Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący: SSO Bożena Chłopecka

Protokolant: Karolina Stańczuk

po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą we Z.

przeciwko Gminie P.

o zapłatę

I.  powództwo oddala,

II.  ustala, że powódka w całości ponosi koszty postępowania, z tym, że ich wyliczenie pozostawia referendarzowi sądowemu.

Sygn. akt IC 566/19

UZASADNIENIE

Pozwem w postępowaniu upominawczym z 11 maja 2018 r. (data prezentaty) wniesionym do Sądu Okręgowego we Wrocławiu, skierowanym przeciwko Gminie P., powódka (...) S.A. we Z. wniosła o orzeczenie nakazem zapłaty, by pozwana zapłaciła powódce kwotę 78.623,45 zł, wraz z ustawowymi odsetkami, a od 1 stycznia 2016 roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty:

-5760,75 zł od dnia 01 lutego 2013 roku do dnia zapłaty;

-5760,75 zł od dnia 01 marca 2013 roku do dnia zapłaty;

-5760,75 zł od dnia 01 kwietnia 2013 roku do dnia zapłaty;

-5760,75 zł od dnia 01 maja 2013 roku do dnia zapłaty;

-6144,80 zł od dnia 01 czerwca 2013 roku do dnia zapłaty;

-6144,80 zł od dnia 01 lipca 2013 roku do dnia zapłaty;

-6144,80 zł od dnia 01 sierpnia 2013 roku do dnia zapłaty;

-6144,80 zł od dnia 01 września 2013 roku do dnia zapłaty;

-6528,85 zł od dnia 01 października 2013 roku do dnia zapłaty;

-7317,90 zł od dnia 01 listopada 2013 roku do dnia zapłaty;

-9023,50 zł od dnia 01 grudnia 2013 roku do dnia zapłaty;

-8131,00 zł od dnia 01 stycznia 2014 roku do dnia zapłaty

wraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w terminie 14 dnia od dnia otrzymania nakazu zapłaty, względnie, by w tym terminie wniosła sprzeciw.

W przypadku złożenia przez pozwaną sprzeciwu lub skierowania sprawy do rozpoznania w postępowaniu zwykłym powodowa spółka wniosła o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwot wskazanych powyżej.

W uzasadnieniu powódka podała, że J. S. prowadził od 29 września 2005 r. Przedszkole nr (...) (...) w W.. Wskazała, że niniejszym pozwem dochodzi należności tytułem opóźnienia w zapłacie dotacji w należnej wysokości za lata 2012-2016. Argumentując swoje stanowisko strona powodowa wskazała, że zasady ustalania i wypłacania dotacji w pozwanej Gminie w roku 2012 określała uchwała nr (...) Rady Gminy P. z dnia 19 maja 2011 r. Zgodnie z § 3 tejże uchwały, dotacji udziela się na wniosek osoby prawnej lub fizycznej prowadzącej placówkę niepubliczną. Organ prowadzący złożył taki wniosek w latach 2012-2014 r. oraz otrzymał comiesięczną dotację podmiotowo- celową przekazywaną przez pozwaną. Zgodnie z §4 ust. 1 uchwały nr VII 39/11 Rady Gminy P. z dnia 19.05.2011 r. w brzmieniu nadanym mu §1 pkt 1) uchwały nr XIII/73/11 Rady Gminy P. z dnia 19.10.2011 r., dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługuje na każdego ucznia w wysokości równej 75 % ustalonych w budżecie Gminy P. wydatków bieżących ponoszonych przez Gminę.

Dotacje za 2012 r.

Powódka wskazała, że organ prowadzący niepubliczne przedszkole deklarował w poszczególnych miesiącach roku 2012 liczbę dzieci uczęszczających do przedszkola, a Gmina dokonywała comiesięcznej wypłaty dotacji na rachunek wskazany przez organ prowadzący. Zgodnie z uchwałą nr XVII/102/11 Rady Gminy P. z dnia 28.12.2011 r. Uchwała budżetowa na rok 2012 Gminy P., zaplanowane w roku 2012 wydatki na przedszkola wyniosły ogółem 3.351.352,00 zł (plan wydatków). W tej kwocie zawierały się dotacje na przedszkola niepubliczne w łącznej kwocie 1.572.000,00 zł oraz środki celowe wypłacane gminom ościennym jako refundacja poniesionych przez nie kosztów opieki przedszkolnej na rzecz dzieci zamieszkałych w pozwanej gminie w kwocie 1.360.000,00. Zaplanowana w rozdziale 80104 kwota wydatków bieżących w przedszkolach publicznych wyniosła 419.352,00 zł (3.351.352,00-1.572.000,00-1.360.000,00= 419.352,00 zł). Poza ww. wydatkami zapisanymi w rozdziale 80104, w budżecie zaplanowane zostały wydatki na przedszkola publiczne, zapisane w innych rozdziałach klasyfikacji budżetowej. W rozdziale 80104 stołówki szkolne i przedszkolne przewidziano łącznie wydatki na poziomie 165.000,00 zł, przy czym z tego 158.000,00 na zakup żywności. Koszt funkcjonowania stołówek, z wyłączeniem tzw. wsadu do kotła, wyniósł 7 000 zł. Dla potrzeb pozwu powódka przyjęła, że z tych zaplanowanych wydatków na stołówki szkolne i przedszkolne, 62% przeznaczono na przedszkole publiczne. Stąd wydatki w ramach rozdziału stołówki szkolne i przedszkolne zostały obliczone na kwotę 4.340 zł (62%x7000). W planie budżetowym na rok 2012 zaplanowano wydatki bieżące na przedszkole publiczne w wysokości 116.700 zł finansowane ze środków gromadzonych na wydzielonym rachunku jednostek budżetowych. Środki te zaplanowane zostały na pokrycie kosztów żywności i prowadzenie zajęć z języka angielskiego i rytmiki -18 730 zł, tym samym na żywność zaplanowano 97.970 zł.

Zdaniem powódki łączna kwota zaplanowanych wydatków na przedszkola publiczne wyniosła:

419.352,00 + 116.700 +4340= 540.392 zł.

W związku z powyższym należna wysokość dotacji według powódki powinna być obliczona w następujący sposób: 540.392 :35 dzieci: 12 miesięcy = 1286,64 x 75%=964,98 zł. Tym samym organowi prowadzącemu wypłacono w roku 2012 tytułem dotacji podmiotowej kwotę o 48.938,92 zł niższą od należnej.

Dotacje za 2013 r.

Zgodnie z uchwałą nr XXXI/214/2012 Rady Gminy P. z dnia 21.12.2012 r. Uchwała budżetowa na rok 2013 Gminy P., zaplanowane w 2013 r. wydatki na przedszkola wynosiły ogółem 4.149.555, 00 zł (plan wydatków). W tej kwocie zawierały się dotacje na przedszkola niepubliczne w łącznej kwocie 2.150.000, 00 zł oraz środki celowe wypłacone gminom ościennym jako refundacja poniesionych przez nie kosztów opieki przedszkolnej na rzecz dzieci zamieszkałych w pozwanej gminie w kwocie 1.580.000,00 zł. W budżecie zaplanowano także wpływy z opłat rodziców w kwocie 40 000 zł- za zajęcia ponadprogramowe oraz w kwocie 77 000 zł z tytułu opłat za wyżywienia i zajęcia z j. angielskiego i rytmiki. Zaplanowana w rozdziale 80104 kwota wydatków bieżących w przedszkolach publicznych wyniosła 419.555 zł ( 4.149.555,00 – 1.580.000,00- 2.150.000,00 = 419.555,00 zł). W rozdziale 80148 stołówki szkolne i przedszkolne przewidziano łącznie wydatki na poziomie 228.000,00 zł, przy czym z tego 220.000,00 zł na zakup żywności. Koszt funkcjonowania stołówek z wyłączeniem tzw. wsadu do kotła, wyniósł 8 000 zł. Dla potrzeb pozwu powódka przyjęła, że z tych zaplanowanych wydatków na stołówki szkolne i przedszkolne 30 % przeznaczono na przedszkole publiczne. Stąd też wydatki w ramach rozdziału stołówki szkolne i przedszkolne zostały obliczone na kwotę 2.400 zł. W planie budżetowym na rok 2013 zaplanowano wydatki bieżące na przedszkole publiczne w wysokości 77.050 zł finansowane ze środków gromadzonych na wydzielonym rachunku jednostek budżetowych. Środki te zaplanowane zostały na pokrycie kosztów żywności i prowadzenie zajęć z języka angielskiego i rytmiki.

W ocenie powódki łączna kwota zaplanowanych wydatków na przedszkola publiczne wyniosła:

419.555 +2400+ 77 050=499.005 zł.

W związku z powyższym należna wysokość dotacji wedle powódki powinna być obliczona w następujący sposób:

499.005,00:30 dzieci:12 miesięcy= 1386x,12 zł x 75 %= 1039,60 zł. Tym samym organowi prowadzącemu wypłacono w roku 2013 tytułem dotacji podmiotowej kwotę o 78.623,45 zł niższą od należnej.

Dotacje za 2014 r.

Zgodnie z uchwałą nr XLII/310/2013 Rady Gminy P. z dnia 30.12.2013 r. Uchwała budżetowa na rok 2014 Gminy P., zaplanowane w roku 2014 wydatki bieżące na przedszkola wyniosły ogółem 3.625.000 zł. W powyższej kwocie zawierały się dotacje na przedszkola niepubliczne w łącznej kwocie 2.500.000 zł oraz środki wypłacone jako zwrot innym gminom wydatków ponoszonych na dzieci zamieszkujące w pozwanej Gminie, a uczęszczające do przedszkoli w tych gminach, na podstawie porozumień j.s.t. w wysokości 700 000 zł. Zatem wydatki budżetowe na przedszkola publiczne zaplanowane w rozdziale 80140 wyniosły 425 000 zł ( 3.625.000-2.500.000-700.000). Poza ww. wydatkami zapisanymi w rozdziale 80104, w budżecie zaplanowane zostały wydatki na przedszkola publiczne, zapisane w innych rozdziałach klasyfikacji budżetowej. W rozdziale 80104 stołówki szkolne i przedszkolne przewidziano łącznie wydatki na poziomie 240.000 zł, przy czym z tego 17.000 zł na koszty funkcjonowania stołówek z wyłączeniem tzw. wsadu do kotła. Dla potrzeb pozwu powód przyjął z tej kwoty 50%, a więc 8.500 zł. Ponadto zaplanowano w budżecie wydatki w przedszkolu publicznym pokrywane z dochodów gromadzonych na wydzielonym rachunku jednostek budżetowych, w tym przypadku w kwocie 69.100 zł na wyżywienie. Łączna kwota zaplanowanych wydatków na przedszkola publiczne wyniosą zatem 502.600 zł (425.000 +8.500+69.100). W związku z powyższym należna wysokość dotacji w roku 2014 (do lipca) powinna być obliczona w następujący sposób:

502.600:40 dzieci:12 miesięcy= 1.047,08 x75%= 785,31 zł.

Zasady obliczania dotacji uległy zmianie w lipcu 2014 r. Dnia 24.06.2014 r. weszła w życie uchwała Rady Gminy P. z dnia 25.04.2014 r. nr XLVII/366/2014 w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczenia dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy P. oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Zgodnie z § 4 ust. 1 uchwały, dotacja dla niepublicznych przedszkoli przysługuje na każdego ucznia w wysokości równej 75% wydatków bieżących ponoszonych na jednego ucznia w przedszkolu publicznym prowadzonym przez Gminę P., pomniejszonych o opłatę za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy.

Zgodnie z uchwałą budżetową na rok 2014 nr XLII/310/2013 Rady Gminy P. z dnia 30.12.2013 zaplanowane w roku 2014 dochody w przedszkolach z tytułu wpłat rodziców wynosiły 28.000 zł, tytułem opłaty za zajęcia ponad limit 5 godzin oraz 69.100 zł wpłat za wyżywienie. Kwota zaplanowanych wydatków na przedszkola publiczne pomniejszona o wpłaty rodziców wyniosła zatem 405.500 zł (502.600-28.000-69.000).W związku z powyższym należna wysokość dotacji w roku 2014 (od lipca) powinna być obliczona w następujący sposób:

405.500:40 dzieci: 12 miesięcy= 844,79 x75%= 633,59 zł.

Tym samym organowi prowadzącemu wypłacono w roku 2014 r. tytułem dotacji podmiotowej kwotę o 21.692,76 zł niższą od należnej.

Dotacje za 2015 r.

Zgodnie z uchwałą nr IV/10/2014 Rady Gminy P. z dnia 30.12.2014 r. Uchwała budżetowa na rok 2015 Gminy P., zaplanowane w 2015 r. wydatki na przedszkola wynosiły ogółem 3.093.731,93 zł (plan wydatków). W tej kwocie zawierały się dotacje na przedszkola niepubliczne w łącznej kwocie 1.858.567,03 zł oraz środki celowe wypłacone gminom ościennym jako refundacja poniesionych przez nie kosztów opieki przedszkolnej na rzecz dzieci zamieszkałych w pozwanej gminie w kwocie 810.164,90 zł. Zaplanowana w rozdziale 80104 kwota wydatków bieżących w przedszkolach publicznych wyniosła 425.000 zł ( 3.093.731,93-1.858.567,03-810.164,90). W rozdziale 80104 stołówki szkolne i przedszkolne przewidziano łącznie wydatki na poziomie 295.000,00 zł, przy czym z tego 17.000,00 zł na koszty funkcjonowania stołówek z wyłączeniem tzw. wsadu do kotła. Dla potrzeb pozwu powódka przyjęła, że z tych zaplanowanych wydatków na stołówki szkolne i przedszkolne 50 % przeznaczono na przedszkole publiczne. Stąd też wydatki w ramach rozdziału stołówki szkolne i przedszkolne zostały obliczone na kwotę 8500 zł. W planie budżetowym na rok 2015 zaplanowano wydatki bieżące na przedszkole publiczne w wysokości 65.100 zł finansowane ze środków gromadzonych na wydzielonym rachunku jednostek budżetowych. Środki te zaplanowane zostały na pokrycie kosztów żywności i prowadzenie zajęć z języka angielskiego i rytmiki. W ocenie powódki łączna kwota zaplanowanych wydatków na przedszkola publiczne wyniosła: 414.600 zł (425.000+8500+65.100-19.000-65.000 zł).

W związku z powyższym należna wysokość dotacji wedle powódki powinna być obliczona w następujący sposób:

414.600:40 dzieci: 12 miesięcy= 863,75 zł x 75 %= 647,81 zł. Tym samym organowi prowadzącemu wypłacono w roku 2015 tytułem dotacji podmiotowej kwotę o 11.699,04 zł niższą od należnej.

Dotacje za 2016 r.

Zgodnie z uchwałą nr XV/111/2015 Rady Gminy P. z dnia 17.12.2016 r. Uchwała budżetowa na rok 2016 Gminy P., zaplanowane w 2016 r. wydatki na przedszkola wynosiły ogółem 1.878.213 zł (plan wydatków). W tej kwocie zawierały się dotacje na przedszkola niepubliczne w łącznej kwocie 474.957 zł oraz środki celowe wypłacone gminom ościennym jako refundacja poniesionych przez nie kosztów opieki przedszkolnej na rzecz dzieci zamieszkałych w pozwanej gminie w kwocie 500.000 zł. Zaplanowana w rozdziale 80104 kwota wydatków bieżących w przedszkolach publicznych wyniosła 903.25 zł (1.878.213-500.000-474.957). W rozdziale 80104 stołówki szkolne i przedszkolne przewidziano łącznie wydatki na poziomie 399.600 zł, przy czym z tego 14.600,00 zł na koszty funkcjonowania stołówek z wyłączeniem tzw. wsadu do kotła. Dla potrzeb pozwu powódka przyjęła, że z tych zaplanowanych wydatków na stołówki szkolne i przedszkolne 50 % przeznaczono na przedszkole publiczne. Stąd też wydatki w ramach rozdziału stołówki szkolne i przedszkolne zostały obliczone na kwotę 7300 zł. Na zakup żywności zaplanowano 385.000 zł, z tego 66.000 zł na zakup wyżywienia do przedszkoli (finansowane wpłatami rodziców ).W planie budżetowym na rok 2016 zaplanowano wydatek w kwocie15.000 zł na remont szatni i schodów zewnętrznych w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w S.. Z uwagi na proporcje liczby dzieci Przedszkolnych w Zespole do ogólnej liczny uczniów na poziomie 10% dla obliczenia dotacji powódka uwzględniła wydatek w kwocie 1500 zł. Uchwała przewidywała również dochody w przedszkolach z tytułu wpłat rodziców w wysokości 45.800 zł tytułem opłaty za zajęcia ponad limit 5 godzin oraz 66.000 zł wpłat za wyżywienie. W ocenie powódki łączna kwota zaplanowanych wydatków na przedszkola publiczne wyniosła: 866.576 zł (903.256 + 7.300 + 1500 + 66.000 – 45.480 -66.000 zł).

W związku z powyższym należna wysokość dotacji wedle powódki powinna być obliczona w następujący sposób:

866.576:76 dzieci: 12 miesięcy= 950,20 zł x 75 %= 712,65 zł. Tym samym organowi prowadzącemu wypłacono w roku 2016 tytułem dotacji podmiotowej kwotę o 36.336,48 zł niższą od należnej. Pismem z dnia 14 marca 2018 r. organ prowadzący wezwał pozwaną do zapłaty. Powódka bezskutecznie ponowiła wezwanie pozwanej do dobrowolnego spełniania świadczenia informując o dokonanej cesji. Powodowa spółka wskazała, że z art. 90 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. Nr 67, poz. 329 z późn. zm., dalej: „u.s.o.”) wynika norma kreująca pomiędzy Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, właściwą do wypłaty dotacji, a osobami prowadzącymi szkoły lub placówki niepubliczne, uprawnionymi do żądania ich otrzymania, stosunek prawny odpowiadający cechom zobowiązania w rozumieniu art. 353 § 1 k.c. /pozew k. 4-17/.

Wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym sprawę skierowano do trybu zwykłego /zarządzenie z 26 lipca 2018 r., k. 129/.

W odpowiedzi na pozew z dnia 31 sierpnia 2018 roku pozwana Gmina P. wniosła o oddalenie powództwa. Pozwana zakwestionowała powództwo co do zasady jak i wysokości. Wskazała także na nieważność umowy cesji podnosząc, że J. S. w przelewie wierzytelności nie wskazał żadnej konkretnej kwoty. Pozwana zauważyła też, że powódka dodała kwoty z tytułu prowadzenia stołówki, której faktycznie nigdy nie było, gdyż rodzice wykupywali obiady w firmie zewnętrznej, nie odliczyła natomiast kwoty zwróconej innym gminom z tytułu pobytu dzieci z pozwanej gminy w przedszkolach prowadzonych przez te gminy, ani kwoty dotacji do innych punktów przedszkolnych mających status publicznych prowadzonych przez inne podmioty. Doliczona zaś kwota z tytułu remontu szatni i schodów zewnętrznych stanowiła wydatki inwestycyjne nie podlegające doliczeniu do podstawy obliczania dotacji. Ponadto pozwana wskazała, że w obowiązujących wówczas przepisach do wyliczenia dotacji należało brać pod uwagę dane o liczbie dzieci według stanu faktycznego na dzień ustalania dotacji. Ponadto pozwana zgłosiła zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Okręgowego we Wrocławiu /odpowiedź na pozew k. 134-136/.

Postanowieniem z dnia 4 marca 2019 roku Sąd Okręgowy we Wrocławiu stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie /postanowienie k. 142/.

W replice na odpowiedź na pozew powódka podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie /replika na odpowiedź na pozew, k. 149-158/.

Powódka w piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2022 roku zmodyfikowała żądanie pozwu i wniosła o zasądzenie na swoją rzecz 127.330,88 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 29 marca 2018 roku do dnia zapłaty. Ponadto wskazała, że według dotychczasowej linii orzeczniczej samodzielną podstawą roszczenia strony powodowej jest art. 90 ust. 2d ustawy o systemie oświaty – jest to roszczenie o zapłatę różnicy między dotacją należną a faktycznie wypłaconą. Aktualnie w przypadku tego rodzaju roszczeń sięga się do odpowiedzialności odszkodowawczej i jako podstawę roszczenia wskazuje się art. 471 k.c. w zw. z art. 90 ust. 2d ustawy o systemie oświaty, przy czym szkoda równa jest różnicy między dotacją należną a faktycznie wypłaconą. J. S., prowadzący niepubliczny punkt przedszkolny, musiał zaangażować własne środki na realizację zadania publicznego w miejsce niewypłaconej dotacji /pismo k. 441-457/.

W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2023 r. pozwana Gmina wskazała, że podstawą dochodzenia roszczenia w niniejszej sprawie może być art. 417 k.c., a nie art. 471 k.c., a do tego roszczenia nie można stosować automatyzmu jako różnicy w tym co niepubliczne przedszkole powinno otrzymać, a tym co faktycznie otrzymało. Gmina P. obliczała dotacje w sposób prawidłowy opierając się o wydatki zaplanowane w budżecie gminy na utrzymanie ucznia w przedszkolu prowadzonym przez gminę. Niezasadny jest zarzut, że przedszkole gminne korzysta z remizy OSP, bowiem cała nieruchomość, na której znajduje się remiza i przedszkole stanowi własność Gminy P., wobec czego przedszkole funkcjonuje na nieruchomości gminnej /pismo k. 459-460/.

W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2024 roku (data prezentaty Biura Podawczego tut. Sądu, bowiem pismo opatrzone datą 20 maja 2023 roku) powódka kolejny raz rozszerzyła powództwo wnosząc o zasądzenie od pozwanej Gminy P. na swoją rzecz kwoty 198.969,26 zł wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 29 marca 2018 roku do dnia zapłaty /pismo k. 508-512/.

W dalszym toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska w sprawie /pismo pozwanej k.520, protokół rozprawy k. 540/.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

J. S. prowadził Przedszkole nr (...)’ w Z. na podstawie wpisu do ewidencji placówek niepublicznych Gminy P. dokonanego 29 września 2005 r. / dowód: zaświadczenie k. 21/.

Prowadzący placówkę oświatową składał co miesiąc w latach 2012-2016 informację o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do przedszkola niepublicznego / dowód: informacja o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do placówki w miesiącu poprzednim k. 28-114/.

Do dnia 31 sierpnia 2011 r. Gmina P. nie posiadała na swoim terenie żadnego publicznego przedszkola. Od 1 września 2011 r. na terenie Gminy działało jedno przedszkole publiczne, a od 1 września 2015 r. zostało utworzone drugie przedszkole publiczne / dowód: pismo Urzędu Gminy P. z 16.02.2017 r. k. 27/.

Zasady ustalania i wypłacania dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych
w Gminie P. w roku 2012 r. określała Uchwała nr (...) Rady Gminy P.
z dnia 19 maja 2011 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych prowadzonych na terenie gminy P. oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 1 w/w Uchwały, dotacja dla niepublicznych przedszkoli przysługuje z budżetu gminy P. na każdego ucznia w wysokości równej 75% wydatków bieżących ponoszonych przez gminę P. na prowadzenie przedszkola publicznego w przeliczeniu na jedno dziecko.
W przypadku ucznia niepełnosprawnego dotacja jest równa kwocie przewidzianej na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę P.. Dotacja dla osoby prowadzącej wychowanie przedszkolne w innych formach wychowania przedszkolnego tj. w formie punktu przedszkolnego lub zespołu wychowania przedszkolnego przysługuje na każdego ucznia w wysokości równej 40% wydatków bieżących ponoszonych przez gminę P. na prowadzenie przedszkola publicznego w przeliczeniu na jedno dziecko oraz na każdego ucznia niepełnosprawnego w wysokości równej kwocie przewidzianej na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymanej przez gminę P.. W myśl § 5 Uchwały, dotacja dla niepublicznych przedszkoli ustalana jest co miesiąc na podstawie wydatków bieżących ponoszonych na utrzymanie przedszkola publicznego w danym miesiącu przez gminę P. oraz na podstawie faktycznej liczby dzieci uczęszczających w danym miesiącu rozliczeniowym do tego przedszkola. Zgodnie z zapisem § 6, osoba prowadząca szkołę lub placówkę niepubliczną sporządza i przekazuje Wójtowi Gminy P. za pośrednictwem stanowiska ds. oświaty, w terminie do 15-go dnia każdego miesiąca, informacje o faktycznej liczbie uczniów (dzieci) uczęszczających do placówki w miesiącu poprzednim, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do uchwały. Informacja, o której mowa stanowi podstawę do obliczenia przysługującej części dotacji. Wedle § 7 Uchwały, dotacja przekazywana jest w 12-u częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy złożona przez szkołę (placówkę) niepubliczną informacja. Kwota dotacji przelewana jest na rachunek bankowy szkoły (placówki) niepublicznej / okoliczności bezsporne /.

Uchwała nr (...) została zmieniona uchwałą nr XIII/73/2011 Rady Gminy P. z dnia 19 października 2011 r. w sprawie zmiany uchwały nr (...) Rady Gminy P. z dnia 19 maja 2011r. dotyczącej ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych prowadzonych na terenie gminy P. oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Zmieniony § 4 ust. 1 otrzymał brzmienie: „Dotacja dla niepublicznych przedszkoli przysługuje z budżetu gminy P. na każdego ucznia w wysokości równej 75% ustalonych w budżecie gminy P. wydatków bieżących ponoszonych przez Gminę P. na prowadzenie przedszkola publicznego w przeliczeniu na jedno dziecko. W przypadku ucznia niepełnosprawnego dotacja jest równa kwocie przewidzianej na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Gminę P.”.

Zmieniony § 6 otrzymał brzmienie: „Osoba prowadząca szkołę lub placówkę niepubliczną sporządza i przekazuje Wójtowi Gminy P. za pośrednictwem stanowiska ds. oświaty, w terminie do 20-tego dnia każdego miesiąca informację o faktycznej liczbie uczniów (dzieci) uczęszczających do placówki w miesiącu bieżącym, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do uchwały. Informacja, o której mowa stanowi podstawę do obliczenia przysługującej części dotacji”.

Zmieniony § 7 otrzymał brzmienie: „Dotacja przekazywana jest w 12-u częściach
w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, którego dotyczy złożona informacja. Kwota dotacji przelewana jest na rachunek bankowy szkoły (placówki) niepublicznej / okoliczności bezsporne/.

Rada Gminy P., uchwałą nr (...) z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie utworzenia wydzielonego rachunku dochodów z dniem 1 stycznia 2012 r., utworzyła na mocy art. 223 ustawy o finansach publicznych, wydzielony rachunek dochodów dla Gminnego Przedszkola w B. / dowody: uchwała k. 401-402, zeznania pisemne świadka J. A. k. 398-400/.

Zgodnie z uchwałą nr XVII/102/11 Rady Gminy P. z dnia 28 grudnia 2011 r. – uchwała budżetowa na rok 2012 Gminy P., planowane dochody w budżecie 2012 r.
w pozycji 80104 – przedszkola wynosiły 852.900 zł zaś planowane wydatki wynosiły 3.351.352 zł, w tym dla niepublicznej jednostki systemu oświaty 1.572.000 zł (pozycja 80104). Dotacja celowa przekazana gminie na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień/ umów/ między jednostkami samorządu terytorialnego wynosiła 1.360.000 zł. Zaplanowana w rozdziale 80104 kwota wydatków bieżących w przedszkolach publicznych wynosiła 419.352 zł (3.351.352 zł minus 1.572.000 zł minus 1.360.000 zł = 419.352 zł).
W rozdziale 80146 na dokształcanie i doskonalenie nauczycieli przewidziano wydatki
w kwocie 12.000 zł, w rozdziale 80148 „Stołówki szkolne i przedszkolne” przewidziano wydatki na poziomie 165.000 zł /dowód: uchwała budżetowa na rok 2012 Gminy P. nr XVII/102/11 z dnia 28 grudnia 2011 r. – nagranie na płycie CD – k. 284, plik nr 1 (...), plik nr 3 „Uchwała budżetowa 2012”/.

Na wyodrębniony rachunek dochodów Gminnego Przedszkola w N.planowano wpływy i wydatki w wysokości 116.700 zł / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284; plik (...), sprawozdanie za 2012 r. k.52/.

W sprawozdaniu z wykonania budżetu za 2012 r. przedszkole publiczne pozyskało dochody z tytułu opłat od rodziców za wyżywienie dzieci w przedszkolu w kwocie 31.106 zł, za zajęcia dodatkowe z języka angielskiego i rytmiki w kwocie 18.730 zł, z oprocentowania środków na rachunku bankowym w kwocie 33,89 zł. Wydatki budżetowe zaplanowane na 2012 r. w kwocie 116.700 zł zostały wykonane w 2012 r. w wysokości 49. 869,49 zł (43% planu) / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284; plik (...), sprawozdanie za 2012 r. str. 52)/

Na zakup żywności wydano 234,89 zł, zaś za usługi cateringowe zapłacono 31.059 zł. Koszt zajęć dodatkowych z angielskiego i rytmiki to 18.576 zł / dowód: nagranie na płycie CD – k. 64; plik (...), sprawozdanie za 2012 r. str. 52/.

Faktyczna liczba dzieci uczęszczających do placówki niepublicznej Przedszkole nr (...)’ w W.w poszczególnych miesiącach w 2012 r. kształtowała się następująco:

-

w styczniu liczba dzieci wynosiła 11, w tym z Gminy (...), z innych gmin 6
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w lutym liczba dzieci wynosiła 11, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 6
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w marcu liczba dzieci wynosiła 12 w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 6
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w kwietniu liczba dzieci wynosiła 13, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 6
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w maju liczba dzieci wynosiła 13, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 6
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w czerwcu liczba dzieci wynosiła 13, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 6
w( grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w lipcu liczba dzieci wynosiła 13, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 6
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w sierpniu liczba dzieci wynosiła 13, w tym z Gminy (...), z innych gmin 6
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

we wrześniu liczba dzieci wynosiła 14, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 7
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w październiku liczba dzieci wynosiła 15, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 7 (w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w listopadzie liczba dzieci wynosiła 15, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 7 (w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w grudniu liczba dzieci wynosiła 15, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 7
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych)

/ dowody: informacje o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do placówki – k. 28-48/.

W roku 2012 Gmina P. wypłaciła dla placówki Przedszkole nr (...) w W. następujące dotacje: za styczeń 7207,64 zł, za luty 7207,64 zł, za marzec 7862,88 zł, za kwiecień 8518,12 zł, za maj 8518,12 zł, za czerwiec 8518,12 zł, za lipiec 8518,12 zł, za sierpień 8518,12 zł, za wrzesień 9173,36 zł, za październik 9828,6 zł, za listopad 9828,6 zł, za grudzień 9828,6 zł / dowód: okoliczność bezsporna, rozliczenie dotacji udzielonej dla placówki w roku 2012 – k. 8, pisemna opinia biegłej U. P. k. 255-267, k. 291-309 i k. 347-354/.

Zgodnie z uchwałą nr XXXI/214/2012 Rady Gminy P. z dnia 21 grudnia
2012 r. – uchwała budżetowa na rok 2013 Gminy P., planowane bieżące dochody budżetu w 2013 r. w pozycji 80104 – przedszkola wynosiły 490.500 zł, zaś plan wydatków 4.149.555 zł w tym dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty 2.150.000 zł. Środki celowe przekazane gminie na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego zostały określone na 1.580.000 zł. Zaplanowana w rozdziale 80104 kwota wydatków bieżących
w przedszkolach publicznych wynosiła 419.555 zł (4.149.555 zł minus 1.580.000 zł minus 2.150.000 zł = 419.555 zł). W rozdziale 80146 na dokształcenie i doskonalenie nauczycieli przewidziano wydatki w ogólnej kwocie 6.000 zł, w rozdziale 80148 na stołówki szkolne
i przedszkolne przewidziano 228.000 zł / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284, plik (...), plik „uchwała budżetowa”/.

W sprawozdaniu rocznym z wykonania budżetu za 2013 r. wskazano, że przedszkole pozyskało dochody za zajęcia ponadprogramowe 32.941,50 zł, odsetki z oprocentowania środków pozostających na rachunku bankowym 320,60 zł oraz wpływy z tytułu terminowych wpłat podatku dochodowego i składek ZUS – 67 zł. Dotacja z budżetu państwa dla przedszkoli wyniosła 130.824 zł a wpłaty gmin z tytułu refundacji kosztów dotacji udzielonej przez gminę P. przedszkolom niepublicznym 566.776,51 zł. Do budżetu wpłacono pozostałości środków z wyodrębnionego rachunku dochodów Gminnego Przedszkola
w wysokości 15,98 zł / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284, plik (...), plik sprawozdanie finansowe, str. 12/.

Plan dochodów budżetowych wynosił 77.050.00 zł. W rozdziale 80104 – Przedszkole pozyskano następujące dochody: opłaty od rodziców za wyżywienie dzieci
w przedszkolu w kwocie 35.529 zł, zajęcia dodatkowe z języka angielskiego i rytmiki
w kwocie 14.190 zł, dochody z oprocentowania środków pozostających na rachunkach bankowych w wysokości 58,42 zł. W roku 2013 wydano na zakup środków żywności kwotę 776,34 zł, za usługi cateringowe zapłacono 35.120,10 zł, za zajęcia dodatkowe z języka angielskiego i rytmiki zapłacono 13.865,00 zł / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284; plik (...), plik sprawozdanie finansowe, str. 55/.

Faktyczna liczba dzieci uczęszczających do placówki niepublicznej Przedszkole nr (...) w W. w poszczególnych miesiącach w 2013 r. kształtowała się następująco:

-

w styczniu liczba dzieci wynosiła 15, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 7,
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w lutym liczba dzieci wynosiła 15, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 7
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w marcu liczba dzieci wynosiła 15, w tym z Gminy (...), z innych gmin 7
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w kwietniu liczba dzieci wynosiła 15, w tym z Gminy (...), z innych gmin 7
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w maju liczba dzieci wynosiła 16, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 8
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w czerwcu liczba dzieci wynosiła 16, w tym z Gminy (...), z innych gmin 8
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w lipcu liczba dzieci wynosiła 16, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 8
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w sierpniu liczba dzieci wynosiła 16, w tym z Gminy (...), z innych gmin 8
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

- we wrześniu liczba dzieci wynosiła 17, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 12 (w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w październiku liczba dzieci wynosiła 18, w tym z Gminy (...), z innych gmin 12 (w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w listopadzie liczba dzieci wynosiła 20, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 14 (w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w grudniu liczba dzieci wynosiła 20, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 14
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych).

/ dowody: informacje o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do placówki: k. 49-72/.

W roku 2013 Gmina P. wypłaciła dla placówki Przedszkole nr (...) w W. następujące dotacje: za styczeń 9833,25 zł, za luty 9833,25 zł, za marzec 9833,25 zł, za kwiecień 9833,25 zł, za maj 10.488,80 zł, za czerwiec 10.488,80 zł, za lipiec 10.488,80 zł, za sierpień 10.488,80 zł, za wrzesień 11.144,35 zł, za październik 11.394,90 zł, za listopad 11.768,50 zł, za grudzień 12.661 zł / dowód: okoliczność bezsporna, rozliczenie dotacji udzielonej dla placówki w 2013 r. – k. 10, pisemna opinia biegłej U. P.k. 255-267, k. 291-309 i k. 347-354/.

Zgodnie z uchwałą nr XLII/310/2013 Rady Gminy P. z dnia 30 grudnia 2013 r. – uchwała budżetowa na rok 2014 Gminy P., planowane wydatki w pozycji 80104 – przedszkola wynosiły 3.625.000 zł, w tym dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty 2.500.000 zł oraz środki wypłacane jako zwrot innym gminom wydatków ponoszonych na dzieci zamieszkujące w pozwanej Gminie a uczęszczające do przedszkoli w tych gminach na podstawie porozumień j.s.t. w kwocie 700.000 zł. Planowane dochody budżetu w 2014 r. w pozycji 80104 wynosiły 1.342.368 000, w tym wpływy z usług 28.000 zł. W rozdziale 80146 na dokształcanie i doskonalenie nauczycieli przewidziano wydatki w kwocie 7.000 zł, w rozdziale 80148 na stołówki szkolne i przedszkolne przewidziano łączne wydatki na poziomie kwoty 240.000 zł / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284, plik (...) plik uchwała budżetowa/. Wydatki pokrywane z dochodów zgromadzonych na wydzielonym rachunku jednostek budżetowych zaplanowano na 69.100 zł na wyżywienie (catering i zakup środków spożywczych) /nagranie na płycie CD – k. 284, plik (...) plik uchwała budżetowa /.

Zasady obliczania dotacji w Gminie P. uległy zmianie w lipcu 2014 r. W dniu 24 czerwca 2014 r. weszła w życie Uchwała Rady Gminy P. z dnia 25 kwietnia
2014 r. nr XLVII/366/2014 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy P. oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Zgodnie z § 4 ust. 2 ww. Uchwały, dotacja dla osoby prowadzącej wychowanie przedszkolne w innych formach wychowania przedszkolnego, tj. w formie punktu przedszkolnego przysługuje na każdego ucznia w wysokości równej 40% wydatków bieżących ponoszonych na jednego ucznia w przedszkolu publicznym prowadzonym przez Gminę P., pomniejszonych o opłatę za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie stanowiące dochody budżetu gminy, zaś na ucznia niepełnosprawnego w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego niepełnosprawnego ucznia przedszkola/oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Gminę P.. Zgodnie z uchwałą budżetową na rok 2014 r. nr XLII/310/2013 Rady Gminy P. z dnia 30 grudnia 2013 r. zaplanowane w roku 2014 dochody w przedszkolach z tytułu wpłat rodziców wyniosły 28.000 zł oraz 69.100 zł /okoliczności bezsporne/.

Faktyczna liczba dzieci uczęszczających do placówki niepublicznej Przedszkole nr (...) w Z. w poszczególnych miesiącach w 2014 r. kształtowała się następująco:

-

w styczniu liczba dzieci wynosiła 20, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 14,
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w lutym liczba dzieci wynosiła 20, w tym z Gminy (...), z innych gmin 14
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w marcu liczba dzieci wynosiła 20, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 14
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w kwietniu liczba dzieci wynosiła 20, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 13
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w maju liczba dzieci wynosiła 20, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 13
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w czerwcu liczba dzieci wynosiła 23, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 15
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w lipcu liczba dzieci wynosiła 24, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 15
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w sierpniu liczba dzieci wynosiła 24, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 15
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

- we wrześniu liczba dzieci wynosiła 14, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 8 (w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w październiku liczba dzieci wynosiła 14, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 8 (w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w listopadzie liczba dzieci wynosiła 14, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 8 (w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych),

-

w grudniu liczba dzieci wynosiła 14, w tym z Gminy S. (...), z innych gmin 8
(w grupie nie było dzieci niepełnosprawnych).

/ dowody: informacje o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do placówki: 73-90/.

W roku 2014 Gmina P. wypłaciła dla placówki Przedszkole nr (...) w W.następujące dotacje: 12406,20 zł, za luty 12406,20 zł, za marzec 12406,20 zł, za kwiecień 12406,20 zł, za maj 12406,20 zł, za czerwiec 14267,13 zł, za lipiec 14.887,44 zł, za sierpień 14.887,44 zł, za wrzesień 8684,34 zł, za październik 8684,34 zł, za listopad 8684,34 zł, za grudzień 8684,34 zł / dowód: okoliczność bezsporna, rozliczenie dotacji udzielonej dla placówki w 2014 r. – k. 12, pisemna opinia biegłej U. P. k. 255-267, k. 291-309 i k. 347-354/.

Zgodnie z uchwałą budżetową na rok 2015 Gminy P. nr IV.10.2014 z dnia
20 grudnia 2014 r., planowane dochody budżetu Gminy P. w 2015 r. w pozycji 80104 określono na 1.068.332 zł, planowane wydatki w pozycji 80104 – przedszkola wynosiły 3.093.731,93 zł, w tym dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty 1.858.567,03 zł. Środki wypłacane jako zwrot innym gminom wydatków ponoszonych na dzieci zamieszkujące w pozwanej Gminie, a uczęszczające do przedszkoli
w tych gminach, na podstawie porozumień j.s.t. w wysokości 810.164,90 zł. W rozdziale 80146 na dokształcanie i doskonalenie nauczycieli przewidziano 8.900 zł, a w rozdziale 80148 na stołówki szkolne i przedszkolne przewidziano 295.000 zł / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284; plik (...), plik „uchwała budżetowa”/.

Plan dochodów budżetowych na początku roku 2015 r. Gminnego Przedszkola został określony na 65.100 zł, od 1 stycznia do 31 sierpnia 2015 r. dochody zostały zwiększone
o 50 zł. Plan wydatków budżetowych na początku roku został określony na 65.100 zł, po stronie wydatków od 1 stycznia do 31 sierpnia 2015 r. został zwiększony o 50 zł – wydatki bieżące. W rozdziale 80104 przedszkole pozyskało następujące dochody: opłaty od rodziców za wyżywienie dzieci w przedszkolu w kwocie 28.386 zł, odsetki od nieterminowych wpłat
z tytułu opłat 1,81 zł, dochody z oprocentowania środków pozostających na rachunkach bankowych w wysokości 12,89 zł. W okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2015 r. na zakup żywności dla przedszkolaków wydano kwotę 901,45 zł, za usługi cateringowe zapłacono 27.488,30 zł. Pozostałość środków w kwocie 10,95 zł wpłacono do budżetu gminy / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284, plik (...), plik „sprawozdanie finansowe” /.

Od dnia 1 września 2015 r. na terenie Gminy P. zostało utworzone drugie przedszkole publiczne. W związku z tym utworzony został Zespół Szkolno-Przedszkolny
w S., w skład którego wchodziły m.in. dwa przedszkola gminne tj. Gminne Przedszkole w N. funkcjonujące od 1 września 2011 r. oraz przedszkole nowo powstałe od 1 września 2015 r. / dowód: pismo Urzędu Gminy P. z 16.02.2017 r. –
k. 27/.

W roku 2015 Gmina P. wypłaciła dla placówki Przedszkole nr (...)’ w W.następujące dotacje: w styczniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 14 a wypłacona dotacja wynosiła 8881,18 zł; w lutym liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 14 a wypłacona dotacja wynosiła 8881,18 zł;
w marcu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 16 a wypłacona dotacja wynosiła 10.149,92 zł, w kwietniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 16
a wypłacona dotacja wynosiła 10.149,92 zł; w maju liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 18 a wypłacona dotacja wynosiła 11.418,66 zł; w czerwcu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 18 a wypłacona dotacja wynosiła 11.418,66 zł;
w lipcu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 21 a otrzymana dotacja wynosiła 13.321,77 zł; w sierpniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 19 a otrzymana dotacja wynosiła 12.053,03 zł; we wrześniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 11 a otrzymana dotacja wynosiła 4.712,95 zł, w październiku liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 11 a otrzymana dotacja wynosiła 4.712,95 zł;
w listopadzie liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 12 a otrzymana dotacja wynosiła 5.141,40 zł; w grudniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 11
a otrzymana dotacja wynosiła 4.712,95 zł / dowód: okoliczność bezsporna, informacje o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do placówki k.91-102, rozliczenie dotacji udzielonej dla placówki w 2015 r. – k. 13-14, pisemna opinia biegłej U. P. k. 255-267, k. 291-309 i k. 347-354/.

Zgodnie z uchwałą budżetową na rok 2016 Gminy P. nr XV.111.2015 z dnia 17 grudnia 2015 r., planowane dochody budżetu w 2016 r. w pozycji 80104 określono na 723.470 zł, planowane wydatki w pozycji 80104 – przedszkola wynosiły 1.878.213 zł, w tym dotacja celowa przekazana gminie na zadanie bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego 500.000 zł oraz dotacja podmiotowa
z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty w kwocie 474.957 zł. W rozdziale 80146 na dokształcanie i doskonalenie nauczycieli przewidziano wydatki w ogólnej kwocie 5.900 zł, w rozdziale 80148 na stołówki szkolne i przedszkolne przewidziano 399.600 zł.
W uchwale przewidziano także wydatek w kwocie 15.000 zł na remont szatni i schodów
w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w P. / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284; plik (...)2016”, plik „uchwała budżetowa”/ . Zaplanowane w 2016 r. dochody
z tytułu wpłat rodziców wyniosły 45.480 zł tytułem opłaty za zajęcia ponad limit 5 godzin oraz 66.000 zł z tytułu wyżywienia / dowód: nagranie na płycie CD – k. 284; plik (...), plik „sprawozdanie finansowe ”, plik uchwała budżetowa).

W roku 2016 Gmina P. wypłaciła dla placówki Przedszkole nr (...)’ w W.następujące dotacje: w styczniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 14 a wypłacona dotacja wynosiła 8881,18 zł; w lutym liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 14 a wypłacona dotacja wynosiła 8881,18 zł;
w marcu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 16 a wypłacona dotacja wynosiła 10.149,92 zł; w kwietniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 16
a wypłacona dotacja wynosiła 10.149.92 zł; w maju liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 18 a wypłacona dotacja wynosiła 11.418,66 zł; w czerwcu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 18 a wypłacona dotacja wynosiła 11.418,66 zł;
w lipcu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 21 a wypłacona dotacja wynosiła 13.321,77 zł; w sierpniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 19 a wypłacona dotacja wynosiła 12.053,03 zł, we wrześniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 11 a wypłacona dotacja wynosiła 4712,95 zł; w październiku liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 11 a wypłacona dotacja wynosiła 4.712,95 zł; w listopadzie liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 12 a wypłacona dotacja wynosiła 5.141,40 zł; w grudniu liczba dzieci uczęszczających do placówki wynosiła 11 a wypłacona dotacja wynosiła 4.712,95 zł / dowód: okoliczność bezsporna, informacje o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do placówki k. 103-114/, rozliczenie dotacji udzielonej dla placówki w 2015 r. – k. 13-14, pisemna opinia biegłej U. P.k. 255-267, k. 291-309 i k. 347-354/.

J. S. prowadzący placówkę przedszkolną Przedszkole nr (...) w W.ze środków z dotacji otrzymywanych od Gminy P. pokrywał głównie wynagrodzenia personelu, koszty eksploatacyjne budynku, opłaty za usługi zewnętrzne (tj. zajęcia dodatkowe, teatrzyki. Jeśli dotacje były niższe, to niezbędne wydatki te były pokrywane ze środków własnych podmiotu prowadzącego punkt przedszkolny lub dodatkowe aktywności były ograniczane ze względu na brak środków. Ze środków własnych osób prowadzących punkt przedszkolny finansowane był prace konserwatorskie, zakup pomocy dydaktycznych / dowód: zeznania świadka J. S. k. 487-490v./.

Według Systemu Informacji Oświatowej na dzień 30 września danego roku, do przedszkoli publicznych na terenie Gminy P. uczęszczało: w 2011 r. 35 dzieci,
w 2012 r. 30 dzieci, w 2013 r. 40 dzieci, w 2015 r. 76 dzieci, w 2016 r. 92 dzieci / dowód: pismo
z 16.02.2017 r. – k. 27/.

W latach 2012-2016 placówki przedszkolne na terenie Gminy P. nie były wyposażone w kuchnie czy stołówki, wyżywienie dzieci funkcjonowało na zasadzie korzystania z usług cateringowych finansowanych przez rodziców. W tym celu w 2011 r. Gmina wyodrębniła osobny rachunek bankowy. Wpłaty rodziców nie wchodziły w skład dochodów Gminy, rachunek ten był częścią budżetu. Opłaty za wyżywienie były planowane jako dochody pozabudżetowe. Przedszkole, dla którego funkcjonował rachunek, miał swój własny plan finansowy. W tym okresie Gmina P. nie planowała wydatków na dokształcanie nauczycieli przedszkoli. W celu ujęcia środków na ten cel, konieczny był wniosek dyrektora placówki, który nie wnioskował o takie środki. W przedszkolach odbywały się zajęcia dodatkowe finansowane przez rodziców, a wpłaty na ten cel były uiszczane na wyodrębniony rachunek bankowy. W niektórych latach zajęcia dodatkowe były finansowane ze środków przedszkola, te dochody nie były doliczane do ogólnych dochodów Gminy. Jedno z przedszkoli mieściło się w budynku remizy strażackiej, stanowiącym własność Gminy, który był użytkowany przez dwa podmioty, wobec czego wydatki podzielone były po połowie, analogicznie jak powierzchnia budynku / dowód: zeznania świadka J. A. – k. 398-400/.

J. S. składał w latach 2012-2016 wnioski o przyznanie dotacji podmiotowo – celowej przekazywaną przez pozwaną Gminę i otrzymywał ją w wysokości w stosunku do liczby dzieci z gminy w przedszkolu niepublicznym / dowody: zeznania świadka A. M. – k. 398-400, zeznania świadka J. S. k. 487-490v /.

Na podstawie umowy powierniczego przelewu wierzytelności zawartej w dniu
28 lutego 2018 r. J. S. (cedent) przeniósł na (...) S.A. (cesjonariusz) wierzytelność odszkodowawczą według Gminy P., stanowiącą równowartość różnicy pomiędzy wypłaconymi mu dotychczas dotacjami w związku z prowadzeniem niepublicznego przedszkola pn. Przedszkole nr (...)’ w W.a dotacjami należnymi, obliczonymi zgodnie z ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wraz ze wszystkimi związanymi z nią prawami za lata 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016. W umowie postanowiono, że cesjonariusz nabywa powyższą wierzytelność w celu jej dochodzenia i zaspokojenia oraz zobowiązuje się do prowadzenia działań zmierzających do odzyskania wierzytelności w imieniu własnym, lecz na rachunek cedenta .

Zgodnie z oświadczeniem, dokonał on cesji wierzytelności na rzecz spółki (...) S.A. z siedzibą we Z., jaka przysługiwała jej względem Gminy P. z tytułu odszkodowania za nienależyte wykonanie obowiązku wypłaty dotacji podmiotowo-celowych dla przedszkoli niepublicznych, stanowiącą równowartość różnicy pomiędzy wypłaconymi mu dotacjami, a dotacjami należnymi, obliczonymi zgodnie z ustawą z dnia 7 września 1991 r.
o systemie oświaty wraz ze wszystkimi związanymi z nią prawami za rok: 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 r., celem jej dochodzenia. W związku z tym, wnosiła
o dokonanie płatności bezpośrednio na rachunek cesjonariusza / dowód: okoliczności bezsporne, zawiadomienie o cesji k. 123, załącznik do umowy powierniczego przelewu wierzytelności k. 172/.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2018 r. pełnomocnik (...) S.A. zawiadomił Urząd Gminy P. o dokonaniu przez J. S. cesji wierzytelności na rzecz (...) S.A. oraz wezwał Urząd Gminy do zapłaty kwoty 197.290,65 zł w związku z przyznaniem i wypłatą przez Urząd Gminy dotacji podmiotowych w zaniżonej wysokości w latach 2012, 2013, 2014, 2015, 2016. W piśmie wskazano, że niedopłata wynosi za 2012 r. 48.938,92 zł, za 2013 r. 78.623,45 zł, za 2014 r. 21.692,76 zł, za 2015 r. 11.699,04 zł, za 2016 r. 36.336,48 zł. Do pisma został załączony dokument zatytułowany „Zawiadomienie o cesji” z dnia 28 lutego 2018 r., podpisany przez P. F., w którym J. S. oświadczył, że dokonał on cesji wierzytelności na rzecz spółki (...) S.A. z siedzibą we Z., jaka przysługiwała mu względem Gminy P. z tytułu odszkodowania za nienależyte wykonanie obowiązku wypłaty dotacji podmiotowo-celowych dla przedszkoli niepublicznych, stanowiącą równowartość różnicy pomiędzy wypłaconymi mu dotacjami a dotacjami należnymi, obliczonymi zgodnie z ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wraz ze wszystkimi związanymi z nią prawami za rok: 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 r., celem jej dochodzenia. W tym zawiadomieniu o cesji J. S. wnosił o dokonanie płatności kwoty dłużnej bezpośrednio na rachunek cesjonariusza / dowody: pismo z 19.04.2018 r. – k. 115-22, zawiadomienie o cesji – k. 123/.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów.

Sąd uznał za wiarygodne obiektywne dowody z wymienionych dokumentów (z tym dokumentów zapisanych w formie elektronicznej na płycie CD), ponieważ nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności i nie były kwestionowane przez strony postępowania.

Sąd dał w całości wiarę zeznaniom świadka A. M., w których świadek opisała zasady planowania przez Gminę P. wydatków na utrzymanie publicznych przedszkoli w okresie, którego dotyczył pozew. Zeznania świadka korespondowały z dokumentami stanowiącymi materiał dowodowy sprawy, wobec czego były wiarygodne.

Nie budziły również wątpliwości zeznania świadka J. S., w których świadek opisał sposób finansowania przez niego wydatków związanych z prowadzeniem przedmiotowego punktu przedszkolnego, w tym finansowania wydatków, które nie były pokrywane z dotacji oświatowej.

Sąd uznał za nieprzydatną do rozstrzygnięcia opinię biegłej sądowej z zakresu rachunkowości budżetowej i finansów publicznych U. P., w której biegła obliczyła wysokość dotacji oświatowej należnej podmiotowi prowadzącemu niepubliczne Przedszkole nr (...) w W. w latach 2012-2016. W opinii biegła dokonała obliczeń stawek należnej dotacji oświatowej w poszczególnych latach, zgodnie z obowiązującymi wówczas regulacjami prawnymi, na podstawie określonych kategorii wydatków na przedszkola publiczne w pozwanej Gminie. Jednak biegła przy ustalaniu podstawy naliczania dotacji dla przedszkola niepublicznego nie uwzględniła zmiany przepisów ustawowych w tym zakresie tj. zmian wprowadzonych ustawą z dnia 13 czerwca 2013 roku –art. 14 i ustawę z dnia 23 czerwca 2016 roku- art. 78 c. Opinia zresztą była kwestionowana przez stronę pozwaną, wskazując, iż:

-biegła przyjęła błędną liczbę dzieci w przedszkolach publicznych;

- biegła przyjęła do podstawy wydatki nie ustalone w budżecie i finansowane przez rodziców (żywienie;

- biegła nie odliczyła od podstawy wpłat rodziców za korzystanie z przedszkoli publicznych.

Chociaż biegła U. P.wskazała w swojej opinii, iż dotacje wypłacone J. S.były zaniżone, to wnioski te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego sporu, o czym będzie mowa poniżej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W pierwszym rzędzie należało odnieść się do kwestii dopuszczalność drogi sądowej
w sprawie o zapłatę dotacji oświatowej za okres sprzed 1 stycznia 2017 r., tj. sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r., nowelizującej ustawę z 7 września 1991 r.
o systemie oświaty, którą dopiero – wprowadzając art. 90 ust. 11 do wskazanej ustawy – przesądzono, że czynności związane z przyznaniem dotacji są czynnościami z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jako że niniejsza sprawa dotyczy dotacji za lata 2012-2016 r, to wskazać trzeba, że zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym według stanu na dzień 1 stycznia 2012 r. (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r., nr 56, poz. 458, ze zm.), niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. W myśl art. 90 ust. 2b tejże ustawy, dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia
w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym, że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego – pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola publicznego, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego. Natomiast w myśl art. 90 ust. 2d ustawy, osoba prowadząca wychowanie przedszkolne w formach, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 14a ust. 7, otrzymuje na każdego ucznia objętego tą formą wychowania przedszkolnego dotację z budżetu gminy w wysokości nie niższej niż 40% wydatków bieżących ponoszonych na jednego ucznia w przedszkolu publicznym prowadzonym przez gminę, z tym, że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę – pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczną formę wychowania przedszkolnego poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia
30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola publicznego podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego.

Dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty). Dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania
i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty).

Przy rozstrzyganiu o kwestii dopuszczalności drogi sądowej odwołać należy się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, który opowiedział się za dopuszczalnością drogi sądowej
w tego rodzaju sprawach (por. orz. SN z 03.01.2007 r., IV CSK 312/06; z 04.09.2008 r.,
IV CSK 204/08; z 20.06.2013 r., IV CSK 696/12; z 26.03.2015 r., V CSK 376/14;
z 23.10.2019 r., I CSK 421/18; z 08.05.2019 r., V CSK 130/18; z 08.11.2019 r., III CZP 29/19). Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że dopiero dodany z dniem 1 stycznia 2017 r., na podstawie ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 1010), art. 90 ust. 11 ustawy o systemie oświaty jednoznacznie przesądził, że przyznanie dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-8 ustawy, a zatem także dotacji dla przedszkoli niepublicznych, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ten przepis został następnie, z dniem 1 stycznia 2018 r., uchylony przez art. 80 pkt 16 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2203), a regulację w nim zawartą przeniesiono do art. 47 ustawy
o finansowaniu zadań oświatowych, zgodnie z którym, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa
w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.). Stosownie do art. 91 ust. 2 tej ustawy, do wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2018 r. postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości lub przekazania dotacji na rok 2017 lub lata wcześniejsze stosuje się przepisy dotychczasowe (zob. orz. SN z 28.04.2021 r., I CSKP 50/21). W uchwale z dnia
8 listopada 2019 r., III CZP 29/19, Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2203) nie wyłącza drogi sądowej do dochodzenia po dniu 1 stycznia 2018 r. w postępowaniu przed sądem powszechnym roszczeń dotyczących dotacji przyznawanych niepublicznym przedszkolom w okresie przed dniem 1 stycznia 2017 r. na podstawie ustawy z dnia
7 września 1991 r. o systemie oświaty. Sąd Najwyższy wskazał, że rozstrzygnięcie przez ustawodawcę wątpliwości co do charakteru czynności, jaką jest wypłacenie dotacji oświatowej, przez opowiedzenie się za jej administracyjnoprawnym charakterem i dopuszczalnością drogi sądowo-administracyjnej w związku z odmową jej podjęcia, nie może wiązać się z wyłączeniem drogi sądowej w sprawach o zasądzenie kwot odpowiadających należnym, chociaż nieprzekazanym dotacjom, na zadania, które zostały zrealizowane przez uprawnionego do dotacji w okresie przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2016 r., a zatem w okresie do dnia 31 grudnia 2016 r.. Także po wejściu w życie ustawy nowelizującej z 2016 r. podmioty, które nie domagają się zasądzenia dotacji należnej na konkretny rok budżetowy, lecz skompensowania im własnych wydatków, które poczyniły na realizację zadań publicznych w warunkach, gdy mogły słusznie oczekiwać ustalenia i wpłacenia im na ten cel dotacji, mogą dochodzić przysługujących im roszczeń przed sądami powszechnymi za okres przed dniem 1 stycznia 2017 r.

Ostatecznie w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że do niewypłaconych części dotacji za okres przed 1 stycznia 2017 r. właściwym jest sąd powszechny i stanowisko takie zajmuje również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, uznając dopuszczalność drogi sądowej w tym zakresie. Administracyjna droga dochodzenia niewypłaconej części dotacji została dopiero przesądzona poprzez wprowadzenie art. 90 ust. 11 ustawy o systemie oświaty, dodanym ustawą z dnia 23 czerwca 2016 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

W orzecznictwie zarysowały się przy tym dwie koncepcje co do charakteru roszczenia o zapłatę dotacji oświatowej za okres sprzed 1 stycznia 2017 r. Pierwsza z nich zakłada, że podstawę takiego roszczenia stanowi przepis art. art. 471 k.c. w związku z art. 90 ust. 1 i 2b ustawy o systemie oświaty. Przyjmuje się tu, że przepis art. 90 ustawy o systemie oświaty kreuje pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego właściwą do wypłaty dotacji a osobą prowadząca placówkę niepubliczną uprawnioną do otrzymania takiej dotacji stosunek cywilnoprawny odpowiadający cechom zobowiązania w rozumieniu art. 353 § 1 k.c. (zob. orz. SN z 27.03.2019 r., V CSK 101/18 i z 09.06.2021 r., V CSKP 74/21). W takiej sytuacji żądanie zapłaty zmierza do należytego wykonania tego zobowiązania, czyli ma na celu pełną realizację obowiązku obciążającego dłużnika obowiązanego do zapłaty dotacji – względem wierzyciela, czyli beneficjenta dotacji. Z niewykonaniem takiego publicznego zobowiązania można wiązać określone w prawie cywilnym konsekwencje przewidziane w art. 471 k.c. na okoliczność niewykonania zobowiązań wywodzących się z różnych źródeł, gdyż powstają one w sferze majątkowej, a zatem normowanej prawem prywatnym realizującego zadania publiczne i uprawnionego do dotacji. Żądaniem nie jest wypłacenie dotacji, ale odszkodowania za niezgodne z prawem pozbawienie należnej kwoty. Warunkiem skutecznego dochodzenia takiego roszczenia jest jednak stwierdzenie, że zadanie publiczne zostało wykonane w taki sposób i w takim stopniu, w jakim byłoby wykonane przy wykorzystaniu dotacji, której realizujący zadanie mógł zasadnie oczekiwać ( tak SN w orz.
z 09.06.2021 r., V CSKP 74/21 i Sąd Apelacyjny w Warszawie w orz. z 30.12.2021 r., V ACa 428/20). Tym samym odrzucona została pojawiająca się wcześniej w orzecznictwie koncepcja, że żądanie odszkodowania w następstwie nieprzyznania dotacji jest tożsame
z żądaniem zapłaty dotacji.

Według drugiej koncepcji, która pojawiła się w nowszym orzecznictwie, w przypadku dochodzenia odszkodowania przez podmiot uprawniony, któremu wypłacono dotację oświatową w zaniżonej wysokości, odpowiedzialność ta nie może wynikać z art. 471 k.c., gdyż unormowania dotyczące dotacji oświatowej nie kreują zobowiązania cywilnoprawnego między podmiotem publicznoprawnym i beneficjentem dotacji. Podstawą prawną żądania zapłaty odszkodowania powinny być przepisy o odpowiedzialności odszkodowawczej deliktowej (in casu art. 417 § 1 k.c.). Niewypłacenie przez podmiot publicznoprawny odpowiedniej kwoty dotacji stanowi jedynie źródło szkody (zdarzenie szkodzące), a zatem poszkodowany na zasadach ogólnych musi podnieść i wykazać, że poniósł szkodę w określonej wysokości. Szkodą nie jest samo nieotrzymanie świadczenia publicznoprawnego w należnej wysokości. W ramach procesu o odszkodowanie konieczne jest wykazanie np., że osoba prowadząca przedszkole w celu realizacji zadań oświatowych, które powinny były zostać sfinansowane z dotacji, wobec niewypłacenia dotacji w należnej wysokości, zaangażowała inne środki, co spowodowało doznanie przez tę osobę określonego uszczerbku majątkowego. Szkoda taka z reguły wynikać może z przeznaczenia prywatnych środków podmiotu prowadzącego przedszkole na pokrycie wydatków wiążących się z tą sferą działalności placówki, która powinna zostać sfinansowana z dotacji oświatowej, względnie z zaciągnięcia na te potrzeby zobowiązań oraz poniesionych w związku z nimi kosztów ( tak SN w orz. z 15.06.2022 r., II CSKP 380/22 i Sąd Apelacyjny w Łodzi z 30.01.2023 r., I ACa 1531/22).

W rozpatrywanej sprawie powódka ostatecznie w piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2023 r. powołała, jako podstawę dochodzonego roszczenie o zapłatę różnicy między dotacją należną a faktycznie wypłaconą, odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanej Gminy wynikającą z art. 471 k.c. w zw. z art. 90 ust. 2d ustawy o systemie oświaty, podnosząc, że szkoda równa jest różnicy między dotacją należną a faktycznie wypłaconą, bowiem J. S., prowadzący niepubliczny punkt przedszkolny, musiał zaangażować własne środki na realizację zadania publicznego w miejsce niewypłaconej dotacji. W związku z taką (ostatecznie) konstrukcją roszczenia należało uznać, że w rozpatrywanej sprawie droga sądowa jest dopuszczalna.

Kolejną kwestią, którą należało rozstrzygnąć, była legitymacja procesowa czynna po stronie powodowej spółki. Legitymacja procesowa czynna po stronie powodowej jest materialnoprawną kwalifikacją strony i pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego co do istoty sprawy. Po to by ochrona prawna mogła być przez sąd udzielona, z żądaniem jej udzielenia musi wystąpić osoba do tego uprawniona. Tym uprawnieniem jest właśnie legitymacja procesowa czynna. Analogicznie, legitymacja procesowa bierna oznacza, że powództwo zostało skierowane przeciwko właściwemu podmiotowi. Legitymacja procesowa jest przesłanką merytoryczną, o której istnieniu przesądzają przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym, nie zaś przepisy procesowe – a jej brak prowadzi do oddalenia powództwa .

W niniejszej sprawie powództwo zostało wywiedzione przez spółkę akcyjną (...), natomiast uprawnienie do dochodzenia niewypłaconej części dotacji związane było
z prowadzeniem placówki – niepublicznego punktu przedszkolnego o nazwie Przedszkole nr (...)’ w W.. W okresie od dnia 29 września 2005 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. placówka ta była prowadzona przez J. S..

Powodowa spółka twierdziła, że nabyła roszczenia wynikające z wypłaty dotacji
w zaniżonych kwotach na podstawie umowy powierniczego przelewu wierzytelności. Na istotę tego rodzaju umowy zwrócono uwagę w dotychczasowym orzecznictwie, podkreślając, że istotą powierniczego przelewu wierzytelności jest cel związany z windykacją i związku
z tym, że umowa taka nie jest uregulowany w przepisach prawa, określana jest umową nienazwaną. Nie dochodzi tutaj do sprzedaży wierzytelności, a do jej przelewu. W praktyce przelew powierniczy nie jest niczym innym jak zleceniem windykacji należności
z przeniesieniem na windykatora praw przysługujących wierzycielowi. Istotnym celem umów o powierniczy przelew wierzytelności jest z reguły ściągnięcie wierzytelności od dłużnika przez jej nabywcę (cesjonariusza) i następnie przekazanie należności wierzycielowi (cedentowi). Konstrukcja takiej umowy powierniczego przelewu w celu wyegzekwowania wierzytelności polega na tym, że wierzyciel przelewa wierzytelność na zleceniobiorcę (cesjonariusza) przede wszystkim po to, aby ten ostatni ściągnął należność od dłużnika i wydał pierwotnemu wierzycielowi (cedentowi) uzyskane świadczenie, ale z zachowaniem określonych umową reguł (tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w orz. z 23.07.2021 r. I ACa 30/21).

Powódka wywodziła swoje uprawnienie do dochodzenia sumy odpowiadającej niewypłaconej, a należnej (zdaniem powódki) dotacji oświatowej z umowy powierniczego przelewu wierzytelności, zawartej w dniu 28 lutego 2018 r. pomiędzy J. S.
a (...) S.A. Z treści tej umowy wynika, że na jej podstawie J. S. (cedent) przeniósł na (...) S.A. (cesjonariusz) wierzytelność odszkodowawczą wobec Gminy P., stanowiącą równowartość różnicy pomiędzy wypłaconymi mu dotychczas dotacjami w związku z prowadzeniem niepublicznego przedszkola nr (...)’ w W. a dotacjami należnymi, obliczonymi zgodnie z ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wraz ze wszystkimi związanymi z nią prawami – za lata 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 w celu jej dochodzenia i zaspokojenia. Zwrócić trzeba uwagę, że
w w/w umowie powierniczego przelewu wierzytelności J. S. występuje wyłącznie w imieniu własnym i dokonuje przelewu wierzytelności przysługującej wyłącznie jemu, jako organowi prowadzącemu niepubliczne przedszkole. Wobec tego na mocy powyższej umowy powierniczego przelewu wierzytelności powodowa spółka nabyła opisaną tam wierzytelność odszkodowawczą przysługującą w związku z prowadzeniem przedszkola niepublicznego, wynikającą z zaniżonych (ewentualnie) dotacji oświatowych, w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2016 r. W tej sytuacji, (...) S.A. była legitymowana do dochodzenia roszczeń związanych z ewentualnym zaniżeniem dotacji za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2016 r.

Przechodząc do oceny zasadności dochodzonego przez powodową spółkę roszczenia należy na wstępie wskazać, że zgodnie z art. 90 ust. 2b u.s.o. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2017 r. niepubliczne przedszkola niebędące przedszkolami specjalnymi, niespełniające warunków, o których mowa w art. 90 ust. 1b u.s.o., otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości nie niższej niż 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji informację o planowanej liczbie uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, w którym zaplanowane wydatki bieżące finansowane z użyciem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej nie przekraczają wartości 50% jego zaplanowanych wydatków bieżących, niebędącego przedszkolem specjalnym, kwotę dotacji określa się w wysokości nie niższej niż 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli w najbliższej gminie prowadzącej przedszkole, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.

Cytowany wyżej przepis nie może stanowić samoistnej podstawy roszczenia „o wypłatę dotacji”. Początkowo przyjmowane zapatrywanie, że między podmiotem publicznoprawnym jako obowiązanym oraz beneficjentem dotacji jako uprawnionym powstaje stosunek cywilnoprawny, zostało zweryfikowane na rzecz stanowiska o administracyjnoprawnym charakterze stosunku dotacji oświatowej i zakwestionowania zapatrywania o cywilnoprawnej naturze roszczenia mającego wynikać z art. 90 ust. 2 i 3 u.s.o. (por. wyroki Sądu Najwyższego z 3 stycznia 2007 r., IV CSK 312/06; z 9 lipca 2020 r., V CSK 502/18).

W wyroku Sądu Najwyższego z 9 lipca 2020 r., V CSK 502/18, zwrócono uwagę, że regulacje dotyczące dotacji oświatowej nie stanowią podstawy zobowiązania między podmiotem publicznoprawnym i beneficjentem dotacji mającego charakter cywilnoprawny, lecz publicznoprawny. Reguły dotyczące wypłaty dotacji, a w szczególności reguła roczności, nie pozwalają przyjąć - przynajmniej co do zasady - że osoba prowadząca przedszkole, której wypłacono zaniżoną dotację, może domagać się jej wypłaty po upływie roku budżetowego. Mimo że art. 90 u.s.o. był źródłem powstającego z mocy prawa zobowiązania o charakterze publicznoprawnym, w którym odpowiednikiem obowiązku wypłaty dotacji było publiczne prawo podmiotowe do dotacji, to z upływem roku budżetowego wykonanie tego publicznoprawnego obowiązku staje się w zasadzie prawnie niemożliwe, w związku z czym zobowiązanie należy uznać za definitywne niewykonane.

W uchwale z 8 listopada 2019 r., III CZP 29/19 (OSNC 2020, nr 7-8, poz. 56), Sąd Najwyższy uznał, że art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm.) nie wyłącza drogi sądowej do dochodzenia po 1 stycznia 2018 r. w postępowaniu przed sądem powszechnym roszczeń dotyczących dotacji przyznawanych niepublicznym przedszkolom w okresie przed 1 stycznia 2017 r. na podstawie ustawy o systemie oświaty.

W obecnym stanie prawnym w postępowaniu cywilnym mogą być dochodzone jedynie roszczenia o odszkodowanie o naprawienie szkody wynikłej z niedokonania przez podmiot publicznoprawny zapłaty dotacji w należnej beneficjentowi wysokości. Innymi słowy, beneficjentowi dotacji nie służy roszczenie o jej wypłatę, ale roszczenie odszkodowawcze za szkodę wywołaną niewypłaceniem dotacji w należnej wysokości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2023 r. II CSKP 984/22).

Stanowisko to dominuje obecnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i jasno wynika, z niego, że jednostka samorządu terytorialnego, która nie wypłaciła beneficjentowi dotacji oświatowej kwoty dotacji w pełnej, należnej mu wysokości, po upływie roku, na który dotacja została przyznana, ponosi względem beneficjenta dotacji odpowiedzialność odszkodowawczą; źródłem tej odpowiedzialności jest art. 417 § 1 k.c. (tak wyrok z 15 czerwca 2022 r., II CSKP 380/22, OSNC 2023, nr 2, poz. 19, tak też m.in. wyroki: z 11 października 2022 r., II CSKP 158/22; z 8 grudnia 2022 r., II CSKP 668/22; z 8 lutego 2023 r. II CSKP 984/22 ).

Sąd Okręgowy podziela przedstawiony pogląd judykatury.

Podstawę odpowiedzialności pozwanej jednostki samorządu terytorialnego stanowi zatem art. 417 § 1 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Analiza przepisu art. 417 k.c. wskazuje, że przesłankami odpowiedzialności deliktowej jednostki samorządu terytorialnego są powstanie szkody, wyrządzenie szkody czynem niedozwolonym polegającym na bezprawnym działaniu lub zaniechaniu podmiotu wykonującego w imieniu jednostki samorządu terytorialnego władzę publiczną oraz normalny związek przyczynowy pomiędzy tak rozumianym czynem niedozwolonym, a powstaniem szkody.

Znaczenie przypisywane pojęciu związku przyczynowego oraz szkody na tle komentowanego przepisu nie odbiega od znaczenia tych terminów na tle odpowiedzialności za czyny niedozwolone (art. 361 k.c.). Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swoich działań i zaniechań. Kompensacja szkody obejmuje poniesione straty ( damnum emergens) oraz utracone korzyści ( lucrum cessans) (tak: Kodeks cywilny. Komentarz, red. dr hab. Konrad Osajda, rok 2019, wyd. 21, Sip Legalis).

Na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 października 2016 r. (sygn. akt I CSK 707/15) odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego łączy się wyłącznie z takim działaniem lub zaniechaniem organów władzy publicznej, które są niezgodne z prawem. Nieprawidłowość w działaniu władzy publicznej może przybrać postać naruszeń konstytucyjnych praw i wolności, konstytucyjnych zasad funkcjonowania władzy publicznej, uchybień określonych w ustawach zwykłych, aktach wykonawczych, jak i uchybień normom pozaprawnym, w różny sposób powiązanych z normami prawnymi. Przy ocenie przesłanki bezprawności niezbędne jest zatem odróżnienie czynności podejmowanych w wykonaniu ustawowych obowiązków od zachowań będących ich naruszeniem. Ponadto nie każde naruszenie prawa będzie stanowiło podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej na gruncie art. 417 § 1 k.c., a jedynie takie, które stanowiło warunek konieczny powstania uszczerbku poszkodowanego i którego normalnym następstwem w danych okolicznościach jest powstanie szkody (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2016 r., I CSK 707/15, SiP Legalis nr 1526342).

Przyznanie i wypłacenie dotacji w zaniżonej wysokości, ustalonej niezgodnie z zasadami określonymi w art. 90 u.s.o., może być zakwalifikowane jako przypadek niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. Nie ma znaczenia okoliczność, że obowiązek określony w art. 90 ust. 1, 2b i 3c u.s.o. powstaje tylko między jednostką samorządu terytorialnego a osobą prowadzącą przedszkole niepubliczne, która złożyła stosowny wniosek. Liczba adresatów normy wynikającej z przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie wpływa na to, że jej naruszenie ma charakter obiektywnie (a nie tylko względnie) bezprawny. Co więcej, prawidłowa wykładnia art. 90 u.s.o. prowadzi do wniosku, że adresatem wspomnianych unormowań są wszystkie jednostki samorządu terytorialnego, które obowiązane są wszak do zgodnego z prawem przydzielania i wypłacania dotacji oświatowej (wyrok SN z 15 czerwca 2022 r., II CSKP 380/22).

Mimo, że niewypłacenie przez podmiot publicznoprawny kwoty dotacji w odpowiedniej wysokości może stanowić źródło szkody (zdarzenie szkodzące), nie jest jednak jako takie samą szkodą. Zgodnie z obowiązującą na gruncie przepisów odszkodowawczych dyferencyjną metodą ustalania wysokości szkody konieczne jest dla jej wykazania porównanie stanu majątku poszkodowanego, istniejącego w wyniku zdarzenia szkodzącego, z hipotetycznym stanem tego majątku w sytuacji, w której zdarzenie takie nie miało miejsca (zob. np. wyroki SN: z 26 kwietnia 2019 r., V CSK 9/18; z 18 listopada 2021 r., V CSKP 85/21, OSNC 2022, nr 11, poz. 112; z 17 marca 2022 r., II CSKP 482/22).

Wynik takiego porównania może kształtować się różnie w zależności od tego, czy podmiot prowadzący placówkę, wobec nieotrzymania dotacji we wnioskowanej kwocie, realizował zadania oświatowe w zamierzonym zakresie, pokrywając wiążące się z tym koszty z innych środków, czy - przeciwnie - zrewidował pierwotne plany, rezygnując z niektórych zadań i wiążących się z nimi kosztów. Oznacza to, że poszkodowany dochodząc roszczenia indemnizacyjnego na podstawie przepisów o odpowiedzialności deliktowej powinien przytoczyć fakty wskazujące na poniesienie szkody w określonej wysokości ( wyroki SN: z 9 lipca 2020 r., V CSK 502/18; z 15 kwietnia 2021 r., V CSKP 63/21).

Jak natomiast wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 15 czerwca 2022 r., II CSKP 380/22, w zwykłym (zgodnym z prawem) toku czynności środki z dotacji oświatowej, które nie zostały zużyte na wykonanie zadań publicznych, nie stają się źródłem zysku podmiotu uprawnionego. Nie byłoby zatem uzasadnione wypłacanie równowartości tych środków, jako odszkodowania, podmiotowi, który nie zrealizował części celów oświatowych normalnie pokrywanych z dotacji, a w konsekwencji nie poniósł wydatków potrzebnych na ich sfinansowanie.

Zatem to, czy roszczenie powodowej spółki jest usprawiedliwione w zasadzie uzależnione jest od tego, czy zostały przez nią przytoczone fakty pozwalające na ustalenie powstania i rozmiaru szkody oraz prawidłową kwalifikację prawną dochodzonego roszczenia w granicach zakreślonych w art. 321 § 1 k.p.c.

W ocenie Sądu Okręgowego powodowa spółka nie sprostała jednak temu wymogowi. W ramach procesu o odszkodowanie konieczne było wykazanie, że osoba prowadząca przedszkole w celu realizacji zadań oświatowych, które powinny były zostać sfinansowane z dotacji, wobec niewypłacenia dotacji w należnej wysokości zaangażowała inne środki, co spowodowało doznanie przez tę osobę określonego uszczerbku majątkowego. Powódka, na której spoczywał obowiązek wynikający z art. 6 k.c. nie zaoferowała jednak żadnych dowodów w tym zakresie. Strona powodowa nie wykazała zatem przesłanki szkody w ramach odpowiedzialności deliktowej.

W konsekwencji oddaleniu podlegało żądanie zasądzenia kwot z tytułu różnicy pomiędzy dotacją należną i wypłaconą w latach 2012-2016. Oddaleniu podlegało również żądanie zasądzenia odsetek za opóźnienie w zapłacie różnicy pomiędzy dotacją należną i wypłaconą w latach 2012-2016. Skoro pozwany nie jest obowiązany do zapłaty należności stanowiących wskazaną różnicę, to nie popadł w opóźnienie i stroni powodowej nie przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie stosownie do treści art. 481 § 1 k.c.

Powyższe rozważania doprowadziły Sąd do przekonania, że wyliczenia dokonane przez pozwaną Gminę były prawidłowe oraz zgodne z przepisami, zaś przyznana dotacja została obliczona w sposób zgodny z przepisami wydanymi w tym zakresie, w szczególności art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty, 236 i 223 ustawy o finansach publicznych. Dotacja została naliczona i wypłacona prawidłowo. Nie doszło do żadnego zaniżenia przyznanej kwoty dotacji.

Na marginesie Sąd pragnie podkreślić, że uwzględnienie powództwa i przyjęcie koncepcji powodowej spółki byłoby niewłaściwe także z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Wychowanie przedszkolne, którego celem jest przygotowanie dzieci do nauki w szkole podstawowej jest zadaniem własnym gminy, realizowanym w przedszkolach publicznych i niepublicznych. Obowiązek zapewnienia przez gminy finansowania zadań w zakresie wychowania przedszkolnego wynika z ustawy o systemie oświaty. Niemniej jednak sytuacja uczniów w placówce publicznej i niepublicznej nie jest porównywalna, chociażby ze względu na odpłatność uiszczaną przez rodziców w placówce niepublicznej. Niezgodne z wykładnią celowościową byłoby przeznaczenie dotacji na finansowanie kosztów wyżywienia dzieci, w sytuacji gdy ze stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, że koszty te w całości były pokrywane przez rodziców w ramach opłat za przedszkole. Możliwość pokrywania tych wydatków z dotacji powodowałby podwójne finansowanie wyżywienia dzieci- raz z opłat wnoszonych przez rodziców dzieci, drugi raz z budżetu gminy. Pokrywanie kosztów wyżywienia dzieci, czy też opłat za zajęcia dodatkowe w ramach czesnego skutkuje tym, że wydatek ten nie mógł być sfinansowany z dotacji. Środki publiczne, jakie stanowi dotacja, nie mogą zaś stanowić zysku przedsiębiorcy prowadzącego przedszkole. Sąd stoi na stanowisku, iż uwzględnienie powództwa w niniejszej sprawie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), w rzeczywistości usankcjonowałoby niczym nieusprawiedliwione czerpanie nadmiernych korzyści przez prowadzących przedszkola niepubliczne, polegające na pobieraniu opłat za przedszkola od rodziców i pobieranie jeszcze raz w dotacji tej opłaty od Gminy, a poniesionej przez rodziców uczniów uczęszczających do przedszkola publicznego – z zasady gorzej sytuowanych, których dzieci mają pierwszeństwo w przyjęciu do placówek publicznych.

Z tych wszystkich względów powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono w punkcie I wyroku.

W konsekwencji podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, orzeczenie o kosztach procesu oparto o dyspozycję art. 98 § 1 k.p.c. statuującego zasadę odpowiedzialności za jego wynik. Pozwana wygrała proces w całości a zatem to powódka powinna ponieść w całości koszty procesu. Ich rozliczenie na zasadzie art. 108 § 1 in fine k.p.c. pozostawiono do rozstrzygnięcia referendarzowi sądowemu, o czym orzeczono w pkt II wyroku.

W związku z powyższym, orzeczono jak w sentencji wyroku.