz 190.000 zł tytułem zadośćuczynienia (40.000 zł wypłacone w postępowaniu likwidacyjnym + 50.000 zł orzeczone w wyroku zaocznym + 100.000 zł obecnie).

Dostrzec należy, iż zarówno na etapie postępowania likwidacyjnego, jak w postępowaniu sądowym pozwany nie kwestionował roszczenia powódki co do istoty, a jedynie co do wysokości. W zakresie odszkodowania pozwany wskazał, że strona powodowa nie wykazała pogorszenia sytuacji finansowej uzasadniającej żądaną wysokość ponad kwotę już wypłaconą. Ponadto pozwany zakwestionował więź łączącą powódkę z jej ojcem wskazując, że kwota wynikająca z realizacji wyroku zaocznego oraz wypłata w postępowaniu likwidacyjnym stanowi adekwatne zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

Podstawę dochodzenia roszczeń o zadośćuczynienie po osobie zmarłej stanowi art. 446 § 4 k.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Przyznanie powyższego świadczenia zależy od uznania Sądu, który powinien mieć na uwadze całokształt okoliczności sprawy i jej charakter. Przy czym zauważyć należy, że przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c. nie jest uzależnione od pogorszenia się sytuacji materialnej osoby uprawnionej i poniesienia przez nią szkody majątkowej. Jego celem jest kompensacja doznanej krzywdy, a więc złagodzenie cierpienia psychicznego wywołanego śmiercią osoby najbliższej i pomoc pokrzywdzonemu w dostosowaniu się do zmienionej w związku z tym jego sytuacji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2012 r., IV CSK 192/12, LEX nr 1288712).

W przypadku żądania zadośćuczynienia przedmiotem oceny jest zawsze rozmiar cierpień, krzywda jakiej doznaje osoba wskutek śmierci osoby najbliższej. Sprawy o zadośćuczynienie mają więc w dużym stopniu charakter ocenny. Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają bliższych kryteriów, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Krzywda sprowadza się do ujemnych dolegliwości powstałych w wyniku czyjegoś bezprawnego działania i dotyczy przede wszystkim bólu, cierpienia i innych negatywnych konsekwencji w sferze psychofizycznej pokrzywdzonego. Krzywda ma więc aspekt niemajątkowy. Jej charakter sprawia, że ustalenie jej rozmiaru, a tym samym i wysokości zadośćuczynienia, zależy od oceny Sądu. Przy ustalaniu rozmiaru krzywdy należy posiłkować się takimi okolicznościami jak poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia, roli w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą, leczenie doznanej traumy, czy wiek pokrzywdzonego.

Podstawę zadośćuczynienia stanowią konsekwencje psychiczne wynikające ze straty najbliższej osoby w postaci krzywdy, czyli cierpienie, negatywne przeżycia psychiczne, stan żałoby. Cierpieniem psychicznym będą przede wszystkim ujemne uczucia przeżywane w związku ze śmiercią członka rodziny. Zadośćuczynienie powinno je łagodzić, stanowić swoistą rekompensatę. Na pojęcie krzywdy składa się bowiem niewątpliwie konieczność znoszenia cierpień psychicznych, skutki odczuwania bólu, straty i przeżywania żałoby.

W orzecznictwie i doktrynie podnosi się, że „odpowiednia suma” nie oznacza kwoty dowolnej, określonej wyłącznie według uznania Sądu, a do jej prawidłowego ustalenia wymagane jest uwzględnienie wszystkich okoliczności, jakie mogą mieć w konkretnym przypadku znaczenie. Zarówno okoliczności wpływające na wysokość zadośćuczynienia, jak również kryteria ich oceny winny być rozważane indywidualnie, wyłącznie w odniesieniu do konkretnej osoby. Należy więc kierować się zarówno zasadą wszechstronności, jak i indywidualizacji.

Orzecznictwo wskazuje, że uwzględniając – przy ustalaniu takiego świadczenia – potrzebę utrzymania wysokości zadośćuczynienia w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, nie można podważać jednocześnie kompensacyjnej funkcji świadczenia. Nie może zarazem kwota zadośćuczynienia stanowić źródła wzbogacenia, a jedynym kryterium dla oceny jego wysokości powinien być rozmiar krzywdy strony powodowej. Zadośćuczynienie nie może także spełniać celów represyjnych, bowiem jest sposobem naprawienia krzywdy, wyrządzonej jako cierpienia psychiczne związane ze śmiercią osoby najbliższej.

Podsumowując wskazać należy, że rozważając zasadność dochodzonej kwoty, Sąd winien brać pod uwagę np.: stopień i rodzaj cierpień psychicznych, intensywność (natężenie, nasilenie) oraz czas ich trwania, związek emocjonalny ze zmarłym, skutki jego śmierci na przyszłość, w życiu osobistym i rodzinnym jego bliskich, poczucie pokrzywdzenia. Istotne ponadto powinny być: aktualne warunki oraz stopa życiowa społeczeństwa kraju, w którym mieszka żądający świadczenia, konieczność przedstawiania przez sumę zadośćuczynienia odczuwalnej wartości ekonomicznej, przynoszącą poszkodowanemu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że powódka miała zaledwie 4 lata w chwili śmierci ojca. Choć mieszkała z matką, utrzymywała z ojcem regularny kontakt. Zeznania matki powódki, babci i ciotek powódki wskazują na silną więź emocjonalną dziecka z ojcem. Zmarły płacił alimenty, kupował rzeczy, interesował się losem córki i partycypował w spłacie kredytu za mieszkanie, w którym dziecko mieszka z matką.

Sąd, miarkując wysokość zadośćuczynienia, miał na uwadze, że nie istnieją uniwersalne wytyczne, a ocena ma charakter subiektywny i zależy od indywidualnych okoliczności. Strata ojca była niewątpliwie bolesna i trudna dla kilkuletniego dziecka, jednak w praktyce orzeczniczej zdarzają się przypadki jeszcze silniejszych relacji i bardziej dramatycznych okoliczności zdarzeń.

Dodatkowo Sąd uwzględnił fakt, że powódka otrzymała już wcześniej 90 000 zł tytułem zadośćuczynienia, a zatem kwota łącznie z już uzyskaną po zasądzeniu (70.000 zł) wynosić będzie 160.000 zł, co Sąd uznał za adekwatne w świetle funkcji kompensacyjnej świadczenia przewidzianego w art. 446 § 4 k.c., a w pozostałym zakresie roszczenie o zadośćuczynienie oddalił (pkt I i II wyroku).

Odnosząc się do kwestii odsetek należy wskazać, że pozwany otrzymał odpis pozwu (rozszerzenia powództwa z dnia 12 grudnia 2019 r.) w dniu 21 sierpnia 2020 r. (piątek). Świadczenie stało się więc wymagalne w pierwszy dzień roboczy, tj. 24 sierpnia 2020 r. Odsetki zasądzono od dnia następnego – 25 sierpnia 2020 r. Zdaniem Sądu żądanie odsetek od dnia 23 lutego 2019 r. było bezzasadne, gdyż dotyczyło poprzedniego postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.

W zakresie odszkodowania z art. 446 § 3 k.c. Sąd uznał, że roszczenie nie zostało wykazane.

Odszkodowanie przewidziane w treści art. 446 § 3 k.c. ma umożliwiać naprawienie szkód majątkowych, aczkolwiek niekiedy trudnych do uchwycenia i które nie podlegają wyrównaniu na podstawie innych przepisów, a w szczególności na podstawie art. 446 § 1 i § 2 k.c. Oceniając sytuację życiową, jaka ma miejsce po śmierci bliskiej osoby, sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę różnicę między stanem, w jakim znaleźli się członkowie rodziny zmarłego po jego śmierci, a przewidywanym stanem materialnym, jaki miałby miejsce, gdyby zmarły żył. Pogorszenie sytuacji życiowej ma szerszy wymiar aniżeli utrata środków utrzymania. Polega nie tylko na pogorszeniu obecnej sytuacji materialnej, ale także na utracie rzeczywistej możliwości uzyskania stabilnych warunków życiowych oraz ich realnego polepszenia. Istotne jest też pozbawienie możliwości korzystania przez najbliższych z faktycznego wsparcia zmarłego (por. np.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2009 r., I CSK 149/09, LEX nr 607232; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2012 r., I ACa 1012/12, LEX nr 1264377; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 lutego 2013 r., I ACa 20/13, LEX nr 1294773; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 27 lutego 2015 r., I ACa 833/14, LEX nr 1665062). Warte podkreślenia jest przy tym, iż pod określeniem pogorszenia sytuacji życiowej rozumieć należy wszelkie niekorzystne zmiany, jakie zaszły bezpośrednio w sytuacji materialnej najbliższych członków rodziny zmarłego, jak też zmiany w sferze dóbr niematerialnych, które rzutują na ich sytuację materialną (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 24 października 2007 r., IV CSK 192/07, OSNC-ZD 2008/3/86; z dnia 16 kwietnia 2008r. V CSK 544/07, LEX nr 424335; z dnia 30 czerwca 2004 r. IV CK 445/03, LEX nr 173555). Śmierć najbliższego członka rodziny rzutować może bowiem w różny sposób na sytuację życiową człowieka. Tylko przykładowo wskazać można na pojawiające się uczucie osamotnienia i bezsilności, osłabienie aktywności życiowej i motywacji do wykonywania czynności dnia codziennego (wyrok SN z dnia 2 grudnia 2009r. I CSK 149/09 LEX nr 607232. Odszkodowanie na podstawie art. 446 § 3 k.c. obejmuje szkody obecne i przyszłe, które choć w pewnym stopniu dają się ocenić materialnie, jakie zachodzą m.in. w przypadku utraty rodzica. Szkody takie, nawet jeżeli w swej istocie są szkodami niematerialnymi, to jednak w pewnym stopniu są szkodami materialnymi, gdyż niektóre czynności z zakresu pomocy, opieki, wychowania itp. mogą być wykonane odpłatnie przez inne osoby. Oczywiście ścisłe, pieniężne określenie rozmiarów tych szkód jest niemożliwe, a określenie wysokości konkretnego świadczenia z tego tytułu należy do sądu, który powinien w tym zakresie uwzględnić wszystkie okoliczności danej sprawy.

Sąd oddalił żądanie zasądzenia dodatkowego odszkodowania z tytułu śmierci ojca małoletniej powódki (20.000 zł). Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy powódka otrzymała już odszkodowanie zarówno na etapie likwidacji szkody przez ubezpieczyciela, jak i na podstawie prawomocnego wyroku Sądu (90.000 zł). Zdaniem Sądu, w toku niniejszego postępowania powódka nie wykazała, aby poniosła dalsze szkody majątkowe uzasadniające zasądzenie wyższej kwoty. Małoletnia powódka otrzymuje obecnie rentę rodzinną w wysokości 2.400 zł, która częściowo kompensuje stracone świadczenia alimentacyjne ze strony ojca. Ponadto na stałe mieszkała z matką i pozostawała pod jej opieką, co dodatkowo ograniczało realny wpływ śmierci ojca na poziom jej dotychczasowego utrzymania.

W tych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania zasądzenia odszkodowania ponad już wypłacone kwoty, o czym orzeczono w pkt II wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Biorąc pod uwagę wysokość kwoty zasądzonej na rzecz powódki, należało uznać, że powódka wygrała proces w 58%, a pozwany wygrał w 42%. Stosownie do art. 108 § 1 k.p.c. szczegółowe wyliczenie kosztów postępowania Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w wyroku.

sędzia Andrzej Kuryłek