Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Rafał Wagner

Protokolant: st. sekr. sądowy Monika Górczak

po rozpoznaniu w dniu 13 października 2025 r. w Warszawie na rozprawie

sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą w W.

przeciwko M. T. i R. T.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od Banku (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz M. T. i R. T. kwoty po 5 417 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1451/24

UZASADNIENIE

Bank (...) spółka akcyjna w W. w ostatecznie zmodyfikowanym żądaniu wniósł o zasądzenie od pozwanych solidarnie R. T. i M. T. na rzecz powoda kwoty 319 999,99 zł tytułem zwrotu kapitału oddanego pozwanym do dyspozycji na mocy umowy kredytu hipotecznego nr KH/ (...) z 29 maja 2006 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty.

Powód wniósł o zasądzenie od pozwanych solidarnie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 zł.

Jako podstawę faktyczną roszczenia strona powodowa wskazała fakt zawarcia z pozwanymi umowy kredytu indeksowanego do CHF, której skuteczność została przez nich zakwestionowana. Wobec czego zaktualizowało się roszczenie Banku o zwrot przysporzenia dokonanego na rzecz kredytobiorcy w kwocie objętej żądaniem pozwu, odpowiadającej wartości udostępnionego kapitału (pozew – k. 3- 14v, modyfikacja powództwa – k. 124-124v).

W odpowiedzi na pozew pozwani M. T. i R. T. wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz od strony powodowej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Strona pozwana przyznała fakt zawarcia ze stroną powodową umowy kredytu. Zakwestionowała roszczenie co do zasady jak i wysokości. Podniesiono również zarzut przedawnienia (odpowiedź na pozew – k. 99-103v, 107-111v).

Wobec częściowego cofnięcia powództwa Sąd umorzył postępowanie w części żądania z pozwu tj. zapłaty kwoty 241 385,94 zł (postanowienie – k. 129).

Do czasu zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie (protokół – k.178v).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

29 maja 2006 r. M. Ś. (obecnie T.) i R. T. zawarli z Bankiem (...) spółką akcyjną w W. umowę o kredyt hipoteczny nr KH/ (...), na mocy której bank udzielił kredytu na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz refinansowanie kosztów w kwocie 320 000 zł, indeksowanego do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według tabeli kursów walut obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu lub transzy (§ 2 ust. 1-3 umowy).

Okres kredytowania ustalony został na 420 miesięcy (§ 2 ust. 6 umowy).

W § 6 wskazano, że w przypadku kredytu oprocentowanego według zmiennej stopy procentowej. Stopa referencyjna miała zmieniać się w cyklu kwartalnym i przyjmować wartość z ostatniego dnia roboczego ostatniego miesiąca poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy (§ 6 ust. 1, 5 umowy).

Kredytobiorca zobowiązał się spłacić kwotę kredytu w CHF ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Banku (...) (§ 7 ust. 1 umowy).

(umowa – k. 27-28)

Strony wprowadziły zmiany do powyższej umowy aneksem nr (...) z 17 października 2011 r.

(aneks – k. 30-30v)

Zawarcie powyższej umowy zostało poprzedzone złożeniem przez stronę pozwaną zaakceptowanego przez bank wniosku o udzielenie kredytu w kwocie 320 000 zł, w walucie CHF.

(wniosek – k. 24-25)

Bank udzielił kredytu w wysokości 320 000 zł. W okresie od 19 czerwca 2006 r. do 20 maja 2025 r. strona pozwana uiściła na rzecz Banku, w wykonaniu umowy kredytu, kwotę ponad 350 000 zł tytułem rat kapitałowo-odsetkowych.

(okoliczność bezsporna)

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie w prawomocnym wyroku z 13 stycznia 2024 r. w sprawie z powództwa M. T. przeciwko Bankowi (...) S.A. o zwrot nadpłaconej kwoty z tytułu nienależnego świadczenia zasądził kwotę 104,07 zł wraz z należnymi odsetkami. Sąd w tym postępowaniu ustalił nieważność umowy z uwagi na jej sprzeczność z przepisami prawa. Sąd II instancji oddalił apelację Banku w wyroku z 5 czerwca 2025 r.

(wyrok SR wraz z uzasadnieniem – k. 153-160, wyrok SO – k. 143)

***

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody złożone do akt przez strony. W odniesieniu do części dokumentów strony nie zakwestionowały rzetelności ich sporządzenia ani nie żądały złożenia przez stronę przeciwną ich oryginałów (zgodnie z art. 129 k.p.c.). Podobnie i Sąd badając te dokumenty z urzędu, nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie jakichkolwiek wątpliwości co do ich wiarygodności i mocy dowodowej, dlatego stanowiły podstawę dla poczynionych w sprawie ustaleń. W ocenie Sądu dowody te, w zakresie, w jakim stanowiły podstawę poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, tworzą razem zasadniczo spójny i nie budzący wątpliwości w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a przez to zasługujący na wiarę materiał dowodowy.

Czyniąc ustalenia faktyczne, Sąd uwzględnił także zgodne twierdzenia stron w trybie art. 229 k.p.c. oraz twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył w trybie art. 230 k.p.c.

Wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz przesłuchania stron zostały cofnięte (k. 124, 164).

Sąd jest związany także ustaleniami wynikającymi z uzasadnienia w sprawie o sygn. akt I C 5971/17 Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie w takim zakresie, w jakim miały one wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, w szczególności ustaleniami prejudycjalnymi, których skutkiem było wydanie wcześniejszego, prawomocnego wyroku. Ustalenie w uzasadnieniu przyczyn oddalenia czy uwzględnienia powództwa ma charakter prejudycjalny dla samego rozstrzygnięcia. Jeżeli te przyczyny obejmują zakres żądania będący przedmiotem sprawy rozpoznawanej później, sąd w tej sprawie jest nimi związany. W toku postępowania strony nie przedstawiły również żadnych nowych okoliczności czy dowodów świadczących o tym, że nie ważność umowy nie powinna rozciągać się na oboje pozwanych.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na oddalenie.

Wobec wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca 2025 r. (C-396/24, L., pkt 44) należy wskazać, iż art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty.

Tymczasem w niniejszej sprawie strona powodowa zażądała od strony pozwanej zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, nie biorąc pod uwagę spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Mianowicie Bank zażądał od strony pozwanej kwoty 320 000 zł tytułem zwrotu kapitału. Jednak suma wszystkich płatności spełnionych w wykonaniu umowy kredytu na dzień 22 września 2025 r. wynosiła 59 489,50 CHF (co stanowiło równowartość kwoty 271 980 zł – po przeliczeniu wg kursu CHF z dnia zamknięcia rozprawy, tj. 13 października - 4,5719 zł) oraz 78 925,79 zł (stanowisko banku – k. 173), a w dacie wniesienia pozwu suma świadczeń spełnionych przez stronę pozwaną wynosiła co najmniej 221 323,87 zł (ustalenia Sądu Rejonowego – k. 159v). Sąd miał na uwadze, iż w stanowisku stron (k. 173 oraz k. 176) pojawiły się nieznaczne rozbieżności w kwestii wzajemnych rozliczeń. Jednak biorąc pod uwagę oba stanowiska, należało jednoznacznie stwierdzić, że wpłacona kwota przez kredytobiorców (pomniejszona o zasądzoną w odrębnym postępowaniu kwotę 104,07 zł) przewyższała kwotę kapitału, wobec czego występujące między stronami różnice w tym zakresie nie miały wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Wobec nadpłaty strony pozwanej ponad kwotę kapitału powodowi nie przysługiwało w dacie zamknięcia rozprawy względem strony pozwanej żadne roszczenie, a w konsekwencji strona pozwana nie pozostawała w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia i w rezultacie powodowi nie przysługuje roszczenie odsetkowe wobec braku spełnienia przesłanki opóźnienie, o której mowa w art. 481 § 1 k.c. Z powyższych względów powództwo zostało oddalone.

Przedawnienie.

Umowa kredytu nie jest bezwzględnie nieważna z uwagi na jej sprzeczność z ustawą (art. 58 § 1 k.c.) ani z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.), a wobec tego bieg terminu przedawnienia roszczenia Banku rozpoczynał się, zgodnie z art. 120 § 1 zdaniem drugim k.c., od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy.1 Nie sposób uznać, aby bank mógł podjąć czynności zmierzające do dochodzenia swojego roszczenia wobec kredytobiorcy we wcześniejszym terminie, skoro uprzednio nie wiedział, że postanowienia umowy kredytu są kwestionowane przez kredytobiorcę, który wywodzi swoje roszczenie restytucyjne z nieważności umowy. Z materiału dowodowego wynika, że najwcześniejszą chwilą, z którą można byłoby rozważać uzyskanie stosownej wiedzy było doręczenie bankowi odpisu pozwu 21 lutego 2018 r. w sprawie z powództwa konsumenta. Wobec czego, bieg terminu przedawnienia rozpocząłby się z dniem następującym po tej dacie. Termin przedawnienia roszczenia powoda, jako związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, wynosił 3 lata (art. 118 k.c.). Bieg terminu przedawnienia roszczenia powoda upływałby zatem z dniem 31.12.2021 r., a przed tą datą doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek wniesienia pozwu (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.) w dniu 21 grudnia 2021 r. (k. 78). W rezultacie, roszczenie powoda nie można traktować jako przedawnionego. Niezależnie od tego należy wskazać, iż w postępowaniu z powództwa kredytobiorcy M. T. nie domagała się początkowo ustalenia nieważności umowy kredytowej. Dopiero w piśmie z 16 lutego 2023 r. oświadczyła, iż umowę należy uznać za nieważną. Tym bardziej zarzut przedawnienia nie mógłby być uwzględniony.

Koszty procesu.

Stosownie do wyniku postępowania, powód został na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. obciążony całymi kosztami procesu obejmującymi kwoty:

- 34 zł tytułem równowartości opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,

- 10 800 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Suma powyższych kwot została podzielona w równej części na rzecz każdego z pozwanych z uwagi na zachodzące między nimi współuczestnictwo materialne.

1 Por. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25.04.2024 r., III CZP 25/22.