I C 967/23 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2025-07-10
Sygn. akt I C 967/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lipca 2025 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: sędzia Piotr Królikowski
Protokolant: Aleksandra Sieńczewska
po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. z siedzibą w C.
przeciwko (...) S.A z siedzibą w W.
o zapłatę
I. oddala powództwo;
II. zasądza od powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w C. na rzecz pozwanego (...) S.A z siedzibą w W. tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 5.417,00 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych 00/100) wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
sędzia Piotr Królikowski
Sygn. akt I C 967/23
UZASADNIENIE WYROKU
z 10 lipca 2025 r. (k. 190)
Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie 30 marca 2023 r. (koperta k. 56) (...) sp. z o.o. w C. domagał się orzeczenia nakazami zapłaty w postępowaniu upominawczym, że (...) S.A. w W. jest zobowiązany zapłacić 108.877,63 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 18.01.2023 r. do dnia zapłaty, ewentualnie zasądzenia wskazanej kwoty w postępowaniu zwykłym a także kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego (k. 3 – 55).
Spółka wskazywała że nabyła poprzez umowę cesji od konsumenta prawa do żądania objętych pozwem kwot jako koszty z tytułu zawarcia umowy pożyczki na skutek złożenia oświadczenia o zastosowaniu sankcji kredytu darmowego. W kwestionowanej umowie zawarto zapisy naruszające art. 30 ust. 1 pkt 6, 7, 10, 15 i 16 ustawy o kredycie konsumenckim.
W odpowiedzi na pozew (...) S.A. w W. wnosił o oddalenie powództwa w całości kwestionując je co do zasady i wysokości a także zasądzenia kosztów procesu (odpowiedź na pozew k. 103 – 133).
W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 14.12.2019 r. A. K. zawarł z (...) Bankiem S.A. w W., poprzednikiem prawnym (...) S.A. umowę konsolidacyjnego kredytu gotówkowego nr (...), na okres 120 miesięcy w kwocie 142.582,99 zł na sfinansowanie potrzeb konsumpcyjnych kredytobiorcy i spłatę kredytów zaciągniętych przez kredytobiorcę w (...) Banku (...) – 79.478 zł, (...) Banku Spółdzielczym – 23.329 zł, tytułem prowizji bankowej – 14.244,04 zł oraz 20.531,95 zł tytułem ubezpieczenia kredyt w (...) (...)”. (§1 ust. 1 w zw. z §17 pkt 1). Całkowita kwota kredytu wyniosła 107.807 zł Nie obejmowała kredytowanych kosztów kredytu (§1 ust 2 umowy). W związku z zawarciem umowy i udzieleniem kredytu Kredytobiorca ponosił następujące koszty: 14.244,04 zł tytułem prowizji bankowej za udzielenie kredytu płatnej jednorazowo oraz składki ubezpieczeniowej z tytułu ubezpieczenia „(...)” w kwocie 20.531,95 zł oraz odsetek od kapitału kredytu w kwocie 74.101,64 zł (§1 ust 3 umowy). W §1 ust. 4 wskazano że zgodnie z wolą kredytobiorcy wyrażoną we wniosku o udzielnie kredytu bank kredytuje koszty udzielenia kredytu prowizji i składki ubezpieczeniowej. RRSO wyniosło 17,2%, czas obowiązywania umowy od 14.12.2019 r. do 17.12.2029 r. Całkowita kwota do zapłaty wyniosła 216.684,63 zł całkowita kwota kredytu 107.807 zł. Odsetki od udzielonego kredytu wyniosły 74.101,64 zł. Powoda poinformowano także o prawie odstąpienia od umowy w formie pisemnej w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy oraz pouczono powoda o skutkach nieskorzystania z prawa do odstąpienia. (umowa konsolidacyjnego kredytu k. 39 – 43, formularz informacyjny k. 126 – 128v). Kwoty kredytu, składki ubezpieczeniowej zostały przekazane na wskazane rachunki bankowe (potwierdzenie przelewu k. 129-133).
A. K. prowadzi gospodarstwo rolnicze pod adresem zamieszkania, jest ubezpieczony w (...) i zgodnie z treścią własnego oświadczenia złożonego w banku (karta informacyjna kredytobiorcy) uzyskuje dochody wyłącznie z działalności rolniczej, wykonuje także wyłącznie zawód rolnika. Z tego tytułu sprzedaje uprawiane przez siebie zboża. Środki z kredytu oraz z kredytów konsolidowanych i spłacanych tym kredytem były przeznaczone w większości na zakup środków do prowadzonej działalności rolniczej – A. K. zaciągał je na wiosnę, w celu pozyskania finansowania produkcji rolnej w kolejnym sezonie i potem spłacał. Wypłata kredytu nastąpiła na rachunek wykorzystywany przez A. K. do prowadzenia jego zorganizowanej działalności rolniczej (wnioski kredytowe, faktura i karta informacyjna k. 122 – 125, zeznania A. K. k. 184 – 184v znacznik 00:06:47 – 00:12:16).
W dniu 25.08.2022 r. A. K. jako Cedent zawarł z (...) sp. z o.o. w C. jako Cesjonariuszem umowę przelewu wierzytelności wynikających z umów kredytowych m.in. (...) Bank S.A. dotyczących umowy kredytu z 14.12.2019 r. nr (...) (§1 lit a) umowy). Cedent przeniósł na rzecz Cesjonariusza wszystkie wierzytelności wraz ze związanymi z nimi prawami oświadczając że wierzytelności te istnieją oraz że są wolne od obciążeń i wad prawnych oraz nadają się do zbycia. Cedent oświadczał również, ze w dniu przelewu wierzytelności nie posiadał względem dłużnika żadnych zobowiązań które mogłyby być przedmiotem wzajemnych potrąceń. (§ 1 ust. 2 umowy cesji). A. K. otrzymał wynagrodzenie w tytułu tej umowy (umowa przelewu wierzytelności k. 44 – 46, zeznania A. K. k. 184 – 184v znacznik 00:06:47 – 00:12:16).
Pismem datowanym na 30.12.2022 r. (...) sp. z o.o. w C. skierował do (...) Bank S.A. w W. oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w związku z umową nr (...) z 14.12.2019 r. (oświadczenie z potwierdzeniem nadania i wydrukiem śledzenia k. 47 -52). W odpowiedzi na powyższe pismo (...) Bank S.A. odpowiedzią na reklamację z 12 stycznia 2023 r. odmówił jej zasadności wskazując, że żądanie jest przedawnione (odpowiedź k. 53 – 55).
Powyższy stan faktyczny Sad Okręgowy ustalił w pierwszej kolejności na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których autentyczności i rzetelności nie kwestionowała żadna ze stron a i Sąd nie znalazł podstaw aby odmówić im mocy dowodowej.
Sąd oparł się także na zeznaniach A. K. (protokół k. 184 – 184v znacznik 00:06:47 – 00:12:16) w których świadek w swobodnej i spontanicznej wypowiedzi wskazał na co przeznaczał środki pochodzące z kredytów konsolidowanych oraz z kredytu będącego przedmiotem niniejszego postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Roszczenie nie podlegało uwzględnieniu.
W sprawie niesporna była treść umowy kredytu konsolidacyjnego zobrazowanej dokumentami złożonym przy pozwie i odpowiedzi na pozew, treść formularza informacyjnego kredytu konsolidacyjnego wraz z treścią wniosków kredytowych oraz potwierdzeń przelewów. Pozwany przyznał, że wstąpił w prawa i obowiązki poprzednika prawnego (...) Bank S.A.
Sporne natomiast było czy oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego jest skuteczne i czy w kwestionowanych dokumentach istotnie występują braki zarzucane w pozwie. Pozwany natomiast podnosił zarzut braku legitymacji czynnej powoda, nieskutecznego złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zarówno co do zasady jak i w terminie wynikającym z art. 45 ustawy z 12.05.2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1362, dalej: u.k.k.). Pozwany zarzucał także, że kredyt nie miał w istocie charakteru konsumenckiego, zatem nie może być rozpoznawany na gruncie u.k.k.
W zakresie zarzutu legitymacji czynnej Sąd doszedł do przekonania iż (...) Sankcje nie mógł skutecznie złożyć oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, ze względu na brak statusu konsumenta po stronie kredytobiorcy.
Przewidziana w art. 45 ust. 1 u.k.k. forma pisemna złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego jest formą zastrzeżoną ad probationem (art. 74 § 1 k.c.), a więc jej ewentualne niezachowanie nie skutkuje nieważnością (art. 73 § 1 k.c.). Zgodnie z art. 99 § 1 k.c. pełnomocnictwo szczególne wymaga szczególnej formy tylko w razie, gdy dla czynności, do której upoważnia, zastrzeżona jest forma szczególna pod rygorem nieważności, a więc przepis ten w ogóle nie odnosi się do pełnomocnictw upoważniających do czynności, co do których zastrzeżono formę ad probationem. Dla oceny złożenia oświadczenia woli znajduje więc zastosowanie przepis art. 60 k.c., w myśl którego z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). Przedmiotem umowy cesji jest wierzytelność, czyli prawo podmiotowe przysługujące wierzycielowi do żądania od dłużnika, aby spełnił świadczenie.
Aby wierzytelność mogła stać się przedmiotem czynności zobowiązująco – rozporządzającej musi być w dostateczny sposób oznaczona, zindywidualizowana. Przede wszystkim powinien być wyraźnie określony stosunek zobowiązaniowy, którego elementem jest zbywana wierzytelność (wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 1999 r., sygn. III CKN 423/98). Chodzi tu głównie o oznaczanie stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Wskazane elementy muszą być oznaczone bądź przynajmniej oznaczalne już w momencie zawierania umowy przenoszącej wierzytelność, do chwili zaś przejścia wierzytelności z majątku zbywcy do majątku nabywcy powinno nastąpić wyczerpujące sprecyzowanie również pozostałych elementów stosunku zobowiązaniowego, w którego ramach istnieje zbywana wierzytelność.
Wierzytelność, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, powstaje po wykonaniu uprawnienia prawnokształtującego dotyczącego sankcji kredytu darmowego – art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. W tym celu konieczne jest doręczenie kredytodawcy odpowiedniego oświadczenia woli. Dopóki takie uprawnienie nie zostanie wykonane, dopóty wierzytelność ma charakter przyszły. Nie budzi także wątpliwości, że przelew wierzytelności przyszłej jest dopuszczalny (uchwała Sądu Najwyższego z 19 września 1997 r., III CZP 45/97). Co prawda konstrukcja przelewu takiej wierzytelności nie wynika wprost z przepisów kodeksu cywilnego, ale podstawy obrotu takimi wierzytelnościami upatruje się w treści art. 555 k.c. i jak wskazał Sąd Najwyższy, sam charakter wierzytelności przyszłych nie wyklucza ich przelewu.
Obecnie nie budzi wątpliwości, że zasady cesji wierzytelności przyszłych muszą odpowiadać ogólnym regułom dotyczącym przelewu wierzytelności. Wierzytelności, u podłoża których leży tylko częściowo zrealizowany stan faktyczny uzasadniający ich powstanie, jako prawa podmiotowe powstają dopiero w momencie ziszczenia się brakującego elementu danego stanu faktycznego (condicio iuris) (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 listopada 2016 roku, I ACa 1915/15). Tym samym warunkiem skutecznej cesji wierzytelności jest istnienie tego prawa i dlatego wierzytelność przyszła może przejść na nabywcę dopiero z chwilą jej powstania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 16 października 2002 roku, IV CKN 1471/00, wyrok Sądu Najwyższego z 17 marca 2016 roku, V CSK 379/15). W konsekwencji zasadnicze znaczenie ma odpowiednie oznaczenie przedmiotu przelewu. Odpowiednie oznaczenie wierzytelności przyszłej – przy założeniu, że może ona przejść na nabywcę dopiero z chwilą powstania – niewątpliwie wymaga określenia danych, pozwalających ustalić w chwili powstania konkretnej wierzytelności, że to właśnie ta wierzytelność objęta była wcześniej zawartą umową cesji. Wierzytelności przyszłe muszą być przynajmniej oznaczalne w chwili zawierania umowy przelewu. Jak konsekwentnie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, minimalnym sposobem oznaczenia wierzytelności przyszłej jest wskazanie tytułu powstania wierzytelności - stosunku prawnego, z którego wierzytelność wynika, osoby dłużnika oraz wierzyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16.10.2002 r., IV CKN 1471/00; wyrok Sądu Najwyższego z 11.05.1999 r., III CKN 423/98, OSNC z 2000 r. nr 5 poz. 92). Warunkiem ogólnym cesji wierzytelności przyszłej jest zatem jej indywidualizacja, powalająca ustalić w chwili zaistnienia określonej wierzytelności, że to właśnie ona objęta była wcześniej zawartą umową (por. M. Litwińska, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 19 września 1997 r., III CZP 45/97, PPH z 1998 r. nr 8 poz. 45-48).
W ramach zawieranej umowy cesji strony postanowiły przenieść wszystkie wierzytelności względem (...) Banku S.A. dotyczące umowy o kredyt z 14.12.2019 r. numer (...), wskazując że istnieją, są wolne od obciążeń i wad prawnych oraz nadają się do zbycia. Zaś z tytułu przelewu kredytobiorca otrzymał wynagrodzenie. Co istotne strony nie wskazały dokładniej jakie konkretnie wierzytelności związane z umową przenoszą. Zatem nalży uznać iż wszelkie istniejące wierzytelności – obecne jak i przyszłe - w dacie zawierania umowy zostały objęte cesją. Treść takiego oświadczenia woli została potwierdzona zeznaniami A. K., który wskazał też, że umowę zawarł bowiem nie ma wiedzy prawniczej i nie byłby w stanie samodzielnie wystąpić z roszczeniami objętymi powództwem. Kredytobiorca może przenieść – na dowolnego cesjonariusza (w tym przedsiębiorcę) – również przyszłą wierzytelność o zwrot nienależnego świadczenia, kiedy jeszcze nie wykonano uprawnienia przewidzianego w art. 45 ust. 1 u.k.k. Czynność taka nie jest sprzeczna z ustawą ani właściwością zobowiązania. Uprawnienie, o którym mowa w tym przepisie przechodzi ex lege na nabywcę, na którego przelano wierzytelność przyszłą kredytobiorcy. Stanowi ono prawo majątkowe związane z tą wierzytelnością (art. 509 § 2 k.c.). Zwrócić należy uwagę, iż uprawnienie w postaci złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, przysługuje bezspornie kredytobiorcy, niemniej jednak, brak jest regulacji zakazującej udzielenia pełnomocnictwa przez kredytobiorcę do złożenia takiego oświadczenia w jego imieniu. Należy wskazać, że sam pozwany nie kwestionował na etapie składania reklamacji przez (...) sp. z o.o. możliwości i prawidłowości reprezentacji kredytobiorcy przez powoda ani także nie podnosił zarzutów, odnoszących się do konsumenckiego charakteru umowy kredytu, ograniczając się jedynie do twierdzeń, że oświadczenie złożono z uchybieniem terminu wynikającego z u.k.k. W ocenie Sądu nie można wskazać iż umowa cesji nie doszła do skutku co do zasady bowiem wobec sformułowania jej przedmiotu należy dojść do wniosku, iż przelane zostały wszelkie wierzytelności nią objęte – pod warunkiem iż powstały - natomiast sformułowanie żądania w stosunku do pozwanego na podstawie u.k.k. leżało już stronie powodowej Spółki.
W dalszej kolejności przejść należało do rozważenia, czy w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy u.k.k., w tym w szczególności czy wystąpiły przesłanki z art. 45 w zw. z art. 30 przywołanej ustawy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.k. kredytem konsumenckim jest kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się także umowę o kredyt niezabezpieczony hipoteką, który jest przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, w tym w wysokości większej niż wysokość określona w ust. 1 (ust. 1a). Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności: 1) umowę pożyczki, 2) umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego, 3) umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego, jeżeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z odroczeniem spełnienia świadczenia, 4) umowę o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia, 5) umowę o kredyt odnawialny (ust. 2).
Zgodnie z ww. ustawą, na etapie zawierania umowy kredytodawcę obciążają liczne obowiązki związane z formą umowy (art. 29 ust. 1), doręczeniem jej egzemplarza konsumentowi (art. 29 ust. 2) oraz kształtowaniem treści dokumentu umowy (art. 29 ust. 3, art. 30-34 u.k.k.).
Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż A. K. nie przysługiwał status konsumenta w rozumieniu art. 22 ( 1) k.c. w związku z zaciągnięciem umowy kredytu konsolidacyjnego nr (...). Kodeks cywilny definiuje jako konsumenta osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Jak wskazał TSUE w wyroku z 24.10.2024 r. C-347/23 posiadanie przez daną osobę statusu „konsumenta” należy ustalić w świetle kryterium funkcjonalnego, polegającego na ocenie, czy dany stosunek umowny wpisuje się w ramy działalności niezwiązanej z wykonywaniem zawodu. Trybunał miał ponadto okazję wyjaśnić, że pojęcie „konsumenta” w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13 ma charakter obiektywny i jest niezależne od konkretnego zasobu wiedzy, jaki może mieć dana osoba, czy też od posiadanych przez nią w rzeczywistości informacji.
Działalność rolnicza nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (czy też poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej). Należy jednak zwrócić uwagę, że nie stoi to na przeszkodzie dla uznania rolnika za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, jeśli tylko jego działalność posiada przyjęte powszechnie w orzecznictwie i doktrynie prawa cechy definiujące działalność gospodarczą. W uchwale z 26.02.2015 r. (III CZP 108/14) Sąd Najwyższy wskazał, że działalność gospodarczą charakteryzuje cel zawodowy i zarobkowy, działanie we własnym imieniu, ciągłość tego działania oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Cechy tej działalności może mieć oczywiście także działalność w dziedzinie rolnictwa i jeżeli je spełnia, jest działalnością gospodarczą. Niczego w tej kwalifikacji działalności gospodarczej nie zmienia art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Wyłączenie przewidziane w tym przepisie, działające zresztą jedynie w ramach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a więc w dziedzinie prawa publicznego (administracyjnego), nie odbiera działalności rolniczej cech działalności gospodarczej; działalność ta pozostaje działalnością gospodarczą (art. 2 ustawy), a jedynie nie stosuje się do niej dalszych unormowań ustawy. Wystarczy zatem, że rolnik wykonuje działalność zarobkową we własnym imieniu, w sposób ciągły i zorganizowany, aby można go było potraktować jako przedsiębiorcę na potrzeby stosunków cywilnoprawnych.
W przedmiotowym postępowaniu pozwany Bank wskazywał, że wypłata środków z kredytu konsolidacyjnego nastąpiła na rachunek bankowy A. K. związany z jego działalnością gospodarczą. Sam świadek w swoich zeznaniach wskazał, że zaciągany przez niego kredyt konsolidacyjny jak również spłacane tym kredytem zobowiązania w stosunku do (...) oraz (...) Banku Spółdzielczego w większości służyły finasowaniu jego działalności rolniczej. Wskazał, iż była to rutynowa praktyka w ramach prowadzonej przezeń działalności, co roku celem sfinansowania środków niezbędnych do prowadzenia działalności rolniczej. Z dokumentów zgromadzonych przy wniosku kredytowym wynika, iż jedynym źródłem dochodu kredytobiorcy jest zorganizowana, prowadzona w sposób ciągły działalność rolnicza, zatem na gruncie przepisów Kodeksu Cywilnego nie przysługuje mu status konsumenta (art. 22 1 k.c.). Kredyt bowiem został zaciągnięty w zdecydowanej większości w celach związanych z prowadzoną we własnym imieniu w sposób zorganizowany i ciągły działalnością zarobkową (ze zgromadzonego materiału nie wynika na co go przeznaczono w pozostałej części). Środki z kredytu były niezbędne do nabycia środków koniecznych do prowadzenia tej działalności – i to był główny cel ich pozyskania.
Z tego względu nie ma zastosowania w sprawie ustawa o kredycie konsumenckim bowiem nie zostały spełnione przesłanki z art. 3 ust. 1 u.k.k.
Wobec powyższego ustalenia dalsze badanie poszczególnych zarzutów podnoszonych przez strony nie wpływało na rozstrzygnięcie w sprawie. Samo oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało wysłane w terminie, bowiem zgodnie z ustawą wynosi on rok od wykonania umowy jako takiej, a nie wykonania zobowiązania umownego przez jedną ze strony stosunku prawnego. Jednak wobec braku podstaw do stosowania u.k.k. wierzytelność dochodzona pozwem w niniejszej sprawie nigdy nie powstała, a tym samym nie doszło do jej przejścia na powoda. Końcowo i na marginesie Sąd Okręgowy wskazuje, iż nie dopatrzył się również zasadności żadnego z zarzucanych w pozwie uchybień. Umowa wraz z formularzem informacyjnym w sposób zrozumiały dla przeciętnego konsumenta i czytelny przedstawiają informacje wynikające z u.k.k. Nie można także uznać za zasadną argumentacji dotyczące braku wskazania RRSO czy też całkowitej kwoty do zapłaty. Sąd nie podziela także twierdzeń strony powodowej o zakazie pobierania prze bank odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Umowa o kredyt konsumencki powinna określać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. W przedmiotowej Umowie w § 5 wskazano, wymagane przez ustawę elementy. Co zaś się tyczy nieprawidłowego określenia ich wysokości wobec pobierania odsetek od kosztów kredytowanych Sąd pragnie zaznaczyć, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają zakazu naliczania odsetek od kredytowanego kosztu kredytu. Wynika to z treści art. 5 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim, w którym expressis verbis mowa jest o „kredytowanych kosztach kredytu”. Ustawa nie zakazuje kredytowania takich kosztów, a jedynie wyłącza je z zakresu pojęcia całkowitej kwoty kredytu. Potwierdza to także wyrok z 30 stycznia 2019 r., I NSK 9/18 (LEX nr 2643248), w którym Sąd Najwyższy wskazał, że w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty (np. opłaty przygotowawczej, prowizji itp.) zarówno w ramach całkowitej kwoty kredytu, jak i w kosztach kredytu. I to nawet wówczas, gdy składniki kosztów kredytu są kredytowane przez kredytodawcę. Za taką tezą, jak podniósł Sąd Najwyższy, przemawia wyraźna treść art. 5 pkt 7 u.k.k. Z tezy tej wynikają zatem dwa istotne wnioski – po pierwsze, składniki kosztu kredytu mogą być kredytowane przez kredytodawcę, a po drugie, opłata a przygotowawcza (prowizja) – nawet jeśli jest kredytowana – nie może być wykazywana w umowie zarówno w całkowitej kwocie kredytu, jak też w kosztach kredytu. Istota omawianego w tym miejscu zagadnienia została wyjaśniona w wyroku TSUE z 21.04.2016 r., C-377/14. Sprowadza się ona, najogólniej rzecz ujmując, do tego, że włączenie jakiejkolwiek kwoty należącej do całkowitego kosztu kredytu do całkowitej kwoty kredytu może mieć wpływ na obliczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i w konsekwencji może wpłynąć na prawidłowość informacji, które kredytodawca powinien wskazać w danej umowie o kredyt (vide pkt 89 i 91 uzasadnienia). Również w literaturze wskazuje się, iż dopuszczalne jest finansowanie kosztów kredytu udzielonego przez bank oraz naliczanie odsetek od kwoty przeznaczonej na ten cel. Brak jest podstaw do przyjęcia w przepisach ustawy o kredycie konsumenckim odmiennych zasad pobierania odsetek od wykorzystanego kredytu, zależnych w szczególności od tego, czy celem kredytowania są koszty udzielanego kredytu.
Powyższe stanowisko znajduje oparcie również w aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego. W postanowieniu z 15.06.2023 r. (sygn. I CSK 4175/22) Sąd Najwyższy stwierdził, że termin i sposób zapłaty tzw. przygotowawczej prowizji kredytowej może być określony w umowie kredytu bankowego (art. 69 ust. 2 pkt 9 Prawa bankowego). Obowiązek zapłaty tej prowizji może powstać już w chwili oddania przez bank sumy kredytu do dyspozycji kredytobiorcy. Jeśli tak skonstruowana jest umowa, a kredytobiorca na te warunki przystaje i zdecyduje się do zapłaty prowizji przygotowawczej nie ze środków własnych, które by przekazał bankowi, lecz ze środków, o których udostępnienie umówił się z bankiem, to środki przekazane na ten cel kredytobiorcy zwiększają jego zadłużenie kredytowe, które powinno być spłacane zgodnie z harmonogramem i z obciążeniem odsetkowym uzgodnionym przez strony.
W świetle powyższych ustaleń, powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 108 §1 k.p.c. w zw. z art. 98 §1 i 1 1 k.p.c. uznając, iż wobec oddalenia powództwa w całości powoda należy obciążyć kosztami procesu w sprawie. Na zasądzoną kwotę złożyły się koszty zastępstwa w kwocie 5.400 zł obliczone na podstawie §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa (k. 119). Z tych przyczyn postanowiono jak w sentencji w punkcie 2.
sędzia Piotr Królikowski
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Piotr Królikowski
Data wytworzenia informacji: