Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 maja 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: stażysta Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2025 r. w Warszawie

sprawy z powództwa Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W.

przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powoda Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. na rzecz pozwanego (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 5.417,00 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście i 00/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z 01 marca 2024 roku (data stempla pocztowego) wniesionym przeciwko (...) sp. z o. o. z siedzibą w W., powód Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. domagał się

1)  zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kwoty 198.157,32 zł wraz z odsetkami:

- umownymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty 96.584,15 zł od dnia 14grudnia 2022 r. do dnia zapłaty,

- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 71.397,51 zł od dnia 14 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty;

- umownymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty 18.344,21 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 11.831,45 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;

2) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powód wskazał, że na skutek wniosku pozwanego z dnia 14 lipca 2020 r. przekazał środki określone szczegółowo w złożonym wniosku zgodnie z przepisami art. 15g ustawy o COVID-19 w jednej transzy 609.542,78 zł. Następnie w wyniku przeprowadzonej przez powoda weryfikacji ujawniono, że pozwany otrzymał również pomoc na podstawie art. 31 zo ust. 10 i art. 31 zy ust. 1 ustawy Covid-19 w postaci zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, wymienionych ww. przepisami. Zdaniem powoda gdy podmiot ubiegający się o pomoc, o której mowa w art. 15 g ustawy COVID-19, skorzystał również ze zwolnienia, o którym mowa w art. 31 zo lub art. 31 zy ustawy COVID-19, tj. jeżeli podmiotowi została udzielona przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. dodatkowo pomoc w zakresie dofinansowania do składek ZUS, w ramach rozliczenia jest on zobowiązany do zwrotu tej pomocy na podstawie § 5 ust. 2 umowy. W ocenie powoda wprowadzone ustawy instrumenty pomocy dla przedsiębiorców mają charakter konkurencyjny i to po stronie przedsiębiorcy leży wybór jednego, najkorzystniejszego dla siebie rozwiązania. Powód zaznaczył przy tym, że przepis art. 15 g ust. 18a nie będzie miał w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowania, a to z uwagi na fakt, iż wszedł on w życie dopiero 1 lipca 2021 r, zaś w myśl zapisów ustawy nowelizującej przepisy art. 15 g ust. 18 a mają zastosowanie wyłącznie do wniosków złożonych i nierozpatrzonych przed dniem 1 lipca 2021 r. Powód pokreślił przy tym, że przedsiębiorca występując z wnioskiem złożył oświadczenie o nieubieganiu się i rezygnacji z ubiegania się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy oraz o skorzystaniu ze zwolnień w opłacaniu składek na ZUS, o których mowa w ustawie. Powód odnotował, że pozwany w dniach 25 listopada 2020 r. oraz 13 grudnia 2022 r. dokonał na rzecz Powoda zwrotu środków w łącznej wysokości 110.568,39 zł, która została zaliczona w następujący sposób:

- kwota w wysokości 7.691,80 zł została zaliczona na poczet zaległości odsetkowej w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia wypłaty transzy do 13 grudnia 2022 r. dotyczącej składek ZUS;

- kwota w wysokości 101.934,53 zł została zaliczona na poczet należności głównej dotyczącej składek ZUS;

- kwota w wysokości 942,06 zł została zaliczona na poczet odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od 1 września 2020 r. do 19 grudnia 2022 r. dotyczących środków niewykorzystanych.

Wobec powyższego zasądzeniu w niniejszym postępowaniu powinna podlegać:

⚫

kwota 96.584,15 zł wraz z odsetkami umownymi określonymi jak dla zaległości podatkowych od 14 grudnia 2020 r. tytułem środków pobranych nienależnie,

⚫

kwota 71.397,51 zł tytułem środków niewykorzystanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty;

⚫

kwota 18.344,21 zł stanowiąca skapitalizowane odsetki od ww. należności w wysokości 96.584,15 zł naliczone za okres od 30 lipca 2020 r. do 13 grudnia 2022 r. w związku z dokonaną w tym dniu przez Pozwanego częściową spłatą należności

⚫

kwota 11.831.45 zł stanowiąca skapitalizowane odsetki od ww. należności w wysokości 71.397.51 zł naliczone za okres od 30 lipca 2021 r. do dnia 13 grudnia 2022 r. w związku z dokonaną w tym dniu przez Pozwanego częściową spłatą należności. (pozew k. 3-7)

W odpowiedzi na pozew pozwany (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwany zaoponował argumentacji strony powodowej. W ocenie pozwanego żaden przepis Ustawy Covidowej nie stał na przeszkodzie, aby Spółka skorzystała z możliwości otrzymania pomocy na podstawie różnych artykułów ustawy COVID-owej za różne miesiące. Zdaniem pozwanego przyjęcie przez Powoda, że uzyskana pomoc dotyczy „tych samych tytułów wypłat" stanowi konsekwencję nieprawidłowej wykładni tego określenia. Przez "te same tytuły" należy bowiem rozumieć wynagrodzenia oraz składki na ubezpieczenie społeczne, jeżeli dotyczą tożsamego przedmiotu, podmiotu i czasu na jaki udzielana jest pomoc. Pozwany powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie Sądów Administracyjnych argumentował, że korzystanie z różnych instrumentów pomocy przewidzianych w ustawie COVID-owej nawet co do tych samych pracowników ale co do różnych okresów nie wyczerpuje przesłanek wskazanych w art. 15g ust. 18h ustawy i nie stanowi podstawy do żądania zwrotu. ( odpowiedź na pozew k. 105-111)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

(...) sp. z o. o. z siedzibą w W. wnioskiem z dnia 14 lipca 2020 r. wniosku wystąpił o przyznanie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) środków na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o których mowa w art. 15g ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie środków na wypłatę świadczeń w łącznej kwocie 609.542.78 zł od dnia 1 maja 2020 r. na okres jednego miesiąca, z tytułu:

1)  przestoju ekonomicznego, dla 185 pracowników, z przeznaczeniem na:

a)  dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w kwocie: 147.232.51 zł ,

b)  pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia, o której mowa w pkt 1 lit. a, w kwocie: 25206.85 zł;

2)  obniżonego wymiaru czasu pracy dla: 228 pracowników, przysługujących za okres 1 miesiąca z przeznaczeniem na:

a)  dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w kwocie: 372 187.19 zł,

b)  pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia, o której mowa w pkt 2 lit. a, w kwocie 64.116.23 zł.

W treści wniosku znalazło się oświadczenie, iż wnioskodawca nie ubiegał się i nie będzie ubiegał się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy, jak również, że wnioskodawca nie zamierza skorzystać ze zwolnień w opłacaniu składek na ZUS, o których mowa w ustawie COVID-19 (ust. 7 pkt 5 i6)

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: wydruk wniosku - k. 10-12

Na skutek pozytywnego rozpoznania wniosku Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. zawarł z (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. (zwanym Beneficjentem) Umowę o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie COVID-19.

W § 2 ust 1 Umowy Beneficjent zobowiązał się wykorzystać przekazane środki na warunkach określonych w umowie, zgodnie z celem na jaki je uzyskał, określonym we Wniosku.

W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 umowy Beneficjent został zobowiązany do złożenia do właściwego Wojewódzkiego Urzędu Pracy w terminie 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania środków.

W § 4 Umowy strony ustaliły, że osoby Upoważnione przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy mają prawo przeprowadzenia kontroli u Beneficjenta w zakresie przestrzegania postanowień umowy, wydatkowania środków przyznanych na wypłatę świadczeń określonych we Wniosku, zgodnie z warunkami określonymi w Umowie i we Wniosku oraz w zakresie właściwego udokumentowania i wykorzystania tych środków (ust 1). Kontrola mogła być przeprowadzona w okresie pobierania przyznanych świadczeń oraz przez trzy lata od upływu terminu 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń (ust 2). Wedle postanowień § 5 Umowy niewykorzystana przez Beneficjenta część przyznanych na rzecz ochrony miejsc pracy środków, podlegać miała zwrotowi w terminie, 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń (ust 1). Natomiast w razie wykorzystania przez Beneficjenta środków przyznanych na rzecz ochrony miejsc pracy niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we Wniosku, Beneficjent zobowiązany był do zwrotu w terminie 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń środków w części wykorzystanej niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we Wniosku wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we Wniosku (ust 2).

Dowód: Umowa – k. 14-15

Na podstawie zawartej Umowy Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy, za pośrednictwem Wojewódzkiego Urzędu Pracy, przekazał (...) sp. z o. o. z siedzibą w W., środki określone w złożonym wniosku, w ramach jednej transzy w wysokości 609.542,78 zł, w dniu 30 lipca 2020 r.

Dowód: potwierdzenie przelewu – k. 16

(...) sp. z o. o. z siedzibą w W. został zwolniony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ZUS:

⚫

na mocy decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 stycznia 2021 r. w kwocie 144.187,62 EURO co do składek należnych za listopad 2020 r.;

⚫

na mocy decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2021 r. w kwocie 169.633,15 EURO co do składek należnych za styczeń 2021 r.;

⚫

na mocy decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 czerwca 2021 r. w kwocie 159.920,39 EURO co do składek należnych za kwiecień 2021 r.;

Dowód: pismo ZUS z dnia 04 lutego 2021 r. – k. 80, pismo ZUS z dnia 11 marca 2021 r. – k. 82, pismo ZUS z dnia 01 lipca 2021 r. – k. 84

(...) sp. z o. o. z siedzibą w W. dokonał zwrotu niewykorzystanej pomocy na rzecz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W.: w dniu 25 listopada 2020 r. w kwocie 108.054,39 zł oraz w dniu 13 grudnia 2022 r. w kwocie 2.514,00 zł.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: pismo z dnia 23 listopada 2022 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. – k. 18-19v, Pismo Dyrektora WUP z dnia 20 grudnia 2022 r. – k. 21-21v, informacja o zwrocie – k. 27

Pismem z dnia 23 listopada 2022 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. poinformował o przeprowadzeniu wstępnej weryfikacji otrzymanych przez (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. świadczeń otrzymanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP)wskazując, że w przypadku otrzymania wsparcia z ZUS na tych samych pracowników tj. wykorzystania części dotacji niezgodnie z warunkami określonymi w umowie zawartej przez Beneficjenta z Dyrektorem WUP, zachodzi konieczność zwrotu środków z kwoty głównej w wysokości w sumie 198.518,68 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania transzy tj. od 30 lipca 2020 r. do dnia zapłaty.

Dowód: Pismo Dyrektora WUP z dnia 23 listopada 2022 r. – k. 18-19v, potwierdzenie odbioru – k. 20,

W piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. poinformował o podtrzymaniu swojego stanowiska zawartego w piśmie z dnia 23 listopada 2022 r. odnośnie zwrotu otrzymanego wsparcia na dofinansowanie do składek ZUS, wzywając jednocześnie do zwrotu w terminie 7 dni środków z kwoty głównej w wysokości 198.518,68 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania transzy tj. od 30 lipca 2020 r. do dnia zapłaty z uwzględnieniem dokonanych wcześniej zwrotów.

Dowód: Pismo Dyrektora WUP z dnia 20 grudnia 2022 r. – k. 21-21v, potwierdzenie odbioru – k. 22

Pismem z dnia 24 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Urząd Pracy w W. w związku z brakiem zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem stanowiącej świadczenie z tytułu składek ba ubezpieczenie społeczne oraz części niewykorzystanych środków, wezwał do zapłaty:

⚫

kwoty 96.584,15 plus odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych od dnia 14 grudnia 2022 r.

⚫

kwoty 71.397,51 zł plus odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 14 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty

⚫

30.175,66 zł z tytułu niezaspokojonych odsetek na dzień częściowej spłaty tj. 13 grudnia 2022 r.

Dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 28-30, potwierdzenie odbioru – k. 31-31v

Wojewódzki Urząd Pracy w W. kwotę 110.568,39 zł, stanowiącą sumę spłat dokonanych w dniu 25 listopada 2020 r. oraz 13 grudnia 2022 r. rozliczył w ten sposób, że:

⚫

kwotę 101.934,53 zł zaliczył na poczet należności głównej;

⚫

kwotę 7.691,80 zł zaliczył na poczet zaległych odsetek w wysokości określonej dla zaległości podatkowych;

⚫

kwotę 942,06 zł zaliczył na poczet zaległych odsetek ustawowych za opóźnienie

Dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, a także na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności i których autentyczności oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy nie zakwestionowała żadna ze stron postępowania. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii i wydruków dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Pozostałe a nie wymienione wyżej dowody nie stanowił wartościowego materiału dowodowego dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Strona powodowa domagała się zasądzenia kwoty 198.157,32 zł wraz z odsetkami (szczegółowo opisanymi w treści pozwu), podnosząc, że zgodnie z § 5 Umowy Beneficjent ma obowiązek zwrotu przyznanych środków po pierwsze wykorzystanych niezgodnie z warunkami umowy, a po drugie w części niewykorzystanej. Zdaniem powoda po stronie pozwanej istnieje obowiązek zwrotu części przyznanych środków, a to wobec skorzystania przez niego oprócz pomocy o której mowa w art. 15 g ustawy COVID-19 (dofinansowanie na wynagrodzenie oraz opłacenie składek ZUS), również ze zwolnienia, o którym mowa w art. 31 zy ustawy COVID-19 (zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS). Powód zaznaczył ponadto, że nie dokonano pełnego zwrotu niewykorzystanych środków, zgodnie z umową wraz z należnymi odsetkami.

Strona pozwana argumentowała z kolei, że skorzystanie z jednej formy pomocy tj. finansowania na wynagrodzenie oraz opłacenie składek ZUS nie wyklucza skorzystania z drugiej formy pomocy tj. zwolnienia ze składek ZUS, nawet jeżeli dotyczyło tych samych pracowników. Pozwany podkreślał bowiem, że przyznana pomoc dotyczyła innych okresów czasu i wobec tego nie może być uznana za pomoc z tego samego tytułu.

W świetle powyższego oczywistym jest, że spór w przedmiotowej sprawie nie dotyczy faktów (te były bowiem bezsporne), a jedynie interpretacji przepisów prawa.

Rozpatrując powyższą kwestię w pierwszej kolejności należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 z dnia 2020.03.07).

Zgodnie z art. 15g ust 1 ustawy przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia COVID-19, a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10.

Kluczowego znaczenia w przedmiotowej sprawie nabiera regulacja zawarta w art. 15g ust. 18 ustawy, zgodnie z którą podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, mogą otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskały pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy.

To właśnie ten przepis stanowi clou niniejszej sprawy. Pomiędzy stronami istniał bowiem zasadniczy spór co do rozumienia pojęcia ,,takich samych tytułów wypłat”, gdzie powód stał na stanowisku, że otrzymanie wsparcia na podstawie art. 15g i jednocześnie na podstawie art. 31zy ustawy o COVID-19, nie jest możliwe nawet jeśli dotyczy różnych okresów, w dalszym bowiem ciągu będzie to pomoc uzyskana w zakresie takich samych tytułów wypłat. Pozwany zajmował zaś w tym zakresie stanowisko przeciwne.

Sąd przychylił się w tym względzie do stanowiska i argumentacji strony pozwanej. Ta bowiem znajdowała oparcie w poglądach prezentowanych w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które podziela również tutejszy Sąd.

I tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r. (sygn. I GSK 251/22) stwierdził, że art. 15g ust. 18 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie wyklucza możliwości uzyskania przez przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS pracowników na podstawie art. 15g tej ustawy, gdy jednocześnie dany przedsiębiorca otrzymał świadczenia na innej podstawie, w tym w szczególności na podstawie przepisu art. 15zzb ustawy o COVID-19, jeżeli dofinasowanie to dotyczyło innego okresu. Co więcej jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, podczas interpretacji przepisów ustawy COVID-19 nie można pomijać celu ustawy, jakim jest ochrona miejsc pracy i pomoc przedsiębiorcom, w tym zachowanie zasady sprawiedliwości podziału środków publicznych w szczególnym okresie pandemicznym. Celem ustawy było możliwie najszersze wsparcie przedsiębiorców stojących przed koniecznością zmniejszenia zatrudnienia, przez co wykładnia przepisów ustawy, w tym art. 15g ust. 18 ustawy COVID musi uwzględniać takie właśnie społeczne cele.

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2022 r., (sygn. akt I GSK 21/22), gdzie stwierdził on, że nietrafne jest stanowisko wedle którego przyznanie dofinansowania na podstawie art. 15g ustawy COVID na tych samych pracowników przez okres 3 miesięcy eliminuje możliwość przyznania świadczenia na innej podstawie, w tym w szczególności na podstawie przepisu art. 15zzb ustawy COVID. Również w tym przypadku NSA zaznaczył, że żaden z przepisów ustawy COVID nie wskazuje, że omawiane przepisy (art. 15g i 15 zzb) wzajemnie się wykluczają, co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego. W orzeczeniu tym NSA zwrócił uwagę na istotne znaczenie interpretacji art. 15zzb ust. 12 tej ustawy. W świetle tego przepisu przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych. Zdaniem NSA zawarty w art. 15zzb ust. 12 ustawy o COVID zwrot "te same koszty" dotyczy kosztów wynagrodzeń pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4 zdanie pierwsze ustawy o COVID oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne należnych za te same okresy rozliczeniowe oraz odnoszących się do tych samych pracowników. Z kosztami tożsamymi (tymi samymi) mamy bowiem do czynienia na gruncie art. 15zzb ust. 12 ustawy o COVID wyłączenie w przypadku, gdy odnoszą się one do tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego. Powyżej zaprezentowane stanowisko NSA wynika ze stosowania w pierwszej kolejności wykładni językowej regulacji.

Uzupełniając powyższe rozważania Sąd Okręgowy pragnie również odnieść się do kwestii nowelizacji Ustawy COVID w ramach której do art. 15 g dodany został ustęp 18a, zgodnie z którym ust. 18 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, zwróciły się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19.

Sąd Okregowy nie podziela argumentacji strony pozwanej o możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie przedmiotowej regulacji. Jak słusznie zwrócił na to uwagę powód, przepis ten wszedł w życie 1 lipca 2021 r. a więc po wypłacie świadczenia. Zgodnie zaś z art. 12 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych ustaw (Dz.U. poz.1192) przepisy art. 15 g ust. 18 a mają zastosowanie wyłącznie do wniosków złożonych i nierozpatrzonych przed dniem 1 lipca 2021 r.

Nie oznacza to jednak, że jak twierdzi strona powodowa, że sam fakt dokonania przedmiotowej nowelizacji potwierdza, że wcześniej ustawodawca wykluczał możliwość otrzymania wsparcia na podstawie art. 15g i jednocześnie na podstawie art. 31zy ustawy o COVID-19, nawet jeśli dotyczy różnych okresów. Przedmiotowa nowelizacja jedynie potwierdza powyższą, korzystną dla powoda/beneficjenta interpretację. Nowelizacja stanowiła bowiem potwierdzenie takiej wykładni przepisów ustawy. Wprowadzenie do ustawy dodatkowego art. 15g ust. 18a, w myśl którego to przepisu, ust. 18 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, zwróciły się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19.

Należy więc uznać, że Ustawodawca w przepisie tym jednoznacznie stwierdził, że przepisu ust. 18 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy. Tym samym regulacja ta potwierdza, że ograniczenie wynikające z art. 15g ust. 18 dotyczy tylko tego samego okresu i nie można go podwójnie dofinansowywać, sama zaś nowelizacja miała charakter doprecyzowujący.

Ostatecznie Sąd ocenił, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, z uwagi na fakt, iż pozwany korzystał z pomocy przyznanej na podstawie art. 15g i art. 31zy ustawy COVID w innych okresach, brak było podstaw do uznania udzielnej pomocy – w oparciu o postanowienia § 5 Umowy – za podlegającą zwrotowi. W przedmiotowej sprawie nie można mówić o obowiązku zwrotu nienależnej pomocy a w konsekwencji także obowiązku zwrotu niewykorzystanej pomocy. Trzeba bowiem zauważyć, że strona pozwana dokonała zwrotu niewykorzystanej pomocy w sumie na kwotę 110.568,39 zł. Skoro zaś w uzyskana pomoc nie mogła być uznana za nienależną, to tym samym powód nie miał podstaw do zaliczenia dokonanego zwrotu na poczet należności głównej oraz odsetek, te bowiem wierzytelności w rzeczywistości nie powstały.

Wobec powyższego, powództwo podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.417 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska