Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 sierpnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska

Protokolant: Jakub Wojdyna

po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. w Warszawie na rozprawie

sprawy z powództwa A. D.

przeciwko E. F.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  odstępuje od obciążania powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanej;

III.  koszty sądowe nieuiszczone w toku postępowania przejmuje na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie.

Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska

Sygn. akt I C 456/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 19 listopada 2019 r. powódka A. D. wniosła o zasądzenie od pozwanej E. F. na jej rzecz kwoty 176.769,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 maja 2019 r. do dnia zapłaty, tytułem „zwrotu umów pożyczek z dnia 19 lipca 2017 r., 12 września 2016 r. i 15 lutego 2017 r.”. Powódka domagała się także zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że od 2014 r. była zatrudniona przez pozwaną, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą (...) E. F.. W zaufaniu do pracodawczyni, powódka wyraziła zgodę na podjęcie współpracy, w ramach której zaciągnie ona pożyczki/kredyty w celu rozwoju wspólnej firmy. Raty spłacać miała pozwana. Łącznie powódka zaciągnęła 3 zobowiązania – zwarła: umowę pożyczki z 12 września 2016 r. z (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w K. na kwotę 60.000 zł; umowę o kredyt gotówkowy z 19 lipca 2017 r. z Bank (...) S.A. z siedzibą we W. na kwotę 150.000 zł oraz umowę pożyczki z 15 lutego 2017 r. z (...) Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym (NSFIZ) na kwotę 7.400 zł. Mając na względzie niskie dochody osiągane przez powódkę, jej pracodawczyni – E. F. sporządziła fałszywe zaświadczenia o wysokości zarobków w celu poprawy jej zdolności kredytowej. Wszystkie środki pieniężne w łącznej wysokości 217.400 zł zostały przekazane w formie gotówkowej do rąk E. F.. Zdaniem powódki, doszło między stronami do zawarcia trzech ustnych umów pożyczek w datach i na kwoty jak wyżej. Początkowo pozwana realizowała spłatę udzielonych przez powódkę pożyczek, partycypując w całości w spłacie zobowiązań wobec (...) Banku (...), Banku (...) S.A. oraz (...) NSFIZ. Regularnie przekazywała na rachunek powódki wskazany w umowie z Bankiem (...) S.A. kwoty w wysokości 2.710 zł, co odpowiadało wysokości rat z harmonogramu spłat. Pozwana zaprzestała jednak spłaty, w efekcie czego w dniu 12 marca 2019 r. (...) Bank (...) S.A. (jako następca prawny Banku (...) S.A.) wypowiedział powódce umowę kredytu z 19 lipca 2017 r. Zadłużenie z tej umowy wynosi 128.741,09 zł i zdaniem powódki odpowiada kwocie pozostałej do spłaty pożyczki udzielonej przez powódkę na rzecz pozwanej w dniu 19 lipca 2017 r. Zadłużenie z umów z 12 września 2016 r. i 15 lutego 2017 r. wynosi odpowiednio 44.576,57 zł i 3.502,32 zł. Pozwana zaprzestała spłaty także tych zobowiązań. Pismem z dnia 18 marca 2019 r. A. D. wypowiedziała wszystkie umowy pożyczek zawarte z pozwaną, wzywając ją do zapłaty kwoty 176.769,30 zł.

(pozew – k. 3-6v)

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwana zaprzeczyła, aby pomiędzy stronami doszło do zawarcia jakichkolwiek umów pożyczek – zdaniem pozwanej, strony nigdy nie miały woli zawarcia takich umów, tym samym nie sposób ustalić treści tych umów, ich warunków i wysokości zaciągniętych zobowiązań. Nadto, pozwana zaprzeczyła sporządzeniu i przekazaniu powódce fałszywego zaświadczenia o zarobkach. Pozwana zakwestionowała też powództwo co do wysokości, wywodząc, że nie jest jasne, jak powódka wyliczyła kwotę rzekomego długu pozwanej, w tym zauważyła, że powódka uwzględniła w tej kwocie odsetki naliczone jej przez instytucje finansowe, w których zaciągnęła ona wymienione w pozwie zobowiązania.

(odpowiedź na pozew – k. 90-92)

W replice na odpowiedź na pozew powódka sprecyzowała, że strony zawarły ustnie 3 umowy pożyczek „o treści odpowiadającej umowom zawieranym przez powódkę z instytucjami finansowymi” i wynikało z nich „zobowiązanie pozwanej do zwrotu kwot udzielonych pożyczek w terminach i kwotach analogicznych jak w przypadku terminów i kwot wynikających z umów zawartych przez powódkę z instytucjami finansowymi”. Jednocześnie, uzasadniając stanowisko co do skuteczności oświadczenia o wypowiedzeniu umów pożyczek zawartych przez strony, powódka wskazała, że „strony nie uzgodniły wprost terminu zwrotu pożyczek udzielonych pozwanej”.

(replika – k. 95-99)

Postanowieniem z dnia 16 września 2021 r. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt. 4 k.p.c. z uwagi na fakt, że 2 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy ogłosił upadłość E. F. (upadłość konsumencka). Postanowieniem z 6 października 2022 r. ustalono plan spłaty wierzycieli E. F.. Postanowieniem z 6 lutego 2024 r. postępowanie zostało podjęte.

(postanowienie z 02.11.2020 r., sygn. akt XIX GU 1609/20 – k. 206-206v, postanowienie z 16.09.2021 r. – k. 217, postanowienie z 06.10.2022 r. – k. 234-236, postanowienie z 6.02.2024 r. – k. 238)

W piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, powódka jako podstawę prawną roszczenia wskazała art. 723 k.c.

(pismo powódki z 19.06.2024 r. – k. 259-259v)

Na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. pełnomocnik powódki sprecyzował, że powódka dochodzi z tytułu umowy pożyczki z 12 września 2016 r. kwoty 44.576,57 zł, z tytułu umowy pożyczki z 15 lutego 2017 r. kwoty 3.502,32 zł, a z tytułu umowy pożyczki z 19 lipca 2017 r. kwoty 120.741,09 zł.

(protokół skrócony rozprawy z 3.09.2024 r. – k. 281-283)

Pismem z dnia 4 listopada 2024 r. powódka po raz kolejny doprecyzowała powództwo, a także rozszerzyła je i wniosła ostatecznie o zasądzenie od pozwanej na jej rzecz:

1.  kwoty 169.310,95 zł tytułem zwrotu kwoty kapitałów każdego z kredytów pozostałych do spłaty, w tym:

a.  1.560,04 zł tytułem zwrotu kwoty zobowiązania – kapitału – wynikającego z umowy pożyczki nr (...) z dnia 15 lutego 2017 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 maja 2019 r. do dnia zapłaty,

b.  124.744,43 zł tytułem zwrotu kwoty zobowiązania – kapitału – wynikającego z umowy o kredyt gotówkowy nr (...) z dnia 19 lipca 2017 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 maja 2019 r. do dnia zapłaty,

c.  43.006,48 zł tytułem zwrotu kwoty zobowiązania – kapitału – wynikającego z umowy o kredyt gotówkowy nr (...) z dnia 19 lipca 2017 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 maja 2019 r. do dnia zapłaty.

2.  kwoty 14.129,48 zł tytułem odszkodowania należnego powódce na podstawie art. 471 k.c. wobec odpowiedzialności pozwanej za niewykonanie ciążącego na niej zobowiązania, w tym:

a.  3.345,96 zł tytułem zwrotu odsetek oraz innych opłat wynikających z umowy pożyczki nr (...) z 15 lutego 2017 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 maja 2019 r. do dnia zapłaty, w tym:

- 751,59 zł tytułem zwrotu odsetek umownych,

- 1.807,43 zł tytułem zwrotu opłaty operacyjnej,

- 619,24 zł tytułem zwrotu opłaty za udzielenie pożyczki,

- 167,70 zł tytułem zwrotu odsetek karnych,

b.  9.393,78 zł tytułem zwrotu odsetek i odsetek karnych wynikających z umowy o kredyt gotówkowy nr (...) z dnia 19 lipca 2017 r., w tym:

- 6.235,86 zł tytułem zwrotu odsetek,

- 1.004,79 zł tytułem zwrotu odsetek karnych

wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 maja 2019 r. do dnia zapłaty,

- 2.153,13 zł tytułem zwrotu odsetek karnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 7-go dnia następującego po doręczeniu pozwanej pisma rozszerzającego powództwo do dnia zapłaty,

c.  1.389,74 zł tytułem zwrotu odsetek wynikających z umowy o kredyt gotówkowy nr (...) z dnia 19 lipca 2017 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 14 maja 2019 r.

Zatem łącznie powódka wniosła o zasądzenie kwoty głównej 183.440,43 zł.

Uzasadniając swoje stanowisko, powódka, z powołaniem się na treść art. 720 k.c., podkreśliła, że na skutek wypowiedzenia przez nią wszystkich umów pożyczek zawartych przez strony pismem z 18 marca 2019 r., roszczenia z tytułu kapitału stały się wymagalne, a pozwana zobowiązana jest zwrócić pożyczki udzielone jej przez powódkę, to jest zapłacić jej 169.310,95 zł. Nadto, powódka wskazała, że pozwana na podstawie art. 471 k.c. powinna naprawić szkodę wyrządzoną powódce nienależytym wykonaniem umów pożyczek zawartych przez strony. Wysokość owej szkody powódka określiła na 14.129,48 zł, na którą składają się odsetki i inne należności ponad kapitał, które powódka musiała uiścić na rzecz instytucji finansowych, z którymi zawarła umowy.

(pismo procesowe powódki z 04.11.2024 r. – k. 287-289v)

W odpowiedzi na modyfikację powództwa pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

(pismo procesowe pozwanej z 12.12.2024 r. – k. 317-317v)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W 2016 r. A. D. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w ½ części wymiaru pracy, na stanowisku magazyniera. Jej pracodawcą była E. F., prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą (...) – E. F. z siedzibą w M.. W 2016 r. wysokość miesięcznego wynagrodzenia A. D. obejmowała wynagrodzenie zasadnicze (925 zł brutto) oraz dodatki, obowiązujące w regulaminie wynagradzania. Od 1 stycznia stawka wynagrodzenia zasadniczego wynosiła 1.000 zł brutto miesięcznie.

(okoliczności bezsporne, umowa o pracę z 01.10.2016 r. – k. 11-12, aneks do umowy
– k. 13)

W 2016 r. E. F. napotkała problemy finansowe w swojej działalności gospodarczej (polegającej na m.in. produkcji ceramiki, donic ceramicznych). Poprosiła kilku pracowników o zaciągnięcie pożyczek i kredytów, z których pieniądze miałyby zostać przeznaczone na dokapitalizowanie firmy, obiecując przy tym zająć się zarówno samym procesem ubiegania się o pożyczki/kredyty, jak i ich spłatą.

(zeznania świadka M. M. (1) – protokół rozprawy z 3 września 2024 r. min. 00:07:44 i n., protokół skrócony – k. 281-282; wyjaśnienia informacyjne powódki – protokół rozprawy z 3 września 2024 r. min. 00:28:14 i n., protokół skrócony – k. 282-283, potwierdzone zeznaniami powódki – protokół rozprawy z 7 sierpnia 2025 r. min. 00:08:18 i n., protokół skrócony – k. 365-366)

W 2016 r. jednym z pracowników, który zgodził się na zaciągnięcie zobowiązań „dla pozwanej” była A. D.. A. D., pracując wówczas na pół etatu, zarabiała u pozwanej około 1.800 zł netto. W celu uzyskania korzystniejszej oceny zdolności kredytowej A. D. przez (...) Bank (...) S.A., E. F. wystawiła 6 września 2016 r. niezgodne z prawdą zaświadczenie o dochodach A. D., wskazując, że jej średni miesięczny dochód netto za ostatnie 3 miesiące wynosił 4.804,63 zł. Zaświadczenie to zostało złożone w (...) Banku (...) wraz z wnioskiem z 7 września 2016 r.

W dniu 12 września 2016 r. pomiędzy A. D. a (...) Bankiem (...) zawarta została umowa pożyczki o nr. (...) na kwotę 60.000 zł (przy czym całkowita kwota pożyczki podlegająca wypłacie na rzecz pożyczkobiorcy wynosiła 57.148,30 zł). Czas obowiązywania umowy określono od 12 września 2016 r. do 15 września 2022 r., z ratą miesięczną w wysokości 1.070,09 zł (ostatnia rata 1.070,22 zł), oprocentowanie było zmienne, w dacie zawarcia umowy wynosiło 8,59 %, zaś całkowita kwota do zapłaty oszacowana została na 77.046,61 zł.

(okoliczności bezsporne, wyjaśnienia informacyjne powódki – protokół rozprawy z 3 września 2024 r. min. 00:28:14 i n., protokół skrócony – k. 282-283, potwierdzone zeznaniami powódki – protokół rozprawy z 7 sierpnia 2025 r. min. 00:08:18 i n., protokół skrócony – k. 365-366, zaświadczenie o źródle i wysokości miesięcznych dochodów – k. 14-16v., wniosek kredytowy – k. 15-18; umowa pożyczki nr (...) z 12.09.2016 r. – k. 19-24)

W dniu 15 lutego 2017 r. pomiędzy A. D. a (...) z siedzibą we W. została zawarta umowa pożyczki nr (...), w ramach której pożyczkodawca udzielił A. D. pożyczki w kwocie 7.400 zł (z czego 3.400 zł miało służyć pokryciu opłaty prowizyjnej i opłaty za udzielenie pożyczki) na okres do 28 lutego 2019 r. z oprocentowaniem stałym w wysokości 10% w skali roku. Pożyczkobiorca zobowiązał się do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w 24 ratach miesięcznych równych w wysokości 341,99 zł każda. Całkowita kwota do zapłaty określona została na kwotę 8.207,68 zł.

(okoliczności bezsporne, umowa pożyczki nr (...) z 15.02.2017 r. –
k. 31-33)

W dniu 19 lipca 2017 r. pomiędzy A. D. a Bankiem (...) S.A. zawarta została umowa o kredyt gotówkowy nr (...) na kwotę 150.000 zł z przeznaczeniem na „finansowanie bieżących potrzeb konsumpcyjnych lub na inny dowolny zadeklarowany cel, w tym na spłatę posiadanych zobowiązań kredytowych w Banku lub innych bankach”. Całkowita kwota do zapłaty została określona na kwotę 194.758,91 zł, a kredytobiorca zobowiązał się do spłaty kapitału i odsetek w 72 miesięcznych ratach równych. Oprocentowanie kredytu było zmienne, w dniu zwarcia umowy wynosiło 8,99 %.

(okoliczności bezsporne, umowa o kredyt gotówkowy nr (...) z 19.07.2017 r. wraz z załącznikami – k. 25-30v)

W procedurze ubiegania się o pożyczkę i kredyt odpowiednio w (...) i w Banku (...) także posłużono się zaświadczeniem o zarobkach pozwanej wskazującym wysokość zarobków wyższą w stosunku do rzeczywiście przez powódkę uzyskiwanych.

(domniemanie faktyczne)

W przypadku wszystkich opisanych wyżej umów pozwana towarzyszyła powódce w wyprawach do instytucji finansowych udzielających pożyczek/kredytów bądź do biur pośredniczących w ich uzyskaniu, instruowała powódkę, wypełniała za nią dokumenty, które jednak podpisywała powódka osobiście. Po podpisaniu umów pożyczek i kredytu pozwana przejęła wypłacone powódce środki w gotówce, a także te wypłacone na konto bankowe, które założyła sama na dane powódki. Powódka nie zdawała sobie sprawy, w jakich instytucjach zaciąga zobowiązana i na jakich warunkach, w tym na jakie kwoty. Nie dysponowała kopiami zawartych umów.

(wyjaśnienia informacyjne powódki – protokół rozprawy z 3 września 2024 r. min. 00:28:14 i n., protokół skrócony – k. 282-283, potwierdzone zeznaniami powódki – protokół rozprawy z 7 sierpnia 2025 r. min. 00:08:18 i n., protokół skrócony –
k. 365-366)

Początkowo E. F. regularnie przekazywała na rachunek bankowy A. D. kwoty w wysokości od 2.710 zł do nawet 3.780 zł. W jednym z przelewów (z 8 grudnia 2017 r.) w tytule przelewu wskazano „umowa nr (...)”. Później jednak pozwana zaprzestała wpłat.

(potwierdzenia przelewów – k. 34-40v)

W dniu 4 lutego 2019 r. (...) Bank (...) S.A. zawiadomił A. D. o zadłużeniu wynikającym z umowy nr (...) z 12 września 2016 r. i wezwał do zapłaty 44.579,57 zł.

(zawiadomienie – k. 42)

W dniu 12 marca 2019 r. (...) Bank (...) S.A. wypowiedział umowę zawartą 19 lipca 2017 r. i wezwał A. D. do spłaty całej wierzytelności. Zadłużenie wynosiło 129.672,10 zł.

(wypowiedzenie umowy z 19.07.2017 r. – k. 41)

Zadłużenie A. D. w (...) S.A. na dzień 12 marca 2019 r. wynosiło 3.502,32 zł.

(pismo z 12 marca 2019 r. – k. 45)

W piśmie z dnia 18 marca 2019 r. skierowanym do E. F., A. D., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, oświadczyła, że wypowiada wszystkie umowy pożyczek udzielone E. F. przez A. D. i wezwała do zapłaty kwoty 176.769,30 zł, wskazując, że jest to suma niespłaconych należności z tytułu udzielonych przez powódkę pożyczek odpowiadającą równowartości pozostającego do spłaty:

a)  kredytu gotówkowego na mocy umowy z dnia 19 lipca 2017 r. nr (...) zawartej z Bankiem (...) S.A. z siedzibą we W. (obecnie (...) Bank (...) S.A.) w wysokości 128.741,09 zł,

b)  pożyczki na mocy umowy nr (...) z dnia 12 września 2016 r. zawartej z (...) Bankiem (...) S.A. z siedzibą w K. w wysokości 44.579,57 zł,

c)  pożyczki na mocy umowy (...) z dnia 15 lutego 2017 r. z (...) Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym, w której wierzycielem jest obecnie (...) S.A. wskutek cesji wierzytelności, w wysokości 3.502,32 zł.

(wezwanie z 18.03.2019 r. – k. 46-47)

Postanowieniem z dnia 2 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w W. w sprawie o sygn. akt XIX GU 1609/20 ogłosił upadłość dłużniczki E. F. jako osoby fizycznej, nieprowadzącej działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 6 października 2022 r. Sąd Rejonowy dla .st. W. w W. ustalił plan spłaty wierzycieli. Ustalono, iż upadła będzie spłacać swoje zobowiązania przez 60 miesięcy. W postanowieniu, na liście wierzycieli, nie została ujęta A. D..

(okoliczności bezsporne, postanowienie z 02.11.2020 r. – k. 206-206v, postanowienie z 06.10.2022 r. – k. 234-236)

Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 6 września 2021 r. E. F., oskarżona o to, że:

1.  w nieustalonym miejscu i czasie, ale nie wcześniej niż 20 lipca 2016 r. i nie później niż 26 lipca 2016 r., podrobiła w celu użycia za autentyczny dokument w postaci zaświadczenia o zarobkach wystawionego na dane K. W., tj. o przestępstwo przewidziane w art. 270 § 1 k.k.;

2.  w nieustalonym miejscu i czasie, ale nie wcześniej niż 8 listopada 2016 r. i nie później niż 9 listopada 2016 r., podrobiła w celu użycia za autentyczny dokument w postaci zaświadczenia o zarobkach wystawionego na dane M. M. (1), tj. o przestępstwo przewidziane w art. 270 § 1 k.k.;

3.  w nieustalonym miejscu i czasie, ale nie wcześniej niż 20 lipca 2016 r. i nie później niż 26 lipca 2016 r., działając ze z góry powziętym zamiarem kierowała wykonaniem przez K. W. czynu zabronionego, polegającego na przedłożeniu w dniu 2 lipca 2016 r. w W., przy ul. (...) w placówce (...) Bank S.A. w celu uzyskania pożyczki w kwocie 160.000 zł jako autentycznego, podrobionego dokumentu w postaci zaświadczenia o zarobkach, w ten sposób, że będąc właścicielką firmy (...) (...)” i wykorzystując uzależnienie K. W. od siebie wynikające ze stosunku pracy, poleciła mu wykonanie tego czynu, tj. o przestępstwo przewidziane w art. 18 § 1 w zw. z art. 297 § 1 k.k.;

4.  w nieustalonym miejscu i czasie, ale nie wcześniej niż 8 listopada 2016 r. i nie później niż 9 listopada 2016 r., działając ze z góry powziętym zamiarem kierowała wykonaniem przez M. M. (1) czynu zabronionego polegającego na przedłożeniu w dniu 9 listopada 2016 r. w W., przy ul. (...) w placówce (...) Bank S.A. w celu uzyskania pożyczki w kwocie 76.634,89 zł oraz limitu kredytowego na karcie kredytowej w wysokości 2.000 zł jako autentycznego podrobionego dokumentu w postaci zaświadczenia o zarobkach, w ten sposób, że będąc właścicielką firmy (...) (...)” i wykorzystując uzależnienie M. M. (1) od siebie wynikające ze stosunku pracy, poleciła jej wykonanie tego czynu, tj. o przestępstwo przewidziane w art. 18 § 1 w zw. z art. 297 § 1 k.k.,

została uznana za winną zarzucanych jej czynów i skazana na karę łączną grzywny w wysokości 500 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł.

(wyrok z dnia 6.09.2021 r., sygn. akt X K 375/21 – k. 275-277)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów, w tym w szczególności na podstawie kopii umów kredytu i pożyczek zawartych przez A. D.. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że znaczna część okoliczności – w tym samo zawarcie ww. umów – była między stronami bezsporna. W zakresie natomiast motywacji powódki do zaciągnięcia przedmiotowych zobowiązań, przeznaczenia kwot pożyczek i kredytu, za wiarygodne uznać należało zeznania powódki oraz świadka M. M. (1). Zeznania te były wzajemnie się uzupełniały, tworząc spójny obraz sposobu działania pozwanej w stosunku do swoich pracowników, znajdujący nadto potwierdzenie w wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieści w Warszawie w sprawie X K 375/21. Pozwana nakłaniała podwładnych do zaciągania pożyczek i kredytów, które de facto przeznaczone miały być na działalność pozwanej, sporządzając przy tym fałszywe zaświadczenia o zatrudnieniu, gdzie kwoty zarobków pracowników były zawyżane, aby zwiększyć szanse na uzyskanie pozytywnej decyzji kredytowej.

Twierdzenia powódki co do tego, że pomiędzy nią a pozwaną doszło do zawarcia w formie ustnej trzech umów pożyczek o treści i na warunkach tożsamych z faktycznie zaciągniętymi przez nią zobowiązaniami w instytucjach finansowych, nie zostały wykazane. Jako początek dowodu na piśmie Sąd potraktował potwierdzenia przelewów i wydruki wiadomości sms załączone do pozwu. Na podstawie tych dowodów nie sposób jednak było ustalić, jakiej treści oświadczenia woli strony sobie złożyły. Jedynym dowodem na okoliczność zawarcia umów – wobec braku jakiejkolwiek wiedzy na ten temat świadka M. M. - mogły być zeznania stron. Pozwana nie stawiła się jednak na rozprawie bez usprawiedliwienia, co skutkowało ograniczeniem przesłuchania wyłącznie do strony powodowej. Zeznania powódki okazały się jednak nie potwierdzać wersji przedstawionej przez powódkę w pismach procesowych. Powódka, zarówno w ramach wysłuchania informacyjnego w dniu 3 września 2024 r., jak i zeznań złożonych 7 sierpnia 2025 r., przyznała, że nie wiedziała nawet, na jakie kwoty zostały zaciągnięte zobowiązania, nie znała treści podpisanych przez siebie umów, nie przeliczyła nawet pieniędzy przekazanych pozwanej. Brak podstawowej wiedzy co do umów zawieranych z instytucjami finansowymi przeczy twierdzeniom powódki o zawarciu z pozwaną umów pożyczek na tożsamych warunkach.

Sąd pominął dowód z nagrania rozmowy przedstawiony przez powódkę na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 1 k.p.c., uznając przeprowadzenie tego rodzaju dowodu w tej konkretnej sprawie za niedopuszczalne. W sytuacji nagrania uzyskanego bez zgody rozmówcy Sąd zobligowany jest do rozważenia kolizji dóbr. W realiach niniejszej sprawy powódka dochodzi ochrony wyłącznie interesu majątkowego, który - w ocenie Sądu - nie może zostać uznany za dobro nadrzędne wobec dóbr konstytucyjnie chronionych, takich jak prawo do prywatności i tajemnicy komunikowania się (art. 47 i art. 49 Konstytucji RP). Strona powodowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zgłosiła zastrzeżenia do protokołu w odniesieniu do ww. decyzji Sądu, z czego należy wywodzić, że powódka podzieliła stanowisko Sądu.

W tym miejscu wypada zauważyć, że z uwagi na powszechną dostępność urządzeń pozwalających nagrywać dźwięk (w szczególności w postaci „smartfonów”), niezwykle popularne stało się składanie jako dowodów w sprawach cywilnych prywatnych nagrań rozmów sporządzonych bez zgody rozmówców. Dowody takie składane są częstokroć przez profesjonalnych pełnomocników, bez zważania na fakt, iż nagrania sporządzono w warunkach bezprawności. Praktykę tę należy ocenić negatywnie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

W pozwie powódka dochodziła zapłaty od pozwanej kwoty 176.769,30 zł, która stanowić miała, jak twierdziła powódka, równowartość aktualnego na dzień wniesienia pozwu zadłużenia powódki w związku z zaciągniętymi przez nią na prośbę pozwanej w 2016 i 2017 r. pożyczkami i kredytem konsumenckim, a zobowiązanie pozwanej wynikać miało z zawartych z powódką w formie ustnej 3 umów pożyczek. Następnie powódka zmieniła powództwo o tyle, że dochodziła zapłaty 183.440,43 zł, w tym 169.310,95 zł tytułem wykonania ww. umów pożyczek łączących strony, to jest zwrotu kwot pożyczek, a 14.129,48 zł tytułem odszkodowania na podstawie art. 471 k.c. z uwagi na nienależyte wykonanie tych umów przez pozwaną.

Podkreślenia wymaga, że powódka była od początku tego postępowania reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie było zatem podstaw, aby Sąd podejmował próby „wspomożenia” powódki w określeniu podstawy faktycznej i prawnej roszczeń w inny sposób - tak, aby miały one szansę powodzenia.

W ocenie powódki, łączyły ją z pozwaną 3 ustne umowy pożyczek o treści odpowiadającej umowom zawieranym przez powódkę z instytucjami finansowymi: (...) Bankiem (...), Funduszem (...) i Bankiem (...) odpowiednio 12 września 2016 r., 15 lutego 2017 r. i 19 lipca 2017 r.

W ocenie Sądu, przy tak określonej podstawie faktycznej powództwa, nie mogło ono zostać uwzględnione.

Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do essentialia negotii umowy pożyczki zalicza się oznaczenie stron, oznaczenie przedmiotu pożyczki (określenie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku), a także zobowiązanie dającego pożyczkę do ich przeniesienia na własność biorącego oraz obowiązek zwrotu przedmiotu pożyczki. Powódka nie zdołała wykazać, aby strony uzgodniły te elementy i w efekcie aby między nią a pozwaną doszło do zawarcia umów pożyczek, w tym zwłaszcza na warunkach wynikających z ww. umów pożyczek i kredytu zawartych przez powódkę z instytucjami finansowymi.

Samo ustalenie, że pozwana namówiła powódkę do zaciągnięcia rzeczonych umów w instytucjach finansowych, a nawet bliżej niesprecyzowana obietnica spłaty owych zobowiązań powódki, nie powoduje automatycznego uznania, iż strony zawarły umowę pożyczki.

W świetle powyższego, roszczenie powódki o wykonanie łączących strony umów pożyczek poprzez zwrot kwot pożyczek, a także roszczenie o naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania tych umów przez pozwaną, nie mogły zostać uwzględnione.

Na marginesie wypada zwrócić uwagę na fakt, że nie zostało w tej sprawie wykazane, aby powódka miała świadomość tego, że w procedurze kredytowej przedstawiane było nieprawdziwe zaświadczenie o jej zarobkach. W przeciwnym wypadku należałoby rozpatrywać prawnokarną odpowiedzialność powódki za oszustwa na szkodę instytucji finansowych, które udzieliły jej pożyczek i kredytu. Natomiast powódka, jakkolwiek została wykorzystana przez pozwaną dla pozyskania kosztem powódki środków finansowych, sama wykazała się niezwykłą lekkomyślnością.

Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt. I wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt. II wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. W swoim subiektywnym odczuciu niewątpliwie powódka pozostawała w przekonaniu o zasadności swoich żądań. Mając na uwadze istniejący pomiędzy stronami stosunek zależności oraz ewidentnie nielojalne i nieuczciwe postępowanie pozwanej jako pracodawcy w stosunku do powódki i innych pracowników, zasady sprawiedliwości społecznej przemawiały za odstąpieniem od obciążania powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanej.

W pkt. III wyroku koszty sądowe nieuiszczone w toku postępowania należało przejąć na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie na podstawie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. a contrario.

Sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska