Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu w dniu 03 grudnia 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa E. W.

przeciwko Ł. K. i K. B.

o zapłatę

1.  zasądza solidarnie od pozwanych K. B. i Ł. K. na rzecz powódki E. W. kwotę 68.500,00 (sześćdziesiąt osiem tysięcy pięćset i 00/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15 marca 2021 r. do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3.  przyznaje adw. M. T. łączną kwotę 6.677,20 (sześć tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem i 20/100) złotych, w tym należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia i zwrotu wydatków w związku z pełnieniem funkcji kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych Ł. K. i K. B., z czego kwotę 2.656,80 (dwa tysiące sześćset pięćdziesiąt sześć i 80/100) złotych poleca wypłacić z zaliczki uiszczonej przez powódkę, w pozostałym zakresie tymczasowo z sum Skarnu Państwa;

4.  ustala, że powódka wygrała postępowanie w 53% zaś pozwani w 47% , jednocześnie pozostawiając szczegółowe rozliczenie kosztów postępowania Referendarzowi sądowemu.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 17 sierpnia 2021 r. powódka E. B. (obecnie W.) wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych Ł. K. i K. B.:

1.  kwoty 68.500,00 zł tytułem zwrotu przekazanej kwoty stanowiącej przedmiot umowy pożyczki zawartej przez strony w dniu 30 sierpnia 2017 r. powiększonej o odsetki ustawowe za okres od dnia 15 marca 2021 r. do dnia zapłaty;

2.  kwoty 21.619,40 zł tytułem zwrotu przekazanej kwoty, stanowiącej przedmiot umowy pożyczki zawartej przez strony w lutym 2018 r. powiększonej o odsetki ustawowe za okres od dnia 15 marca 2021 r. do dnia zapłaty;

3.  kwoty 7.800,00 zł tytułem zwrotu przekazanej kwoty, stanowiącej przedmiot umowy pożyczki zawartej przez strony w sierpniu 2018 r. powiększonej o odsetki ustawowe za okres od dnia 15 marca 2021 r. do dnia zapłaty;

4.  30.000,00 zł tytułem zwrotu przekazanej kwoty, stanowiącej przedmiot umowy pożyczki zawartej przez strony w październiku 2018 r. powiększonej o odsetki ustawowe za okres od dnia 15 marca 2021 r. do dnia zapłaty.

Ponadto powódka wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej wysokości. W uzasadnieniu powódka wskazała, że w okresie od dnia 30 sierpnia 2017 roku do października 2018 roku strony zawarły cztery umowy pożyczki. Pierwsza umowa pożyczki została zawarta przez powódkę z pozwanym K. B. w W. w dniu 30 sierpnia 2017 roku. Przedmiotem umowy była kwota 60.000 zł. Zgodnie z jej treścią pożyczkobiorca zobowiązał się do zwrotu należności głównej oraz należności ubocznych za okres od dnia 30 sierpnia 2017 roku do dnia 30 sierpnia 2019 roku w zryczałtowanej kwocie 12.000 zł. Zobowiązanie pożyczkobiorcy zostało zabezpieczone przez poręczyciela, którym był drugi z pozwanych Ł. K.. Powódka zaznaczyła, że do dnia wniesienia pozwu o zapłatę pożyczka została spłacona tylko w kwocie 3.500 zł. Kwota ta w całości została zaliczona na poczet należności ubocznych. Druga umowa pożyczki została zawarta z pozwanymi najpóźniej w lutym 2018 roku. Przedmiotem umowy była kwota 21.619,40 zł. Powódka podniosła, że do dnia wniesienia pozwu pożyczka (co dotyczy zarówno należności głównej jak i odsetek za opóźnienie/zwłokę) nie została spłacona w jakiejkolwiek części. Trzecia umowa pożyczki została zawarta w R. w sierpniu 2018 roku. Przedmiotem umowy była kwota 10.500 zł., którą otrzymał Ł. K.. Powódka zaznaczyła, że do dnia wniesienia pozwu o została spłacona tylko w kwocie 2.700 zł, którą w całości zaliczono na poczet należności głównej. W odniesieniu do czwartej umowy pożyczki wyjaśniono, że została zawarta w W. w październiku 2018 roku, a jej przedmiotem była kwota 35.000 zł. Kwotę udzielonej pożyczki miał otrzymać pożyczkobiorca K. B.. Według twierdzeń strony powodowej do dnia wniesienia pozwu pożyczka została spłacona w wysokości 5.000 zł, którą w całości zaliczono na poczet należności głównej. Wyjaśniono przy tym przy tym, że każda z umów pożyczek została zawarta w okresie kiedy powódka mogła wykazywać istotne braki w zakresie zdolności do należytego pojmowania przedsiębranych działań. Postawa pozwanych zmierzająca do przywłaszczenia uzyskanych środków pieniężnych, jak również wyzyskanie schorzenia posiadanego przez powódkę, spowodowało wszczęcie w dniu 21 czerwca 2021 roku przez Komisariat Policji (...) w W. dochodzenia o przestępstwo określone w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k (której jest nadzorowane przez Prokuraturę Rejonową(...) w W.). ( pozew k. 3-5, k. 65-67v)

W odpowiedzi na pozew kurator ustanowiony dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych K. B. i Ł. K., wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu kurator zarzucił, że powódka nie udowodniła powództwa co do zasady jak i co do wysokości. Zakwestionował on autentyczność zamieszczonego na umowie z dnia 30 sierpnia 2017 r. oświadczenia pozwanego K. B. o otrzymaniu kwoty pożyczki. Co więcej kurator zakwestionował fakt zawarcia innych umów pożyczek, stwierdzając, że z treści pozwu nie wynika nawet, żeby kolejne pożyczki były zawarte pomiędzy tymi samymi stornami. ( odpowiedź na pozew k. 164-165)

Do czasu zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 30 sierpnia 2017 r. E. B. (jako pożyczkodawca) zawarła z K. B. (jako pożyczkobiorcą) Umowę pożyczki nr (...), w której Ł. K. pełnił rolę żyranta (poręczyciela). W § 1 Umowy ustalono, że Pożyczkodawca udzieli Pożyczkobiorcy pożyczki w wysokości 60.000,00 zł na okres od 30 sierpnia 2017 r. do 30 sierpnia 2019 r. Jednocześnie wskazano, że Pożyczkobiorca zapłaci odsetki od zaciągniętej pożyczki w wysokości 12.000,00 zł.

W myśl § 2 Umowy Pożyczkobiorca zobowiązał się do zwrotu kwoty pożyczki określonej w §1 wraz z odsetkami w równych ratach miesięcznym w kwocie 3.000,00 zł płatnych do 5 dnia każdego miesiąca, począwszy od października 2017.

W przypadku powstania opóźnienia w spłacie raty pożyczki o co najmniej 30 dni, Pożyczkodawca uprawniony był do postawienia pożyczki w stan natychmiastowej wymagalności oraz zgłoszenia długu do KRD (Krajowego Rejestru Długów) oraz Sądu (§6).

Zgodnie z postanowieniami § 9 Umowy w przypadku niemożliwości spłaty pożyczki przez Pożyczkobiorcę do pokrycia całości pożyczki wraz z ustalonymi odsetkami zobowiązany był Żyrant. Pod treścia umowy podpisali się: Pożyczkodawca E. B., Pożyczkobiorca K. B. oraz Żyrant Ł. K. (§9). Ponadto pożyczkobiorca K. B. zamieścił na umowie – pod podpisami stron – własnoręczne oświadczenie ,,w dniu 30 sierpnia 2017 roku powyższą kwotę otrzymałem”, potwierdzając je podpisem: (...).

Dowód: umowa pożyczki z dnia 30 sierpnia 2017 r. – 219-219v, opinia biegłego z zakresu pisma ręcznego mgr J. B. z dnia 19 sierpnia 2025 r. – k. 276-279, zeznania powódki E. W. k. 293v-294v, potwierdzenie transakcji k. 17, potwierdzenie wypłaty z bankomatu k. 18-23, zeznania powódki W. W. (k. 293v-294v)

Na poczet spłaty pożyczki w dniu 30 sierpnia 2017 r. Pożyczkobiorca dokonał wpłaty kwoty 3.500,00 zł.

Dowód: okoliczność przyznana - pozew k. 4v

W dniu 11 października 2017 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek K. B. na kwotę 2.500,00 zł. W tytule przelewu wskazano (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 53

W dniu 30 października 2017 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek K. B. na kwotę 3.000,00 zł. W tytule przelewu wskazano (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 54

W dniu 08 listopada 2017 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek K. B. na kwotę 3.000,00 zł. W tytule przelewu wskazano (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 55

W dniu 09 listopada 2017 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek K. B. na kwotę 3.000,00 zł. W tytule przelewu wskazano (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 56

W dniu 04 grudnia 2017 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek Ł. K. na kwotę 5.539,80 zł. W tytule przelewu wskazano ,,POŻYCZKA”.

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 57

W dniu 02 stycznia 2018 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek Ł. K. na kwotę 8.539,80 zł. W tytule przelewu wskazano ,,POŻYCZKA”.

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 58

W dniu 31 stycznia 2018 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek Ł. K. na kwotę 5.000,00 zł. W tytule przelewu wskazano ,,POŻYCZKA”.

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 59

W dniu 11 lutego 2018 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek Ł. K. na kwotę 2.539,80 zł. W tytule przelewu wskazano ,,POŻYCZKA”.

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 60

W dniu 28 lutego 2018 r. E. B. otrzymała przelew bankowy na kwotę 3.500,00 zł, którego nadawcą był (...) D. D.”. W tytule przelewu wskazano: ,,ZWROT”.

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 63

W dniu 25 marca 2018 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek (...) S.A. na kwotę 1.800,00 zł. W tytule przelewu wskazano ,, (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 61

W dniu 14 sierpnia 2018 r. E. B. otrzymała przelew bankowy na kwotę 4.600,00 zł, którego nadawcą był (...) SP. z o.o. W tytule przelewu wskazano: ,, (...).PL UMOWA POZYCZKI(...)”.

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 64

W dniu 12 października 2018 r. E. B. dokonała przelewu bankowego na rachunek (...) na kwotę 5.520,00 zł. W tytule przelewu wskazano (...).

Dowód: potwierdzenie przelewu k. 62

Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał w oparciu dokumenty złożone do akt sprawy, które uznał za wiarygodne, albowiem nie budziły one wątpliwości, co do swej autentyczności, a żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii i wydruków dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

W szczególności za wiarygodny należało uznać dokument w postaci umowy pożyczki z dnia 30 sierpnia 2017 r. (k. 219-219v). Dokument ten został złożony w oryginale. Fakt zawarcia przedmiotowej umowy oraz przekazania kwoty pożyczki (60.000,00 zł) został potwierdzony, po pierwsze w zeznaniach samej powódki E. W. (uprzednio B., k. 293v-294v). Po drugie fakt zawarcia umowy, jak również otrzymania środków pieniężnych, został potwierdzony własnoręcznymi podpisami pożyczkobiorcy (K. B.) i poręczyciela (Ł. K.), gdzie pożyczkobiorca dodatkowo złożył na oryginale umowy oświadczenie, w którym potwierdził fakt otrzymania kwoty pożyczki. Dodatkowo powyższe okoliczności znalazły potwierdzenie w złożonych przez powódkę potwierdzeniach wypłat z konta (k. 17) oraz z bankomatu (k. 18-23). W tych warunkach zaprzeczenie kuratora pozwanych autentyczności złożonych podpisów jak i faktu otrzymania przez pożyczkobiorcę K. B. kwoty pożyczki (co uczynił on w treści odpowiedzi na pozew – k. 164v-165), nie mogły zyskać aprobaty ze strony Sądu.

Sąd oparł się w przedmiotowej sprawie również na dowodzie w postaci opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego mgr J. B. z dnia 19 sierpnia 2025 r. (k. 276-279) Biegły w przygotowanej opinii ustalił między innymi, że oświadczenie umieszczone na przedmiotowej umowie (pod podpisami stron) oraz umieszczony pod nim podpis, pochodzą od pożyczkobiorcy K. B..

Co zaś się tyczy pozostałych dowodów z dokumentów jakie przedłożyła strona powodowa, to w ocenie Sądu, nie stanowiły one potwierdzenia dla pozostałych żądań pozwu (ujętych w petitum) i twierdzeń co do faktów zgłoszonych na ich poparcie (a więc dla podstawy faktycznej).

Załączone do pozwu 4 przelewy bankowe w ramach których powódka przekazała na rachunek pozwanego K. B. łącznie kwotę 10.500,00 zł (z dnia 11 października 2017 r. na kwotę 2.500,00 zł - k. 53, z dnia 30 października 2017 r. na kwotę 3.000,00 zł – k. 54, z dnia 08 listopada 2017 r. na kwotę 3.000,00 zł – k. 55, z dnia 09 listopada 2017 r. na kwotę 3.000,00 zł - k. 56) w których tytule wskazano słowo (...) (co oznacza w języku angielskim - ,,pożyczka”), okazały się nieprzydatne z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Dokumentów tych nie sposób bowiem logicznie powiązać z żądną z pożyczek, z których powódka wywodzi swoje roszczenia. Powyższe przelewy mogą co prawda wskazywać na udzielenie pożyczek na rzecz pozwanego K. B., nie sposób jednak ich powiązać z kolejną wymienioną chronologicznie pożyczką z lutego 2018 r. (jak i żadną z wskazanych w pozwie pożyczek). Trudno bowiem uznać, że kilka przelewów poczynionych w nieregularnych odstępach czasu - na przestrzeni października i listopada 2017 r., stanowiło realizację umowy pożyczki, która zdaniem powódki została zawarta w lutym 2018 r. (a więc 3 miesiące później !!!). Co prawda w przedmiotowej sprawie można dopatrywać się pewnej zbieżności pomiędzy twierdzeniami powódki odnośnie trzeciej rzekomej pożyczki z sierpnia 2018 r., a przedmiotowymi przelewami. Otóż przelewy te opiewają w sumie na kwotę rzekomej trzeciej pożyczki tj. 10.500,00 zł. Okoliczność ta nie tworzy jednak dostatecznej podstawy dla powiązania tych przelewów z ww. umową pożyczki, a to ze względu na rażącą wręcz rozbieżność czasową. Według twierdzeń zawartych w pozwie trzecia umowa pożyczki zawarta została w sierpniu 2018 r. w R. (jak zaś już wyższej stwierdzono, przelewy o których mowa, zostały dokonane w okresie październik - listopad 2017 r.), a co więcej wedle twierdzeń pozwu, otrzymał ją ,,poręczyciel Ł. K.” (w uzupełnieniu należy dodać, że analiza treści pozwu prowadzi do wniosku, że określenia ,,poręczyciel” i ,,pożyczkobiorca” nie opisywały rzeczywistej roli pozwanych w każdej z rzekomych umów, ale odnosiły się wyłącznie do roli, jaką pełnili oni w ramach umowy z dnia 30 sierpnia 2017 r.

Równie nieprzydatne, z punktu widzenia podstawy faktycznej powództwa, okazały się dowody w postaci potwierdzenia przelewów uczynionych przez powódkę na rachunek pozwanego Ł. K. w okresie od początku grudnia 2017 r. do początku lutego 2018 r. (przelew z dnia 04 grudnia 2017 r. na kwotę 5.539,80 zł - k. 57, przelew z dnia 02 stycznia 2018 r. na kwotę 8.539,80 zł - k. 58, przelew z dnia 31 stycznia 2018 r. na kwotę 5.000,00 zł - k. 59, przelew z dnia 11 lutego 2018 r. na kwotę 2.539,80 zł - k. 60). Pomimo, że wyżej wskazane potwierdzenia przelewów w tytule zawierają słowo ,,pożyczka”, a sama deklarowana w pozwie kwota drugiej pożyczki tj. 21.619,40 zł jest zbieżna z kwotą zsumowanych ww. przelewów, to okoliczności te, w ocenie Sądu, nie stanowią wystarczającej podstawy do powiązania ich z tą pożyczką, czy też jakąkolwiek inną opisaną w pozwie pożyczką. Nieracjonalnym byłby bowiem uznać, aby 4 przelewy zrealizowane na przestrzeni ponad 2 miesięcy, na różne kwoty stanowiły jedną pożyczkę (powódka nie zgłaszała nawet tego rodzaju twierdzeń). Sama chronologia zdarzeń zdaje się przeczyć takiej interpretacji.

O ile bowiem można hipotetycznie założyć, że strony umowy pożyczki uzgadniają, że wypłata kwoty pożyczki będzie rozłożona w czasie, to odwrotna sytuacja, kiedy najpierw następują przepływy finansowe pomiędzy dwoma podmiotami, a dopiero następczo strony umawiają się, że zawierają umowę pożyczki w ramach której przekazane środki pieniężne były jej przedmiotem, oznaczałaby de facto legalizowanie przepływów finansowych o niejasnym charakterze. Co więcej powyższe przelewy, jak już wspomniano, zostały dokonane na rzecz Ł. K., gdzie tymczasem uważna analiza treści pozwu przemawia za uznaniem, że druga pożyczka została udzielona na rzecz K. B.. Do takiego wniosku prowadzi sposób w jaki strona powodowa dokonała opisu 4 kolejnych pożyczek. W przypadku pierwszej pożyczki w pozwie zaznaczono bowiem, że to K. B. otrzymał pożyczkę. W zakresie drugiej pożyczki nie wypowiedziano się w tym przedmiocie, natomiast co do trzeciej wyraźnie wskazano, że pożyczkę otrzymał Ł. K., po czym, w zakresie czwartej pożyczki ponownie wskazano na K. B.. Wynika z tego, że powódka wskazywała na osobę która otrzymywała kwotę pożyczki jedynie gdy ta ulegała zmianie w stosunku do poprzedniej umowy.

Cztery kolejne przelewy przedstawione przez stronę powodową (z dnia 28 lutego 2018 r. na kwotę 3.500,00 zł - k. 63, z dnia 25 marca 2018 r. na kwotę 1.800,00 zł. - k. 61, z dnia 14 sierpnia 2018 r. na kwotę 4.600,00 zł - k. 64, z dnia 12 października 2018 r. na kwotę 5.520,00 zł - k. 62) również nie przedstawiały jakiejkolwiek wartości dowodowej z punktu widzenia twierdzeń powołanych w pozwie co do faktycznej podstawy żądania.

Przelew z dnia 28 lutego 2018 r. dotyczył przekazania środków pieniężnych na rzecz powódki, a nie odwrotnie (czego należałoby się spodziewać przy udzielanej przez nią pożyczce). Co więcej przelew nie został wykonany przez żadnego z pozwanych, nie można więc przyjąć, że ów przelew, który w tytule zawierał słowo ,,Zwrot” chociażby pośrednio mógł dowodzić udzielania przez powódkę pożyczki na rzecz któregokolwiek z pozwanych.

Również przelew z dnia 25 marca 2018 r. (k. 61) nie dotyczył żadnego z pozwanych, zaś jego tytuł ,, (...) nie pozwala w jakikolwiek racjonalny sposób łączyć go z kwestią udzielonych pożyczek.

Dwa ostatnie przelewy tj. z dnia 14 sierpnia 2018 r. (k. 64) oraz z dnia 12 października 2018 r. (k. 62) odnoszą się (co wynika z treści ich tytułów) do zaciągnięcia i spłaty przez powódkę pożyczki w instytucji świadczącej tego rodzaju usługi tj. ,, (...).PL”, nie mają więc żadnego zauważalnego związku z kwestią rzekomych pożyczek udzielonych pozwanym.

W ocenie Sądu zeznania matki powódki – G. B. (1) (k. 211v-212) – nie miały istotnej wartości dowodowej – świadek sama przyznała, że wiedzę na temat kolejnych umów pożyczki (ustnych) uzyskała od córki (powódki). Tym samym jej zeznania stanowiły jedynie powtórzenie relacji powódki, nie zaś własnych obserwacji. Świadek sama z przyznała ponadto, że na własne oczy widziała jedynie jedną umowę na 60.000,00 zł. Wątpliwości budzi również samo stwierdzenie o rzekomym kredycie bankowym (okoliczność ta nie została powołana w treści pozwu, ani tym bardzie poparta miarodajnym dowodem).

Podobnie krytycznie Sąd odniósł się do zeznań świadka J. W. (k. 212-212v). Treść zeznań świadka wyraźnie rozmija się z zeznaniami świadka G. B. (2), która wskazywała odmiennie od tego świadka, że pozostałe umowy były ustne. Jednocześnie świadek nie był w stanie podać nawet przybliżonego czasu zawarcia umów (,,albo 2018 lub 2019”).

Zeznania samej powódki (k. 293v-294v) zasługiwały na uwzględnienie jedynie w niewielkiej części, tj. w jakiej znajdowały pokrycie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym. Uwagę zwraca fakt, że w relacji powódki pożyczka udzielona w sierpniu 2017 r. pochodziła z jej własnych środków, gdzie tymczasem z zeznań matki powódki można wysnuć wniosek, że środki te pozyskane zostały z kredytu zaciągniętego przez powódkę. Co więcej, w swoich zeznaniach powódka nie odnosi się w żaden sposób do przelewów jakich dokonała na rzecz pozwanych jeszcze w 2017 r. W odniesieniu do 2018 r., powódka wskazuje natomiast jedynie na przesyłanie ,,Ł. różnych kwot pieniędzy też pod tytułem pożyczki”. Tego typu relacja nie koresponduje jednak z twierdzeniami pozwu odnośnie zawartych umów pożyczki. Na ich podstawienie nie sposób ustalić kiedy dokładnie, w jakiej wysokości i przede wszystkim z tytułu której konkretnie pożyczki, przekazała ona środki pieniężne.

Pozostałe, a wyżej nie wymienione dowody, nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części.

Powódka wywodziła swoje roszczenie z opisanych w pozwie 4 pożyczek udzielonych na rzecz pozwanych, z których pierwsza miała być zawarta w dniu 30 sierpnia 2017 r., natomiast pozostałe 3 pożyczki miały być zawarte w lutym, sierpniu i październiku 2018 r.

Zgodnie z art. 720 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Umowa pożyczki jest umową konsensualną, a zatem dochodzi do skutku przez samo porozumienie stron oraz umową dwustronnie zobowiązującą albowiem pożyczkodawca zobowiązuje się do przeniesienia własności przedmiotu pożyczki (jest to zatem umowa zobowiązująca do przeniesienia własności) w zamian za zobowiązanie pożyczkobiorcy do zwrotu, czyli do przeniesienia własności takiego samego przedmiotu na pożyczkodawcę, przy czym wykonanie zobowiązania przez pożyczkodawcę jest warunkiem skuteczności zobowiązania pożyczkobiorcy ( vide: S. Grzybowski, w: System PrCyw, t. III, cz. 2, s. 708; A. Szpunar, ,,O umowie pożyczki”). W myśl regulacji kodeksu cywilnego umowa pożyczki jest umową nieodpłatną, co nie oznacza, że strony mogą zawrzeć ją pod tytułem odpłatnym. Dla ważności umowy pożyczki nie jest również wymagana szczególna forma. Jednakże umowa pożyczki, której wartość przenosi 1000 zł, powinna być, dla celów dowodowych, zawarta w formie dokumentowej. Do zachowania formy dokumentowej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu (art. 773 k.c.), w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie (art. 772 k.c.). Umowa zawarta bez zachowania tej formy nie jest nieważna (art. 73 k.c.), jednak przy dochodzeniu wynikających z niej roszczeń powstają istotne ograniczenia dowodowe (art. 74 § 1–3).

Stosownie zaś do treści art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Uregulowanie przepisu art. 6 k.c. stanowi o ciężarze dowodu w sensie materialnoprawnym i wskazuje, kogo obciążają skutki nieudowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy czym obowiązek natomiast przedstawienia dowodów, zgodnie z przepisem art. 3 k.p.c. spoczywa na stronach. Nadto zgodnie z zasadą kontradyktoryjności, rządzącą procesem cywilnym, rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Zaznaczyć przy tym należy, że reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być rozumiana w ten sposób, że zawsze, bez względu na okoliczności sprawy, spoczywa on na stronie powodowej. Zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu wynikającym z przywołanego przepisu, powód jest zobowiązany do wykazania wszystkich okoliczności uzasadniających jego roszczenie tak co do zasady jak i wysokości. Natomiast pozwany, który odmawia uczynienia zadość żądaniu powoda, obowiązany jest udowodnić fakty wskazujące na to, że uprawnienie żądającemu nie przysługuje. Przy czym spoczywający na pozwanym obowiązek dowiedzenia okoliczności wskazujących na wygaśnięcie zobowiązania nie może wyprzedzać ciążącego na powodzie obowiązku udowodnienia powództwa.

Z powyższego wynika zatem, że zgodnie z art. 6 k.c. w zw. z art. 720 k.c. w procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki powód jest zobowiązany udowodnić, że strony zawarły umowę tej kategorii, a także, że przeniósł na własność biorącego pożyczkę określoną w umowie ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku. Dopiero bowiem w razie przedstawienia przez stronę powodową konkretnych dowodów na okoliczność istnienia i wysokości wierzytelności oraz dowodu na potwierdzenie istnienia osoby zobowiązanej, biorący pożyczkę ma możliwość ich zweryfikowania i odniesienia się do nich stosownie do stanu sprawy. Wtedy też aktualizuje się po jego stronie obowiązek wykazania wykonania swego świadczenia w postaci zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości, natomiast w przypadku sformułowania zarzutu braku legitymacji procesowej czynnej – do wykazania okoliczności, że nie jest osobą, od której strona powodowa może żądać spełnienia żądanego świadczenia. ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 1 października 2019 r., sygn. I ACa 325/19, wyrok SA w Łodzi w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. I ACa 33/15)

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawie stwierdzić należy, że powódka wykazała w należyty sposób zaistnienie przesłanek warunkujących obowiązek zapłaty na jej rzecz kwoty 68.500,00 zł. Przedłożona przez nią umowa pożyczki z dnia 30 sierpnia 2017 r. (k. 219- 219v) potwierdza bowiem zarówno fakt udzielania pożyczki na rzecz pozwanego K. B. na kwotę 60.000,00 zł, jak i wysokość przewidzianego w niej (§1) wynagrodzenia na rzecz pożyczkodawcy (powódki) w wysokości 12.000,00 zł (z tytułu przewidzianych w umowie odsetek umownych – vide: art. 720(1) k.c.). Z uwagi na własnoręczne oświadczenie zamieszczone na oryginale umowy przez pożyczkobiorcę (K. B.), w którym potwierdził on odbiór kwoty pożyczki, okoliczność ta nie budziła żadnych wątpliwości. W tych warunkach zaktualizował się przewidziany w art. 720 k.c. obowiązek zwrotu udzielonej pożyczki w kwocie 60.000,00 zł wraz z przewidzianą w umowie należnością odsetkową tj. 12.000,00 zł. Jednocześnie wobec przyznania przez powódkę, że pożyczka ta została spłacona w kwocie 3.500,00 zł, zasądzeniu podlegała różnica pomiędzy wynikającymi z umowy należnościami tj. 72.000,00 zł (60.000,00 zł + 12.000,00 zł) a dokonaną spłatą (3.500,00 zł) a więc kwota 68.500,00 zł (o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku). O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu zasądzając je od dnia 15 marca 2021 r. Oczywiście powódka w świetle zapisów Umowy z dnia 30 sierpnia 2017 r. (§ 1 i 2) mogła domagać się zasądzenia odsetek od daty wcześniejszej, Sąd jednak był związany żądaniem pozwu.

Uzupełniając powyższe rozważania należy dodać, że powyższa kwota podlegała zasądzeniu solidarnie od obu pozwanych, a nie tylko od pożyczkobiorcy – K. B.. W świetle zapisów umowy z dnia 30 sierpnia 2017 r. (§9) Ł. K. zobowiązał się wobec powódki do zwrotu pożyczki wraz z odsetkami w przypadku nie zwrócenia jej przez pożyczkobiorcę. Tego rodzaju regulacja znajduje umocowanie w art. 876 k.c., zgodnie z którym przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał (§ 1). Oświadczenie poręczyciela powinno być pod rygorem nieważności złożone na piśmie (§ 2).

Z powyższego wynika, że poręczenie pełni zasadniczo funkcję zabezpieczenia wierzytelności. ( vide: Antoszek w: Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627 – 1088, red. Gutowski, wyd. 2). Z kolei w myśl art. 879 k.c., o zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika, jednakże czynność prawna dokonana przez dłużnika z wierzycielem po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela. Poręczyciel odpowiada zaś wraz z dłużnikiem solidarnie, chyba że co innego wynika z uzgodnień stron (art. 881 k.c.). Oznacza to też, że odpowiedzialność poręczyciela nie jest – co do zasady – subsydiarna ( vide: G. Sikorski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX/el. 2024, art. 876)

Co zaś się tyczy pozostałej kwoty żądania pozwu – wynikającego z trzech innych wyszczególnionych w pozwie pożyczek, (do których zawarcia miało dojść na przestrzeni 2018 roku), to w ocenie Sądu roszczenie w tym zakresie nie zostało należycie wykazane. Nie powtarzając w tym miejscu poczynionych już wcześniej rozważań w przedmiocie zaprezentowanego przez stronę powodową materiału dowodowego, skonstatować jedynie należy, że dowody jakie przedstawiła strona powodowa nie korespondowały z twierdzeniami pozwu, co do podstaw powództwa.

Należy podkreślić, że Sąd jest związany zarówno samym żądaniem pozwu, jak i jego podstawą faktyczną – nie może zatem zasądzać czego innego od tego, czego żądał powód, więcej niż żądał powód, ani na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2012 r., I PK 95/11, Wyrok SN z 23.07.2015 r., I CSK 549/14, LEX nr 1771518).

Wskazanie okoliczności faktycznych - uzasadniających zgłoszone żądanie - należy więc rozumieć jako sytuację, w której powód opisuje w pozwie określone wydarzenia, które miały miejsce w przeszłości, z którymi wiąże on powstanie po jego stronie określonego roszczenia wobec pozwanego (pozwanych). Wymóg przytoczenia w pozwie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie wynika z resztą z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.. Z powyższego należy wyprowadzić wniosek, że sąd jest uprawniony do orzekania jedynie o roszczeniach, które wynikają z faktów przytoczonych przez powoda. Podstawą orzeczenia nie mogą być zaś okoliczności faktyczne, których powód nie objął swymi twierdzeniami (art. 321 § 1 k.p.c.). Związanie sądu granicami żądania obejmuje nie tylko wysokość i rodzaj dochodzonego świadczenia, ale także elementy motywacyjne uzasadniające żądanie. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego sąd orzeka o roszczeniach, które wynikają z faktów przytoczonych przez powoda ( vide: Wyrok SN z 9.05.2008 r., III CSK 17/08, LEX nr 424385.)

Sąd nie przekreśla więc wartości przedstawionych dokumentów, jako takich. Te bowiem mogą świadczyć o udzieleniu przez E. W. (uprzednio B.) na rzecz pozwanych określonych pożyczek. Rzecz jednak w tym, że zaprezentowane przez powódkę dowody nie dają się logicznie powiązać z podstawą faktyczną żądania pozwu dotyczącą trzeciej, czwartej oraz piątej umowy pożyczki, o których mowa w uzasadnieniu pozwu.

W uzupełnieniu powyższych rozważań należy dodać, że oparcia dla omawianej tu części żądania pozwu, nie mogły stanowić również osobowe źródła dowodowe. Pomijając ich wątpliwą wartość dowodową (o czym mowa była już we wcześniejszej części rozważań) uwypuklić należy, że dowody te nie mogły stanowić źródła ustaleń, co do samego faktu zawarcia przedmiotowych umów. Jak stanowi bowiem art. 74 § 1 k.c. zastrzeżenie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności.

W konsekwencji powództwo podlegało oddaleniu w pozostałej części - ponad kwotę 68.500,00 zł (o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku).

W punkcie 3 sentencji Sąd orzekł o przyznaniu adwokatowi M. T. kwotę 6.677,20 zł, w tym kwota 1.242,00 zł tytułem należnego podatku VAT oraz kwota 35,20 zł z tytułu poniesionych wydatków, w związku z pełnieniem czynności kuratora nieznanych z miejsca pobytu pozwanych. Orzeczenie oparto na podstawie § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z § 1 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. W ocenie Sądu ilość oraz rodzaj podejmowanych w sprawie czynności uzasadniał określenie go na poziomie pełnego wynagrodzenia pełnomocnika przewidzianego w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Sąd miał przy tym na względzie orzeczenie TK z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt SK 89/22 – uznające § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. (vide: Wyrok TK z 23.04.2025 r., SK 89/22, OTK-A 2025, nr 47)

O kosztach procesu w odniesieniu do powództwa wzajemnego Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc, ustalając, że powódka wygrała postępowanie w 53%, zaś pozwani w 47%, pozostawiając szczegółowe rozliczenie kosztów Referendarzowi sądowemu.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska