Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 07 lutego 2025 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: Stażysta Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu w dniu 05 lutego 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowany Sekuryztzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W.

przeciwko A. J.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  przyznaje z sum Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie na rzecz adwokata W. P. kwotę 5.400,00 (pięć tysięcy czterysta i 00/100) złotych plus należy podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego;

3.  nakazuje pobrać od powoda (...) Niestandaryzowany Sekuryztzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 1.242,00 (jeden tysiąc dwieście czterdzieści dwa i 00/100) złotych, tytułem zwrotu brakującej części wynagrodzenia kuratora.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 23 grudnia 2022 r. powód (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego A. J. kwoty 178.665,61 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od Pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności oraz kosztów poniesienia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwany zawarł z (...) Bank S.A. umowę o kredyt, zaś Bank w dniu 30 marca 2021 r. wypowiedział umowę, a zobowiązanie nie zostało przez pozwanego spłacone w całości. Wyjaśniono ponadto, iż w dniu 22 lutego 2022 r. powód nabył wierzytelność wobec pozwanego w drodze umowy sprzedaży wierzytelności. Następnie pismem z dnia 07 marca 2022 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty, jednocześnie informując go o przelewie wierzytelności z tytułu Umowy kredytu i wysokości wierzytelności. Powód wskazał, że na kwotę roszczenia tj. 178 665,61 zł składa się:

1) 167 145,42 zł tytułem wierzytelności zakupionych przez Powoda od (...) Bank S.A.;

2) 11520,19 zł tytułem naliczonych przez Powoda odsetek ustawowych za opóźnienie od niespłaconego kapitału, tj.: 155 078,48 od dnia 2022-02-23, jako dnia następnego po dniu zawarcia umowy cesji, a do dnia poprzedzającego dzień wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, tj.: 29.09.2022 r. (pozew k. 3-6)

Postanowieniem z dnia 18 października 2022 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie umorzył postępowanie wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym. (postanowienie k. 70)

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt I Nc 2/23, Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił powództwo w całosci. (nakaz k. 104)

Postanowieniem z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt I Nc 2/23, Sąd Okręgowy w Warszawie zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. (postanowienie o zawieszeniu k. 146). Następnie postanowieniem z dnia 01 października 2024 r., sygn. akt I Nc 2/23, Sąd Okręgowy w Warszawie podjął zawieszone postępowanie (pkt 1) oraz ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego A. J. kuratora w osobie adwokat W. P. (pkt 2) (postanowienie k. 188)

Pismem z dnia 30 października 2024 r. kurator pozwanego złożył sprzeciw od nakazu zapłaty z dnia 31 stycznia 2023 r. wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Podniesiono, że powód nie wykazał zasadności roszczenia co do zasady i wysokości. Zakwestionowano legitymację czynną powoda wskazując na nieskuteczność umowy przelewu wierzytelności oraz wskazano na nieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytu. (sprzeciw k. 196-198v)

Do czasu zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 11 stycznia 2018 r. A. J. zawarł z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. umowę kredytu gotówkowego NR (...), na kwotę 180.000,00 zł (część B). Umowa zawarta została na okres od dnia 11 stycznia 2018 r. do 20 stycznia 2028 r. (część D) Klient zobowiązany był do spłaty udzielonego Kredytu wraz z należnymi opłatami, prowizjami i odsetkami w 120 kapitałowo-odsetkowych ratach, gdzie pierwsza rata miała być płatna w dniu 20 lutego 2018 r. w wysokości 2.374,30 zł, następne raty były zaś płatne w dniu 20 każdego kolejnego miesiąca w wysokości 2.374,30 zł, przy czym ostatnia rata Kredytu płatna w dniu 20 stycznia 2028 r. miała mieć charakter wyrównujący i wynosić 2.375,21 zł. (część J ppkt. 1)

W Umowie wskazano, że w przypadku braku terminowej spłaty należności z tytułu Umowy Kredytu, Bank był uprawniony m in. do wypowiedzenia Umowy Kredytu zgodnie z pkt III.6 Umowy (ppkt 5.3) oraz po jej rozwiązaniu bez zgody Klienta do przelewu wierzytelności z Umowy Kredytu, na zasadach określonych w pkt III.9.2.1 Umowy Kredytu, na rzecz osobie trzeciej specjalizującej się w nabywaniu tego rodzaju wierzytelności. (ppk 5.3). Jednocześnie zastrzeżono, że Bank przed skorzystaniem z uprawnienia do wypowiedzenia Umowy Kredytu miał wezwać klienta do uregulowania zaległej płatności, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, Informując jednocześnie Klienta w wezwaniu o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia (ppk 5.6) Umowa przewidywała, że Bank może wypowiedzieć Umowę Kredytu z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, m. in. w przypadku braku spłaty kwot Kredytu w terminie ich wymagalności lub niedotrzymania przez Klienta innych warunków udzielenia Kredytu określonych w Umowie Kredytu (ppkt 6.2.1), zastrzegając dla wypowiedzenia formę pisemną pod rygorem nieważności (ppkt 6.4). Po upływie terminu wypowiedzenia Umowy Kredytu, niespłacona część Kredytu wraz z odsetkami stawała się zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym, od której Bank miał naliczać i pobierać odsetki od zadłużenia przeterminowanego (ppkt 6.5) Klient obowiązany był przy tym do poinformowania Banku o każdej zmianie swego adresu zamieszkania, adresu do korespondencji (jeśli jest inny niż adres zamieszkania), numeru telefonu i adresu e-mail - o ile dane te zostały podane Bankowi przez Klienta jako dane do kontaktu z Klientem (ppkt 9.10) W umowie jako adres zamieszkania klienta - A. J. wskazano: ul. (...), (...)-(...) W..

Kwota kredytu została w całości udostępniona kredytobiorcy.

Dowód: okoliczność bezsporna, umowa kredytu – k. 7-16, polecenie wypłaty – k. 17

W dniu 04 lutego 2021 r. (...) Bank S.A. sporządził wezwanie do spłaty zadłużenia w kwocie 2.160,54 zł z tytułu umowy kredytu nr (...)\ (...) adresowane do A. J.. W treści zawarto pouczenie o możliwości złożenia w ciągu 14 dni roboczych od dnia otrzymania pisma, wniosku o przeprowadzenie restrukturyzacji zadłużenia zgodnie z art 75c ustawy Prawo bankowe. Projekt pisma nie został opatrzony podpisem pracownika banku.

Korespondencja skierowana A. J. na adres ul. (...), (...)-(...) W., podlegała zwrotowi po powtórnej awizacji.

Dowód: wezwanie do zapłaty – k. 18, wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 20

Pismem z dnia 30 marca 2021 r. (...) Bank S.A. dokonał wypowiedzenia umowy kredytu. Pismo skierowane do A. J. na adres: ul. (...), (...)-(...) W., podlegało zwrotowi po powtórnej awizacji.

Dowód: wypowiedzenie umowy kredytu – k. 21, wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 23

W dniu 7 lipca 2021 r. (...) Bank S.A. dokonał przelewu wierzytelności wobec A. J. z tytułu umowy kredytu gotówkowego NR (...) na rzecz (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W..

Dowód: umowa ramowa przelewy wierzytelności – k. 71

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wskazane powyżej dowody z dokumentów. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii i wydruków dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości .

Zgodnie z art. 69 ustawy Prawo bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Stosownie do treści art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Jak wynika zaś z treści § 2 w/w przepisu wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym było, iż w dniu 11 stycznia 2018 r. A. J. zawarł z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. umowę kredytu gotówkowego NR (...), na kwotę 180.000,00 zł. W świetle zebranego materiału dowodowego nie budziło także wątpliwości, że pismem z dnia 30 marca 2021 r. (...) Bank S.A. dokonał wypowiedzenia umowy kredytu. Pismo to zostało skierowane na adres wskazany w umowie kredytu tj. ul. (...), (...)-(...) W. i po dwukrotnej awizacji powróciło do nadawcy.

Zgodnie z przepisem art. 75 c pkt 1, 2, 3, 4, 5 ustawy Prawo bankowe, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu to bank zobowiązany jest do dokonania wezwania do zapłaty wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni, jednocześnie w takim wezwaniu bank jest zobowiązany do poinformowania kredytobiorcy o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank powinien umożliwić restrukturyzację zadłużenia jeśli jest to uzasadnione dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Warunki restrukturyzacji powinny być uzgodnione przez obie strony umowy. W przypadku odrzucenia wniosku o restrukturyzację bank jest zobowiązany do przekazania kredytobiorcy pisemnych szczegółowych wyjaśnień w przedmiocie przyczyny odrzucenia tego wniosku.

Podkreślenia wymaga, że od banku jako profesjonalisty należy oczekiwać, aby działania upominawcze, były zgodne z dyspozycją art. 75c prawa bankowego i by poprzedzały właściwe wypowiedzenie umowy. Z istoty upomnienia wynika, że jest ono rodzaj napomnienia, przypomnienia, nie zaś ukarania. Sekwencja działań (oświadczeń) banku powinna być taka, że w pierwszej kolejności winien on wezwać kredytobiorcę do zapłaty, z poinformowaniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację - a w przypadku upływu wyznaczonego mu terminu – dopiero złożyć oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Wypowiedzenie ma charakter prawno-kształtujący i jest realizowane poprzez oświadczenie złożone drugiej stronie umowy (art. 61 k.c.). Z uwagi na szczególne skutki jakie ze sobą niesie, a które prowadzą do zerwania pomiędzy stronami węzła obligacyjnego, oczywistym jest, że zgodnie z art. 60 k.c. zachowanie takie nie powinno pozostawiać żadnych wątpliwości co do prawidłowości jego złożenia.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że oświadczenie Banku zawarte w piśmie z dnia 30 marca 2021 r. nie mogło wywrzeć skutku w postaci wypowiedzenia umowy z uwagi na wypowiedzenie umowy bez wcześniejszego wyczerpania przewidzianego dyspozycją art. 75c prawa bankowego postępowania upominawczego.

Przepis art. 75c ustawy prawo bankowe ma charakter jednostronnie bezwzględnie obowiązujący, czyli może być zmieniony przez strony umowy kredytu jedynie na korzyść kredytobiorcy. Niezastosowanie się przez bank do zasad określonych w tym przepisie oznacza, że czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna w rozumieniu art. 58 par. 1 k.c. jako sprzeczna z ustawą. Dla swojej skuteczności i ważności, wypowiedzenie umowy kredytu musi zostać poprzedzone procedurą określoną w art. 75 c ustawy Prawo bankowe. Z przepisu tego nie wynika oczywiście obowiązek banku do uwzględnienia wniosku o restrukturyzację kredytu, bank posiada bowiem uprawnienie do dokonania oceny zasadności takiego wniosku i ma prawo odmówić takiej restrukturyzacji. Jednakże do czasu podjęcia decyzji w przedmiocie wniosku o restrukturyzację (jeśli taki jest złożony) i przekazania jej w formie pisemnej kredytobiorcy, bank nie jest uprawniony do składania oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu. Odmienna wykładania oznaczałaby, iż procedura postępowania przez bank określona przez ustawodawcę miałaby charakter iluzoryczny, czego nie można byłoby zaakceptować ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28.08.2019 r., I ACa 466/2018, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12.03.20 r., I ACa 729/2019, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 3.12.2019 r., V ACa 454/2019, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8.11.19 r., I ACa 1213/2018, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19.07.2019 r., I ACa 837/2018, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6.06.2019 r., I ACa 1132/2018).

Przenosząc powyższe zasady na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że poprzednik prawny powoda naruszył w/w przepis, albowiem o ile powód wykazał, że skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty z dnia 4 lutego 2021 r. (k. 21), to jednak nie można uznać, że owo wezwanie stanowiło prawidłowe wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy kredytu. Przedłożone do akt sprawy pismo zawierające wezwanie do zapłaty wraz z pouczeniem o możliwości restrukturyzacji (k. 21) nie zostało opatrzone żadnym podpisem, ani nawet nie wskazano kto jest autorem przedmiotowego pisma. Nie wiadomo więc przez kogo miało zostać sporządzone a więc czy osoba które je wystawiła posiadała umocowanie do działania w imieniu powoda w tym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że pismo to nawet nie stanowi kopii dokumentu opatrzonego podpisem, ale jedynie wydruk z systemu (jako że nie jest opatrzony podpisem wystawcy), może być więc potraktowany jedynie jako projekt pisma. Z tych przyczyn nie ma znaczenia w niniejszej sprawie fakt, iż powód wykazał doręczenie przedmiotowego wezwania, jak też oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu przez bank na adres pozwanego ujawniony w umowie kredytu.

Zgodnie zaś z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z faktu tego wywodzi skutki prawne. Na gruncie prawa procesowego odpowiednikiem art. 6 k.c. jest przepis art. 232 k.p.c., zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W okolicznościach przedmiotowej sprawy to powód musiał dowieść, że w sytuacji braku spłaty wymagalnego zadłużenia lub jego części, przed złożeniem oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, uprzednio wezwano pozwanego do zapłaty zaległych spłat lub ich części w ustalonym terminie, nie krótszym niż 14 dni roboczych od daty otrzymania wezwania, pod rygorem wypowiedzenia umowy. W tym zakresie powód przedstawił jedynie projekt pisma mającego stanowić wezwanie do zapłaty. Powyższe czyniło złożone później pozwanemu oświadczenie o wypowiedzeniu umowy kredytu nieważnym i nieskutecznym. Należy przy tym zauważyć, iż strona pozwana kwestionowała skuteczność oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu .

Rekapitulując powyższe należy stwierdzić, iż strona powodowa nie udźwignęła ciężaru dowodu w zakresie wykazania skutecznego postawienia dochodzonego roszczenia w stan wymagalności. W konsekwencji uznać należy, że powód nie wykazał także tego, by przysługiwała mu względem pozwanego dochodzona pozwem wierzytelność. W świetle powyższego pozostałe zarzuty pozwanego nie miały znaczenia w sprawie

Mając powyższe uwadze Sąd oddalił powództwo w całości.

Z uwagi na to, że pozwany nieznany z miejsca pobytu, był reprezentowany przez ustanowionego w sprawie kuratora procesowego, Sąd przyznał na rzecz kuratora wynagrodzenie w stawce, wskazanej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (punkt 2 wyroku), oraz nakazał pobrać na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od powoda na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Warszawie 1.242,00 zł tytułem zwrotu brakującej części wydatków na poczet wynagrodzenia kuratora, które tymczasowo wyłożone zostały przez Skarb Państwa.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska