I C 448/22 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2024-12-05
Sygn. akt I C 448/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 grudnia 2024 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSO Ewa Ligoń-Krawczyk
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Kocielnik
po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwa W. P., B. R., V. B., J. H., Z. B., E. T. (1)
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie (...)
o odszkodowanie
I. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewody (...) na rzecz: E. T. (2) kwotę 217.299,49 (dwieście siedemnaście tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć i 49/100) złotych, B. R. kwotę 101.406,43 (sto jeden tysięcy czterysta sześć i 43/00) złotych, W. P. kwotę 101.406,43 (sto jeden tysięcy czterysta sześć i 43/00) złotych, J. H. kwotę 72.433,16 (siedemdziesiąt dwa tysiące czterysta trzydzieści trzy i 16/100) złotych, Z. B. kwotę 72.433,16 (siedemdziesiąt dwa tysiące czterysta trzydzieści trzy i 16/100) złotych, V. B. kwotę 28.973,27 (dwadzieścia osiem tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy i 27/100) złotych,
II. umarza postępowanie w sprawie w pozostałym zakresie,
III. ustala, że powodowie wygrali proces w 27%, a pozwany w 73% i pozostawia rozliczenie kosztów postępowania referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku.
Sygn. akt I C 448/22
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 5 grudnia 2024 r.
Pozwem z dnia 20 marca 2017 r. (data stempla pocztowego) skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie (...), W. B., W. P., B. R., Z. B. oraz Z. B. wnieśli o zasądzenie na podstawie art. 160 § 1 k.p.a.:
1. na rzecz W. B. kwoty 803 250,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty;
2. na rzecz W. P. kwoty 374 850,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty;
3. na rzecz B. R. kwoty 374 850,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty;
4. na rzecz Z. B. kwoty 321 300,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty;
5. na rzecz Z. B. kwoty 321 300,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty;
tytułem odszkodowania za wydanie przez Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Dzielnicy W. w dniu 21 czerwca 1983 r. decyzji:
- znak T.II. (...) odmawiającej spadkobiercom L. B. (1) przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. (...), oznaczonego nr hip. (...). Lit. (...) dz. nr (...) o pow. 890,5 m ( 2);
- znak T.II. (...) odmawiającej spadkobiercom L. B. (1) przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. (...), oznaczonego nr hip. (...). Lit. (...) dz. nr (...) o pow. 894,5 m ( 2);
których nieważność została stwierdzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO w W.) decyzjami z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt (...) oraz z dnia 27 grudnia 2010 r., sygn. akt (...) na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) W. (Dz.U. nr 50, poz. 279).
Wnieśli również o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że właścicielem nieruchomości „(...) (...)” obejmującej działki nr (...) o pow. 894,5 m ( 2), nr (...) o pow. 889 m ( 2), nr (...) o pow. 890,5 m ( 2) oraz nr (...) o pow. 880 m ( 2), położonej w W. w rejonie ulic (...) był poprzednik prawny powodów – L. B. (1), którego prawo własności zostało stwierdzone na podstawie zaświadczenia Sądu Grodzkiego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 1948 r. o zaprojektowanym wpisie do księgi wieczystej jego prawa własności do ww. nieruchomości na podstawie aktu nabycia z dnia 24 października 1934 r., sporządzonego przez notariusza W. R. w W., nr rep. (...). Podali również, że złożony przez pełnomocnika właściciela w dniu 16 lutego 1949 r. wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym przez wiele lat pozostawał nierozpoznany, a dopiero w dniu 21 czerwca 1983 r. wydane zostały dwie decyzje odmawiające ustanowienia prawa wieczystego użytkowania co do działek nr (...). Powodowie wskazali, że decyzjami o sygn. akt (...) oraz (...) SKO w W. stwierdziło nieważność decyzji z dnia 21 czerwca 1983 r., zaś decyzją z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt (...) utrzymało w mocy wydaną w dniu 16 grudnia 2010 r. decyzję nadzorczą. W dalszej kolejności twierdzili, iż w stosunku do działki nr (...) nie została wydana żadna decyzja, w stosunku do działki nr (...) wydano decyzję odmowną, która została zaskarżona do SKO w W. i na dzień złożenia pozwu sprawa nie została rozstrzygnięta, natomiast co do części działki nr (...) wydana została decyzja o ustanowieniu użytkowania wieczystego, jednakże z uwagi na warunki tegoż użytkowania określone w decyzji, została zaskarżona do SKO w W. i na dzień wniesienia pozwu postępowanie również nie zostało zakończone. Powodowie podkreślili, że nie jest możliwe wskazanie jakie dokładnie działki ewidencyjne w obecnej numeracji składają się na działki wytyczone według starej numeracji, ponieważ granice tych działek nie pokrywają się. Uzasadniając żądanie odszkodowania powodowie podnieśli, że w dacie rozpoznawania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego spełnione były przesłanki do jego ustanowienia w związku z czym powinny być wydane decyzje je ustanawiające i jedynie akt, że organ administracyjny naruszył przepisy prawa spowodował, że zapadły decyzje odmowne. Okoliczność ta oraz ustalenia SKO w W. wykazały, zdaniem powodów, związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wydaniem nieważnych decyzji a powstaniem po stronie powodów szkody. W dalszej kolejności powodowie podkreślili, że ich roszczenie nie jest przedawnione, bowiem w dniu 16 grudnia 2013 r., a więc przed upływem trzech lat od wydania decyzji nadzorczych z 2010 r. złożyli wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, zaś pozew w sprawie niniejszej został wniesiony w dniu 20 marca 2017 r., a więc przed upływem trzech lat od początku biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu. Wskazali również, że na dzień złożenia pozwu następcami prawnymi L. B. (1) są W. B. w udziale 90/360 części, B. R. w udziale 42/360 części, W. P. w udziale 42/360 części, Z. B. w udziale 36/360 częsci, Z. B. w udziale 36/360 części, M. B. w udziale 45/360 części, I. H. w udziale 45/360 części, S. K. (1) w udziale 8/360 części, K. K. (1) w udziale 8/360 części, M. K. w udziale 8/360 części (pozew – k. 2-11).
W odpowiedzi na pozew z dnia 13 lipca 2017 r. (data stempla pocztowego) Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę (...) wniósł o oddalenie powództwa w całości, jako bezpodstawne oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r., poz. 2261).
W uzasadnieniu strona pozwana podniosła, iż powodowie nie wykazali wystąpienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego – szkody i związku przyczynowego. Zaznaczyła, że w zakresie w jakim powodowie otrzymali prawo użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) lit. (...) dz. nr (...) – na podstawie decyzji z dnia 3 marca 2016 r. nr (...) (znak sprawy (...)) Prezydenta (...) W. ustanawiającej na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o powierzchni 561 m ( 2 )oznaczonego jako działka ewidencyjna nr (...) w obrębie (...) opisanego w KW nr (...), położonego w W. przy ul. (...) – nie ponieśli uszczerbku majątkowego który mógłby podlegać odpowiedzialności odszkodowawczej, bowiem zgodnie z wnioskiem dekretowym poprzedników prawnych powodów zostało im przyznane prawo majątkowe do nieruchomości. Pozwany wskazał, iż brak jest także szkody w majątku powodów w zakresie w jakim wniosek dekretowy poprzedników prawnych powodów w odniesieniu do gruntu działki nr (...) podlega rozpoznaniu w trwającym postępowaniu administracyjnym przed Prezydentem (...) W., bowiem stronie powodowej służy ekspektatywa uzyskania przysporzenia w majątku w postaci prawa użytkowania wieczystego do działki gruntu nr (...). Stwierdził także, że powodowie nie udowodnili, iż zaistniały przesłanki, na podstawie których zostałoby przyznane prawo własności czasowej poprzednim właścicielom nieruchomości, a tym samym nie udowodnili oni faktu powstania szkody. Pozwany zaznaczył, że powodowie nie przedstawili dowodów pozwalających na określenie wysokości szkody – nie przedstawili wyczerpujących twierdzeń pozwalających zidentyfikować w sposób dostateczny nieruchomość, której powództwo dotyczy i oparli wysokość szkody na dowolnych obliczeniach niepopartych żadnymi dowodami. W konsekwencji pozwany zakwestionował oszacowaną przez powodów wysokość szkody. Jednocześnie pozwany podniósł zarzut przedawnienia podając, iż w dniu 16 i 27 grudnia 2010 r. wydano decyzje nadzorcze, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia w 2013 r. wnioskiem powodów o zawezwanie do próby ugodowej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie rozpoczął bieg na nowo od dnia 21 marca 2014 r. (odpowiedź na pozew – k. 113-129).
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2021 r., sygn. akt I C 270/17 tut. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 par. 1 pkt 1 k.p.c. w związku ze śmiercią powodów Z. B. i Z. B..
Postanowieniem z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt I C 270/17 tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłej Z. B. – J. H. i Z. B. oraz z udziałem następców prawnych zmarłego Z. B. – V. B., J. H. i Z. B. (postanowienie z dnia 12 listopada 2021 r., sygn. akt I C 270/17 – k. 490; postanowienie z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt I C 270/17 – k. 517).
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I C 448/22 tut. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 par. 1 pkt 1 k.p.c. w związku ze śmiercią powoda W. B., a następnie podjął postępowanie z udziałem jego następcy prawnego – E. T. (2) (postanowienie z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I C 448/22 – k. 556).
Pismami z dni 8 lutego 2024 r. oraz 12 września 2024 r. (daty stempli pocztowych) powodowie sprecyzowali treść roszczenia pozwu uwzględniając przy tym zmiany podmiotowe, które nastąpiły w toku postępowania oraz ustaloną przez powołanego w sprawie biegłego sądowego do spraw wyceny nieruchomości wartość działek stanowiącą podstawę ustalenia wartości żądnego odszkodowania. Mając powyższe na uwadze ostatecznie wnieśli o zasądzenie od pozwanego odszkodowania:
1. w kwocie 217 299,49 zł na rzecz E. T. (1);
2. w kwocie 101 406,43 zł na rzecz B. R.;
3. w kwocie 101 406,43 na rzecz W. P.;
4. w kwocie 72 433,16 zł na rzecz J. H.;
5. w kwocie 72 433,16 zł na rzecz Z. B.;
6. w kwocie 28 973,27 zł na rzecz V. B..
W pozostałym zakresie cofnęli powództwo ze zrzeczeniem się w tym zakresie roszczeń.
W uzasadnieniu tak sformułowanego roszczenia powodowie wskazali, iż aktualnie spadkobiercami po L. B. (1) są E. T. (1) w udziale 90/360 części, B. R. w udziale 42/360 części, W. P. w udziale 42/360 części, J. H. w udziale 30/360 części, Z. B. w udziale 30/360 części oraz V. B. w udziale 12/360 części. Stwierdzając jednocześnie, że łączną wartość działki nr (...) i części działki nr (...), co do której nie zostało przyznane użytkowanie wieczyste została ustalona przez biegłego sądowego na kwotę 869 198 zł powodowie zaznaczyli, iż żądane kwoty zostały ustalone, jako ułamek przypadający na każdego z powodów z ww. wartości nieruchomości. Odnosząc się do wywiedzionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia pozwu powodowie podtrzymali argumentację wskazaną w uzasadnieniu pozwu oraz piśmie z dnia 23 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego), zgodnie z którą zawezwanie do próby ugodowej spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od dnia 21 marca 2014 r. Pozew zaś został złożony w dniu 20 marca 2017 r., a więc przed upływem trzech lat od ponownego rozpoczęcia biegu przedawnienia po jego przerwaniu. W zakresie zarzutu strony pozwanej co do ekspektatywy prawa użytkowania wieczystego do działki nr (...) powodowie zaznaczyli natomiast, iż decyzja Prezydenta (...) W. nr (...) z dnia 1 lutego 2024 r. czyni zarzut ten bezpodstawnym z uwagi na odmowę ustanowienia tego prawa wobec sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich, a także z uwagi na istniejące zagospodarowanie i przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne (pismo przygotowawcze powodów z dnia 23 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego) – k. 133-136; pismo powodów z dnia 8 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego) – k. 627-629; pismo powodów z dnia 12 września 2024 r. (data stempla pocztowego) – k. 660).
W odpowiedzi na tak zmodyfikowane roszczenie strona pozwana – w piśmie z dnia 10 października 2024 r. (data stempla pocztowego) – powołując się na najnowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazała, iż w sprawie o naprawienie szkody spowodowanej wydaniem decyzji administracyjnej o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu, której nieważność stwierdzono z powodu niewyjaśnienia czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu wydania tej decyzji, Sąd może ustalać czy prawidłowe rozpoznanie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego również doprowadziłoby do odmowy ustanowienia tego prawa. Pozwany zaznaczył, że powyższe otwiera drogę do ponownej oceny stanu faktycznego przez Sąd i upoważnia do podejmowania własnych ustaleń przez Sąd w postępowaniu cywilnym, jeżeli nie zostały one dokonane w postępowaniu administracyjnym, a ich poczynienie jest koniczne do oceny zasadności powództwa, w tym w aspekcie związku przyczynowego jako przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej. Końcowo, pozwany zauważył, że ustalenia biegłego sądowego co do obowiązującego planu są sprzeczne z ustaleniami SKO w W. w decyzjach z 2010 r. (stanowisko procesowe Skarbu Państwa z dnia 10 października 2024 r. (data stempla pocztowego) – k. 681-683v).
Do czasu zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie, przy czym strona powodowa podniosła, że przywoływane przez pozwanego orzecznictwo Sądu Najwyższego nie zostało uznane za zasadę prawną, a co za tym idzie stanowi jedynie wytyczną co do kierunku interpretacyjnego i nie determinuje możliwych rozstrzygnięć. Podkreślili również, że nie sposób uznać, aby ustalenia biegłej pozostawały w sprzeczności z ustaleniami SKO w W., ponieważ każde z tych stwierdzeń zawiera tożsame informacje, które jednakże podane zostały w odmiennym celu i kontekście. Jednocześnie powodowie wnieśli o nieobciążanie ich kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. – z uwagi na zmiany podmiotowe po stronie powodowej, a także znaczną różnicę wartości przedmiotu sporu wynikającą z możliwości jej sprecyzowania dopiero po oszacowaniu wartości spornej nieruchomości przez powołanego w toku postępowania biegłego sądowego (pismo powodów z dnia 28 października 2024 r. (data stempla pocztowego) – k. 690-694; protokół z rozprawy z dnia 5 listopada 2024 r. – k. 720-721).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 24 października 1934 r. na mocy aktu Nr. Rep. (...) sporządzonego przez notariusza W. R. L. B. (1) nabył własność nieruchomości „(...) litera (...)” położonej w W. i obejmującej działki nr (...) o pow. 894,5 m ( 2), nr (...) o pow. 889 m ( 2), nr (...) o pow. 890,5 m ( 2) oraz nr (...) o pow. 880 m ( 2).
(dowód: zaświadczenie Sądu Grodzkiego w Warszawie Oddziału Hipotecznego z dnia 3 kwietnia 1948 r. – k. 24)
Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie (...) W. grunt ww. nieruchomości stał się z mocy prawa własnością gminy (...) W., a w 1950 r. – z chwilą likwidacji gmin – Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 przywołanego dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące mogli w ciągu sześciu miesięcy od daty objęcia w posiadanie przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu.
Pełnomocnik dawnego właściciela w dniu 16 lutego 1949 r. złożył wniosek w trybie przywołanego przepisu o przyznanie własności czasowej (później użytkowania wieczystego).
Decyzją T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r. Naczelnik Urzędu Dzielnicowego W. (...) w W. odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości (...) „(...) litera (...)” nr (...) o pow. 894 m ( 2 )wskazując w uzasadnieniu, że teren przy ul. (...) przewidziany został pod (...)odcinek (...) linii Metra w W. zgodnie z decyzją o lokalizacji nr (...) z dnia 28 lipca 1975 r. oraz decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego nr (...) z dnia 11 czerwca 1982 r.
Decyzją T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r. Naczelnik Urzędu Dzielnicowego W. (...) w W. odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości (...) „(...) litera (...)” nr (...) o pow. 875 m ( 2 )wskazując w uzasadnieniu, że teren przy ul. (...) przewidziany został pod (...) odcinek (...) linii Metra w W. zgodnie z decyzją o lokalizacji nr (...) z dnia 28 lipca 1975 r. oraz decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego nr (...) z dnia 11 czerwca 1982 r.
(dowód: decyzja T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r. – k. 25-25v; decyzja T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r. – k. 26-26v; opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 425-467)
W dniu 11 czerwca 1949 r. zmarł L. B. (1).
Spadek po nim nabyło – w udziałach po 1/5 części każde z nich – rodzeństwo A. B., J. B. (1), J. K., M. P. i Z. B..
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 19 stycznia 1961 r., sygn. akt Ns II 386/60 – k. 48-48v)
W dniu 11 czerwca 1973 r. zmarła Z. B..
Spadek po niej, na podstawie ustawy, nabyły dzieci Z. B. i Z. B. po ½ części każde z nich.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt XVI Ns 1327/07 – k. 62; postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 5 października 2009 r., sygn. akt XVI Ns 1327/07 – k. 63)
W dniu 7 września 1975 r. zmarła J. K..
Spadek po niej, na podstawie ustawy, nabyli mąż S. K. (2) i córki B. R. i W. P. po 1/3 części spadku.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Katowicach z dnia 29 maja 1978 r., sygn. akt IV Ns 467/78 – k. 57)
W dniu 14 marca 1977 r. zmarła M. P..
Spadek po niej, na mocy testamentu notarialnego sporządzonego w dniu 19 lutego 1977 r., nabyli bracia A. B. i J. B. (1) oraz siostrzenice B. R. i W. P. – wszyscy po ¼ części.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Karakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt I Ns 2481/04/K – k. 61)
W dniu 28 września 1980 r. zmarł J. B. (1).
Spadek po nim, na podstawie ustawy, nabyli żona L. B. (2) oraz dzieci K. K. (2), M. B. oraz A. H. po ¼ części każde z nich.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 9 listopada 1983 r., sygn. akt I Ns 702/83 – k. 50)
W dniu 9 lutego 1986 r. zmarła L. B. (2).
Spadek po niej, na podstawie ustawy, nabyły dzieci po 1/3 części każde z nich – K. K. (2), M. B. oraz A. H..
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 1991 r., sygn. akt II Ns 1306/90 – k. 51)
W dniu 29 stycznia 1990 r. zmarł S. K. (2).
Spadek po nim, na podstawie ustawy, nabyli (druga) żona B. K. oraz córki B. R. i W. P. każda z nich w 1/3 części.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego K.-Zachód w K. z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt II Ns 1430/07/z – k. 58)
W dniu 3 czerwca 1990 r. zmarł A. B..
Spadek po nim, na podstawie testamentu z dnia 15 maja 1990 r., nabył w całości syn W. B..
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II Ns 1567/02 – k. 49)
Do SKO w W. w dniu 14 sierpnia 2003 r. wpłynął przekazany zgodnie z właściwością przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta wniosek W. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicy W. (...) w W. znak T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r.
W toku ww. postępowania ustalono grono następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości - W. B., K. K. (2), M. B., A. H., B. R., W. P., Z. B. oraz Z. B..
Decyzją z dnia 16 grudnia 2010 r. nr (...) SKO w W. na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) W. stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicy W. w W. znak T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r. odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości (...) „(...) litera (...)” nr (...) położonej w W. przy ul. (...) o pow. 875 m ( 2).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 2 dekretu była szczegółowa analiza zapisów planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dla obszaru przedmiotowej nieruchomości, gdyż to plan a nie wydana na jego podstawie decyzja o lokalizacji powinien być źródłem ustalenia czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Podano, iż w dacie wydawania ocenianej decyzji obowiązywał Plan zatwierdzony Uchwałą 4/25 Prezydium Rady Nadzorczej (...) W. z dnia 10 lipca 1969 r., z którego wynika, że teren spornych nieruchomości znajdował się w obszarze oznaczonym kolorem ciemny brąz (...) tereny mieszkalnictwa rodzinnego brutto z przewagą zabudowy o wysokiej intensywności. Ostatecznie stwierdzono, że wydając zakwestionowane orzeczenie organ nie dokonał prawidłowej oceny przeznaczenia nieruchomości w obowiązującym w dniu orzekania planie zagospodarowania przestrzennego.
(dowód: decyzja SKO w W. z dnia 16 grudnia 2010 r., nr (...) – k. 27-31)
Do SKO w W. w dniu 10 lutego 2004 r. wpłynął przekazany zgodnie z właściwością przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta wniosek W. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicy W. w W. znak T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r.
W toku postępowania ustalono grono następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości - W. B., K. K. (2), M. B., A. H., B. R., W. P., Z. B. oraz Z. B..
Decyzją z dnia 27 grudnia 2010 r. nr (...) SKO w W. na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) W. stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicy W. w W. znak T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r. odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości (...) „(...) litera (...)” nr (...) położonej w W. przy ul. (...) o pow. 894 m ( 2).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek złożony w trybie art. 7 ust. 2 dekretu była szczegółowa analiza zapisów planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dla obszaru przedmiotowej nieruchomości, gdyż to plan a nie wydana na jego podstawie decyzja o lokalizacji powinien być źródłem ustalenia czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Podano, iż w dacie wydawania ocenianej decyzji obowiązywał Plan zatwierdzony Uchwałą 4/25 Prezydium Rady Nadzorczej (...) W. z dnia 10 lipca 1969 r., z którego wynika, że teren spornych nieruchomości znajdował się w obszarze oznaczonym kolorem ciemny brąz MWN – tereny mieszkalnictwa rodzinnego brutto z przewagą zabudowy o wysokiej intensywności. Ostatecznie stwierdzono, że wydając zakwestionowane orzeczenie organ nie dokonał prawidłowej oceny przeznaczenia nieruchomości w obowiązującym w dniu orzekania planie zagospodarowania przestrzennego.
(dowód: decyzja SKO w W. z dnia 27 grudnia 2010 r., nr (...) – k. 32-35)
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w W. z dnia 16 grudnia 2010 r. nr (...) złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa (...).
Decyzją z dnia 3 listopada 2011 r. nr (...) SKO w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia 16 grudnia 2010 r. nr (...) stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicy W. w W. znak T. (...) z dnia 21 czerwca 1983 r. odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości (...) „(...) litera (...)” nr (...) położonej w W. przy ul. (...) o pow. 875 m ( 2).
(dowód: decyzja SKO w W. z dnia 3 listopada 2011 r., nr (...) – k. 36-40)
W dniu 29 grudnia 2011 r. zmarła B. K..
Spadek po niej, na podstawie ustawy, nabyli wnuk S. K. (1), wnuczka K. K. (1) i M. K. w 1/3 części każde z nich.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I Ns 699/12 – k. 59; postanowienie Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I Ns 699/12 – k. 60)
W dniu 31 marca 2015 r. zmarła K. K. (2).
Spadek po niej, na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego w dniu 28 lutego 2014 r., nabyli jej brat M. B. oraz siostra A. H. w udziałach po ½ części każdy z nich.
(dowód: akt notarialny – akt poświadczenia dziedziczenia, Rep. A numer (...) – k. 52-52v)
Decyzją z dnia 3 marca 2016 r. nr (...) – po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16 lutego 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu położonego w W. przy ul. (...) ozn. hipotecznie (...) lit. (...) dz. nr (...) – Prezydent (...) W. m.in. w punkcie I - ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o powierzchni 561 m ( 2 )oznaczonego jako działka ewidencyjna nr (...) w obrębie (...) opisanego w KW nr (...), położonego w W. przy ul. (...) na rzecz:
- W. B. co do udziału wynoszącego 90/360 części;
- M. B. co do udziału wynoszącego 45/360 części;
- A. H. co do udziału wynoszącego 45/360 części;
- S. K. (1) co do udziału wynoszącego 8/360 części;
- K. K. (1) co do udziału wynoszącego 8/360 części;
- M. K. co do udziału wynoszącego 8/360 części;
- B. R. co do udziału wynoszącego 42/360 części;
- W. P. co do udziału wynoszącego 42/360 części;
- Z. B. co do udziału wynoszącego 36/360 części;
- Z. D. co do udziału wynoszącego 36/360 części;
w punkcie II - ustalił wysokość czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu; w punkcie III – odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego część działki ewidencyjnej nr (...) oraz działki ewidencyjnej nr (...) obręb (...) stanowiących nieruchomość hipoteczną (...) lit. (...) dz. nr (...) oraz w punkcie IV – stwierdził, że aktualnie przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podał, że zgodnie z ustaleniami Studium (...) uchwalonym przez Radę (...) W. uchwałą nr (...) z dnia 10 października 2006 r. zmienionym Uchwalą nr (...) z dnia 26 lutego 2009 r. uzupełnionym Uchwałą nr (...) z dnia 28 kwietnia 2010 r. ponownie zmienionym Uchwałą nr (...) z dnia 7 października 2010 r. przedmiotowa nieruchomość położona jest w granicach (...) (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej), na których:
- ustala się priorytet dla lokalizowania funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej;
- dopuszcza się lokalizowanie funkcji usługowej nieuciążliwej z zaleceniem by udział tej funkcji kształtował się do 40% powierzchni zabudowy na terenie.
Uzasadniając decyzję odmową w odniesieniu do działki nr (...) obręb (...) wskazano, iż Aleja (...) jako droga powiatowa jest drogą publiczną, a z art. 2a ustawy o drogach publicznych wynika zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie.
Odnosząc się zaś do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych byłych właścicieli hipotecznych działki nr (...) podano, iż nieruchomość ta została trwale rozdysponowana w postaci oddania części gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich i związane z tym zawarcie umowy notarialnej.
(dowód: decyzja Prezydenta (...) W. z dnia 3 marca 2016 r., nr (...) – k. 41-46)
W dniu 9 czerwca 2016 r. A. H. darowała córce I. H. udziały w roszczeniach, a zatem cały przysługujący jej udział we wspólności wierzytelności (roszczeń) o przyznanie na Gruntach prawa użytkowania wieczystego za czynsz symboliczny albo o zapłatę odszkodowania, a także udział spadkowy, a zatem cały przysługujący jej udział spadkowy po K. K. (2) (wynoszący ½ części udział we wspólności spadku po K. K. (2)).
(dowód: akt notarialny – umowa darowizny Rep. A nr (...) – k. 53-56)
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr (...) SKO w W. – po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta (...) W. nr (...) z dnia 3 marca 2016 r. – orzekło na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o zmianie zaskarżonej decyzji Prezydenta (...) W. w części odnoszącej się do warunków pod jakimi zostanie zawarta umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste oraz utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałej części.
(dowód: decyzja SKO w W. z dnia 26 kwietnia 2017 r., (...) – k. 67v-72, akta sprawy o sygn. (...))
Skargę kasacyjną na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli w dniu 7 czerwca 2017 r. (data stempla pocztowego) W. B., W. P., B. R., Z. B. oraz Z. B. zaskarżając ją w części, tj. w zakresie, w którym SKO w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta (...) W. nr (...) z dnia 28 lipca 2015 r. w punkcie III. – co do odmowy ustawienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżących.
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt Sa/Wa/ 999/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę.
(dowód: skarga kasacyjna z dnia 7 czerwca 2017 r. (data stempla pocztowego) – k. 2-5 akt sprawy I SA/Wa 999/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 999/17 – k. 78 akt sprawy I SA/Wa 999/17)
W dniu 24 marca 2019 r. zmarła Z. B..
Spadek po niej nabyli J. H. oraz Z. B..
(dowód: notarialny odpis poświadczenia dziedziczenia nr (...) wraz z notarialnym odpisem tłumaczenia przysięgłego – k. 414-418)
W dniu 2 lipca 2020 r. zmarł Z. B..
Spadek po nim nabyli V. B., J. H. oraz Z. B. w udziałach po 1/3 części każdy.
(dowód: notarialny odpis urzędowego poświadczenia spadowego nr (...)– (...) wraz z notarialnym odpisem tłumaczenia przysięgłego – k. 503-507)
W dniu 28 grudnia 2022 r. zmarł W. B..
Spadek po nim, na podstawie ustawy, nabyła w całości córka E. T. (1).
(dowód: kopia odpisu skróconego aktu zgonu – k. 551; akt notarialny – akt poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr (...) – k. 552-552v)
Decyzją z dnia 1 lutego 2024 r. nr (...) – po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16 lutego 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu położonego w W. przy ul. (...) ozn. hipotecznie (...) lit. (...) dz. nr (...) – Prezydent (...) W. odmówił B. R., W. P., E. T. (1), M. B., I. H., V. B., Z. B., J. H., S. K. (1), K. K. (1) i M. K. uwzględnienia ww. wniosku.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż działka ewidencyjna nr (...) z obrębu (...) oraz działa ewidencyjna nr (...) z obrębu (...) zostały zagospodarowane i przeznaczone na cele publiczne – stanowią odpowiednio drogę publiczną – ul. (...), bądź część chodnika, a część drogi przeznaczonej dla ruchu pieszych wraz ze znajdującym się tam oświetleniem będącym elementem infrastruktury drogowej, a w części parking osiedlowy, zaś w część skwer zieleni. Wskazano również, iż pod ww. działką przebiega I linia metra będącego obiektem transportu publicznego.
Odnosząc się zaś do działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) stwierdzono, iż stanowi ona własność osób trzecich zabudowaną budynkiem wielorodzinnym. Zaznaczono, że działka ewidencyjna nr (...) z obrębu (...) jest dzierżawiona przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) co potwierdza umowa dzierżawy (...) z dnia 19 marca 2021 r.
(dowód: decyzja Prezydenta (...) W. z dnia 1 lutego 2024 r., nr (...) – k. 630-634)
Powyższą decyzję zaskarżyli M. B. i I. H. zarzucając jej naruszenie przepisów Konstytucji, k.p.a. i u.g.n.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. nr (...) SKO w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając motywy przywołane w uzasadnieniu decyzji z dnia 1 lutego 2024 r., a co za tym idzie uznać ww. decyzję za prawidłową i zgodną z przepisami prawa.
(dowód: decyzja SKO w W. z dnia 12 czerwca 2024 r., nr (...) – k. 661-668)
Dawne nieruchomości hipoteczne nr (...) i nr (...) położone były w lewobrzeżnej części W., na terenie dzielnicy M. – przy ul. (...), w rejonie skrzyżowania ul. (...) i ul. (...), które w ówczesnym czasie były drogami gruntowymi. Usytuowane były na płaskim terenie. Kształt działek był regularny i zbliżony do prostokąta. Szerokość działek wynosiła około 20 metrów. W dniu 21 czerwca 1983 r. był to grunt niezabudowany, niezagospodarowany, bez planowanych nasadzeń roślinnych czy upraw wieloletnich. W niedalekim sąsiedztwie zlokalizowane były tereny zurbanizowane, zabudowane zarówno przedwojenną zabudową mieszkaniową jednorodzinną, jak i powojenną zabudową mieszkaniową wielorodzinną. Nieruchomości posiadały słaby dostęp do infrastruktury technicznej i społecznej oraz dobry dostęp do komunikacji publicznej.
Zgodnie z decyzją o lokalizacji Nr (...) z dnia 28 lipca 1975 r. oraz decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego Nr (...) z dnia 11 czerwca 1982 r. teren przy ul. (...) i ul. (...) przewidziany został pod(...) odcinek(...) linii M..
W dniu 21 czerwca 1983 r. przedmiotowe nieruchomości objęte były Perspektywicznym Planem Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego (...) W. zatwierdzonym przez Uchwałę nr (...) Rady Narodowej (...) W. z dnia 6 grudni 1982 r. W ww. planie nieruchomości przy ul. (...) i ul. (...) „(...) lit. (...)” nr (...) i nr (...) znajdowały się na obszarze oznaczonym, jako linie metra układu podstawowego. Plan ten miał charakter planu strefowego, który nie ustalał przeznaczenia dla poszczególnych działek ewidencyjnych gruntu, a stanowił jedynie ogólne wytyczne dla szczegółowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w których to następowała faktyczne określenie przeznaczenia nieruchomości oraz sposobu ich zagospodarowania przy uwzględnieniu szczegółowych analiz dotyczących konkretnych działek ewidencyjnych.
Obecnie obszar, na którym położone są sporne nieruchomości nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie ze Studium (...) (...) W. zatwierdzonym Uchwałą Rady (...) W. nr (...) z dnia 10 października 2006 r. z późn. zm. i uzupełnieniami przedmiotowy grunt oznaczony został symbolem (...) – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, na którym ustalono priorytet dla zlokalizowania funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej oraz dopuszczono lokalizowanie funkcji usługowej nieuciążliwej z zaleceniem, by udział tej funkcji kształtował się do 40% powierzchni zabudowy na terenie.
Lokalizacja nieruchomości zapewnia dobry dostęp do komunikacji miejskiej – planowany dojazd do centrum W. zajmuje około 20 minut. Zapewnia także bardzo dobry dostęp do ośrodków edukacyjnych oraz punktów handlowo-usługowych.
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 425-467; uzupełniająca opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 530-532, uaktualniona opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 587-604)
Na dawną nieruchomość (...) oznaczoną nr hipotecznym „(...) Lit. (...)” dz. Nr (...) obecnie składają się części czterech działek ewidencyjnych:
1. część o powierzchni 98 m 2 weszła w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...);
2. część o powierzchni 626 m 2 weszła w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...);
3. część o powierzchni 80 m 2 weszła w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...);
4. część o powierzchni 90 m 2 weszła w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...).
Powierzchnia gruntu nieruchomości nr (...) wynosi 894 m 2.
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii mgr inż. J. B. (2) – k. 210-227; uzupełniająca opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii mgr inż. J. B. (2) – k. 266-268)
Na dawną nieruchomość (...) oznaczoną nr hipotecznym „(...) Lit. (...)” dz. Nr (...) obecnie składają się części trzech działek ewidencyjnych:
1. część o powierzchni 561 m 2 weszła w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) (nieobjęta postanowieniem z dnia 5 listopada 2020 r., k. 400);
2. część o powierzchni 133 m 2 weszła w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...);
3. część o powierzchni 181 m 2 weszła w skład działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...).
Powierzchnia gruntu nieruchomości nr (...) (objęta postanowieniem z dnia 5 listopada 2020 r., k. 400) wynosi 314 m 2.
Część działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) o powierzchni 98 m ( 2 ) stanowi obecnie własność (...) W. i została przeznaczona na cele publiczne – stanowi drogę publiczną.
Część działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) o powierzchni 626 m ( 2) będąca częścią nieruchomości nr (...) i o powierzchni 133 m ( 2 )będąca częścią nieruchomości nr (...) stanowi obecnie własność (...) W. i składa się w całości z użytku (...) oznaczającego inne tereny komunikacyjne i stanowi część chodnika, a część drogi przeznaczonej dla ruchu pieszych wraz ze znajdującym się tam oświetleniem będącym elementem infrastruktury drogowej, a w części parking osiedlowy oraz skwer zieleni.
Część działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) o powierzchni 80 m ( 2) stanowi obecnie własność (...) W. i dzierżawiona jest przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) co potwierdza umowa dzierżawy (...) z dnia 19 marca 2021 r.
Część działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) o powierzchni 90 m ( 2) będąca częścią nieruchomości nr (...) i o powierzchni 181 m ( 2 )będąca częścią nieruchomości nr (...) stanowi obecnie własność osób trzecich zabudowaną budynkiem wielorodzinnym. Dodatkowo nieruchomość ta obciążona jest nieodpłatną i na czas nieoznaczony służebnością przesyłu polegającą na prawie korzystania przez (...) Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w (...) (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. z przedmiotowej nieruchomości gruntowej w celu eksploatacji istniejących urządzeń przemysłowych, dokonywania napraw, remontów, przebudowy, rozbudowy, konserwacji, usuwania awarii i modernizacji urządzeń przesyłowych oraz związanych z tym robót ziemnych wraz z prawem przejazdu i przechodu w celu umożliwienia dostępu do tych urządzeń przesyłowych, z zastrzeżeniem, że po obu stronach urządzenia przesyłowego, nie będą posadowione jakiekolwiek budynki i budowle, nasadzone krzewy lub drzewa, ograniczając zakres wykonywania powyższych uprawnień do pasa gruntu oznaczonego literami (...), o długości 117 m i szerokości 4 m. Uprawniony z tytułu służebności zobowiązany jest do korzystania z nieruchomości obciążonej zgodnie z przeznaczeniem urządzeń służących do doprowadzenia bądź odprowadzenia mediów oraz do przywrócenia stanu poprzedniego gruntu po każdorazowym dokonaniu ww. czynności.
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii mgr inż. J. B. (2) – k. 210-227; opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 425-467; uzupełniająca opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 530-532, uaktualniona opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 587-604; decyzja Prezydenta (...) W. z dnia 1 lutego 2024 r., nr (...) – k. 630-634)
Wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...) – obecnie części działek nr (...) z obrębu (...) o łącznej powierzchni 894 m ( 2), zgodnie z jej stanem i przeznaczeniem na dzień 21 czerwca 1983 r. i według cen na dzień 6 listopada 2023 r., równa jest kwocie 630 179,00 zł.
Wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...) – obecnie części działek nr (...) z obrębu (...) o łącznej powierzchni 314 m ( 2), zgodnie z jej stanem i przeznaczeniem na dzień 21 czerwca 1983 r. i według cen na dzień 6 listopada 2023 r., równa jest kwocie 239 019,00 zł.
Łączna wartość ww. nieruchomości ustalona została na kwotę 869 198,00 zł.
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 425-467; uzupełniająca opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 530-532, uaktualniona opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 587-604)
Następcami prawnymi po L. B. (1) – właścicielu nieruchomości (...) oznaczonych nr hipotecznymi „(...) Lit. (...)” dz. Nr (...) oraz dz. Nr (...) są obecnie:
- E. T. (1) w udziale 90/360 części;
- B. R. w udziale 42/360 części;
- W. P. w udziale 42/360 części;
- J. H. w udziale 30/360 części;
- Z. B. w udziale 30/360 części;
- V. B. w udziale 12/360 części.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 19 stycznia 1961 r., sygn. akt Ns II 386/60 – k. 48-48v; postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt XVI Ns 1327/07 – k. 62; postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 5 października 2009 r., sygn. akt XVI Ns 1327/07 – k. 63; postanowienie Sądu Rejonowego w Katowicach z dnia 29 maja 1978 r., sygn. akt IV Ns 467/78 – k. 57; postanowienie Sądu Rejonowego dla Karakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt I Ns 2481/04/K – k. 61; postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 9 listopada 1983 r., sygn. akt I Ns 702/83 – k. 50; postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 1991 r., sygn. akt II Ns 1306/90 – k. 51; postanowienie Sądu Rejonowego Ktowice-Zachód w Katowicach z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt II Ns 1430/07/z – k. 58; postanowienie Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II Ns 1567/02 – k. 49; postanowienie Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I Ns 699/12 – k. 59; postanowienie Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I Ns 699/12 – k. 60; notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, Rep. A numer (...) – k. 52-52v; notarialny odpis poświadczenia dziedziczenia nr (...) D(...)Nd (...) wraz z notarialnym odpisem tłumaczenia przysięgłego – k. 414-418; notarialny odpis urzędowego poświadczenia spadowego nr(...) D (...) – (...) Nd (...) wraz z notarialnym odpisem tłumaczenia przysięgłego – k. 503-507; kopia odpisu skróconego aktu zgonu – k. 551; akt notarialny – akt poświadczenia dziedziczenia Rep. (...)nr (...) – k. 552-552v)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych wyżej dokumentów, których wartość dowodowa nie była kwestionowana przez strony i także Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ich waloru dowodowego.
Przed dopuszczeniem i przeprowadzeniem dowodu pozwalającego na określenie wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego spornych nieruchomości konieczne było ustalenie aktualnego usytuowania i oznaczenia jednej z działek – położonej w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...). Dopiero po przeprowadzeniu ww. dowodu istniała możliwości prawidłowego określenia wartości spornych nieruchomości stanowiących jednocześnie podstawę wyliczenia kwot należnych następcą prawnym L. B. (1) tytułem odszkodowania. Celem dokonania powyższych ustaleń konieczne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych. W konsekwencji w sprawie niniejszej zostały wydane opinie i opinie uzupełniające przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii mgr inż. J. B. (2) (k. 210-227; 266-268) na podstawie których ustalono aktualne usytuowanie i oznaczenie w ewidencji gruntów działki położonej w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...), a także przez biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. (k. k. 425-467; 530-532; 587-604) na podstawie których ustalono wartość spornych nieruchomości według stanu i przeznaczenia na dzień 21 czerwca 1983 r., a według cen aktualnych. Opinie te były rzetelne, poparte rzeczową, logiczną i spójną argumentacją, zostały sporządzone w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia zawodowego biegłych sądowych po przeprowadzeniu koniecznych badań i analiz. Opinie te były także precyzyjne, logiczne, jak również w sposób dokładny i wyczerpujący odpowiadały na zadane pytania i podniesione zastrzeżenia.
Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 r. na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. oddalił wniosek strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości w dalszym zakresie – określonym pismem z dnia 23 września 2022 r. (data stempla pocztowego, k. 514-515) uznając, że nie służy on dokonaniu ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Co istotne, powołane wcześniej przez strony i przeprowadzone przez Sąd dowody pozwalały w sposób kategoryczny rozstrzygnąć o żądaniu powodów i przesądzić o spornych między stronami okolicznościach. Z tych zatem względów Sąd pominął ww. wniosek dowodowy strony powodowej .
Sąd pominął pozostałe dowody z dokumentów lub kopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a nie wskazanych powyżej, jako niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że pismami z dnia 8 lutego 2024 r. oraz z dnia 12 września 2024 r. (daty stempli pocztowych) strona powodowa nie tylko sprecyzowała ostatecznie treść roszczenia pozwu, ale również cofnęła powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia w pozostałym zakresie, a mianowicie ponad kwotę przewyższającą wartość spornych nieruchomości określoną przez powołanego w sprawie biegłego sądowego K. Ż., tj. ponad kwotę 869 198,00 zł, a także w zakresie roszczenia odsetkowego.
Wobec powyższego w pierwszej kolejności Sąd badał zasadność i dopuszczalność cofnięcia powództwa w ww. zakresie.
Zgodnie z art. 355 § 1 k.p.c. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Stosownie do treści art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku, zaś zgodnie z § 4 przywołanego przepisu Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.
Oceniając częściowe cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia dokonane przez powodów z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 203 § 1 - 4 k.p.c. tut. Sąd nie dopatrzył się, aby czynność ta była sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego lub by zmierzała do obejścia prawa – zostało ono dokonane zaraz po otrzymaniu przez stronę odpisu zaktualizowanej opinii biegłego zawierającej określoną wartość spornych nieruchomości i odnosiło się przede wszystkim do części roszczenia ją przewyższającego. Wobec powyższego postępowanie podlegało umorzeniu co do żądania zapłaty ponad kwotę 869 198,00 zł, a więc w zakresie kwoty 2 343 802,00 zł oraz co do roszczenia odsetkowego – o czym orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku.
Wskutek częściowego cofnięcia powództwa strona powodowa ostatecznie domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty 217 299,49 zł na rzecz E. T. (1), kwoty 101 406,43 zł na rzecz B. R., kwoty 101 406,43 na rzecz W. P., kwoty 72 433,16 zł na rzecz J. H., kwoty 72 433,16 zł na rzecz Z. B., kwoty 28 973,27 zł na rzecz V. B. tytułem odszkodowania za wydanie przez Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Dzielnicy W. w dniu 21 czerwca 1983 r. decyzji znak T.II. (...) odmawiającej spadkobiercą L. B. (1) przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. (...), oznaczonego nr hip. (...). Lit. (...) dz. nr (...) o pow. 890,5 m ( 2) oraz decyzji znak T.II. (...) odmawiającej spadkobiercom L. B. (1) przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. (...), oznaczonego nr hip. (...). Lit. (...) dz. nr (...) o pow. 894,5 m ( 2), których nieważność została stwierdzona przez SKO w W. decyzjami z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt (...) oraz z dnia 27 grudnia 2010 r., sygn. akt (...) na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1954 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) W. (Dz.U. nr 50, poz. 279).
Zgodnie z art. 417 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. W myśl art. 417 1 § 2 zd. 1 k.c. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Natomiast w odniesieniu do szkód spowodowanych wydaniem przed dniem 1 września 2004 roku ostatecznej decyzji administracyjnej, której nieważność w świetle przepisu art. 156 § 1 k.p.a. lub wydanie z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 158 § 2 k.p.a. stwierdzono następnie decyzją nadzorczą, podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa stanowi przepis art. 160 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 sierpnia 2004 roku. Przepis art. 160 k.p.a. został uchylony z dniem 1 września 2004 roku na mocy art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy Kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. nr 162 poz. 1692). W myśl art. 5 tej ustawy do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy art. 160 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia tej ustawy w życie (patrz: uchwała SN z dnia 31 marca 2011 roku, III CZP 112/10, Lex numer 751460).
Zgodnie z art. 160 k.p.a., w brzmieniu według stanu na dzień 31 sierpnia 2004 roku, stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie (§ 1). Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego z wyłączeniem art. 418 tego Kodeksu (§ 2). Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a., chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności (§ 3). Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 (§ 6).
W art. 160 k.p.a. nie zostały określone przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, dlatego też zastosowanie znajdzie dodatkowo art. 417 k.c., a w zakresie określenia rozmiaru szkody i związku przyczynowego między wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej, a szkodą art. 361-363 k.c.
W ocenie Sądu E. B., B. R., W. P., J. H., Z. B. oraz V. B. wykazali, że wydanie niezgodnych z prawem decyzji z dnia 21 czerwca 1983 r. spowodowało szkodę w ich majątku w postaci nieuzyskania prawa użytkowania wieczystego do spornych nieruchomości – położonej w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...) – obecnie części działek nr (...) z obrębu (...) o łącznej powierzchni 894 m ( 2) oraz tej położonej w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...) – obecnie części działek nr (...) z obrębu (...) o łącznej powierzchni 314 m ( 2).
Szkodę rozumieć należy, jako powstałą wbrew woli poszkodowanego różnicę między obecnym jego stanem majątkowym, a takim stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Szkodę rzeczywistą, jaką ponieśli powodowie stanowi uszczerbek majątkowy, jaki powstał na skutek niezaspokojenia uprawnienia do przyznania prawa własności czasowej spornych nieruchomości (obecnie prawa użytkowania wieczystego) dawnemu właścicielowi, a których wysokość wyznacza wartość tego prawa.
Na gruncie niniejszej sprawy zdarzeniem wywołującym szkodę powodów było wydanie w dniu 21 czerwca 1983 r. przez Naczelnika Urzędu Dzielnicowego W. (...)w W. decyzji T. (...) oraz decyzji T. (...), którymi odmówiono ustanowienia na rzecz dawnego właściciela – L. B. (1), prawa własności czasowej gruntu nieruchomości (...) „(...) litera (...)” nr (...) oraz nr (...).
W świetle okoliczności faktycznych wywieść należy, że decyzje z dnia 21 czerwca 1983 r. doprowadziły do trwałego rozdysponowania gruntu i obecnie nie istnieje możliwość ustanowienia na rzecz powodów prawa użytkowania wieczystego do przeważającej części nieruchomości będących niegdyś własnością L. B. (1). Składające się na nie działki albo zostały przeznaczone na cele publiczne – część działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) o powierzchni 98 m ( 2) oraz część działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) o powierzchni 626 m ( 2) będąca częścią nieruchomości nr (...) i o powierzchni 133 m ( 2 )będąca częścią nieruchomości nr (...), albo wykorzystywane są przez podmioty trzecie, jako własność lub jako dzierżawa - część działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) o powierzchni 80 m ( 2) oraz część działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) o powierzchni 90 m ( 2) będąca częścią nieruchomości nr (...) i o powierzchni 181 m ( 2 )będąca częścią nieruchomości nr (...).
Zgodnie z art. 160 § 2 k.p.a. poszkodowany może domagać się naprawienia szkody poniesionej w wyniku wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji administracyjnej, według swego wyboru, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (art. 363 § 1 k.c.). Skoro na skutek wydania wadliwych decyzji doszło do trwałej zmiany przeznaczenia gruntów jako stanowiących obecnie bądź część drogi publicznej bądź użytek (...), a więc stanowiących przestrzeń ogólnodostępną, służącą ogółowi mieszkańców oraz zapewniającą ład komunikacyjny lub oddanych podmiotom trzecim – na własność lub na podstawie umowy dzierżawy, i zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, powodowie byli uprawnieniu w istocie jedynie do żądania naprawienia szkody poprzez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
Powodowie uczynili zadość obowiązkowi z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. i wykazali, że istnieje źródło szkody (nieważne decyzje dekretowe), że istnieje szkoda (brak w ich majątku prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych gruntów i niemożność uzyskania tego prawa) oraz że istnieje związek pomiędzy nieważnymi decyzjami dekretowymi i szkodą.
Nieuzasadnione zdaniem sadu było stanowisko strony pozwanej zgodnie z którym Sąd może ustalać czy prawidłowe rozpoznanie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego również doprowadziłoby do odmowy ustanowienia tego prawa. Forsowany pogląd miał de facto na celu wykazanie, że dawni właściciele i tak nie uzyskaliby prawa do przedmiotowych gruntów ze względu na niemożność pogodzenia korzystania przez nich z tych gruntów z ich przeznaczeniem. Podkreślić jednak należy, że nie jest sporny stan faktyczny, który był podstawą decyzji dekretowych, zaś odmienność rozstrzygnięć z jednej strony organów rozpoznających wnioski dekretowe, a z drugiej organów nadzorczych wynika z odmiennej wykładni art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Jeżeli zaś organy nadzorcze dokonały wykładni prowadzącej do pozbawienia mocy decyzji dekretowych niezasadne jest oczekiwanie, że sąd powszechny, który wszak związany jest orzeczeniami stwierdzającymi wadliwość decyzji dekretowych miałby dokonywać diametralnie innej wykładni i dojść do przekonania, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosków dekretowych.
W tym miejscu zaakcentować jednak należy, że tut. Sądowi nie umknęła uwadze rozbieżność istniejąca pomiędzy ustaleniami SKO w W., a powołanego w sprawie biegłego sądowego mgr K. Ż. w zakresie obowiązującego w dacie wydawania decyzji dekretowych, a mianowicie w dniu 21 czerwca 1983 r., planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustaleniami SKO w W. w dacie tej obowiązywał Plan zatwierdzony Uchwałą (...) Prezydium Rady Nadzorczej (...) W. z dnia 10 lipca 1969 r., z którego wynika, że teren spornych nieruchomości znajdował się w obszarze oznaczonym kolorem ciemny brąz (...) tereny mieszkalnictwa rodzinnego brutto z przewagą zabudowy o wysokiej intensywności. Biegła natomiast ustaliła – a strona powodowa ustaleń tych nie kwestionowała – iż w dniu 21 czerwca 1983 r. przedmiotowe nieruchomości objęte były Perspektywicznym Planem Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego (...) W. zatwierdzonym przez Uchwałę nr (...) Rady Narodowej (...) W. z dnia 6 grudni 1982 r. W ww. planie nieruchomości przy ul. (...) i ul. (...) „(...) lit. (...)” nr (...) i nr (...) znajdowały się na obszarze oznaczonym, jako linie metra układu podstawowego. Należy jednak podkreślić, na co wskazywała biegła, iż oba te plany miały charakter planów strefowych, które nie ustalały przeznaczenia dla poszczególnych działek ewidencyjnych gruntu, a stanowiły jedynie ogólne wytyczne dla szczegółowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w których to następowała faktyczne określenie przeznaczenia nieruchomości oraz sposobu ich zagospodarowania przy uwzględnieniu szczegółowych analiz dotyczących konkretnych działek ewidencyjnych. Zasięgi wydzieleń terenowych określonych na rysunkach planów oraz przebiegi układu drogowo-ulicznego miały zaś charakter orientacyjny, dotyczyły tylko najważniejszych ulic i wymagały uszczegółowienia. Ostatecznie zaś przyjąć należało, iż zarówno w 1983 r., jak i obecnie przeznaczenie spornych gruntów było analogiczne – teren, pod którym znajdują się urządzenia i obiekty związane z funkcjonowaniem transportu kolejowego (metra).
Powyższe jednak nie wyklucza, że przy prawidłowym zastosowaniu art. 7 ust. 2 ww. dekretu powodowie uzyskaliby prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowych nieruchomości. Z poczynionych ustaleń jasno bowiem wynika, iż przywołany powyżej Perspektywiczny Plan był jedynie planem strefowym i nie przesądzał o przeznaczeniu poszczególnych działek ewidencyjnych gruntów. Wcześniej obowiązujący Plan – także strefowy – określał jednak przeznaczenie spornych terenów jako terenów mieszkalnictwa rodzinnego brutto z przewagą zabudowy o wysokiej intensywności. Finalnie natomiast część działek została przeznaczona właśnie na cele mieszkaniowe, które obecnie są albo w posiadaniu osób trzecich albo w posiadaniu (...) W. i dzierżawione przez podmioty trzecie.
Wywiedziony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia powodów także nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie z art. 160 § 6 k.p.a. roszczenie o odszkodowanie za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1.
Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w dniu 20 marca 2017 r. (data stempla pocztowego), zaś 3-letni termin przedawnienia należy liczyć od dnia wydania decyzji nadzorczych, tj. decyzji SKO w W. stwierdzających nieważność decyzji z dnia 21 czerwca 1983 r., a mianowicie decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r. oraz decyzji z dnia 27 grudnia 2010 r. Zważyć jednak trzeba, że w dniu 16 grudnia 2014 r. powodowie skierowali do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wniosek o zawezwanie do próby ugodowej (okoliczność bezsporna, protokół z posiedzenia jawnego z dnia 21 marca 2014 r., k. 137), brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iżby pozew nadany w dniu 20 marca 2017 r. został wniesiony po upływie 3-letniego terminu przedawnienia. Z uwagi na fakt, iż było to pierwszy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, który mógł zapobiec długotrwałemu i kosztownemu procesowi nie można przyjąć, żeby skorzystanie z tej przewidzianej prawem drogi dochodzenia praw powodów nie miałoby zostać uznane za przerywającą bieg przedawnienia czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). Tym samym, zarzut ten należało uznać za bezzasadny.
Ostatecznie, Sąd uznał za bezprzedmiotowy zarzut strony pozwanej co do ekspektatywy prawa użytkowania wieczystego do działki nr (...) wobec wydania przez Prezydenta (...) W. w dniu 1 lutego 2024 r. decyzji nr (...), którą odmówiono powodom ustanowienia tego prawa wobec sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich, a także z uwagi na istniejące zagospodarowanie i przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne. W konsekwencji żaden z podniesionych przez pozwanego zarzutów nie okazał się skuteczny.
Wysokość należnego powodom odszkodowania została wyliczona w oparciu o wartość prawa użytkowania wieczystego dawnych nieruchomości (...) – przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...) – obecnie części działek nr (...) z obrębu (...) o łącznej powierzchni 894 m ( 2) oraz przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...) – obecnie części działek nr (...) z obrębu (...) o łącznej powierzchni 314 m ( 2), według stanu i przeznaczenia na dzień 21 czerwca 1983 r., a więc z chwili wydania przez Naczelnika Urzędu Dzielnicowego W. (...) w W. decyzji dekretowych, a według cen aktualnych – ustaloną w opiniach biegłego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. ( opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 425-467; uzupełniająca opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 530-532, uaktualniona opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości mgr K. Ż. – k. 587-604). Sąd uznał opinię biegłego sądowego mgr K. Ż. (uzupełnioną i zaktualizowaną w toku postępowania) za miarodajną podstawę ustaleń faktycznych, bowiem biegła w sposób zrozumiały i logiczny wyjaśniła metodologię przyjętych wyliczeń.
Skoro wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...) – obecnie części działek nr (...) z obrębu (...) o łącznej powierzchni 894 m ( 2), została określona na kwotę 630 179,00 zł, zaś nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) ozn. hip. (...) Lit. (...) dz. Nr (...) – obecnie części działek nr (...) z obrębu (...) o łącznej powierzchni 314 m ( 2), na kwotę 239 019,00 zł – czyli łącznie 869 198,00 zł, to powodom przysługiwało odszkodowanie w wysokości odpowiadającej udziałowi w tych prawach, a zatem:
1. E. T. (1) w wysokości 217 299,49 zł, co odpowiadało udziałowi 90/360 części;
2. B. R. w wysokości 101 406,43 zł, co odpowiadało udziałowi 42/360 części;
3. W. P. w wysokości 101 406,43 zł, co odpowiadało udziałowi 42/360 części;
4. J. H. w wysokości 72 433,16 zł, co odpowiadało udziałowi 30/360 części;
5. Z. B. w wysokości 72 433,16 zł, co odpowiadało udziałowi 30/360 części;
6. V. B. w wysokości 28 973,27 zł, co odpowiadało udziałowi 12/360 części.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I. sentencji wyroku.
W punkcie III. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 100 k.p.c. Sądowi bowiem nie umknęło uwadze, że w toku postępowania strona powodowa częściowo cofnęła powództwo. Zasadą jest natomiast (art. 203 § 2 k.p.c.), że w wypadku cofnięcia pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia. Dopuszczalne jest odstępstwo od tej zasady jedynie w sytuacji, gdy powód wykaże (udowodni), że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy cofnięcie pozwu jest konsekwencją zaspokojenia przez pozwanego wymagalnego w chwili wytoczenia powództwa roszczenia powoda. Wówczas w rozumieniu przepisów o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.) to pozwanego należy uznawać za stronę przegrywającą sprawę (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r., II CZ 208/11, LEX nr 1214570 i cytowane tam orzecznictwo). Należy przy tym podkreślić, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności o takim charakterze obciąża w takim przypadku zawsze powoda (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2012 r., I ACz 491/12, LEX nr 1136094). W sprawie niniejszej zaś powodowie wpierw wywiedli powództwo, w którym wartość przedmiotu sporu wynosiła aż 3 213 000,00 zł, by następnie – po zaktualizowaniu opinii przez powołanego w sprawie biegłego sądowego – kwotę tę skorygować do 869 198,00 zł. Mając więc na uwadze fakt, iż w toku inicjowania przedmiotowego postępowania powodowie nie dochowali należytej staranności i ostrożności procesowej w szacowaniu wartości dochodzonego roszczenia Sąd doszedł do przekonania, iż to oni powinni ponieść ujemne konsekwencje swojego działania. Tym samym, uwzględniając, że powództwo zostało uwzględnione jedynie w części Sąd ustalił, iż powodowie wygrali proces w 27%, a pozwany w 73%. Stosownie zaś do art. 108 § 1 k.p.c. szczegółowe wyliczenie kosztów postępowania Sąd pozostawił Referendarzowi Sądowemu.
SSO Ewa Ligoń-Krawczyk
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: Ewa Ligoń-Krawczyk
Data wytworzenia informacji: