I C 525/22 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2025-07-25
Sygnatura akt IC 525/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lipca 2025r.
Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Bożena Chłopecka
Protokolant:sekretarz sądowy Zuzanna Kurek
po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2025r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwa (...) Banku S.A. z siedzibą w W.
przeciwko D. W.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego na rzecz (...) Banku S.A. z siedzibą w W. kwotę 582.041,67 zł (pięćset osiemdziesiąt dwa tysiące czterdzieści jeden złotych i 67/100) z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanego do obciążonej hipotecznie nieruchomości gruntowej położonej w Ł., dla której Sąd Rejonowy w Łowiczu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...) oraz do wysokości ustanowionej na niej hipoteki umownej zwykłej w kwocie 966.062,51 zł,
II. ustala, że pozwany w całości ponosi koszty postępowania, z tym, że ich wyliczenie pozostawia referendarzowi sądowemu.
Sygn. akt I C 525/22
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 19 października 2022 r. (data nadania przesyłki, k. 34) (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w W., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł przeciwko D. W. o:
1. orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, że pozwany ma zapłacić powodowi kwotę 582.041,67 zł z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanego do obciążonej hipotecznie nieruchomości gruntowej położonej w Ł., pow. (...) dla której Sąd Rejonowy w Łowiczu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...) oraz do wysokości ustanowionej na niej hipoteki umownej zwykłej w kwocie 966.062,51 zł w ciągu dwóch tygodni od daty doręczenia nakazu zapłaty;
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 19 czerwca 2013 r. zawarł z pozwanym D. W. umowę kredytu zabezpieczonego na nieruchomości (...) nr (...), na podstawie, której udostępnił ww. pozwanemu kwotę 644.041,67 zł. W ramach umowy pozwany zobowiązał się do terminowej spłaty kredytu. Wobec braku dokonywania przez pozwanego wpłat, a tym samym niewywiązywania się z warunków Umowy, przedmiotowa Umowa została wypowiedziana, a pozwany został wezwany do spłaty zadłużenia. Wobec powyższego powód wystawił wyciąg z ksiąg banku w łącznej wysokości 582.041,67 zł, na które to zadłużenie składa się kwota niespłaconego kapitału, odsetek umownych oraz opłat, a także odsetek od zadłużenia przeterminowanego oraz odsetek egzekucyjnych /pozew, k. 3-5/.
Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2022 roku Przewodnicząca składu orzekającego stwierdziła brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym /zarządzenie k. 36/.
Postanowieniem z dnia 2 sierpni 2023 r. Sąd, na podstawie art. 144 k.p.c., ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego D. W. ostatnio stale zamieszkałego w (...) (...), przy ul. (...), kuratora procesowego w osobie adwokata A. J., do zastępowania nieobecnego /postanowienie z 2 sierpnia 2023 r., k. 65/.
W odpowiedzi na pozew z dnia 12 września 2023 roku kurator procesowy adw. A. J. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu oraz wynagrodzenia kuratora ustanowionego do reprezentowania nieznanego z miejsca pobytu według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Kurator pozwanego wskazała, że powództwo nie zostało wykazane co do zasady, ani co do wysokości. Umowa nie została skutecznie wypowiedziana, gdyż powód nie przedłożył pełnomocnictwa potwierdzającego umocowania pracowników powodowego Banku do podpisania wezwania do zapłaty oraz wypowiedzenia umowy. Podniosła, że wypowiedzenie umowy zostało wysłane na inny adres, niż kolejne wezwania do zapłaty /odpowiedź na pozew, k. 71-73v./.
Do czasu zamknięcia rozprawy stanowisko stron nie uległo zmianie /protokół rozprawy z 3 czerwca 2025 r., k. 445/.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
(...) Bank S.A. z siedzibą w W. oraz D. W. w dniu 19 czerwca 2013 r. zawarli umowę kredytu zabezpieczonego na nieruchomości (...) nr (...) (dalej: Umowa). Na podstawie zawartej Umowy Bank udzielił pozwanemu kredytu w kwocie 644.041,67 zł, przeznaczonego na:
- sfinansowanie nabycia prawa własności nieruchomości mieszkalnej (350.000 zł);
- sfinansowanie dodatkowych kosztów inwestycji nieprzewidzianych /niedoszacowanych na moment składania wniosku kredytowego (94.041, 67 zł);
- sfinansowanie remontu nieruchomości mieszkalnej (200.000 zł) (§ 2 ust. 1 i 2 Umowy).
Zabezpieczenie kredytu stanowiły: cesja praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości, ubezpieczenie niskiego wkładu własnego, ubezpieczenie pomostowe, pełnomocnictwo do rachunku, hipoteka mieszkalna na nieruchomości położonej przy ul. (...) w Ł. (§ 2 ust. 6 Umowy).
Zgodnie z § 9 ust. 2 Umowy, docelowym zabezpieczeniem wierzytelności o zwrot kredytu, roszczeń odsetek, kosztów ubocznych w tym opłat i prowizji z tytułu kredytu udzielonego przez bank będzie hipoteka ustanowiona na pierwszym miejscu w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości na zabezpieczenie roszczeń.
Kwotę udzielonego kredytu kredytobiorca zobowiązał się spłacić wraz z należnymi odsetkami w 290 ratach (§ 2 ust. 1 Umowy).
Oprocentowanie kredytu w całym okresie kredytowania miało być zmienne, zaś na dzień sporządzenia Umowy wynosiło 7,7 % i stanowiła sumę stopy referencyjnej oraz marży (§ 2 ust. 1 i § 8 ust. 1 i 2 Umowy). Do czasu ustanowienia zabezpieczenia hipotecznego określonego w § 2 ust. 6 Umowy marża miała być podwyższona o wartość określoną w § 2 ust. 10 Umowy, tj. o 1,10 p.p. (§ 2 ust. 10 i § 8 ust. 3 Umowy).
W myśl § 10 ust. 2 pkt 7 Umowy, kredytobiorca zobowiązał się do informowania banku do czasu całkowitej spłaty kredytu o zmianie miejsca zamieszkania i zatrudnienia, w przeciwnym wypadku Bank uzna, iż wyżej wymienione okoliczności nie wystąpiły.
Zgodnie z § 10 ust. 13 Umowy, kredytobiorca zobowiązany jest do całkowitej spłaty kredytu w przypadku zbycia prawa do nieruchomości bez zgody banku, w formie wskazanej przez bank, za wyjątkiem okoliczności, w których zbycie praw do nieruchomości nastąpiło jednocześnie z przejęciem długu przez nowego zbywcę za zgodą banku lub kredytobiorca uzgodnił z bankiem nowe zabezpieczenie kredytu.
Stosownie do § 11 ust. 1 Umowy, każdej ze stron przysługuje prawo rozwiązania niniejszej Umowy. Rozwiązanie umowy może nastąpić z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia bądź w każdym czasie - za porozumieniem stron.
W przypadku stwierdzenia przez Bank zagrożenia w spłacie Kredytu lub w przypadku braku realizacji postanowień umowy ze strony Kredytobiorcy mających wpływ na zdolność kredytową Kredytobiorcy lub możliwość dochodzenia roszczeń przez Bank, Bank ma prawo wypowiedzieć częściowo lub całkowicie Umowę. W okolicznościach, gdy Kredytobiorca zalega ze spłatą dwóch kolejnych pełnych rat Kredytu Bank pisemnie wzywa Kredytobiorcę do zapłaty. Gdy należności nie zostaną uregulowane w terminie 7 dni od daty odbioru wezwania do zapłaty Bank ma prawo wypowiedzieć Umowę (§ 11 ust. 2 Umowy).
Zgodnie z § 11 ust. 3 Umowy, od następnego dnia po upływie okresu wypowiedzenia całe zobowiązanie z tytułu udzielonego Kredytu staje się wymagalne i traktowane jest jako zadłużenie przeterminowane / dowód: umowa kredytu zabezpieczonego na nieruchomości (...) Nr (...) z dnia 19 czerwca 2013 roku , k. 7-13v./.
Wobec opóźnienia w spłacie kredytu pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r. (...) Bank S.A. w W. zatytułowanym „Ostateczne wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy” poinformował D. W., że na dzień sporządzenia pisma występują zaległości z tytułu umowy nr (...) w kwocie 9.367,69 zł (kwota zaległości była powiększona o odsetki wynoszące 16%) + 40 zł (koszt sporządzenia i wysyłki pisma). Bank zwrócił się do pozwanego o dokonanie w terminie 14 dni roboczych spłaty zadłużenia przeterminowanego. Poinformował również o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia na podstawie uprawnień wskazanych w art. 75c Ustawy Prawo bankowe. W przypadku nieskorzystania z ww. uprawnień umowa miała zostać wypowiedziana, co oznaczało obowiązek uregulowania zobowiązań wynikających z Umowy do końca okresu wypowiedzenia, a brak spłaty miał skutkować wszczęciem przez bank postepowania egzekucyjnego / dowody: pismo z 29 kwietnia 2014 roku k. 88/.
Pismem z dnia 30 maja 2014 r. (...) Bank S.A. w W. zatytułowanym „Wypowiedzenie Umowy’’ poinformował pozwanego D. W., że z powodu niedotrzymania warunków Umowy i nieuregulowania zaległości pomimo wezwania do zapłaty, niniejszym wypowiada ww. Umowę z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, licząc od daty doręczenia pisma. Kwota zadłużenia na dzień sporządzenia Umowy wynosiła 12.889,97 zł plus 40 zł (koszt sporządzenia i wysyłki pisma) (kwota zaległości była powiększona o odsetki aktualne wynoszące 16%). W piśmie poinformowano, że w przypadku nieuregulowania zadłużenia przeterminowanego bądź uregulowania go w niepełnej wysokości, Umowa zostanie rozwiązana wraz z upływem okresu wypowiedzenia, a całość zobowiązań wynikających z Umowy zostanie postawiona w stan wymagalności. Obowiązkiem kredytobiorcy będzie spłata całości zobowiązania. W przypadku braku spłaty zadłużenia bank ma prawo wszcząć postępowanie sądowo-egzekucyjne w celu odzyskania należności, co narazi kredytobiorcę na dodatkowe koszty / dowód: wypowiedzenie umowy, k. 14/. Przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy została wysłana na adres ul. (...) (...)-(...) Ł. i nieodebrana przez pozwanego została zwrócona do nadawcy w dniu 18 czerwca 2014 roku/ dowód: list polecony za potwierdzeniem odbioru k. 15/.
W dniu 12 lipca 2016 roku pozwany podpisał Kartę Klienta, w której wskazał nowy adres zamieszkania, będący jednocześnie adresem do korespondencji tj. ul. (...) (...), (...)-(...) W. / dowód: Karta Klienta k. 89/.
Przedsądowym wezwaniem do zapłaty z dnia 31 marca 2022 r. (...) Bank S.A. wezwał D. W. do zapłaty wymagalnego zadłużenia z tytułu umowy kredytu zabezpieczonego na nieruchomości (...) Nr (...) z dnia 19 czerwca 2013 r., które na dzień 31 marca 2022 r. wynosiło 606.404,29 zł. Jednocześnie poinformowano, że powyższą kwotę należy wpłacić w terminie 14 dni od daty pisma na wskazany w piśmie rachunek bankowy. W przypadku braku spłaty zadłużenia w wyznaczonym terminie, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego, a koszty postępowania sądowego i egzekucyjnego w całości obciążą dłużnika. Pismo zostało wysłane pozwanemu na adres wskazany przez niego jako adres do korespondencji i wobec nieodebrania, zwrócone do nadawcy w dniu 25 kwietnia 2022 roku / dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 17, list polecony za potwierdzeniem odbioru k. 16/.
W dniu 17 października 2022 r. (...) Bank S.A. z siedzibą w W. wystawił wyciąg z ksiąg banku nr (...), w którym stwierdził, że w księgach banku D. W. posiada wymagalne zadłużenie w wysokości 999.836,38 zł z tytułu umowy kredytu zabezpieczanego na nieruchomości (...) nr (...) z dnia 19 czerwca 2016 r. Na kwotę wymagalnego zadłużenia składały się niespłacony kapitał w kwocie 582.041,67 zł, zaległe odsetki w kwocie 13.250,42 zł, odsetki umowne w kwocie 622,63 zł, odsetki od zobowiązania przeterminowanego w kwocie 11.112,20 zł, odsetki egzekucyjne 392.809, 46 zł / dowód: wyciąg z ksiąg banku z 17 października 2022 r., k. 6/.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów. Sąd w całości dał wiarę dokumentom stanowiącym podstawę ustaleń stanu faktycznego, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ostatecznie ich autentyczności, a Sąd nie miał podstaw do podważenia ich wiarygodności bądź zawartej w nich treści z urzędu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji. Ustawowym wymogiem umowy jest określenie zasad i terminu spłaty, wysokości oprocentowania i warunków jego zmiany, warunków rozwiązania umowy. W przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu bank może wypowiedzieć umowę. Umowa ma charakter wzajemny w rozumieniu art. 478 § 2 k.c. Ekwiwalentem świadczenia banku, polegającego na oddaniu do dyspozycji na czas oznaczony określonej kwoty pieniężnej, jest zapłata odsetek i prowizji, niezależna od obowiązku zwrotu wykorzystanego kredytu.
Dokonując oceny zebranych dowodów oraz oceny prawnej Sąd uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie.
Bank dochodził od pozwanego zapłaty kwoty wynikającej z niespłaconego kredytu zabezpieczonego na nieruchomości (...) nr (...) z dnia 19 czerwca 2013 r. W sprawie bezspornym było, że strony łączyła powyżej wskazana umowa. Pozwany spłacił wynikające z umowy kredytu zadłużenie jedynie w części, jednak ostatecznie nie wywiązywał się z postanowień zawartej umowy i nie dokonywał płatności w ustalonych kwotach i terminach, co doprowadziło do wypowiedzenia umowy przez Bank. Jak wykazało postępowanie dowodowe powód wzywał pozwanego do dobrowolnej zapłaty wymagalnego zadłużenia, jednak do zaspokojenia Banku nie doszło.
Wbrew twierdzeniom strony pozwanej powód wykazał istnienie wierzytelności, jak również jej wysokość. Dokumenty, mające charakter dokumentów prywatnych, przedstawione przez powoda, nie budziły wątpliwości Sądu. Dokumentem świadczącym o wysokości roszczenia był przede wszystkim wystawiony przez Bank wyciąg z ksiąg bankowych z dnia 17 października 2022 r. Ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, że chociaż wyciąg z ksiąg bankowych nie ma mocy dokumentu urzędowego, to jednak nie należy mu odmawiać waloru dokumentu prywatnego i tym samym wiarygodności (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 lutego 2014 r., I ACa 290/13, LEX nr 1451726). Nie było powodów, aby uznać wskazane w nim kwoty za niezasadne. Nie sposób przyjąć również, że samo kwestionowanie przez stronę pozwaną wynikających z niego kwot świadczy o utracie jego waloru dowodowego.
Należy również podkreślić, że Sąd nie opierał się wyłącznie na przedłożonym przez stronę powodową wyciągu z ksiąg bankowych, bowiem do akt sprawy zostały załączone również inne dokumenty potwierdzające wysokość zobowiązania pozwanego. Powód przedłożył odpis umowy zawartej z pozwanym, wypowiedzenia umowy kredytu i wezwania do zapłaty. W tym miejscu zaznaczyć należy, że co do zasady to na stronie pozwanej, jako stronie zaprzeczającej istnieniu i wysokości zadłużenia z tytułu kredytu spoczywał ciężar udowodnienia, że zadłużenie jest niższe niż wskazywane przez stronę powodową. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1999 r. w sprawie II CKN 390/98).
Wbrew twierdzeniom strony pozwanej powód wykazał, że miał prawo wypowiedzieć umowę kredytu m.in. w sytuacji niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu. Zgodnie z postanowieniami umowy kredytu (§11 umowy) w sytuacji nieuregulowania zadłużenia, pomimo działań podjętych przez Bank, Bank ma prawo wypowiedzieć Umowę i po upływie okresu wypowiedzenia, w sytuacji dalszego występowania zadłużenia przeterminowanego wystąpić na drogę sądową, celem uzyskania tytułu wykonawczego (…).
W ocenie Sądu powód wykazał, że nastąpiły przesłanki do wypowiedzenia przedmiotowej umowy kredytu, bowiem z przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że pozwany nie wywiązywał się z obowiązku terminowego dokonywania spłat kredytu i odsetek zgodnie z harmonogramem spłat. W związku z powyższym powód wzywał go do uregulowania zadłużenia. W ocenie Sądu powód w sposób prawidłowy przeprowadził procedurę przewidzianą trybem art. 75c ustawy – Prawo bankowe. W świetle art. 75c ustawy – Prawo bankowe warunkiem skuteczności oświadczenia banku o wypowiedzeniu umowy kredytu jest uprzednie wezwanie kredytobiorcy do zapłaty i zaoferowanie mu możliwości złożenia wniosku restrukturyzacyjnego. Dopiero bezskuteczny upływ terminów, o których mowa w art. 75c ust. 1 ustawy – Prawo bankowe albo odrzucenie wniosku restrukturyzacyjnego upoważnia bank do wypowiedzenia umowy. Podkreślić należy, że powód wykazał, iż skutecznie wezwał pozwanego do spłaty zaległego zadłużenia bądź złożenia wniosku restrukturyzacyjnego. Pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r. skierował do D. W. ostateczne wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy, w którym wezwał go do zapłaty zaległości (w wysokości 9.367,69 zł + 40 zł) w terminie 14 dni, informując jednocześnie o możliwości złożenia w tym terminie wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Wszystkie pisma wysyłane były pozwanym na adres wskazany w umowie. W aktach znajdują się potwierdzenia nadania pisma zawierającego wypowiedzenie umowy czy przedsądowe wezwanie do zapłaty z 31 marca 2022 r.
Wobec powyższego Sąd nie miał wątpliwości, że przedmiotowa umowa wypowiedziana została w sposób skuteczny, a roszczenie powoda zostało postawione w stan wymagalności. Powód wykazał, że przed wypowiedzeniem umowy kredytu przeprowadził postępowanie upominawcze przy wyczerpaniu procedury określonej w art. 75c ustawy - Prawo bankowe i doręczył pozwanemu wezwanie do zapłaty z pouczeniem o możliwości wdrożenia postępowania restrukturyzacyjnego, a następnie skutecznie wypowiedział pozwanemu umowę kredytu.
Kolejny zarzut formułowany przez stronę pozwaną dotyczył braku wykazania przez bank przekazania środków pieniężnych, a więc kwestionowania faktu uruchomienia i wykorzystania środków. Wbrew twierdzeniom strony pozwanej, powodowy bank przedłożył historię rachunku kredytowego o nr (...) z dnia 9 czerwca 2014 roku, który potwierdza wypłatę pozwanemu udzielonego kredytu (historia rachunku bankowego z 25 czerwca 2013 r., k. 86). Wskazany dowód potwierdza więc, iż środki z kredytu zostały przeznaczone na cele wskazane przez kredytobiorcę, zgodnie z postanowieniami umowy kredytu zabezpieczonego na nieruchomości (...) nr (...) z dnia 19 czerwca 2013 r..
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż powodowy bank zawarł z pozwanym ważną umowę o kredyt, na podstawie której udzielił pozwanemu D. W. kredytu w kwocie 644.041,67 zł na okres 290 miesięcy. Spłata kredytu miała następować w ratach. Kredytobiorca w początkowym okresie trwania umowy wywiązywał się z obowiązku spłaty rat kredytu, jednakże w I kwartale 2014 r. zaprzestał uiszczania rat. W związku z brakiem spłaty zobowiązania bank najpierw wezwał do spłaty wymagalnego zadłużenia, informując o możliwości restrukturyzacji zadłużenia (ostateczne wezwanie do zapłaty z 29 kwietnia 2014 r., k. 88), następnie pismem z dnia 30 maja 2014 r., z powodu niedotrzymania warunków umowy i nieuregulowania zaległości pomimo wezwania do zapłaty, wypowiedział pozwanemu D. W. umowę nr (...) z dnia 19 czerwca 2013 r. z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia (wypowiedzenie umowy z 30 maja 2014 r., k. 14).
W powyższych okolicznościach Sąd uznał, iż powództwo było zasadne i jako takie zasługiwało na uwzględnienie w całości, dlatego też Sąd w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 69 Prawa bankowego, zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 582.041,67 zł z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanego do obciążonej hipotecznie nieruchomości gruntowej położonej w Ł., dla której Sąd Rejonowy w Łowiczu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...) oraz do wysokości ustanowionej na niej hipoteki umownej zwykłej w kwocie 966.062,51 zł.
W pkt II sentencji wyroku Sąd ustalił, że pozwany ponosi koszty procesu na podstawie art. 98 k.p.c., przy czym Sąd pozostawił szczegółowe ich wyliczenie referendarzowi sądowemu na podstawie art. 108 § 1 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: Bożena Chłopecka
Data wytworzenia informacji: