Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 września 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. w Warszawie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa H. K.

przeciwko (...) W. i G. K. (1)

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego G. K. (1) na rzecz powódki H. K. kwotę 89.547,00 (osiemdziesiąt dziewięć tysięcy pięćset czterdzieści siedem i 00/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

⚫

od kwoty 50.290,00 (pięćdziesiąt tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt i 00/100) złotych od dnia 25 lipca 2017 roku do dnia zapłaty;

⚫

od kwoty 39.257,00 (trzydzieści dziewięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt siedem i 00/100) od dnia 09 listopada 2024 roku do dnia zapłaty

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie w stosunku do G. K. (1);

III.  ustala, że powódka H. K. ponosi koszty postępowania w 44%, zaś pozwany G. K. (1) w 56% z tym, że ich szczegółowe rozliczenie pozostawia Referendarzowi sądowemu;

IV.  oddala powództwo w stosunku do (...) W.;

V.  odstępuje od obciążania powódki kosztami postępowania na rzecz pozwanego (...) W..

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Powódka H. K. w piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2014 r. w ramach powództwa skierowanego przeciwko Miastu (...) W. – Zakładowi Gospodarowania Nieruchomości Dzielnicy W. oraz G. K. (1) wniosła o:

1.  naprawę przez pozwanego G. K. (2) ogrodzenia oddzielającego działkę przy ulicy (...) od działki przy ulicy (...) w W.;

2.  odnowienie przez pozwanego G. K. (2) zniszczonej zieleni na działce przy ulicy (...);

3.  naprawę zarówno od wewnątrz budynku przy ulicy (...), jak i od wewnątrz - całej ściany graniczącej z budynkiem pozwanego G. K. (2), która w skutek zdemontowania przez pozwanego G. K. (2) ocieplenia, została kompletnie zniszczona od ziemi po samą górę;

4.  zapłaty przez pozwanego G. K. (2) na rzecz strony powodowej odszkodowania z tytułu szkód wyrządzonych bezprawnym działaniem i pobiciem syna powódki, kwoty 74.500,00 zł złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty

5.  zakazanie pozwanym G. K. (2) oraz (...) W., dalszych naruszeń (pismo procesowe k. 3-4)

W piśmie procesowym z dnia 30 września 2015 r. powódka H. K. w wniosła o:

1.  naprawę przez pozwanego G. K. (2) ogrodzenia oddzielającego działkę przy ulicy (...) od działki przy ulicy (...) w W., określając wartość przedmiotu sporu w tym zakresie na kwotę 15.000,00 zł;

2.  odnowienie przez pozwanego G. K. (2) zniszczonej zieleni na działce przy ulicy (...), określając wartość przedmiotu sporu w tym zakresie na kwotę 2.000,00 zł;

3.  naprawę ścian budynku przy ulicy (...), które na skutek całkowitej rozbiórki budynku sąsiedniego/bliźniaka wraz fundamentami spowodowały liczne pęknięcia zarówno od wewnątrz budynku, jak i na zewnątrz oraz posadzek na klatce schodowej. Ponadto na skutek przechodzenia na dach budynku przez robotników pracujących na budowie, konieczna była naprawa pokrycia dachowego, określając wartość przedmiotu sporu w tym zakresie na kwotę 35.000,00 zł;

4.  zapłatę odszkodowania z tytułu niezachowania odpowiedniej odległości od granicy działki ściany budynku nowobudowanego (została postawiona wzdłuż bezpośredniej granicy działek), co skutkuje znacznym zacienieniem ogrodu oraz pomieszczeń wewnątrz budynku, określając wartość przedmiotu sporu w tym zakresie na kwotę 20.000 zł;

5.  zapłatę przez pozwanych G. K. (2) oraz (...) W. na rzecz strony powodowej odszkodowania z tytułu szkód wyrządzonych bezprawnym działaniem i pobiciem syna powódki w kwocie 74.500,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty;

6.  zakazanie pozwanym G. K. (2) oraz (...) W. dalszych naruszeń, określając wartość przedmiotu sporu w tym zakresie na kwotę 15.000,00 zł; (pismo procesowe k. 7-8)

W odpowiedzi na pozew Miasto (...) W. – Zakład Gospodarowania Nieruchomości Dzielnicy W., wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że powódka nie wykazała przesłanek odpowiedzialności Miasta (...) W. co do zasady, jak i wysokości roszczenia, poprzestając na powtórzeniu zarzutów podnoszonych w postępowaniu przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Woli w sprawie o sygn. akt I C 1279/12. Podkreślono przy tym, że powódka nie posiada legitymacji procesowej czynnej do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym z tytułu rzekomego popicia jej syna. Zdaniem pozwanego w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze stanem res iudicata względem postępowania o sygn. akt I C 1279/12. W ocenie pozwanego podnoszone zarzuty należy uznać za gołosłowne i nie znajdujące potwierdzenia w rzeczywistości. Pozwane Miasto (...) W. nie dopuściło się bowiem naruszenia posiadania i bezprawności działania, o którym mowa w pkt 1- 4 pozwu, co zresztą powódka sama przyznaje, formułując zarzuty w tym zakresie wyłącznie wobec pozwanego G. K. (2). W ocenie pozwanego powódka pozostaje niekonsekwentna w swych żądaniach w stosunku do pozwanego (...) W., domagając się od niego odszkodowania z tego tytułu. Nie znajduje uzasadnienia zarzut bezprawnego działania pozwanych, jako że pozwany G. K. (2) Decyzją nr (...) z dnia 8 lipca 2010 r. uzyskał pozwolenie na rozbudowę domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce ewid. (...)w obrębie (...), przy ul. (...) w W.. Podniesiono przy tym, iż powódka nie jest właścicielem nieruchomości przy ul. (...) w W., która w całości należy do pozwanego Miasta (...) W.. Powódka jest jedynie posiadaczem zależnym części zajmowanego budynku posadowionego na ww. działce, a w pozostałej jego części zajmuje nieruchomość bez tytułu prawnego. (k. 88-90)

W odpowiedzi na pozew G. K. (2) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od Powódki na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że Powódka nie jest właścicielem nieruchomości, zaś w chwili zdarzenia była tylko najemcą przedmiotowej nieruchomości i w związku z tym nie posiada legitymacji czynnej do wytoczenia powództwa. Wskazano ponadto, że ogrodzenie którego naprawy domaga się powódka, stanowi zwykła druciana siatka położona w całości na działce (...), i z tego względu jakiekolwiek roszczenia są bezzasadne. Pozwany zakwestionował również roszczenia dotyczące zniszczonej zieleni położonej na działce przy ul. (...). W jego ocenie powódka nie ma legitymacji do wtoczenia powództwa. Zaznaczono przy tym, że zieleń nie została zniszczona w większym stopniu niż wynika to z normalnego użytkowania rusztowań i wykonania remontu ocieplenia. Na niewielkim terenie, który był zajmowany przez rusztowania - około 12 m ^{( 2)}, nie znajdowały się rośliny ozdobne. Teren ten z dniem 19 września 2012 r. został całkowicie przez Pozwanego opuszczony, uporządkowany oraz przekazany z powrotem do zarządcy terenu, czyli Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. działającego w imieniu właściciela nieruchomości (...) W.. Za bezzasadne pozwany uznał także roszczenia o naprawę ścian i pokrycia dachowego. Zaznaczył, że rozbudowa domu przy ul. (...) została przeprowadzona zgodnie z projektem budowlanym, prawomocnym pozwoleniem na budowę oraz poszanowaniem wszystkich dobrych praktyk budowlanych. Ściana wspólna budynków (...) i (...) nie została rozebrana, a obok została wybudowana nowa ściana budynku (...) tak, że obecnie oba budynki są technicznie odseparowane. Pozwany zarzucił również, że powódka nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, że do wystąpienia rzekomych szkód faktycznie doszło, a jeśli tak, czy było to związane z wykonywanym remontem na sąsiedniej nieruchomości. Odnosząc się do roszczeń dotyczących niezachowania odpowiedniej odległości od granicy działki ściany budynku, co miało powodować zacienienie ogrodu oraz pomieszczeń wewnątrz budynku, pozwany stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Nie może bowiem tu być mowy o jakimkolwiek bezprawnym działaniu Pozwanego, który wykonywał remont budynku zgodnie z obowiązującym prawem, jak i sztuką budowlaną korzystając z usług specjalistycznych przedsiębiorstw. Ponadto zacienienie, występuje w miejscu rozbudowy w sposób naturalny, gdyż jest to północna strona budynku. Co więcej budynek (...) przylega do (...) szeroką klatką schodową. Pomieszczenia mieszkalne są zatem odsunięte od (...), co najmniej o szerokość klatki schodowej. Nie ma zatem możliwości wprowadzenia dodatkowego zacienienia pomieszczeń. W odniesieniu do roszczenia związanego z pobiciem syna powódki, stwierdził on, że jest ono bezzasadne, bowiem powódka, co do tego roszczenia nie ma legitymacji czynnej, natomiast Pozwany nie ma legitymacji biernej. W odniesieniu do zgłoszonego żądania zaprzestania naruszeń, pozwany stwierdził, że sprawa o naruszenie posiadania o sygn. I C 1279/12 prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie zakończyła się prawomocnym umorzeniem postępowania. Wszelkie prace remontowe, które miały miejsce na nieruchomości przy ul. (...) zostały zakończone w 2012 r. Ponadto Pozwany miał zawartą umowę dzierżawy z (...) W., której przedmiotem była dzierżawa terenu koniecznego do postawienia rusztowania. (odpowiedź na pozew – k. 133-137)

Pismem procesowym z dnia 03 października 2019 r. (k.243) powódka dokonała modyfikacji powództwa wnosząc o:

1)  zasądzenie od pozwanego G. K. (1) kwoty 35.000,00 tytułem odszkodowania za uszkodzenie budynku przy ul. (...) w W. powstałe w wyniku prowadzenia prac wyburzeniowych i budowlanych na zlecenie G. K. (1) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 września 2016 r. do dnia zapłaty;

2)  zasądzenie od pozwanego G. K. (1) kwoty 10.000,00 zł tytułem uszkodzenia ogrodzenia oraz nasadzeń z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 września 2016 r. do dnia zapłaty - w pozostałym zaś zakresie cofnęła powództwo z tego tytułu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia;

3)  zasądzenie od pozwanego G. K. (1) kwoty 35.000,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 września 2016 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powódki w postaci zdrowia, prawa do prywatności i nietykalności cielesnej, zaś w pozostałym zakresie, cofając powództwo związane z naruszeniem dóbr osobistych wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w pozostałym zakresie;

4)  zasądzenie od pozwanych G. K. (1) i miasta (...) W. kwoty 30.000,00 zł tytułem obniżenia się wartości nieruchomości powódki z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 września 2016 r. do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie tego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia pozwanych z zobowiązania wobec powódki (in solidum) (pismo procesowe k. 243).

W piśmie procesowym z dnia 22 października 2019 r. pozwany G. K. (1) podniósł zarzut przedawnienia roszczeń wskazanych w pkt 3 i 4 pisma procesowego powódki z dnia 3 października 2019 r. (pismo procesowe – k. 261-262)

Pismem procesowym z dnia 5 września 2024 r. powódka rozszerzyła powództwo w zakresie roszczenia odszkodowawczego dotyczącego obniżenia się wartości nieruchomości, o kwotę 39.257,00 zł . W konsekwencji powódka zażądała zasądzenia z tego tytułu kwoty 69.257,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie - od kwoty 30.000,00 zł od dnia 19 września 2016 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 39.257,00 zł od 09 listopada 2024 r. do dnia zapłaty. (pismo procesowe – k. 792-794)

W toku rozprawy w dniu 08 maja 2025 r. pełnomocnik strony powodowej wyjaśnił, ze żądanie naprawy ogrodzenia. Zniszczonej zieleni oraz ścian budynku zostało zmodyfikowane i stanowi obecnie żądanie zapłaty. Jednocześnie pełnomocnik powódki cofnął powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie żadania usunięcia rusztowań z działki powódki ( protokół rozprawy k. 820)

Do czasu zamknięcia rozprawy strony potrzymały swoje stanowiska procesowe.

Postanowieniem z dnia 30 września 2025 roku tut. Sad umorzył postępowanie w zakresie cofniętego powództwa, tj. co do żądania: 1) usunięcia rusztowań z działki powódki, 2) zapłaty odszkodowania z tytułu uszkodzenia ogrodzenia oraz nasadzeń (co do łącznej kwoty 10.000,00 złotych) oraz 3) zapłaty zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych, co do kwoty 39.500,00 złotych,

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Budynek przy ul. (...) w W. (w zabudowie bliźniaczej) został zbudowany w 1937 roku przez Z. C. z domu L.. Na mocy Dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) Warszawy, nieruchomość gruntowa przy ul. (...) w W. przeszła własność Skarbu Państwa. Decyzją Prezydium Rady Narodowej (...) W. nr (...). (...) z dnia 28 września 1973 ustanowiono na rzecz byłej właścicielki użytkowanie wieczyste gruntu. W wykonaniu decyzji w dniu 03 kwietnia 1974 r. Skarb Państwa zawarł z Z. C., umowę użytkowania wieczystego Rep nr (...), na mocy której oddano Z. C. w użytkowanie wieczyste na 99 lat nieruchomość gruntową przy ul. (...) w W., wyrażając zgodę na wpis prawa w księdze wieczystej. W akcie notarialnym umowy użytkowania wieczystego stwierdzono, że budynek znajdujący się na nieruchomości gruntowej przy ul. (...) stanowi własność Z. C..

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla (...) Warszawy w W. z dnia 28 kwietnia 1984 r., sygn. akt I Ns 2104/83, stwierdzono, że spadek po zmarłej Z. C. nabył Skarb Państwa. Decyzją Wojewody (...) z dnia 12 marca 1992 r. nr (...) wydanej na podstawie art. 18 ust 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stwierdzono nabycie przez Urząd Dzielnicy W. z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. (...).

Dowód: akt notarialny z 3 kwietnia 1974 r. Rep nr (...) – k. 250-253, Pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. (...) W. z dnia 11 grudnia 2008 r. – k. 120-121, pismo Urzędu Dzielnicy W. Gminy (...) z dnia 10 listopada 1999 r. – k. 131, decyzja Wojewody (...) z dnia 12 marca 1992 r. – k. 132, opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr A. G. k. 415

W lokalu nr (...) położnym w budynku przy ul. (...) w W. od 1953 r zamieszkali M. i L. G. z dziećmi, a tym córką H. (obecnie K.).

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto zeznania powódki H. K. k. 804v -805v

Postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt I Ns 410/11, Sąd Rejonowy dla Warszawy W. w W. stwierdził, że spadek po M. G., zmarłym dnia 9 września 1996 r. w W., ostatnio stale zamieszkałym przy ul. (...), na podstawie ustawy, nabyły: żona L. G., córka H. K. oraz córka B. D. po 1/3 części spadku.

Dowód: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 26 maja 2011 r. – k. 255

L. G. i H. K. odmawiały pracownikom Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. (...) W. dostępu do budynku przy ul. (...), celem dokonania przeglądów i oględzin stanu technicznego.

Dowód: pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. (...) W. z dnia 6 stycznia 2009 r. – k. 119, pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. (...) W. z dnia 26 listopada 2008 r. – k. 121, pismo H. K. z dnia 24 listopada 2008 r. – k. 122, pismo L. G. z dnia 25 listopada 2008 r. – k. 123, pismo L. G. z dnia 9 marca 2009 r. – k. 124, pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. (...) W. z dnia 20 czerwca 2005 t. – k. 126-127, notatka pracowników pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. m. st. W. z dnia 20 czerwca 2005 r.

Postanowieniem z dnia 17 lipca 2012 r, sygn.. akt I Ns 1305/10, Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dla miasta (...) Warszawy w W. z dnia 28 kwietnia 1984 r. sygn akt I Ns 2104/83, w ten sposób, że stwierdził, że spadek po Z. C. z domu L. zmarłej dnia 13 października 1981 r. w W., ostatnio zamieszkałej w W. przy ul. (...), na podstawie testamentu ustnego sporządzonego w dniu 11 października 1981 r., nabył M. G. w całości.

Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z dnia 17 lipca 2012 r. – k. 254

Spadek po L. G., zmarłej w dniu 15 października 2013 r. w W., ostatnio zamieszkałej w W. przy ul. (...), na podstawie ustawy nabyła w całości H. K..

Dowód: akt poświadczenia dziedziczenia Rep A nr (...) - k. 256

Na mocy art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów prawo użytkowania wieczystego, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przy ul. (...) w W., przysługujące ujawnionym w księdze wieczystej nr (...), użytkownikom wieczystym H. K. i B. D. zostało przekształcone z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. w prawo własności w udziałach: 2/3 H. K. oraz 1/3 B. D.. Prawo własności została ujawnione w księdze wieczystej na postawie zaświadczeń wydanych w trybie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. z dnia 6 lutego 2025 r. nr (...) oraz nr (...).

Umową darowizny z dnia 14 lutego 2025 r. nr Rep A (...) B. D. przeniosła na H. K. przysługujący jej udział we własności przedmiotowej nieruchomości.

Dowód: księga wieczystej nr (...),

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr (...) Prezydent (...) W. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku na działce ewidencyjnej nr (...), przebudowanie wjazdu na części działki o numerze ewidencyjnym (...), obręb (...), przy ul. (...) w W..

Dowód: decyzja Prezydenta (...) W. z dnia 8 lipca 2010 – k. 107-108

Decyzją z dnia 8 lipca 2010 r. nr (...), Prezydent (...) W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. K. i G. K. (1) pozwolenia na rozbudowę domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...), przy ul. (...) w W..

Dowód: decyzja Prezydenta (...) W. z dnia 8 lipca 2010 – k. 107-108

W marcu 2011 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy W. (...) W. poinformował L. G. i H. K. o mającym nastąpić planowanym wydzierżawieniu części działki nr ew. (...)o powierzchni 15 m2, z przeznaczeniem na zaplecze budowy na działce przy ul. (...).

Dowód: pismo z dnia 18 marca 2011 – k. 117, notatka z dnia 23 marca 2011 r. – k. 118

W celu przeprowadzenia inwestycji polegającej na rozbiórce i odbudowie części budynku bliźniaczego zlokalizowanego na działce nr (...), obręb (...) w W. przy ul. (...), na zlecenie G. K. (1) w sierpniu 2009 r. sporządzono dokument w postaci oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego konstrukcji budynku w zabudowie bliźniaczej przy ul. (...). W konkluzji stwierdzono m.in., że stan techniczny obu budynków pozwala na przeprowadzenie zamierzenia inwestycyjnego, a rozbiórka i odbudowanie części budynku – położonej przy ul. (...), znajdującej się na działce nr (...), nie będzie miała negatywnego wpływu część sąsiednią położoną przy ul. (...).

Dowód: ocena techniczna – k. 743-757

Prace budowlane zostały rozpoczęte w dniu 26 stycznia 2011 r. rozbiórką budynku istniejącego przy ul. (...). Prace rozbiórkowe zostały zakończone w dniu 18 marca 2011 r. Roboty budowlane w zakresie projektu budowlanego oraz projektu budowlanego zamiennego zostały zakończone w dniu 24 stycznia 2013 r.

Dowód: Dziennik budowy - k. 351-357

W dniu 25 kwietnia 2012 r. G. K. (1) zawarł z st. W., będącym właścicielem nieruchomości przy ul. (...) w W., umowę dzierżawy gruntu o powierzchni 15 m ², z przeznaczeniem na postawienie rusztowań pod wykonanie elewacji (ocieplenie i tynki) budynku przy ul. (...) w W.. (§ 1 ). Umowę zawarto na okres od dnia 25 kwietnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.

Dowód: umowa dzierżawy k 113-116

W dniu 29 czerwca 2012 r. w obecności G. K. (1) wynajęta przez niego firma ochroniarska dokonała demontażu niewielkiego fragmentu metalowej siatki oddzielającej posesje przy ul. (...) i weszła na teren posesji przy ul. (...), celem wydzielenia terenu dla postawienia rusztowania koniecznego do dokończenia prac budowlanych w budynku przy ul. (...). H. K. oraz jej syn M. K. wdali się w szarpaninę z pracownikami ochrony, usiłując zapobiec demontażowi siatki oddzielającej posesje oraz dokonać rozbioru rusztowania posadowionego na terenie wydzierżawionym od (...) W.. W trakcie szarpaniny H. K. i M. K. doznali niewielkich obrażeń ciała w postaci obtarć naskórka oraz zasinień.

Dowód: zeznania świadka D. K. - k. 237-238, karta informacyjna z leczenia szpitalnego z dnia 29 czerwca 2012 r. – k. 163, świadectwo lekarskie – k. 164, obdukcja lekarska z dnia 05 lipca 2012 r. – k. 160, karta informacyjna z leczenia szpitalnego z dnia 29 czerwca 2012 r. – k. 161-162, zeznania świadka M. K. k. 238-231, dokumentacja zdjęciowa – k. 158, zeznania powódki H. K. – k. 804v-805v, zeznania pozwanego G. K. (1) – k. 805v-806v

Na obszarze zajętym na posesji przy ul. (...) pod ustawienie rusztowań znajdował się gruz pozostawiony przez H. K. oraz niewielkie nasadzenia roślinne.

Dowód: dokumentacja zdjęciowa – k. 158, zeznania powódki H. K. – k. 804v-805v

Po zakończeniu inwestycji protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 19 września 2012 r. G. K. (1) wydał dzierżawiony teren (...) W.. W protokole odnotowano, że przedmiot umowy dzierżawy został uporządkowany oraz doprowadzony do stanu pierwotnego.

Dowód: protokół zdawczo-odbiorczy – k. 146

W czasie realizacji prac rozbiórkowych doszło do nieprawidłowego zabezpieczenia budynku sąsiedniego przy ul. (...), z uwagi na niewykonanie przewidzianej w projekcie budowlanym ścianki szczelinowej, która miała przejąć część obciążenia z budynku istniejącego. Sytuacja ta groziła zawaleniem i mogła spowodować uszkodzenia sąsiedniego budynku przy ul. (...).

Dowód: opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu budownictwa W. G. z dnia 27 kwietnia 2021 r. (k. 301-321), opinia ustna uzupełniająca z dnia 10 lipca 2025 r. (k. 847-848), dokumentacja zdjęciowa – k. 738-741v, zeznania świadka D. K. k. 237-238, zeznania świadka K. K. (2), k. 235v-237, zeznania świadka M. K. k. 238-231, zeznania powódki H. K. k. 804v -805v

W budynku znajdującym się przy ul. (...), który pierwotnie połączony był z budynkiem przy ul. (...) wspólną ścianą, doszło do powstania licznych uszkodzeń w postaci pęknięć i zarysowań ścian, stropu, posadzki wewnątrz budynku oraz zarysowań ścian na elewacji budynku. Koszt naprawy usterek budynku przy ul. (...) w W. wynosi 20.289,87 zł.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: dokumentacja zdjęciowa – k. 158, opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu budownictwa W. G. z dnia 27 kwietnia 2021 r. (k. 301-321), zeznania świadka D. K. - k. 237-238 kosztorys ofertowy sporządzony przez biegłego W. G. – k. 831-844, zeznania świadka M. K. k. 238-231, zeznania powódki H. K. – k. 804v-805v

Realizacja inwestycji na nieruchomości położonej przy ul. (...) spowodowała zacienienie części nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ew. nr (...) z obrębu (...), położonej przy ul. (...) w W., zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Wartość rynkowa nieruchomości gruntowej przy ul. (...) w W., według stanu na datę 24 stycznia 2013 r. r. i cen aktualnych wynosiła 1.385.130,00 zł. Zacienienie nieruchomości przy ul. (...) powstałe na skutek zrealizowania inwestycji na nieruchomości przy ul. (...) skutkowało 5% spadkiem wartości nieruchomości, co się przekłada na kwotę 69.257,00 zł.

Dowód: Opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr A. G. k. 415-487, zdjęcie - k. 257, zeznania świadka D. K. k. 237-238, zeznania świadka K. K. (2), k. 235v-237, zeznania świadka M. K. k. 238-231, zeznania powódki H. K. k. 804v -805v

Decyzją z dnia 27 listopada 2019 r. nr (...) Wojewoda (...) odmówił stwierdzenia na wniosek H. K. , nieważności decyzji Prezydenta (...) W. z dnia 8 lipca 2010 r. nr (...),

Dowód: Decyzja Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 czerwca 2020 r. – k. 488-495

Decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia 27 listopada 2019 r.

Dowód: Decyzja Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 czerwca 2020 r. – k. 488-495

Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał w oparciu dokumenty złożone do akt sprawy, które uznał za wiarygodne, albowiem nie budziły one wątpliwości, co do swej autentyczności, a żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii i wydruków dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy posiadały dowody w postaci opinii pisemnej biegłej z zakresu wyceny nieruchomości mgr A. G. (k. 415-487) oraz opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa W. G. – pisemnej opinii głównej z dnia 27 kwietnia 2021 r. (k. 301-321), pisemnej opinii uzupełniającej z dnia 23 września 2022 r. (k. 516-523), pisemnej opinii uzupełniającej z dnia 15 czerwca 2023 r. (k. 687- 703) oraz ustnej uzupełniającej opinii z dnia 10 lipca 2025 r. (k. 847-848) . Opinia przygotowana przez biegłego z zakresu wyceny nieruchomości mgr A. G. pozwoliła na potwierdzenie faktu postania zacieniania na nieruchomości przy ul. (...), na skutek rozbudowy budynku przy ul. (...) poza obrys sąsiedniego budynku oraz określenie szacunkowego spadku wartości tej nieruchomości. Ustalenia te miały kluczowe znaczenie dla rozpoznania zgłoszonego przez stronę powodową roszczenia odszkodowawczego dotyczącego spadku wartości nieruchomości należącej obecnie do powódki.

Co zaś się tyczy opinii sporządzonych przez biegłego z zakresu budownictwa W. G., to pozwoliły one na potwierdzenie faktu występowania uszkodzeń budynku przy ul. (...) (w postaci pęknięć i zarysowań ścian, stropu, posadzki wewnątrz budynku oraz zarysowań ścian na elewacji budynku). Co prawa w konkluzji opinii pisemnej z dnia 27 kwietnia 2021 r. (k. 301-321) znalazło się stwierdzenie, biegły nie jest w stanie jednoznacznie określić przyczyn i czasu powstania zarysowań w budynku przy ul. (...), jednocześnie jednak w przedmiotowej opinii biegły stwierdził, że jeśli prace rozbiórkowe oraz w zakresie podbić fundamentów były wykonywane zgodnie i w kolejności z rysunkiem nr (...), to budowa/rozbudowa budynku przy ul. (...) nie powinna mieć wpływu na zachowanie się konstrukcji/ścian, stropów, schodów przy ul. (...). Co zaś się tyczy sporządzonych przez biegłego ww. opinii uzupełniających, to w ocenie Sądu biegły w zadowalający sposób odniósł się w nich do zastrzeżeń zgłoszonych przez strony. Poza tym w opinii uzupełniającej wskazał, że prawdopodobną przyczyna powstałych spękań budynku położonego przy ulicy (...) w W. było nieprzestrzeganie zaleceń projektanta oraz brak nadzoru nad powyższymi robotami (k. 637). Biegły zaznaczał przy tym, że opierał się na zeznaniach świadków, który wskazywali, że do powstania uszkodzeń doszło dopiero po zrealizowaniu inwestycji. Szczególnego znaczenia w przedmiotowej sprawie nabiera jednak ustna uzupełniająca opinia złożona przez tego biegłego na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. (k. 847-848), w której biegły - po zapoznaniu się z dokumentacją zdjęciową złożoną przez pozwanego G. K. (1) (k. 738-741v) - wyraźnie wskazał, że dokumentacja zdjęciowa załączona do pisma procesowego pozwanego (k. 738-741v) przeczy wykonywaniu robót budowlanych przy rozbiórce w sposób prawidłowy. Biegły zwrócił uwagę, że na zdjęciu nr. 1 (k. 738) widoczny jest rozebrany cały budynek zostawiając gołą ścianę fundamentową, bez żadnych podpór przenoszących obciążenia. Wskazując na wymogi sztuki budowlanej biegły stwierdził, że jednocześnie nie rozbiera się całkowicie wszystkich ścian. Jak wskazał biegły przy rozbiórce wlewa się beton i zalewa się w nim jakiś podpór, do którego będzie można pod skosem przymocować podparcie. Później mocuje się odpowiednio grube doki szalunkowe i podpiera się, robiąc wypór ściany, żeby budynek był podparty. Biegły zaznaczył, że budynek nie został prawidłowo zabezpieczony przy rozbiórce i że groziło to zawaleniem budynku przy ul. (...). Biegły zwrócił przy tym uwagę, że z żadnego z załączonych zdjęć, czy też treści dziennika budowy, nie wynika, żeby na etapie rozbiórki wykonywana była ścianka szczelinowa, na której istotne znaczenie biegły wskazywał już we wcześniejszej opinii uzupełniającej (k. 522) i która według projektu miała przejąć część obciążenia z budynku istniejącego. Biegły wyjaśnił przy tym, że w jego ocenie ujawnione pęknięcia mogły być wynikiem takiej formy rozbioru. Sytuację tą biegły ocenił, jako błąd wykonawczy w czasie realizacji prac budowlanych.

Część ustaleń Sąd poczynił również w oparciu o osobowe źródła dowodowe. Przy czym w ocenie Sądu dowody te charakteryzowały się ograniczoną wiarygodnością ze względu na bezpośrednie zainteresowanie zeznających stron tj. pozwanego G. K. (1) (k. 805v-806v) oraz powódki H. K. (k. 804v -805v), a także świadków (będących członkami najbliżej rodziny stron) tj. D. K. (k. 237-238), M. K. (k. 238-231), K. K. (2) (k. 235v-237).

Sąd oparł się na zeznaniach powódki oraz członków jej rodziny w zakresie w jakim wskazywali oni na fakt powstania uszkodzeń budynku dopiero po zrealizowaniu prac budowlanych przez pozwanego G. K. (1). Okoliczność ta miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście zastrzeżeń poczynionych przez biegłego, co do trudności w ustaleniu momentu powstania opisanych usterek. Sąd pomimo oczywistego zainteresowania tych osób w potwierdzeniu powstania uszkodzeń po zrealizowaniu inwestycji, dał w tym zakresie wiarę zeznaniom tych osób. Zaważył na tym ustalony przez biegłego fakt zrealizowania przez pozwanego prac budowlanych w sposób nie tylko niezgodny z projektem budowlanym – brak przygotowania podparcia ściany budynku przy ul. (...) - ale przede wszystkim bezpośrednio zagrażający katastrofą budowlaną. Biegły przyznał, że uchybienie to mogło doprowadzić do stwierdzonych uszkodzeń. W tych warunkach w ocenie Sądu z bardzo wysokim prawdopodobieństwem można uznać, że to właśnie te uchybienia stanowiły przyczynę stwierdzonych uszkodzeń. Sąd oparł się na w części na zeznaniach tych osób także w zakresie, w jakim w opisywały one okoliczności zajęcia pasa ziemi wydzielonego pod budowę rusztowania na posesji przy ul. (...) oraz starcie fizyczne, do jakiego doszło pomiędzy powódką i jej synem z pracownikami ochrony najętymi przez pozwanego, w celu częściowego demontażu siatki oraz zabezpieczenia terenu pod budowę rusztowania. Zdaniem Sądu w części w jakiej zeznania te korespondowały z zeznaniami pozwanego G. K. (1) (k. 805v-806v) oraz dokumentacją zdjęciową (k. 158), zasługiwały na uwzględnienie. Sąd nie dał jednak wiary zeznaniom tych osób co do tego, że działania firmy ochroniarskiej nosiły znamiona pobicia. Ujawnione okoliczności wskazują bowiem, że zarówno powódka, jak i jej syn doznali bardzo niewielkich powierzchownych obrażeń spowodowanych podjęciem przez nich aktywnego fizycznego oporu działaniom pracowników ochrony, którzy usiłowali dokonać częściowego demontażu (zwinięcia) siatki ogrodzeniowej oraz zabezpieczenia prowizorycznego ogrodzenia pod rusztowanie. W istocie to więc powódka oraz jej syn (abstrahując od ich przekonania, co do słuszności podejmowanych działań) doprowadzili do fizycznego starcia z ochroniarzami.

Zdaniem Sądu również zeznania pozwanego G. K. (1) (k. 805v-806v) zasługiwały na uwzględnienie w zakresie, w jakim korespondowały one z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Warto jednak zaznaczyć, że zeznania te nie były wiarygodne w części, w jakiej pozwany wskazywał na wykonanie prac budowlanych polegających na podparciu ściany budynku przy ul. (...), po wcześniejszym wyburzeniu budynku przy ul. (...). Przeczył im bowiem zarówno dowód w postaci złożonej przez tego pozwanego dokumentacji zdjęciowej (k. 738-741v), jak i uzupełniającej opinii złożonej przez biegłego G. na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. (k. 847-848).

Pozostałe, a niewymienione wyżej dowody nie stanowił wartościowego materiału dowodowego dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało jedynie na częściowe uwzględnienie.

Roszczenia strony powodowej z uwagi na swoje zróżnicowanie zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym, podlegały rozpoznaniu przy użyciu różnych norm prawnych.

Roszczenia względem pozwanego (...) W. podlegały rozpoznaniu pod kątem normy art. 417 k.c. w kontekście przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Co zaś się tyczy roszczeń skierowanych do pozwanego G. K. (1), stwierdzić należy, że opierały się one z jednej strony na regulacji art. 415 k.c. (roszczenia odszkodowawcze z tytułu obniżenia wartości nieruchomości oraz uszkodzenia budynku) oraz na art. 448 k.c. (w zakresie żądania zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych).

Strony w przedmiotowym postępowaniu pozostawały w sporze zarówno, co do podstaw prawnych wywiedzionego powództwa (pozwany Miasto (...) W. kwestionował swoją legitymację procesową bierną, pozwany G. K. (1) wskazywał, że jego działania opierały się na decyzjach administracyjnych pozwalających na przeprowadzenie inwestycji), jak również co do przyczyn oraz chwili powstania uszkodzeń w budynku przy ul. (...) oraz przebiegu zdarzeń w dniu 29 czerwca 2012 r. kiedy to doszło do zajęcia pasa ziemi pod rusztowanie. Co więcej pozwaniu kwestionowali legitymację czynną powódki.

Przed przejściem do szczegółowych rozważań odnośnie zgłoszonych roszczeń wskazać należy, iż Sąd nie miał wątpliwości co do legitymacji czynnej powódki. Jak wynika z powszechnie dostępnych informacji, tj. treści księgi wieczystej nr (...) prowadzonej dla nieruchomości przy ul. (...) w W., w chwili obecnej powódka jest jedynym właścicielem tej nieruchomości. Wskazać przy tym należy, iż sąd wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 kpc).

Przechodząc kolejno do zgłoszonych żądań Sąd w pierwszej kolejności pragnie odnieść się do roszczenia skierowanego względem Miasta (...) W.. Roszczenie to ma charakter odszkodowawczy i zostało skierowane obok pozwanego G. K. (1), także do Miasta (...) W.. Związane jest ono z zaistniałą szkodą w postaci obniżenia wartości nieruchomości powódki wynikłego z zacienienia jej nieruchomości na skutek przeprowadzonej przez pozwanego G. K. (1) inwestycji. W świetle argumentacji powołanej przez stronę powodową bezprawność działania Miasta (...) W. miała przejawiać się w wydaniu wadliwych i bezpodstawnych decyzji administracyjnych w postaci ustalenia warunków zabudowy oraz wydania pozwolenia na budowę. Decyzje te bowiem umożliwiły pozwanemu G. K. (1) wybudowanie budynku, który doprowadził do zacieniania jej nieruchomości i w konsekwencji tego spadku jej wartości.

Trzeba bowiem zaznaczyć, że obie ww. decyzje zostały wydane przez Prezydenta (...) W., działającego jako starosta – organ powiatu. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane zadania administracji architektoniczno - budowlanej wykonuje m.in. starosta. Do jego więc właściwości należą sprawy określone w ustawie Prawo budowlane i niezastrzeżone do właściwości innych organów innych organów. Zgodnie zaś z art. 82 ust. 1 i 2 prawa budowlanego starosta jest organem administracji architektoniczno - budowlanej pierwszej instancji. Funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje prezydent miasta - zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Jak wynika z art. 4 ust. 1 pkt 11 tej ustawy, określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie administracji architektoniczno - budowlanej wykonuje powiat. W. jest miastem na prawach powiatu, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. miasta (...) W.. Prezydent miasta na prawach powiatu, prowadząc postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wykonuje zadania powiatu, działając, jako starosta ( vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 grudnia 2018 r., VII SA/Wa 969/18, LEX nr 2602333). Analogiczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyrokach: z dnia 9 stycznia 2013 r., IIII CSK 89/12 (LEX NR 129367) i z dnia 25 czerwca 2015 r.., III CSK 384/14 (LEX nr 1784522).

Odpowiedzialność samorządu terytorialnego (tak jak i Skarbu Państwa) została kompleksowo uregulowana w przepisach art. 417 i następnych kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 417 ¹ § 2 k.c. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.

Komentowany przepis stanowi lex specialis w stosunku do przesłanek odpowiedzialności z art. 417 § 1 kc którymi są: szkoda, wyrządzenie jej przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej (w sferze imperium) oraz istnienie normalnego, adekwatnego związku przyczynowego między działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy a powstaniem szkody (art. 361 k.c.). Konieczność łącznego ich wystąpienia oznacza, że brak jednej z nich przesądza o braku odpowiedzialności na podstawie wskazanego przepisu. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa, zgodnie z art. 6 k.c. na stronie powodowej.

W odniesieniu do regulacji art. 417 ¹ kc, co do zasady znajdują zastosowanie ogólne reguły i przesłanki odpowiedzialności. Podstawową modyfikacją w zakresie konstrukcji art. 417 ¹ kc jest to, że dla powstania odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego konieczne staje się uzyskanie stosownego prejudykatu, stwierdzającego niezgodność z prawem działania lub zaniechania w zakresie tych przejawów wykonywania władzy publicznej. W konsekwencji regulacje zawarte w art. 417 1 § 1–3 kc prowadzą więc do ograniczenia zakresu stosowania art. 417 kc w ten sposób, że nie każda niezgodność z prawem aktu normatywnego, orzeczenia lub decyzji może stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej, lecz jedynie ta niezgodność, która została uprzednio ustalona we właściwym postępowaniu ( vide: J. Kremis, W. Dubis, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz KC 2017, s. 842 i n., a także w odniesieniu do art. 417 1 § 1 wyr. SA w Warszawie z 9.2.2017r., I ACa 2286/15, Legalis). Tym samym normy zawarte w art. 417 ¹ § 1–3 ograniczają odpowiedzialność określoną w art. 417 kc przez to, że wprowadzają kwalifikowany sposób stwierdzenia bezprawności w przypadku określonych rodzajów aktów władczych. ( vide: L. Jantowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2023, art. 417(1))

Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku lub ostatecznej decyzji następuje według przepisów tego postępowania, w którym rozstrzygnięcie zostało wydane, natomiast uzyskanie stosownego prejudykatu potwierdzającego niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia sądu lub ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi przesłankę sine qua non odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Brak takiego prejudykatu stanowi wystarczającą podstawę do oddalenia powództwa.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż powódka nie wykazała spełnienia przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej w postaci stwierdzenia w odpowiednim postępowaniu (w tym przypadku w postępowaniu administracyjnym lub sądowo administracyjnym) bezprawności decyzji, które warunkowały przeprowadzenie inwestycji przy ul. (...) w W. tj. decyzji Prezydenta (...) W. z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr (...) o ustaleniu warunków zabudowy (k. 107-108), czy też decyzji Prezydenta (...) W. z dnia 8 lipca 2010 r. nr (...), o udzieleniu pozwolenia na budowę (k. 107-108).

Dodatkowo należy wskazać, że podstawą kierowania względem Miasta (...) W., nie mogły być przepisy art. 63 ust. 3 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 371 ust. 1, od gminy albo od władającego terenem zamkniętym, jeżeli uchwalenie planu lub jego zmiana spowodowane były potrzebami obronności i bezpieczeństwa państwa.

W myśl zaś art. 63 ust 3 ustawy jeżeli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, przepisy art. 36 oraz art. 37 stosuje się odpowiednio. Koszty realizacji roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 3, ponosi inwestor, po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Do odpowiedzi na pozew dołączono decyzję o pozwoleniu na budowę (k. 144). Nie jest to więc decyzja o warunkach zabudowy. Jednakże w treści uzasadnienia decyzji o pozwoleniu na budowę wspomina się o decyzji o warunkach zabudowy i o tym, że przedłożony projekt budowlany (a więc projekt przewidujący rozbudowę sąsiedniego względem powódki budynku przy ul. (...)) jest zgodny z warunkami decyzji o warunkach zabudowy. Z powyższego można więc wysnuć wniosek, że to już decyzja o warunkach zabudowy wywołała negatywne skutki o jakich mowa w art. 36 ustawy – a w realiach przedmiotowej sprawy – w postaci zacienienia i obniżenia wartości nieruchomości powódki. Trzeba jednak podkreślić, iż z treści art. 63 ust. 3 ustawy, wynika, że adresatem roszczenia odszkodowawczego jest nie gmina jak wskazuje art. 36, a inwestor. Jak wskazuje się zaś w piśmiennictwie przepis art. 63 ust. 3 nakazujący odpowiednie stosowanie art. 36 i 37 ustawy planistycznej. Przy czym przepis ten przewiduje powstanie roszczenia nie po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, lecz po wydaniu pozwolenia na budowę, a adresatem roszczenia czyni nie stronę decyzji o warunkach zabudowy, lecz inwestora ( vide: T. Tymosiewicz [w:] Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, red. J. H. Szlachetko, K. Szlachetko, Warszawa 2024, art. 63.)

W tych warunkach oczywistym jest, że pozwany (...) W. nie posiada legitymacji procesowej biernej w kontekście opisanych wyżej podstaw prawnych, to zaś musi skutkować oddaleniem powództwa względem tego pozwanego.

Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, Sąd na podstawie art. 102 kpc. odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania na rzecz pozwanego (...) W..

Przechodząc do omówienia roszczeń skierowanych względem pozwanego G. K. (1), to jak wspomniano wyżej, można podzielić je na dwie grupy. Pierwsza dotyczy żądania zasądzenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości oraz odszkodowania za uszkodzenie budynku przy ul. (...) w W.. Druga zaś dotyczy natomiast zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powódki w postaci zdrowia, prawa do prywatności i nietykalności cielesnej.

Przechodząc do roszczeń odszkodowawczych zaznaczyć trzeba, że odnoszą się one do wskazanych przez powódkę skutków prac budowlanych prowadzonych przez pozwanego. Roszczenia te znajdują oparcie w regulacji art. art. 415 k.c., zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

W świetle treści przepisu art. 415 kc za szkodę odpowiada osoba, której zawinione zachowanie się jest źródłem powstania szkody. Czyn sprawcy pociągający za sobą odpowiedzialność cywilną musi być bezprawny, a więc niezgodny z obowiązującymi zasadami porządku prawnego, a przy tym zawiniony. Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: powstanie szkody, zdarzenie, związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu, a szkodą oraz wina sprawcy. Pod pojęciem szkody rozumie się – najogólniej rzecz biorąc – uszczerbek w dobrach prawnie chronionych osoby poszkodowanej.

Szkoda majątkowa musi pozostawać w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem w rozumieniu art. 361 § 1 kc.

Na tle art. 361 § 1 kc odnotowania wymaga, że na gruncie tego przepisu „obojętne jest, czy ma miejsce związek przyczynowy bezpośredni, czy pośredni oraz, czy jest to związek przyczynowy złożony, wieloczłonowy, z tym, że odpowiedzialność cywilną uzasadnia jedynie taki związek przyczynowy wieloczłonowy, w którym między poszczególnymi ogniwami zachodzi normalna zależność przyczynowa, a więc każde ogniwo tego związku podlega ocenie z punktu widzenia przyczynowości adekwatnej.

Norma zawarta w przepisie art. 361 § 1 kc opiera się na założeniach teorii adekwatnego związku przyczynowego, w wersji obiektywnej, zwanego też „normalnym związkiem przyczynowym”. Teoria ta zakłada, że związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy w grupie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy więc stwierdzić istnienie związku przyczynowego jako takiego, lecz należy stwierdzić, że chodzi o następstwa normalne (a nie niezwykłe, nadzwyczajne).

Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej zaistniały jedynie w odniesieniu części ze sformułowanych roszczeń odszkodowawczych.

W ocenie Sądu w przypadku żądania zasądzenia kwoty 10.000,00 zł tytułem uszkodzenia ogrodzenia oraz nasadzeń powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Nie zaistniały tu bowiem wymagane art. 415 k.c. przesłanki warunkujące odpowiedzialność pozwanego, spośród których na pierwszy plan wysuwa się brak wykazania szkody rozumianej, jako wymierny uszczerbek w majątku powoda.

W świetle stanowiska doktryny szkodą w rozumieniu art. 361 kc jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między obecnym jego stanem majątkowym a tym stanem, jaki zaistniałby gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Zgodnie z art. 361 § 2 kc w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje w granicach normalnych następstw wywołującego ją działania lub zaniechania straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy powódka nie wykazała, aby w jej majątku powstał jakikolwiek realny uszczerbek majątkowy. Powódka nie wykazała, że ogrodzenie oddzielające posesje zostało uszkodzone. Dokumentacja zdjęciowa, jak i zeznania pozwanego wskazują bowiem, że ogrodzenie w postaci siatki nie zostało trwale usunięte a jedynie zawinięte, a po zakończeniu prac (jak wskazuje protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 19 września 2012 – k. 146) zajęty pod rusztowania teren został uporządkowany oraz doprowadzony do stanu pierwotnego. Powódka nie dostarczyła materiału dowodowego pozwalające stwierdzić, że po zakończonych pracach ogrodzenie było trwale uszkodzone oraz szczególnie istotne jaki miałby być koszt naprawy rzekomych uszkodzeń. Powódka wreszcie nie wykazała nawet, aby przedmiotowe ogrodzenie w czasie zajęcia pasa ziemi stanowiło jej własność.

W ocenie Sądu na dzień 29 czerwca 2012 r. powódka nie dysponowała bowiem tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, jako, że na tamtą chwilę w świetle postanowienia Sądu Rejonowego dla miasta (...) Warszawy w W. z dnia 28 kwietnia 1984 r. sygn akt I Ns 2104/83, jedynym spadkobiercą poprzedniej właścicielki budynku oraz użytkownika wieczystego gruntu przy ul. (...) był Skarb Państwa, którego następcą prawnym był samorząd (...). Dopiero postanowieniem z dnia 17 lipca 2012 r, sygn.. akt I Ns 1305/10, Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie z dnia 28 kwietnia 1984 r. sygn akt I Ns 2104/83, w ten sposób, że stwierdził, że spadek po Z. C. z domu L. zmarłej dnia 13 października 1981 r. w W., ostatnio zamieszkałej w W. przy ul. (...), na podstawie testamentu ustnego sporządzonego w dniu 11 października 1981 r., nabył M. G. w całości - po którym powódka dziedziczyła.

Powyższe spostrzeżenie jest również istotne z punktu widzenia działań pozwanego G. K. (2), polegających na dokonaniu za pośrednictwem wynajętej firmy ochroniarskiej zawinięcia ogrodzenia i wygrodzenia pasa ziemi pod rusztowanie, które miało stanąć na terenie posesji przy ul. (...). Pozwany bowiem dysponował nie tylko pozwoleniem na budowę, ale również umową dzierżawy pasa ziemi, o czym pozwana była informowana przez pracowników Urzędu miasta z dużym wyprzedzeniem. Powołane wyżej okoliczności pozwalają więc stwierdzić, że na czas dokonania czasowego usunięcia części ogrodzenia i postawienia rusztowania pozwany nie działał poza porządkiem prawnym.

Co zaś się tyczy zniszczenia nasadzeń, to podobnie jak to miało miejsce w przypadku uszkodzenia płotu, powódka nie zdołała wykazać, aby poniosła jakąkolwiek realną szkodę majątkową. W istocie powódka nie była w stanie precyzyjne nawet wskazać rodzaju nasadzeń kwiatowych istniejących na zajętym pasie. Co zaś się tyczy jej wskazań, co do mających tam występować nasadzeń krzewów, to nie znalazły one potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności dokumentacji zdjęciowej. Wobec powyższego powództwo w powyższym zakresie podlegało oddaleniu.

Zdaniem Sądu ujawnione okoliczności nie pozwalały również na uwzględnienie powództwa w zakresie rzekomego naruszenie dóbr osobistych powódki (w postaci zdrowia, prawa do prywatności i nietykalności cielesnej).

Podstawę prawną żądania stanowiły przepisy art. 23 k.c., 24 k.c. i 448 k.c. Przepis art. 23 k.c. przewiduje, że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Zaś, na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Natomiast, stosownie do art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przesłankami roszczeń przewidzianych w art. 448 k.c. są:

1. bezprawne naruszenie dobra osobistego powodujące szkodę niemajątkową,

2. czyn sprawcy noszący znamiona winy w każdej postaci oraz

3. związek przyczynowy między tym czynem a szkodą.

Co istotne to na powódce, która wywodzi swe roszczenia z przepisu art. 448 k.c., spoczywa obowiązek udowodnienia faktu naruszenia dobra osobistego, winy sprawcy naruszenia oraz związku przyczynowego pomiędzy owym zawinionym zachowaniem, a doznaną krzywdą. Bezprawność naruszenia, zgodnie z art. 24 k.c. jest natomiast objęta domniemaniem wzruszalnym. W konsekwencji ciężar dowodu, iż naruszenie dobra osobistego nie było bezprawne, a w szczególności, że zachowanie ochroniarzy wynajętych przez pozwanego było zgodne z porządkiem prawnym, obciąża w świetle z art. 6 w związku z art. 24 k.c. pozwanego.

Warto jednocześnie zaznaczyć, że w orzecznictwie wskazuje się, że ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego jakim jest stan uczuć, godność osobista (art. 24 § 1 k.c.) nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego (ocena subiektywna) - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 roku,, III CKN 33/97.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie można mówić o bezprawnym naruszeniu dóbr osobistych powódki. Jak już bowiem wyżej wskazano, na dzień 29 czerwca 2012 r. powódka nie miała żadnego tytułu prawnego do nieruchomości gruntowej, pozwany natomiast dysponował prawomocnym pozwoleniem na budowę oraz umową dzierżawy pasa ziemi znajdującego się na posesji przy ul. (...). W okolicznościach sprawy nie sposób więc dopatrzeć się bezprawności w działaniach pracowników wynajętych przez pozwanego w związku z realizowaną inwestycją. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika wręcz, że starcie fizyczne do jakiego doszło pomiędzy powódką oraz jej synem, a pracownikami ochrony najętymi przez pozwanego nie nosiło znamion pobicia powódki. Jak już wyżej wskazano, ujawnione okoliczności wskazują bowiem, że zarówno powódka jak i jej syn doznali bardzo niewielkich powierzchownych obrażeń. Co szczególnie istotne z okoliczności wynika, że stroną inicjującą starcie fizyczne była sama powódka i jej syn, którzy stawiali aktywny opór działaniom pracowników ochrony, którzy usiłowali dokonać częściowego demontażu (zwinięcia) siatki ogrodzeniowej oraz zabezpieczenia prowizorycznego ogrodzenia pod rusztowanie. W istocie to więc powódka oraz jej syn (abstrahując od ich przekonania, co do słuszności podejmowanych działań) doprowadzili do fizycznego starcia z ochroniarzami.

Nie sposób również dociec, w jaki sposób czasowe ustawienie rusztowania na ogrodzonym niewielkim fragmencie posesji przy ul. (...) w W., miałby prowadzić do naruszenia prawa do prywatności powódki. Strona powodowa zaniechała przywołania w tym zakresie szerszej argumentacji, ograniczając się do gołosłownego stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych. Samo naruszenie posiadania jako takie nie może być automatycznie utożsamiane z jednoczesnym naruszeniem dóbr osobistych.

Przechodząc do roszczenia odszkodowawczego dotyczącego spadku wartości nieruchomości powódki na skutek jej zacienienia, to w ocenie Sądu roszczenie to zasługiwało na pełne (zgodnie z rozszerzonym w tym zakresie powództwem). W okolicznościach przedmiotowej sprawy samo zdarzenie szkodowe (rozbudowa nieruchomości poza obrys nieruchomości powódki) nie było kwestionowane. Powstanie wymiernej szkody majątkowej z powodu zacieniania nieruchomości powódki w postaci 5% spadku wartości jej nieruchomości, (co przekładało się na uszczerbek majątkowy w kwocie 69.257,00 zł), jak również związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem szkodowym, a szkodą, zostały należycie wykazane na skutek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr A. G. (k. 415-487). Co zaś się tyczy winy sprawcy, stwierdzić należy, że wbrew argumentacji pozwanego fakt, iż zrealizował on inwestycję na podstawie projektu zatwierdzonego przez decyzję organów administracji (vide: decyzje o warunkach zabudowy oraz o udzieleniu pozwolenia na budowę), to okoliczność ta nie wyłącza jego odpowiedzialności odszkodowawczej. Jak wskazuje się w orzecznictwie możliwe jest żądanie odszkodowania na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 144 k.c., w sytuacji gdy wzniesienie budynku zakłóca ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości sąsiedniej.

Prawidłowym wzorcem, według którego należało ocenić zasadność roszczeń powodów o naprawienie szkody wynikłej z nadmiernego zakłócania powodom przez pozwanego korzystania z ich nieruchomości jest art. 415 § 1 kc, zobowiązujący do naprawienia szkody wyrządzonej bezprawnie i w sposób zawiniony. Problem ten wielokrotnie był rozważany w orzecznictwie i omawiany w piśmiennictwie. Wyrażane stanowiska wskazują na poszukiwanie drogi wyważenia rozwiązania pomiędzy koncepcją, że legalność prowadzonych robót budowlanych wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia roszczeń z tytułu immisji, a koniecznością zapewnienia ochrony, gdy zakłócenia w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich, pomimo dochowania wymagań prawnych, są nie do zaakceptowania. W tym nurcie wykształciło się stanowisko, zgodnie z którym należy odróżnić zakres regulowany w pozwoleniach odnoszących się do procesu budowlanego od konsekwencji wynikłych z jego rezultatów. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1983 r. (III CRN 100/83, OSNCP 1984/1/10) wyrażono pogląd, że wzniesienie obiektu na podstawie pozwolenia na budowę nie wyłącza możliwości uwzględnienia powództwa o zakazanie kontynuowania budowy obiektu, którego wykorzystanie zgodne z przeznaczeniem uniemożliwi powodom stałe zamieszkiwanie w jego najbliższym sąsiedztwie na podstawie art. 144 kc. W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Lublinie wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., gdzie stwierdzono, że roszczenie odszkodowawcze przysługuje także wówczas, gdy zabudowa nieruchomości sąsiedniej dokonana została na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej i zgodnie z tą decyzją. Bezprawność działania sprawcy nie odnosi się wówczas do wybudowania budynku, gdyż inwestycja została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, lecz z faktem zakłócenia ponad przeciętną miarę korzystania z nieruchomości sąsiedniej (vide: Wyrok SA w Lublinie z 15.01.2013 r., I ACa 614/11, LEX nr 1259714.)

W konsekwencji wskazana powyższej kwota 69.257,00 zł podlegała zasądzeniu na rzecz powódki.

Podobni,e jako uzasadnione co do zasady Sąd uznał roszczenie odszkodowawcze powódki z tytułu odszkodowania za uszkodzenie budynku przy ul. (...) w W. powstałe w wyniku prowadzenia prac wyburzeniowych i budowlanych na zlecenie G. K. (1). Fakt powstania szkody w postaci uszkodzeń budynku nie stanowił okoliczności spornej, a powódka wykazała go zarówno w oparciu o dokumentację zdjęciową, jak i w szczególności opinie biegłego z zakresu budownictwa W. G.. Biegły ten w sporządzonym kosztorysie (831-844) wyliczył koszty naprawy przedmiotowych uszkodzeń na kwotę 20.289,87 zł. Tym samym rozmiar szkody został wykazany. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie dostatecznie wykazany został również związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem szkodowym (realizacją inwestycji przez pozwanego), a szkodą (powstałymi uszkodzeniami w budynku powódki). Zauważyć przy tym należy, iż biegły z jednej strony wskazał w opinii uzupełniającej, że prawdopodobną przyczyną powstałych spękań budynku położonego przy ulicy (...) w W. było nieprzestrzeganie zaleceń projektanta oraz brak nadzoru nad powyższymi robotami (k. 637). Z drugiej zaś strony - w ustnej uzupełniającej opinii - po zapoznaniu się z dokumentacją zdjęciową złożoną przez pozwanego G. K. (1) (k. 738-741v), biegły stanowczo stwierdził, że dokumentacja zdjęciowa załączona przeczy wykonywaniu robót budowlanych przy rozbiórce w sposób prawidłowy, zwracając szczególną uwagę, że budynek nie został prawidłowo zabezpieczony, co grodziło zawaleniem. Brak było wymaganych podpór oraz ścianki szczelinowej, która według projektu miała przejąć część obciążenia z budynku istniejącego. W tych warunkach - uwzględniając przy tym treść zeznań powódki oraz powołanych przez nią świadków - Sąd doszedł do przekonania, że związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem szkodowym, a zaistniałą szkodą został należycie wykazany.

W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy dają więc podstawę do przypisania pozwanemu, jako inwestorowi, odpowiedzialności odszkodowawczej względem powódki. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności zapewnienie:

1) opracowania projektu budowlanego i stosownie do potrzeb, innych projektów,

2) objęcia kierownictwa budowy przez kierownika budowy,

3) opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

4) wykonania i odbioru robót budowlanych,

5) w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania robót budowlanych lub warunkami gruntowymi, nadzoru nad wykonywaniem robót budowlanych – przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy pozwany nie dopełnił powyższych obowiązków, bowiem w toku budowy nie dochowano zasad bezpieczeństwa w sposób wręcz rażący, co rodziło realne zagrożenie życia i zdrowia. Oznacza to, że pozwany ponosi winę w rozumieniu art. 415 k.c. Zachowania, które prowadzą do powstania szkód w mieniu innych osób, o ile konkretny przepis prawa do takiego postępowania nie upoważnia, nie dają bowiem się pogodzić z kodeksową zasadą zakazującą czynienia szkód w cudzym mieniu (art. 415 k.c.), a ponadto pozostają w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (zasadami moralnymi i dobrymi obyczajami), a więc są bezprawne. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego G. K. (1) na rzecz powódki kwotę 89.547,00 zł (20.289,87 zł + 69.257,00 zł) oddalając powództwo skierowane względem G. K. (1) w pozostałym zakresie.

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 kc. W zakresie kwoty 50.290,00 złotych Sąd przyjął, jako początek biegu odsetek ustawowych dzień 25 lipca 2017 roku, tj. dzień sporządzenia odpowiedzi na pozew przez pozwanego G. K. (1). Należy przy tym zaznaczyć, iż w aktach sprawy brak było zpo z doręczenia pozwanym odpisu pozwu, natomiast w ocenie Sądu Okręgowego w dacie sporządzenia odpowiedzi na pozew pozwany G. K. (1) nie tylko miał możliwość zapoznania się z treścią pozwu, ale mógł także podjąć decyzję o ewentualnym zaspokojeniu żądań powódki. Natomiast w zakresie rozszerzonego powództwa, tj. co do kwoty 39.257,00 złotych Sąd zasądził odsetki od dnia 09 listopada 2024 roku, tj. od dnia następnego po doręczeniu pełnomocnikowi pozwanego G. K. (1) odpisu pisma pełnomocnika powódki datowanego na dzień 05 września 2024 roku (k. 792 i nast.), a zawierającego rozszerzenie powództwa. Jednocześnie Sąd oddalił żądanie odsetkowe w pozostałym zakresie.

W zakresie żądań skierowanych przeciwko pozwanemu G. K. (1), o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 108 kpc ustalając, że powódka H. K. ponosi koszty postępowania w 44%, zaś pozwany G. K. (1) w 56% z tym, że ich szczegółowe rozliczenie pozostawia Referendarzowi sądowemu.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska