Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 września 2025 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: Weronika Erenc

po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa Fundacja (...)

przeciwko K. K. (1)

o ochronę dóbr osobistych

1.  oddala powództwo;

2.  odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 25 listopada 2022 r. (data stempla pocztowego, k. 14) powód Fundacja (...), wniósł o:

1.  nakazanie pozwanemu K. K. (1), aby w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, opublikował na okres 30 dni na portalu internetowym T., mieszczącym się pod adresem internetowym https://(...), oświadczenie o następującej treści:

„PRZEPROSINY

Ja, K. K. (1) przepraszam Ośrodek (...), że w opinii z dnia 28 marca 2022 r. opublikowanej w serwisie (...).pl - naruszyłem jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia, co nastąpiło poprzez zamieszczenie szkalujących i zniesławiających treści dot. w/w Fundacji. Opublikowane przeze mnie stwierdzenia dot. Ośrodka (...) nie polegały na prawdzie.”, przy czym oświadczenie powinno mieć formę tweet’u (czarna czcionka na białym tle) i być przypięte, czyli wyświetlać się na górze strony; oświadczenie powinno być widoczne dla wszystkich użytkowników T.’a, a ponadto opublikowane zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 5 do pozwu;

2.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 6.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia niniejszego pozwu do dnia zapłaty - płatnej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;

3.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;

W uzasadnieniu powód stwierdził, że Ośrodek (...), której prezesem zarządu jest K. D., zaś fundatorem — R. G. (1), jest niezależną pozarządową organizacją zajmującą się przeciwdziałaniem i zwalczaniem przejawów rasizmu, ksenofobii i nietolerancji, a której finansowanie pochodzi wyłącznie z dobrowolnych darowizn od osób fizycznych i prawnych. Powód wskazał, że K. K. (1) - fotograf z B. i aktualny prezes spółki Grupa (...) sp. z o.o. - wydawcy portalu informacyjnego (...) B., w dniu 28 marca 2022 r. w serwisie pracy (...).pl zamieścił opinię, która narusza dobra osobiste powodowej fundacji w postaci dobrego imienia. Wskazana opinia zawiera bowiem treści zniesławiające, pomówienia o nieuczciwe, a wręcz bezprawne działania polegające na okłamywaniu społeczeństwa oraz posługiwaniu się manipulacją. Zarzucono powodowej Fundacji wyłudzanie pieniędzy, a zatem uzyskiwanie środków pieniężnych stosując kłamstwo, podstęp lub oszustwo. W ten sposób pozwany wprost zaznaczył, że Ośrodek (...) wprowadza w błąd inne osoby, które bezkrytycznie wierzą w działalność powodowej Fundacji. Ponadto pozwany K. K. (1) stwierdził, że działalność powodowej Fundacji sprowadza się do tego, że jej prezes K. D. oraz fundator (R. G. (1)) „(...)” – podczas gdy praca w Fundacji jest niezwykle czasochłonna i polega m.in. na przyjmowaniu zgłoszeń o możliwości popełnienia przestępstwa, podejmowaniu działań nakierowanych w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa i zwrócenia uwagi na problem rasizmu oraz braku tolerancji. Powód zaprzeczył jednocześnie, aby Fundacja pomawiała K. K. (1) oraz osoby trzecie o wydanie w stosunku do nich prawomocnych wyroków skazujących. Zdaniem strony powodowej nie jest również prawdą, aby Fundacja przypisywała sobie sukcesy, które wynikały z innych spraw jako swoje własne, niejako z ich zawiadomienia. Pozwanemu zarzucono również manipulację, jako, że prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 stycznia 2019 r. dotyczył prawomocnego skazania R. G. (1) na 2 lata pozbawienia wolności za przestępstwa przeciwko mieniu, tj. z art. 286 § 1 k.k. - a nie za kradzież. Zdaniem strony powodowej K. K. (1) zachęcał również innych użytkowników Internetu, aby wystawili negatywne opinie, co uczynił we wpisie na portalu internetowym T. z dnia 28 marca 2022 r. Wszystkie skierowane przeciwko powodowi określenia były pozbawione jakichkolwiek podstaw. Celem pozwanego K. K. (1) było zaś zniesławienie powoda, albowiem Fundacja została pomówiona o szereg nieprawidłowych zachowań, które poniżają ją w opinii publicznej. Powód podkreślił, że opinia wystawiona przez K. K. (1) jest ogólnodostępna w sieci internetowej i każdy użytkownik Internetu posiada możliwość zapoznania się z jej treścią. Powód natomiast prowadzi działalność pożytku publicznego polegającą na promocji kultury wysokiej, pomocy społecznej, podtrzymywaniu tradycji narodowej, pielęgnowaniu polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, a także zapobieganiu niepożądanym zjawiskom m.in. rasistowskim - zatem treść opinii – naruszyła dobre imię powoda, gdyż przypisuje powodowej Fundacji niewłaściwe działanie oraz ma za zadanie przedstawić ją w złym świetle i wzbudzić negatywne emocje, a także zaszkodzić jej reputacji. W ocenie strony powodowej opublikowanie przeprosin we wskazanej formie spowoduje, że sposób usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych będzie odpowiedni oraz proporcjonalny, albowiem to na portalu społecznościowym T. K. K. (1) zachęcał innych użytkowników Internetu do publikowania opinii w serwisie pracy (...).pl, a zniesławiające treści dostępne są od marca 2022 r. Odnosząc się do zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 6 000 zł tytułem zadośćuczynienia powód wskazał, że w sytuacji wielości organizacji pozarządowych - negatywne informacje o działalności jednej z nich, powodują utratę zainteresowania potencjalnych donatorów, zmniejszone w ten sposób zasoby Fundacji ujemnie wpływają na skuteczność realizacji statutowych, społecznie użytecznych celów tego podmiotu. Podkreślono również, że opublikowana przez pozwanego opinia była publiczna i dostępna dla nieograniczonej liczby osób, a więc oddziaływała i oddziałuje na społeczeństwo. Powód zaś otrzymał szereg zapytań dot. opublikowanej w portalu (...).pl opinii pozwanego oraz działalności powoda i podejmowania bezprawnych działań przez pracowników. Zdaniem powodowej Fundacji pozwany działał celowo, albowiem Ośrodek (...) nie jest przychylny i potępia nietolerancyjne zachowania pozwanego. (pozew k. 3-6v)

W odpowiedzi na pozew K. K. (1) wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych w raz z odsetkami ustawowym i za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwany zarzucił, że powód nie wykazał, aby wpis na portalu (...).pl pochodził od pozwanego. Nawet zaś gdyby tak przyjąć, to zdaniem pozwanego wpis nie miał charakteru bezprawnego, jako że opublikowane treści są prawdziwe. Pozwany odwołując się do wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z lipca 2016 r. zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku sygn. akt II AKa 179/16 z dnia 5 stycznia 2019 r. stwierdził, że prawomocnie skazany R. G. (1) dopuścił się wielu działań naruszających normy prawa karnego, a jego postawa była arogancka, wręcz impertynencka. Zdaniem pozwanego omyłka na portalu (...).pl co do przestępstwa, za które został skazany R. G. (1) nie ma istotnego znaczenia zwłaszcza, że przestępstwo oszustwa jest przestępstwem tzw. gatunkowo cięższym niż kradzież, chociażby ze względu na wymiar grożącej kary, przy czym oba przestępstwa należą do kategorii przestępstw przeciwko mieniu. Pozwany zaznaczył, że prawdą jest również, że R. G. (1) uciekł przed wymiarem sprawiedliwości do N. (o czym świadczy podany adres świadka), jak też to, że działalność fundacji pozwala na dostatnie życie R. G. (2) i K. D., jako, że ze sprawozdania finansowego fundacji za 2021 r. wynika, że z tytułu wynagrodzenia fundacja poniosła w 2021 r. koszt (...) zł, zaś z tytułu usług obcych (...) zł, które to kwoty według pozwanego trafiły do ww. osób. Pozwany przywołując treści zamieszczane na oficjalnym fanpage’u Fundacji, podkreślił również, że od ponad 4 lat jest pomawiany przez powoda, a wpisy te naruszają jego dobra osobiste. Zaznaczył przy tym, że poza tą sprawą powód nigdy wcześniej nie skierował pozwu, ani aktu oskarżenia przeciwko pozwanemu. Pozwany zaznaczył ponadto, że nie jest prawdą aby na portalu T. zachęcał do wystawiania negatywnych opinii gdyż jedynie zachęcał on do opiniowania powoda, a nie wystawiania krytycznych, nieprawdziwych komentarzy. Pozwany oczekiwał, że osoby śledzące jego profil „wypowiedzą się” na temat fundacji, co jest zachowaniem prawnie dozwolonym. Zdaniem pozwanego realizował on konstytucyjne prawo wolnościowe – wolność wyrażania poglądów i opinii, a także pozyskiwania informacji, co jest działaniem prawnie dozwolonym, a przy tym nie naruszył dóbr osobistych powoda. W jego ocenie nie można również przyjąć, że opublikowanie informacji skutkowało naruszeniem dobrego imienia powoda, czy chociażby zagrożenie naruszenia dobrego imienia, a więc utratą zaufania potrzebnego do prawidłowego funkcjonowania fundacji zgodnie zakresem jej zadań. Reputacja ta jest bowiem bardzo zła, co potwierdzają liczne negatywne opinie na temat powoda zarówno na serwisie (...).pl jak i na tzw. wizytówce G., także w okresie poprzedzającym 28 marca 2022 r. Pozwany wyraził przekonanie, że realizował on cel społeczny mający na celu obnażenie rzeczywistych motywów kierujących organizacją, a właściwie fundatora i osoby piastującej funkcję prezesa fundacji. (odpowiedź na pozew (k. 53-65)

Do czasu zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Fundacja (...) została powołana do życia z inicjatywy Fundatora R. G. (1) z dniem 07 lipca 2017 r. Od chwili ustanowienia jedynym członkiem zarządu pełniącym funkcję prezesa zarządu jest K. D..

Celami fundacji są:

-promocja kultury wysokiej

-pomoc społeczna, w tym pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie szans tych rodzin i osób

-działalności charytatywna

-podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej

-działalność na rzecz mniejszości narodowych ochrona i promocja zdrowia

-działanie na rzecz osób niepełnosprawnych

-promocja zatrudnienia i aktywizacja zawodowa osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy

- upowszechnianie i ochrona praw kobiet oraz działalność na rzecz praw kobiet i mężczyzn

-działalność wspomagająca rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości

-działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych

-nauka, edukacja, oświata i wychowanie

-krajoznawstwo oraz wypoczynek dzieci i młodzieży

-kultura i sztuka, ochrona dóbr kultury i tradycji

-upowszechnianie kultury fizycznej i sportu

-porządek i bezpieczeństwo publiczne oraz przeciwdziałanie patologiom społecznym

-działania na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społecznościami

-promocja i organizacja wolontariatu

-ekologia, ochrona zwierząt oraz ochrona dziedzictwa narodowego

-działania związane z ujawnianiem przestępstw oraz organizowanie pomocy ofiarom przestępstw

-prowadzenie teatrów, galerii, domów kultury, klubo-kawiarni, kin, kabaretów, kawiarni oraz restauracji w których o prowadzi się działalność wystawienniczą lub koncertową.

Fundacja opiera swoje finansowanie na dobrowolnych wpłatach osób, które ją popierają.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: treść wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym nr (...), zeznania świadka R. G. (1) k. 188-189, zeznania prezesa zarządu powodowej Fundacji – (...) (k. 217-218v),

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 14 lipca 2016 r. , sygn. akt III K 78/15, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 stycznia 2019 r., II AKa 179/16, R. G. (1) został uznany winnym popełnienia m. in. przestępstw z art. 286§ 1 kk., art. 278§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k., za co wymierzono mu karę łączną wymiarze 2 lat pozbawienia wolności. W motywach wyroku Sądu Apelacyjnego wskazano m. in, że ,, (…) rozczarowujący z punktu widzenia interesu społecznego pozostaje fakt, że inicjator i pomysłodawca całego projektu (…) R. G. (1) uczynił z wyłudzania pożyczek, dotacji, sposób na wygodne życie …”. Ponadto Sąd Apelacyjny wskazał, że R. G. (1) części zarzucanych mu czynów przestępczych dopuścił się wraz ze swoją ówczesną żoną oraz osobami znajomymi. Sąd Apelacyjny wskazał także, że część zmalwersowanych środków pieniężnych otrzymanych w ramach dotacji i pożyczek celowych miała być przeznaczona na założenie i działalność Ośrodka (...).

Dowód: nagranie z ogłoszenia wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia14 lipca 2016 r.: https:/(...) ,(...)

R. G. (1) wyjechał do N. jeszcze przed rozpoznaniem apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 14 lipca 2016 r., gdzie przebywa do chwili obecnej.

Dowód: okoliczność przyznana

W dniu 12 czerwca 2019 r. na oficjalnym fanpage'u Fundacji (...) na portalu F. zamieszczono wpis o treści: „ K. K. (1) robi zdjęcia zamieszczane na skrajnie prawicowym portalu (...) B.. Jest przyjacielem i współpracownikiem skazanej niedawno A. M. która portal prowadzi. K. pracuje na co dzień jako kierowca ciężarówki i pracownik siłowni, od czasu do czasu robi zdjęcia na potrzeby portalu (...) B. „ (...). Razem z kolegą M. M. (1) (...). O aktywności fotografa związanego z redakcją (...) B. i jego kolegi zawiadamiamy prokuraturę i (...) oddział (...)... oraz pracodawcę K. K. (1) ”

Pod treścią zamieszczonego wpisu użytkownicy serwisu zamieścili wiele niepochlebnych komentarzy skierowanych do K. K. (1), w których używano m.in. określeń: „ następny debil”, „ człowiek bez mózgu” ,, idiota”

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 12 czerwca 2019 r. wraz z komentarzami zamieszczonego na portali F. – k. 71-78,

W dniu 24 lipca 2019 r. na oficjalnym fanpage'u Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zamieszczono wpis w którego treści zawarto sformułowanie: ,, K. K. (1), współpracownik portaliku (...) B. nawet nie kryje się z pochwalaniem bandytów. Za "obronę" B. (...).”

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 24 lipca 2019 r. zamieszczonego na portalu F. – k. 79

W dniu 28 lipca 2019 r. na oficjalnym fanpage'u Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zamieszczono wpis, w którym zawarto m. in. sformułowania: ,,(...) (…) nasi obserwatorzy rozpoznali m. in. K. K. (1) …”

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 28 lipca 2019 r. zamieszczonego na portalu F. – k. 79-83

W dniu 16 grudnia 2019 r. na oficjalnym fanpage'u Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zamieszczono wpis o treści:

„ (...)? Zamieszczamy oryginalne wpisy by nie było żadnych niedomówień. Mamy do Państwa prośbę. Wiemy że pierwszy z mężczyzn to K. K. (1) współpracujący jako fotograf z redakcją skrajnie prawicowego portalu (...). Prosimy o pomoc w ustaleniu gdzie pracuje i ja k ma na nazwisko drugi z mężczyzn. Wiemy że ma na imię M.. Ośrodek przygotuje zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez obu mężczyzn”

Pod treścią zamieszczonego wpisu użytkownicy serwisu zamieścili wiele niepochlebnych komentarzy skierowanych do K. K. (1), w których używano m.in. określeń: „idiota”, „ludzka kreatura” ,,debile”, ,,menda”.

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 16 grudnia 2019 r. wraz z komentarzami zamieszczonego na portalu F. – k. 84-89,

W dniu 26 kwietnia 2021 r. na oficjalnym fanpage'u Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zamieszczono wpis o treści:

„ (...)? Zamieszczamy oryginalne w pisy by nie było żadnych niedomówień. Jak ustaliliśmy pierwszy z mężczyzn to K. K. (1) współpracujący jako fotograf z A. M. znaną z obrzydliwych propagandowych programów w (...).”

Pod treścią zamieszczonego wpisu użytkownicy serwisu zamieścili wiele niepochlebnych komentarzy skierowanych m.in. do K. K. (1), w których używano takich określeń jak : ,, ohydne prymitywy”, ,,bandyci”

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 26 kwietnia 2021 r. wraz z komentarzami zamieszczonego na portalu F. – k. 90-91

W dniu 15 listopada 2021 r na oficjalnym fanpage'u Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zamieszczono wpis o treści:

(...) Z (...) . K. K. (1) to kierowca ciężarówki z B., którego M. zaangażowała do robienia zdjęć dla redakcji swojego malutkiego portalu działającego w B.. W związku z publikowaniem kontrowersyjnych treści nasz Ośrodek od dłuższego czasu monitoruje pracę portali, z którymi związana jest M.. Wpisy i treści, które w mediach społecznościowych zamieszcza sama M. stały się podstawą do wszczęcia już kilku cywilnych i karnych postępowań sądowych. Teraz po takim wpisie do M. dołączy z pewnością K. K. (1). Jeszcze dzisiaj przygotujemy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, które polegało na publicznym znieważaniu grupy osób."

Pod treścią zamieszczonego wpisu użytkownicy serwisu zamieścili wiele niepochlebnych komentarzy skierowanych m.in. do K. K. (1), w których używano takich określeń jak: ,, dzban `100% pusty” , ,,burak zawsze będzie burakiem”

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 15 listopada 2021 r wraz z komentarzami zamieszczonego na portalu F. – k. 92-93

W dniu 28 marca 2022 r. na oficjalnym fanpage'u Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zamieszczono wpis o treści:

„ (...) (...). Dzisiejsza Gazeta (...) opisuje zachowanie K. K. (1) następcy S.-M.. Link do artykułu:(...) K. K. (1) to kierowca ciężarówki z B., do tej pory znany był min. z tego, że chodził na siłownię i wypisywał obrzydliwe ksenofobiczne komentarze w mediach społecznościowych. (...) K. ustawił sobie literkę Z na swoim profilu. Ten widoczny na zdjęciu człowiek został właśnie prezesem skrajnie (...) portalu o nazwie (...) w którym promocję wykupują za dziesiątki tysięcy złotych(...) (...) zatrudnieni w (...) Urzędzie Marszałkowskim czy w Wojewódzkim Ośrodku (...) w B.. Wcześniej udziały w (...) B. miała A. M. konsultantka z (...), która zrobiła karierę dziennikarską po dojściu (...) do władzy. Gdy kilka miesięcy temu partia rządzącą zapewniła je j stołek wicenaczelnej w (...) i występy w propagandowych programach (...) - udziały trafiły min. do K., który został też nowym prezesem tego portalu. Sami możecie Państwo zobaczyć jakie publiczne wpisy zamieszcza prezes K.. (...) to tylko mała próbka aktywności tego mężczyzny. Nasz Ośrodek zainicjował już odpowiednie działania prawne przeciwko K. K. (1) w związku z jego wypowiedziami.”

Pod treścią zamieszczonego wpisu zamieszczono wiele niepochlebnych komentarzy skierowanych m.in. do K. K. (1), w których używano takich określeń jak: ,, chamstwo i prostactwo” , ,,popierający P. ”, ,, wyjątkowo prymitywny i wulgarny głupek totalny”

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 28 marca 2022 r wraz z komentarzami zamieszczonego na portalu F. – k. 94-96

W dniu 29 marca 2022 r. na oficjalnym fanpage'u Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zamieszczono wpis w którym zamieszczono m. in. sformułowania: ,, … K. K. (1) to kierowca ciężarówki z B., do tej pory znany był min. z tego, że chodził na siłownię i wypisywał obrzydliwe ksenofobiczne komentarze w mediach społecznościowych. (...). Ten widoczny na zdjęciu człowiek został właśnie prezesem skrajnie (...) portalu o nazwie (...)w którym promocję wykupują za dziesiątki tysięcy złotych politycy (...) zatrudnieni w (...) Urzędzie Marszałkowskim czy w Wojewódzkim Ośrodku (...) w B.. Wcześniej udziały w (...) B. miała A. M. konsultantka z (...), która zrobiła karierę dziennikarską po dojściu (...) do władzy. Gdy kilka miesięcy temu partia rządzącą zapewniła jej stołek wicenaczełnej w (...) i występy w propagandowych programach (...) - udziały trafiły min. Do K., który został też nowym prezesem tego portalu. Sami możecie Państwo zobaczyć jakie publiczne wpisy zamieszcza prezes K.. (...) to tylko mała próbka aktywności tego mężczyzny. Nasz Ośrodek zainicjował już odpowiednie działania prawne przeciwko K. K. (1) w związku z jego wypowiedziami,”

Pod treścią zamieszczonego wpisu użytkownicy serwisu zamieścili wiele niepochlebnych komentarzy skierowanych m.in. do K. K. (1), w których używano takich określeń jak: ,, skandal Taczkę i wywieźć faszystę z urzędu na śmietnik” , ,,chodzi na siłownię i wszystkie składniki odżywcze zamiast do mózgu przemieszczają się do mięśni”

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 29 marca 2022 r wraz z komentarzami zamieszczonego na portalu F. – k. 97-98

W dniu 28 kwietnia 2022 r. na oficjalnym fanpage'u Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zamieszczono wpis o treści:

(...) - TWIERDZI K. K. (1), (...) (...). (...) K. K. (1) (...) (...) F. (...). (...) K. K. (1)? (...) S.-M., (...) (...) (...) o nazwie D. (...) (...) (...) (...) (...) (...) M. (...) (...) (...) i Gazety (...) w B.. (...) K. (...) (...) B. (...) K. (...) (...) (...)u(...) (...) B. (...)

Pod treścią wpisu użytkownicy zamieścili wiele niepochlebnych komentarzy skierowanych m.in. do K. K. (1), w których używano takich określeń jak: ,,menda banderowska”, ,,debil”, ,,niedorozwój”.

Dowód: wydruk z fanpage'u powoda z dnia 28 kwietnia 2022 r wraz z komentarzami zamieszczonego na portalu F. – k. 104-105

Każdy z wpisów poczynionych na fanpage Fundacji Ośrodek (...) na portalu F. zawierał w końcowej części wezwanie do udzielenia wsparcia finansowego na rzecz Fundacji, ze wskazaniem sposobu w jaki można to uczynić.

Dowód: wydruki z fanpage'u powoda – k. 71-105

W dniu 28 marca 2022 r. o godz. 11:01, K. K. (1) zamieścił na serwisie pracy (...).pl pod adresem https://www.(...) (...) (...)opinie-klientow” opinię na profilu dot. Ośrodka (...) o następującej treści:

(...).”

Dowód: wydruk z wpisu na serwisie (...).pl – k. 11,

W dniu 28 marca 2022 r. o godz. 14:37 K. K. (1) opublikował na portalu internetowym T. pod adresem: (...) (...), wpis o treści:

(...) (...) (...) G. (...)

Dowód: wydruk wpisu zamieszczonego na serwisie (...) (obecnie (...)) – k. 13

K. K. (1) pozostaje w wieloletnim konflikcie personalnym z osobami zaangażowanymi w działanie Fundacji Ośrodek (...), w tym R. G. (1) i K. D., w ramach którego osoby te wzajemnie inicjowały względem siebie postępowania karne i cywilne.

Dowód: zeznania świadka R. G. (1) k. 188-189, zeznania prezesa zarządu powodowej Fundacji – (...) k. 217-218v, zeznania pozwanego K. K. (1) – k. 218v-219

Średnia ocen na stronie G..pl odnoszących się do Fundacji Ośrodek (...) wynosi ok. 2.7/5 i znajduje się tam wiele nieprzychylnych komentarzy.

Na serwisie (...).pl oprócz komentarza zamieszczonego przez K. K. (1) znajdują się również inne, nieprzychylne i krytyczne wobec Fundacji oraz osób zaangażowanych w jej działalność.

Dowód: zeznania świadka R. G. (1) k. 188-189, zeznania prezesa zarządu powodowej Fundacji – (...) k. 217-218v, zeznania pozwanego K. K. (1) – k. 218v-219

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych oraz dowodów zgromadzonych w aktach sprawy (w tym głównie w postaci wydruków z portali internetowych oraz nagrań z ogłoszenia wyroków zapadłych m.in. wobec R. G. (1), w tym głównie wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku sygn. akt II AKa 179/16 z dnia 5 stycznia 2019 r. (https://youtu.be/lteJEPiU-Wg). Żadna ze stron nie zakwestionowała prawdziwości ani autentyczności tych dowodów z wpisów internetowych (a jedynie zgodność z rzeczywistością przedstawionych w nich treści), a Sąd nie dostrzegł żadnych okoliczności uzasadniających podważenie ich autentyczności.

Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły również zeznania zarówno świadka R. G. (1) (k. 188-189), prezesa zarządu powodowej Fundacji – (...) (k. 217-218v), jak i pozwanego K. K. (1) (k. 218v-219), jednakże jedynie w takim zakresie w jakim dotyczył one okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz korespondowały z pozostałym zebranym materiałem dowodowym.

Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka R. G. (1) w zakresie w jakim zeznał on, że pozwany swoim zachowaniem uderzył w finansowanie fundacji. Strona powodowa nie wykazała bowiem w żaden sposób, aby przedmiotowy wpis odniósł jakikolwiek negatywny skutek na sferę finansów Fundacji. Za niewiarygodną należało uznać wypowiedź świadka w której zaprzeczył, aby Fundacja w opublikowanych wpisach na facebook-u wypowiadała się na temat pozwanego. Relacja ta stoi w sprzeczności z bogatym materiałem dowodowym zaprezentowanym przez pozwanego, w postaci wydruków wpisów zamieszczonych na fanpage Fundacji na F.-u. Wynika z nich, że pozwany od wielu lat jest obiektem wpisów, w których przedstawiany jest on w sposób jednoznacznie negatywny. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że równie niewiarygodną jest relacja świadka, co do jakoby Fundacja dopiero od 2021 roku zajmowała się prowadzeniem swojego fanpage na F.-u. Stwierdzenie to zupełnie kłuci się nie tylko z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ale również z samą treścią wpisów zamieszczonych na fanpage Fundacji. Sposób sformułowania przedmiotowych wpisów wskazuje bowiem, że ich autorami są osoby bezpośrednio zaangażowane w działania Fundacji, nie zaś jej sympatycy (,, nasz Ośrodek od dłuższego czasu monitoruje …”, ,,Jeszcze dzisiaj przygotujemy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa …”). Wniosek ten jest tym bardziej zasadny, że pod każdym wpisem na fanpage Fundacji na F.-u umieszczona jest prośba o wsparcie finansowe na rzecz Fundacji ze wskazaniem jak można to uczynić.

Z analogicznych przyczyn również zeznania prezesa zarządu powodowej Fundacji – (...) (k. 217-218v), okazały się częściowo niewiarygodne.

Zeznania pozwanego K. K. (1) (k. 218v-219), jak już wskazano, zasługiwały na uwzględnienie w zakresie w jakim znajdowały oparcie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym. Pozwany w swych zeznaniach wyjaśnił motywy jakie stały za zamieszczeniem przedmiotowego wpisu (wskazując, że był on atakowany przez Fundację na jej mediach społecznościowych) oraz wyjaśniając, jaki tok rozumowania w jego ocenie przemawiał za stwierdzeniem, że Fundacja dokonuje wyłudzenia (,, Fundacja pisała o mnie nieprawdę i podawała nr konta bankowego, aby przelewano im pieniądze. Uznałem to za wyłudzenie”).

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

Strona powodowa domagała się w niniejszym postępowaniu przyznania niemajątkowej oraz majątkowej ochrony dóbr osobistych w postaci dobrego imienia, które zostały naruszone wskutek zamieszczenia na serwisie (...).pl w dniu 28 marca 2022 r.

Podstawę prawną żądania powoda stanowiły przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych w pierwszej kolejności sąd powinien ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne.

Bezprawność należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w art. 6 k.c. Zgodnie z tym przepisem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że jeżeli sprawca naruszenia udowodni jedną z okoliczności wyłączających bezprawność, żądanie nie zostanie uznane za podlegające ochronie. Bezprawność działania pozwanego wyłącza w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. postępowanie dozwolone przez obowiązujące przepisy oraz wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda uprawnionego na takie działanie, sprzeczność żądania ochrony z zasadami współżycia społecznego, działanie w ramach porządku prawnego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, obrona konieczna, czy też stan wyższej konieczności. Bezprawność wyłącza prawdziwość postawionego zarzutu, o ile dotyczył faktów. ( vide: Wyrok SN z 19.10.1989 r., II CR 419/89, LEX nr 8996)

Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy w niniejszej sprawie faktycznie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda.

W myśl art. 23 k.c. nie ulega wątpliwości, że ustawodawca uznaje cześć za dobro osobiste, gdyż jest ona wymieniona w niniejszym przepisie. W piśmiennictwie i orzecznictwie wyróżnia się dwa aspekty czci: wewnętrzny – nazywany godnością osobistą (co nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie) oraz zewnętrzny – w postaci dobrego imienia. Naruszenie czci zewnętrznej ma miejsce w przypadku przypisania innej osobie postępowania lub właściwości, które mogą wpłynąć negatywnie na ocenę tej osoby przez innych. Z naruszeniem czci zewnętrznej mamy do czynienia w przypadku, gdy wypowiedź naruszająca cześć dotrze do innych osób (przynajmniej jednej), a nie tylko do osoby zniesławianej.

Podkreślenia wymaga, że nazwa osoby prawnej jest odpowiednikiem nazwiska osoby fizycznej, które jest wymienione w art. 23 k.c. i chronione art. 24 k.c., przy czym ochrona dóbr osobistych osób prawnych obejmuje zasadniczo dobra związane z jej funkcjonowaniem w obszarze prowadzonej działalności i ma charakter obiektywny, z uwagi na prawną konstrukcję osoby prawnej. Również zaznaczyć należy, że katalog dóbr osobistych prawnie chronionych, wskazanych w art. 23 k.c. nie jest katalogiem zamkniętym i odnieść to należy również do dóbr osobistych osób prawnych, wśród których wskazywane są takie dobra, jak dobre imię osoby prawnej, w tym reputacja, wiarygodność, nietykalność pomieszczeń osób prawnych, tajemnica korespondencji.

Dobra osobiste osób prawnych to wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba prawna może funkcjonować zgodnie ze swym zakresem działań (art. 43 w zw. z art. 23 k.c.). [...] Ocena, czy dobro osobiste w postaci dobrego imienia zostało zagrożone lub naruszone wymaga zastosowania kryteriów o charakterze obiektywnym. Nie ma tu bowiem znaczenia subiektywna reakcja i odczucia pokrzywdzonego (w przypadku osób prawnych - osób piastujących funkcje w ramach organów wewnętrznych), lecz istotny jest odbiór danej wypowiedzi przez osoby trzecie i reakcja opinii publicznej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2015 r. I ACa 1443/14, LEX nr 1679972). W przypadku osób fizycznych miarą obiektywizacji oceny, czy rzeczywiście doszło do naruszenia dóbr osobistych, będzie rzeczywiście zwykle odwołanie się do odczuć, przeżyć i reakcji przeciętnego człowieka. Kryterium takie, co oczywiste, zawodzi w przypadku osób prawnych, jako podmiotów o charakterze konwencjonalnym, nie dysponujących sferą przeżyć psychicznych. Nie można byłoby natomiast z tą sferą identyfikować odczuć pracowników, członków organów, właścicieli ekonomicznych itp. osoby prawnej ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014 r., I ACa 444/14, LEX nr 1496033)

Dobra osobiste w postaci renomy i dobrej sławy powszechnie uznaje się za przynależne osobom prawnym. Nie są natomiast nimi godność i cześć, jako przynależne jedynie ludziom. Nie może być również miernikiem naruszenia renomy osoby prawnej odczucie osób stanowiących jej substrat osobowy. W judykaturze ugruntował się pogląd, zgodnie z którym do ich naruszenia dochodzi wtedy, gdy zostają wyrażone negatywne opinie o tym podmiocie, zarzucające mu nierzetelność i przypisujące mu zachowania, które skutkują utratą zaufania do niego. ( vide: P. A., Renoma i dobra sława osoby prawnej jako jej dobra osobiste, e-Lex 2014).

Elementy zniesławiające mogą być zawarte w gestach, znakach, utrwalonych obrazach, jednak najczęstszą formą komunikacji mogącą mieć charakter zniesławiający są wypowiedzi w formie ustnej lub pisemnej. Za naruszające dobra osobiste może też być uznana kompozycja artykułu, tytuły, podtytuły, zdjęcia, o ile ich dobór i układ tworzy nieprawdziwy godzący w te dobra obraz osoby, której dotyczy ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I CSK 465/08, LEX nr 510611).

Oceniając czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, określone wypowiedzi należy bowiem badać tak z punktu widzenia kontekstu sytuacyjnego (biorąc pod uwagę miejsce, formę, czas i cel wypowiedzi), w którym zostały one użyte, jak również mając na uwadze pewien obiektywny miernik pozwalający na ustalenie, czy granice wypowiedzi nie zostały przekroczone tak, że konkretna wypowiedź spowodowała naruszenie dóbr osobistych strony powodowej (vide: P. Księżak: Komentarz do art. 24 k.c. (w:) M. Pyziak-Szafnicka (red.): Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz. LEX). Stosując obiektywny miernik w postaci opinii przeciętnej, rozsądnie i uczciwie myślącej osoby, sąd nie bada rzeczywistej reakcji społeczeństwa, lecz ocenia czy wypowiedź mogła stać się podstawą negatywnych ocen i odczuć u przeciętnego, rozsądnie postępującego człowieka ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2019r. II CSK 158/18 LEX nr 2657479).

Pochylając się nad powyższą kwestią, jedynie tytułem wstępu zaznaczyć trzeba, że zupełnie nie przekonuje argumentacja pozwanego prezentowana w odpowiedzi na pozew, jakoby nie zostało wykazane, że to on zamieścił wpis na (...).pl. (...) autorstwem pozwanego przemawia bowiem fakt, że podlinkował na T. profil Fundacji na serwisie (...).pl już 3 godziny po zamieszczeniu spornego wpisu. Co więcej zeznając jako strona nie zaprzeczył autorstwu spornego wpisu.

Wracając jednak do zasadniczej kwestii wskazać należy, iż poczynione ustalenia faktyczne wskazują, że przedmiotowy wpis został zamieszczony na serwisie (...).pl, który jest skierowany jest do uczestników rynku pracy (a konkretnie osób poszukujących pracy), natomiast opinie na temat poszczególnych pracodawców mają stanowić pomoc dla potencjalnych pracowników przy podejmowaniu decyzji o zatrudnieniu w danym zakładzie pracy. Trudno tym samym uznać, że treść spornego wpisu mogła pozbawić Fundację zaufania opinii publicznej potrzebnego w prowadzonej działalności pożytku publicznego. W ocenie Sądu powód nie wykazał, że sporny wpis odniósł w opinii publicznej negatywne skutki, a nawet aby Fundacja miała jakiekolwiek problemy ze znalezieniem nowych pracowników.

Co więcej, warto zaznaczyć, że sam przedstawiciel powodowej fundacji (K. D.) w swych zeznaniach wskazał na wielość nieprzychylnych i wulgarnych wobec Fundacji wpisów na portalu (...).pl. Zakładając, iż istotnie odpowiada to rzeczywistości (powód tego nie wykazała w miarodajny sposób – np. poprzez wydruki wpisów z serwisu (...).pl), to okoliczność ta sama w sobie umniejsza doniosłości wpisu pozwanego z punktu widzenia jego szkodliwości. W sytuacji bowiem wielości negatywnych opinii nie sposób rozstrzygnąć, które z nich mogłyby odnieść negatywny skutek na renomę powodowej Fundacji. Nie sposób zaś bezpośrednio powiązać wpisu samego pozwanego z innymi negatywnymi wpisami na tym portalu (a przynajmniej strona powodowa tego nie wykazała). Co więcej teza o doniosłości wpisu poczynionego przez pozwanego na serwisie (...).pl wydaje się tym bardziej wątpliwa, jeżeli uwzględni się fakt, iż - jak przyznały w swoich zeznaniach osoby związane z Fundacją - ma ona niską ocenę na serwisie (...) (2.7/5), gdzie zamieszczonych jest wiele niepochlebnych opinii na jej temat. Nie ulega przy tym żadnej wątpliwości, że system wizytówek G., na którym internauci oceniają różne podmioty, jest obecnie bardzo popularny i stanowi główne miejsce weryfikacji rzetelności poszczególnych podmiotów dla szerokiej opinii społecznej. Skala zasięgu społecznego serwisu (...), kierowanego do szerokiego (w zasadzie nieograniczonego) grona odbiorców, jest więc bez porównania większa niż zasięgu serwisu (...).pl, który z samej definicji ograniczony jest do wąskiego grona odbiorców (osoby poszukujące pracy w konkretnych instytucjach/podmiotach gospodarczych). Jeżeli więc poszukiwać ewentualnych źródeł ,,psucia” opinii Fundacji w przestrzeni internetowej, to z pewnością w większym stopniu będzie nią niska ocena i złe opinie zamieszczone na portalu G., nie zaś niepochlebny (jednostkowy) komentarz zamieszczony na niszowym portalu przez pozwanego. Gdyby natomiast przyjąć, że negatywne opinie na serwisie (...) zamieszczone jeszcze przed przedmiotowym wpisem (co wynika z treści wpisu pozwanego na T.) nie nadszarpnęły dobrego imienia Fundacji, to oczywistym jest, że wpis pozwanego zamieszczony na branżowym (a tym samym skierowanym do wąskiego grona odbiorców) serwisie (...).pl także nie mógł wywrzeć takiego skutku.

Co więcej, abstrahując od kwestii braku wykazania przez stronę powodową, aby przedmiotowy wpis wywarł jakikolwiek negatywny skutek względem Fundacji (czy to w postaci problemów z rekrutacją nowych pracowników, czy też zwiększonych problemów z pozyskaniem nowych darczyńców) zaznaczyć trzeba, że nie sposób dopatrzeć się w przedmiotowej sprawie jasno zarysowanego, namacalnego związku pomiędzy przedmiotowym wpisem, a samą potencjalną nawet, niemniej jednak realną, możliwością negatywnego oddziaływania wpisu zamieszczonego na tym serwisie na działalność powodowej Fundacji.

W świetle powyższych rozważań należało przyjąć, że strona powodowa nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie poczyniony przez pozwanego wpis, z punktu widzenia przeciętnej, rozsądnie myślącej osoby, mógł prowadzić do naruszenia dóbr osobistych powodowej Fundacji. Okoliczność ta stanowiła więc (niezależnie od innych kwestii – które będą przedmiotem dalszych rozważań) samodzielną podstawę oddalenia powództwa.

W dalszej kolejności Sąd pragnie zaznaczyć, że żądanie ujęte w pozwie a odnoszące się do zamieszczenia oświadczenia z przeprosinami na serwisie (...), samo w sobie nie zasługiwało na uwzględnienie. Sposób usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powinien być dobrany stosownie do rodzaju, intensywności i zasięgu dokonanego naruszenia. Jak zaś wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego ocenie sądu pozostawia art. 24 § 1 k.c. kwestię, czy postulowana przez powoda treść i forma oświadczenia są odpowiednie i celowe oraz proporcjonalne w odniesieniu do naruszenia, jako zmierzające do usunięcia skutków pokrzywdzenia naruszeniem dobra osobistego. ( vide: Wyrok SN z 11.02.2010 r., I CSK 286/09, LEX nr 630167).

W przedmiotowej sprawie żądanie niemajątkowe dotyczy zamieszczenia oświadczenia na serwisie (...) (obecnie (...)), podczas gdy do naruszenia doszło poprzez zamieszczenie wpisu na serwisie (...).pl. (...) żądanie jest więc nieadekwatne i nieproporcjonalne. W oczywisty sposób oba serwisy mają zupełnie inny ,,zasięg społeczny”. Zdaniem Sądu zupełnie nie przekonuje argumentacja strony powodowej, jakoby potrzebę zamieszczenia oświadczenia na T. uzasadniało to, że ,,opublikowanie przeprosin we wskazanej formie spowoduje, że sposób usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych będzie odpowiedni oraz proporcjonalny, albowiem to na portalu społecznościowym T. K. K. (1) zachęcał innych użytkowników Internetu do publikowania opinii w serwisie pracy (...).pl a zniesławiające treści dostępne są od marca 2022 r.” Na T. pozwany nie zamieścił wpisu, który naruszałby dobra osobiste powoda, ani nawet nie zawarł w nim sugestii, że na podlinkowanym Serwisie (...).pl zawarte są treści, które zawierałby jego wpis na temat Fundacji. Wpis na T. nie stanowił również wprost wezwania do zamieszczania na serwisie (...).pl negatywnych opinii na temat powodowej Fundacji. Uwzględnienie żądania strony powodowej spowodowałaby więc zupełnie nieproporcjonalny w stosunku do potencjalnego naruszenia środek. W istocie nie byłby to więc środek służący usunięciu skutków, ale swoistemu ukaraniu pozwanego.

Niezależnie od wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu za oddaleniem powództwa przemawiała również fakt, że powodowa Fundacja od wielu lat jest bardzo aktywnym uczestnikiem życia społecznego. Trzeba zaś przypomnieć, że w orzecznictwie sądów polskich, jak też w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, przyznaje się węższą ochronę osobom publicznym, szerzej rozpoznawalnym właśnie dzięki rodzajowi prowadzonej działalności. Podejmując działalność publiczną osoba musi liczyć się z tym, że jej działania będą przedmiotem zainteresowania i mogą być poddane krytyce ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18.05.2016 r.,VI ACa 612/15). Zasada ta dotyczy zaś zarówno osób fizycznych, jak i osób prawnych. Wobec tego w stosunku do osób publicznych wolność wyrażania opinii jest szersza, w związku z czym osoby takie w większym od przeciętnego zakresie muszą tolerować wypowiedzi krytyczne wobec własnej działalności. Nikt nie może wymagać od innych ludzi wyłącznie afirmacji swojej osoby lub postępowania. Jeżeli ktoś podejmuje działalność w sferze publicznej lub wykonuje zawód zaufania publicznego, nie może też żądać milczenia i powstrzymywania się od wyrażania ocen przez osoby zainteresowane, lecz musi godzić się na poddanie swojej aktywności krytyce ( vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2008 r., Sk 43/05, OTK-A 2008, nr 4, poz. 57, wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 08 lipca 1986 r., Nr 9815/82, LEX nr 81012; wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 02 lutego 2010 r., Nr 571/04, LEX nr 551622, Wyrok SN z 18.01.2013 r., IV CSK 270/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz. 94.).

Co więcej w orzecznictwie wskazuje się, iż wolność krytyki jest częścią wolności słowa, stanowi przy tym okoliczność uchylającą odpowiedzialność prawną - kontratyp art. 41 prawa prasowego z 1984 r. Ujemne oceny dzieł naukowych albo innej działalności twórczej, zawodowej lub publicznej służą realizacji zadań prasy określonych w art. 1 prawa prasowego i w związku z tym pozostają pod ochroną prawa; przekracza granice dozwolonej krytyki ten, kto podnosi (także rozpowszechnia) zarzuty krytyczne, zawierające zwroty uznane za obraźliwe. Wypowiedzi krytyczne i zawarte w nich ujemne oceny nie powinny dotyczyć osoby, lecz jej dzieła lub funkcji, jaką pełni w określonym układzie społecznym. Intensywność krytyki powinna być proporcjonalna do skali opisywanego negatywnego stanowiska ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2014 r., V KK 178/13, OSNKW 2014/8/62).

Warto przy tym zaznaczyć, że wolność wyrażania opinii, o jakiej stanowi art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jest jednym z zasadniczych fundamentów demokratycznego społeczeństwa oraz jednym z podstawowych warunków społecznego rozwoju i samospełnienia obywateli. Dlatego też wolność wyrażania opinii ma zastosowanie nie tylko do "informacji" czy "idei", które są pozytywnie odbierane lub postrzegane jako nieobraźliwe lub neutralne, lecz także do tych, które są obraźliwe, szokujące lub poruszające i to niezależnie od formy w jakiej są wypowiadane. Przewidziane w art. 10 ust. 2 Konwencji ograniczenie prawa do swobody wypowiedzi, również w odniesieniu do formułowania opinii, ocen jako wyjątki, wymagają ścisłej wykładni i dopuszczalne są po spełnieniu wskazań celowości, legalności i konieczności dla zapewnienia ochrony ważnych wartości, do których należą również dobra osobiste ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2013 r., I ACa 1023/12, LEX nr 1306049).

Wolność wyrażania opinii służy bowiem debacie publicznej, która jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa demokratycznego. W jej trakcie następuje wymiana poglądów oraz informacji dotyczących spraw budzących zainteresowanie opinii publicznej, w tym dotyczących osób pełniących funkcje publiczne. Z tego względu ochrona wolności wypowiedzi ma na celu ważny interes społeczny. W przypadku styku prawa do swobodnej wypowiedzi publicznej i prawa do ochrony dobrego imienia należy przyjąć, iż ranga i poziom ochrony tych praw jest jednakowy i żadne z nich nie ma charakteru absolutnego.

Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że strona powodowa działając na forum publicznym przy użyciu częstokroć bardzo ostrych sformułowań względem innych uczestników życia publicznego ( np. ,,homofob”, ,,ksenofob”, ,,rasista” , ,,faszysta”) nie może jednocześnie oczekiwać, stopnia ochrony dóbr osobistych na poziomie osób anonimowych i niezaangażowanych w takim stopniu w bardzo zaognioną debatę publiczną. Udzielenie takiej, zwiększonej, zdaniem Sądu, ochrony, rodziłoby nieuzasadnioną nierównowagę w debacie publicznej dla podmiotu, który częstokroć sam dopuszcza się działań, które mogą być poczytane jako naruszające dobra osobiste. Prowadziłoby to więc do nieakceptowalnego ograniczenia naczelnej zasady wolności słowa i dania prymatu zasadzie ochrony dóbr osobistych (w oderwaniu od kontekstu w jakim działa podmiot poszukujący ochrony).

Kontynuując zarysowaną wyżej kwestię aktywnego uczestnictwa powodowej Fundacji w życiu społecznym poprzez zamieszczanie w mediach społecznościowych wpisów, w których ukazuje się w negatywnym światle osoby prezentujące inny światopogląd, Sąd doszedł do przekonania, że okoliczność ta również przemawia za oddaleniem powództwa – na podstawie art. 5 k.c.

W istocie z zebranego materiału dowodowego wyłania się obraz wieloletniego konfliktu personalnego pozwanego z fundatorem (R. G. (1)) oraz osobą zarządzającą Fundacją (K. D.). Z zeznań ww. osób wynika, że osoby te zainicjowały względem siebie szereg postępowań karnych i cywilnych. Co więcej przedmiotowej sprawie można mówić nie tylko o działaniach pozwanego w przestrzeni publicznej, które stawiają Fundację i osoby z nią związane w negatywnym światle, ale również z działaniami samej Fundacji (czy też osób biorących udział w jej działalności), które mogą być poczytane jako naruszenie chronionej prawnie sfery dóbr osobistych pozwanego. Świadczą o tym, przywołane szeroko wpisy zamieszczone na fanpage Fundacji na serwisie (...), w których pozwany prezentowany jest, nawet jeśli pośrednio, w jednoznacznie negatywnym światle, jako osoba nietolerancyjna ,,homofob”, ,,ksenofob”, ,,rasista” , czy też ,,faszysta”. Sama zaś treść komentarzy sympatyków Fundacji (w których nie brakuje znacznie bardziej wulgarnych określeń) nie pozostawia wątpliwości, co do odbioru społecznego treści zamieszczanych przez Fundację. Strona powodowa nie może zaś zwalniać się z odpowiedzialności w zakresie moderowania treści komentarzy zamieszczanych na jej fanpage, a tym samym ponosi ona odpowiedzialność również za ich treść. Pozostawiając komentarze o jednoznacznie obraźliwym charakterze daje wyraz swojej aprobaty dla tego typu treści, przejmując tym samym za to prawną odpowiedzialność. Biorąc zaś pod uwagę wielość wpisów poczynionych przez Fundację na temat pozwanego, a także żywiołową negatywną reakcję w komentarzach pod nimi zamieszczonymi, nie sposób nie zauważyć znaczącej dysproporcji, co do stopnia wzajemnego naruszania dóbr osobistych.

W świetle powyższego Sąd podzielając występujące w orzecznictwie stanowisko ( vide: Wyrok SA w Krakowie z 3.06.2020 r., I ACa 1315/19, LEX nr 3044759) doszedł do przekonania, że w zaistniałym kontekście sytuacyjnym przedmiotowych zdarzeń, biorąc pod uwagę proporcje wzajemnych naruszeń skierowanych przeciwko dobrom osobistym obu stron, należało uznać, że roszczenie powoda o ochronę dóbr osobistych stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c., jako roszczenie niedające się pogodzić z zasadami współżycia społecznego.

Jedynie tytułem uzupełnienia, Sąd pragnie zaznaczyć, że wpis pozwanego na portalu (...).pl miał charakter wypowiedzi mieszanej. Z jednej strony pozwany wypowiadał się o faktach ( ,,Na swoim przykładzie gdzie jestem już od 4 lat pomawiany przez nich wiem o uczciwości i rzetelności tego tworu. Ponoć zostałem skazany prawomocnym wyrokiem za coś, a mało tego w stosunku do mnie ponoć prowadzone są jakieś postępowania, pytając się prokuratury dostałem odpowiedź że nic nie wiedza o postępowaniu przeciwko mnie czy w sprawie gdzie występuje. Po kontakcie z kilkoma innymi osobami pomawianymi na tym ośrodku sprawa wygląda identycznie. Ponad to bardzo często przypisują sobie sukcesy które wynikały z innych spraw jako swoje własne, niejako z ich zawiadomienia. Sąd w Białymstoku jednoznacznie stwierdził iż (...) z wyłudzeń i (usunięte przez administratora) zrobił sobie sposób na życie, do tego w wyroku 2 lat więzienia jest jeszcze kradzież, fundator uciekł przed wyrokiem do N.. Mało tego do swoich niecnych czynów angażował bliskich znajomych i rodzinę.)

Z drugiej zaś strony pozwany prezentował w przedmiotowym wpisie swoje opinie (Kłamstwa, manipulacje, ckliwe historie mające wyłudzić pieniądze od ludzi którzy dają się na nie nabrać. (...) (…)Reasumując, to jeden wielki wał. Niestety dzięki wpłatom ludzi którzy się nabierają stać ich na dobrych adwokatów i jak napisałem wyżej dostatnie życie w PL i N..”)

Nie zagłębiając się w szczegółową analizę treści przedmiotowego wpisu z punktu widzenia prawdziwości poszczególnych jego elementów, Sąd pragnie zaznaczyć – o czym była mowa już powyżej - że jego treść w istocie stanowi przejaw wieloletniego konfliktu pomiędzy stronami. Sama zaś treść wpisu w wielu elementach wyraźnie nawiązuje do rzeczywistych zdarzeń (nawet jeśli stanowi obiektywnie nieuzasadnioną ich nadinterpretację). W tym względzie na pierwszy plan wysuwa się kwestia skazania prawomocnym wyrokiem założyciela Fundacji (...) przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku na karę 2 lat pozbawienia wolności m.in. za przestępstwa z art. 286§1 kk. i art. 278§1 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k.. Co więcej Sąd ten dał wyraz jednoznacznie negatywnej postawy R. G. (1) oraz osób z nim związanych (w tym żonie i znajomym) wskazując, że R. G. (1) uczynił z wyłudzania pożyczek, dotacji, sposób na wygodne życie. Sam zaś fakt wyjazdu R. G. (1) do N. jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku skazującego oraz poszukiwania tam ochrony, jako osoby prześladowanej jest okolicznością powszechnie znaną.

Rekapitulując dokonane powyżej rozważania Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym w szczególności wzajemne relacje stron.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska