Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SO Małgorzata Perdion-Kalicka

Protokolant: Joanna Ignatowicz

po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. w K.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o zawarcie porozumienia ograniczającego konkurencję
na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 28 grudnia 2022 r. r. Nr (...)

I.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że karę nałożoną w pkt II decyzji obniża do wysokości 5.000.000 zł (pięć milionów złotych);

II.  oddala odwołanie w pozostałym zakresie;

III.  znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania.

SSO Małgorzata Perdion-Kalicka

XVII AmA 39/23

UZASADNIENIE

Decyzją Nr (...) z 28 grudnia 2022 r. Prezes UOKiK uznał za praktykę ograniczającą konkurencję i naruszającą zakazy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 101 ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2009 r., nr 203, poz. 1569, wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 202 z 07.06.2016 r.), ustalanie przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. z dystrybutorami tworzącymi jego sieć dealerską urządzeń czyszczących marki (...), cen odsprzedaży tych produktów, co stanowi porozumienie o jakim mowa w art. 4 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a zarazem porozumienie lub praktykę uzgodnioną w rozumieniu art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zawarte na krajowym rynku wprowadzania do obrotu urządzeń czyszczących, a ograniczające konkurencję na krajowym rynku detalicznej sprzedaży urządzeń czyszczących.

Jednocześnie w pkt II Decyzji organ nałożył na (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 26 127 023 zł, z tytułu naruszenia zakazów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz w art. 101 ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w sposób określony w pkt. I sentencji decyzji.

Odwołanie od tej decyzji wniosła spółka (...), z tym, że zaskarżyła decyzję jedynie w części nakładającej karę w wysokości 26.127.023 zł.

Decyzji w zaskarżonej części odwołujący zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, tj.:

1. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 84 uokk oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. ³ w zw. z art. 83 uokk poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, jego wszechstronnego rozważenia, jak również jego błędną ocenę, tj.:

i.  błędne ustalenie wysokości obrotu Powoda w roku 2021 r. w kwocie (...) zł, podczas gdy z rachunku zysku i strat Powoda za rok 2021 - na którym to dowodzie oparł swoje ustalenie także Prezes UOKiK - wynika, że obrót Powoda w roku 2021 wyniósł (...) zł, co doprowadziło do zawyżenia wysokości nałożonej na Powoda kary pieniężnej;

ii.  ograniczenie ustalenia wysokości obrotów osiąganych przez Powoda wyłącznie do roku 2021 r. podczas gdy był to rok rekordowych obrotów w historii (...) w Polsce (o ponad 1/6 wyższych niż w roku poprzednim, o około 10-krotnie wyższych niż w roku 2000 oraz o ok. 2,7 razy wyższych niż średni obrót w całym okresie naruszenia), jak również rok, w trakcie którego naruszenie trwało wyłącznie do lipca, co doprowadziło do zawyżenia wysokości nałożonej na Powoda kary pieniężnej;

(...).  dowolne i niepoparte zebranym materiałem dowodowym przyjęcie, że (...) dokonał umyślnego naruszenia reguł konkurencji przez cały okres porozumienia, tj. od końca lat 90. XX wieku do lipca 2021 r., pomimo że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika istnienie umyślności po stronie Powoda, w szczególności Prezes UOKiK nie zebrał żadnych dowodów wskazujących na świadomość Powoda, co do bezprawności swoich działań przez cały ww. okres naruszenia, co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia istnienia okoliczności decydującej o zaostrzeniu nałożonej na Powoda kary pieniężnej;

iv.  nieustalenie przez Prezesa UOKiK wszystkich okoliczności pozwalających na ocenę stopnia oraz skutków naruszenia tj. rodzaju i charakteru naruszonego dobra, rozmiaru wyrządzonej szkody, motywacji sprawcy oraz rodzaju naruszonych reguł ostrożności i stopnia ich naruszenia, podczas gdy ustalenie tych okoliczności jest niezbędne dla należytego zastosowania dyrektyw ustalania wysokości kary określonych w art. 111 ust. 1 pkt 1 uokk w zw. z art. 115 § 2 kk;

(v) nieustalenie przez Prezesa UOKiK, że współpraca Powoda w toku postępowania, która przyczyniła się do jego szybkiego i sprawnego przeprowadzenia miała charakter ponadstandardowy. Powód podjął ponadstandardowy wysiłek w celu przedstawienia informacji i dowodów, których Prezes UOKiK nie mógł posiadać, gdyż wykraczały one poza zakres czasowy i przedmiotowy przeszukania;

- które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziły Prezesa UOKiK do bezzasadnego dokonania ustaleń faktycznych decydujących o zaostrzeniu kary pieniężnej nałożonej na Powoda oraz do nieuwzględnienia okoliczności decydujących o złagodzeniu tej kary.

2.  naruszenie art. 130 uokk w zw. z art. 112 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319) oraz w zw. z art. 111 uokk, zgodnie z którymi na wysokość kary pieniężnej może mieć wpływ wyłącznie naruszenie obowiązujących od dnia 1 kwietnia 2001 r. przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319), natomiast uwzględnienie naruszenia przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. Nr 14 poz. 88) było możliwe wyłącznie do dnia 1 kwietnia 2006 r., poprzez niezastosowanie tych przepisów przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, w konsekwencji czego doszło do bezpodstawnego uwzględnienia przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej okresu od końca lat 90. XX wieku do dnia 1 kwietnia 2001 r.;

3.  naruszenie art. 106 ust. 1 pkt 1 i 2 uokk w zw. z art. 111 ust. 1, 2, 3 i 4 uokk i art. 3la uokk, jak również art. 7, art. 8 § 1 i 2, i art. 189c k.p.a. w zw. z art. 83 uokk, art. 12 i art. 14 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz w zw. z art. 2, art. 31 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 6 i 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Prezesa UOKiK - w sposób sprzeczny m.in. z zasadą pewności prawa oraz z zasadą równości (niedyskryminacji) stanowiącymi podstawowe zasady porządku prawnego warunkujące istnienie zaufania do władzy publicznej - że w celu obliczenia wysokości nałożonej na Powoda kary pieniężnej za porozumienie trwające od końca lat 90. XX wieku do lipca 2021 r. należy zastosować ogłoszone i obowiązujące dopiero od kwietnia 2021 r. zasady określone w wydanych na podstawie z art. 3 la uokk „Wyjaśnieniach dotyczących ustalania wysokości kar pieniężnych dla przedsiębiorców w sprawach związanych z naruszeniem zakazu praktyk ograniczających konkurencję: ( (...)). Zasady określone w Wyjaśnieniach 2021 w sposób drastyczny zaostrzyły wysokość kar ze względu na przesłankę okresu naruszenia, czego konsekwencją było zwiększenie kwoty bazowej nałożonej na Powoda kary pieniężnej o 2050%. podczas gdy najsurowsze stosowane przez Prezesa UOKiK przed kwietniem 2021 r, zasady umożliwiały, w razie długotrwałego naruszenia, zwiększenie kwoty bazowej kary pieniężnej maksymalnie o 200%;

4.  naruszenie art. 111 ust. 1, 2, 3 i 4 uokk w zw. z art. 3la uokk poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że okres naruszenia jest decydującą przesłanką przy ustalaniu wysokości kary, przewyższającą wagę innych przesłanek , podczas gdy okres naruszenia stanowi wyłącznie jedną z wielu przesłanek przewidzianych w art. 111 ust. 1, 2, 3 i 4 uokk, które dopiero rozpatrywane łącznie przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności i niedyskryminacji mogą doprowadzić do nałożenia kary pieniężnej w adekwatnej wysokości, uwzględniając tym samym potrzebę indywidualizacji kary;

5.  naruszenie art. 106 ust. 1 pkt 1 i 2 uokk w zw. z art. 111 ust. 1, 2, 3 i 4 uokk i art. 31a uokk, jak również art. 7, art. 8 § 1 i 2, i art. 189c k.p.a. w zw. z art. 83 uokk; art. 12 i art. 14 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz w zw. z art. 2 oraz art. 31 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP oraz w związku z art. 6 i 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu na Powoda rażąco wygórowanej kary pieniężnej w wysokości 26.127.023 zł; kara ta została obliczona przez Prezesa UOKiK w sposób arbitralny, nieproporcjonalny i nieadekwatny do wagi naruszenia oraz bez należytego uwzględnienia faktycznej współpracy ze strony Powoda (które uzasadniało wręcz odstąpienie od nałożenia kary), jak również z naruszeniem zasady pewności prawa, równości (niedyskryminacji) oraz wychowawczej i prewencyjnej funkcji kary, ze względu na fakt, iż Prezes UOKiK wydając Decyzję:

i.  przyjął jako podstawę do określania wysokości kary pieniężnej pełny obrót Powoda w roku obrotowym 2021, pomimo że (a) rok 2021 był rokiem rekordowych obrotów dla Powoda i nie odzwierciedlał obrotów osiąganych przez Powoda w innych latach objętych naruszeniem (od końca lat 90. XX wieku do lipca 2021), (b) rok 2021 nie był ostatnim pełnym rokiem naruszenia, a (c) obrót osiągnięty przez Powoda jedynie w niewielkiej części został osiągnięty ze sprzedaży produktów, których dotyczyło naruszenie, w następstwie czego przyjęto jako podstawę do określenia wysokości kary pieniężnej kwotę (...) zł (przy czym kwota ta nie odzwierciedla obrotu w 2021 roku, co jest przedmiotem odrębnego zarzutu), podczas gdy średni roczny obrót w okresie objętym naruszeniem wynosił wyłącznie (...) zł, a obrót ze sprzedaży produktów, których dotyczyło naruszenie nie przekraczał ok. 10% całości rocznego obrotu;

ii.  ustalił na etapie oceny natury naruszenia wysokość kwoty wyjściowej na wygórowanym poziomie 0,7% obrotu Powoda w roku 2021, tj. (...) zł, w sytuacji, gdy Porozumienie, w kategorii naruszeń do których zakwalifikował je Prezes UOKiK (tj. naruszeń poważnych, do których stosuje się stawkę od 0,2% do 1%) ma wagę mniejszą niż średnia i powinno wiązać się z zastosowaniem niższej stawki niż stawka 0,7%. Ponadto, Prezes UOKiK uzasadnił zastosowanie stawki 0,7% okresem trwania praktyki (od końca lat 90. XX wieku do lipca 2021 r.), w sytuacji, gdy przesłanka okresu naruszenia nie ma wpływu na naturę naruszenia; okres naruszenia zdecydował na późniejszym etapie o przemnożeniu kwoty bazowej 21.5 razy (doszło do sztucznego zawyżenia wysokości kary poprzez zastosowanie tej samej okoliczności na potrzeby ustalenia dwóch różnych mnożników kary);

(...).  zastosował obniżenie wysokości kary ze względu na specyfikę rynku wyłącznie o 30%, podczas gdy produkty objęte porozumieniem nie były towarami nadzwyczaj istotnymi dla szczególnie wrażliwych odbiorców oraz dla innych sektorów gospodarki; Prezes UOKiK nie ustalił prawidłowo (tj. dla całego okresu naruszenia) udziału Powoda w rynku. który sam Prezes UOKiK uznał za bardzo konkurencyjny; naruszenie dotyczyło towarów stanowiących wyłącznie nieznaczny udział w obrotach powoda na rynku (około 10%); skutki dla uczestników rynku będące konsekwencją naruszenia były nieznaczne: naruszenie nie miało nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków; co jednoczenie stanowiło przejaw dyskryminacyjnego potraktowania Powoda w stosunku do innych, ukaranych za podobne naruszenia podmiotów;

iv.  rażąco zwiększył wysokość kary ze względu na okres naruszenia, tj. zwiększył z tego powodu kwotę bazową aż o 2050%, podczas gdy (niezależnie od innych przedstawionych w tej mierze zarzutów w petitum Odwołania) zastosowanie tak wygórowanego mnożnika w sposób mechaniczny sprzeciwia się zasadzie indywidualizacji kary;

v.  bezpodstawnie zaniechał zastosowania obligatoryjnych przesłanek złagodzenia kary, w szczególności z art. 111 ust. 3 pkt 1 lit. b, c i d uokk, podczas gdy spełnione zostały wszystkie warunki dla uznania zasadności złagodzenia kary ze względu na zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia, jak również ze względu na wyjątkową - biorąc pod uwagę m.in. zakres, nakład pracy oraz kosztów - współpracę z Prezesem Urzędu w toku postępowania. W ramach współpracy z UOKiK Powód przedstawił dowody na porozumienie o dłuższym zakresie czasowym oraz szerszym zakresie przedmiotowym, za który to zakres Prezes UOKiK nie powinien nałożyć na Powoda kary; jednocześnie Prezes UOKiK zastosował okoliczności zaostrzające wymiar kary, czego konsekwencją było bezzasadne zwiększenie wysokości kary o 30%;

vi.  nie obniżył obliczanej kary na etapie badania jej adekwatności , pomimo że ustalona kara była rażąco nieadekwatna i nieproporcjonalna do natury i skutków naruszenia, jak również rażąco niesprawiedliwa, m.in. ze względu na ponadstandardowy zakres współpracy Powoda z Prezesem UOKiK, który znaczną część okresu naruszenia oraz szerszy niż początkowo zakładany zakres praktyki ustalił jedynie dzięki informacjom i dowodom dostarczonym przez Powoda;

- czego konsekwencją było ustalenie przez Prezesa UOKiK wysokości kary pieniężnej (przed zastosowaniem obniżki wynikającej z programu łagodzenia kar - leniency) w wysokości maksymalnej dopuszczalnej na mocy art 106 ust. l uokk za naruszenie, które nawet przez Prezesa UOKiK nie zostało uznane za naruszenie bardzo poważne i w sytuacji, w której zasada adekwatności uzasadniała odstąpienie od nałożenia kary lub jej istotne obniżenie;

6.  naruszenie art. 113b pkt 3 uokk poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, iż wymienione w tym przepisie pojęcie „nakłaniania” należy interpretować w sposób odmienny niż to samo pojęcie występujące w prawie unijnym , tj. „coerce” rozumiane jako „przymuszanie” innych przedsiębiorców do uczestnictwa w zakazanym porozumieniu, podczas gdy prounijna wykładnia prawa krajowego nakazuje interpretować to pojęcie w sposób zapewniający harmonizację prawa oraz jego jednakowe stosowania przez państwa członkowskie; konsekwencją tego naruszenia było bezpodstawne przyjęcie, że wynikające z natury porozumienia działania Powoda są wystarczające dla zaistnienia negatywnej przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary;

7.  naruszenie art. 113b w zw. z art. 106 ust. 1 pkt 1 i 2 uokk poprzez jego niezastosowanie, tj. wymierzenie kary Powodowi, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych obligatoryjnego odstąpienia od jej nałożenia (tj. Powód jako pierwszy z uczestników porozumienia złożył wniosek, w sposób o którym mowa w art. 113b pkt 1 uokk, jak również przedstawił dowody w warunkach, o których mowa w art. 113b pkt 2 uokk, jak również niespełniona została przesłanka negatywna przewidziana w art. 113b pkt 3 uokk); powyższe było następstwem bezpodstawnego przyjęcia, że Powód nie przedłożył dowodu wystarczającego do wszczęcia postępowania antymonopolowego lub informacji umożliwiających Prezesowi UOKiK uzyskanie takiego dowodu, gdyż rzekomo Prezes UOKiK posiadał już na tym etapie postępowania dowody pozwalające na wszczęcie postępowania antymonopolowego, podczas gdy dowody dostarczone przez Powoda były wystarczające do spełnienia ww. przesłanki, gdyż pozwoliły one Prezesowi UOKiK na wszczęcie postępowania (i) co do znacznie dłuższego okresu niż pierwotnie rozważany, (ii) w zakresie niebranych wcześniej pod uwagę przejawów i zasad funkcjonowania porozumienia oraz (iii) co do znacznie szerszego zakresu produktów, niż wynikało to z wcześniej zgromadzonych dowodów przez Prezesa UOKiK.

Mając na uwadze powyższe, powód wniósł o zmianę decyzji w zaskarżonej części poprzez uchylenie punktu II decyzji oraz odstąpienie od wymierzenia powodowi kary pieniężnej ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia ww. wniosku wniósł o zmianę punktu II decyzji poprzez znaczące obniżenie wysokości kary pieniężnej nałożonej na powoda.

Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

(...) sp. z o.o., została utworzona we wrześniu 1991 r. Spółka należy do (...) grupy kapitałowej o globalnym zasięgu, założonej w latach 30-tych XX wieku przez A. K. i nadal należącej do rodziny (...). Grupa (...) zajmuje się produkcją urządzeń i systemów czyszczących sprzedawanych pod marką (...). Flagowym produktem Grupy (...) są myjki ciśnieniowe, poza nimi w ofercie znajdują się różnego rodzaju urządzenia czyszczące takie jak m.in. myjki, urządzenia wysokociśnieniowe, odkurzacze, mopy, zamiatarki, szczotki elektryczne, parownice, froterki, odpylacze, szorowarki, urządzenia do czyszczenia wykładzin tekstylnych itd. Asortyment produktów marki (...) podzielony jest na dwie linie produktowe: „(...)” („(...)”, dalej jako (...)), która jest przeznaczona dla odbiorcy indywidualnego oraz „(...)”, którą stanowią urządzenia czyszczące do profesjonalnego zastosowania. Zasadniczo w obu liniach produktowych znajdują się produkty tego samego rodzaju, które różnią się parametrami technicznymi decydującymi o ich zastosowaniu (domowym lub profesjonalnym), a co za tym idzie różnią się również ceną.

(...)prowadzi dystrybucję obu linii produktowych urządzeń marki (...) między innymi za pośrednictwem sieci niezależnych dealerów (tj. przedsiębiorców prowadzących sprzedaż urządzeń w ramach salonów własnych, salonów autoryzowanych i innych niezależnych od (...) placówek handlowych - dalej zwanych „Dealerami”).

Dystrybucja obu kategorii urządzeń, tj. Home& Garden i (...) na rzecz Dealerów odbywa się na zbliżonych warunkach formalnych, finansowych i komercyjnych. Współpraca prowadzona jest na podstawie jednej umowy regulującej warunki sprzedaży obu kategorii produktów. (...) stosuje wobec Dealerów dedykowane narzędzia wspierające sprzedaż, prowadzi odrębną strategię marketingową i sprzedażową dla tego kanału dystrybucji.

W dystrybucji urządzeń marki (...) znaczącą rolę odgrywa sprzedaż stacjonarna, chociaż produkty dystrybuowane są również za pośrednictwem Internetu. Ze względu na specyfikę sprzedawanych towarów, nabywcy cenią sobie możliwość zapoznania się z zasadami działania, funkcjami urządzeń, czy wręcz szkoleniami - jak w przypadku linii (...).

Sprzedaż internetowa urządzeń z linii (...) w roku 2015 wynosiła około 10% całości sprzedaży urządzeń profesjonalnych tego producenta. Udział sprzedaży internetowej produktów profesjonalnych powoli rósł w następnych latach, jednak nadal, nie przekroczył progu 25% całości sprzedaży urządzeń profesjonalnych.

W przypadku urządzeń marki (...) z linii (...) sprzedaż prowadzona przez Dealerów przez Internet stanowi około 15% całościowej sprzedaży tych urządzeń w Polsce. Podstawowym kanałem sprzedaży urządzeń linii (...) przez Dealerów jest więc sprzedaż w salonach stacjonarnych. W przypadku tej kategorii urządzeń - ze względu na grupę docelową, do której są kierowane - znaczącą rolę pełni sprzedaż w ramach pozostałych kanałów sprzedaży konsumenckiej (sieci handlowe, sklepy AGD).

Współpraca pomiędzy (...) a Dealerami odbywa się na podstawie pisemnych umów. Oprócz umów, zasady współpracy Dealerów z (...) określają również postanowienia „Ogólnych Warunków Współpracy Handlowej”. Dodatkowo sprzedaż ta regulowana jest regulaminami dla Dealerów. (...) z Dealerami omawiali politykę cenową obowiązującą w danym okresie także na spotkaniach wyjazdowych.

W okresie od końca lat 90 XX w. (dokładna data jest niemożliwa do ustalenia na podstawie dokumentów posiadanych aktualnie przez Spółkę) do lipca 2021 r. (...) prowadziła politykę cenową, której celem było stosowanie jednolitych cen odsprzedaży urządzeń marki (...) przez Dealerów, na poziomie ustalanym przez Spółkę.

Na przestrzeni lat polityka cenowa (...) ulegała modyfikacjom, co do swojego zakresu, tj. dotyczyła bądź cen wszystkich produktów, bądź tylko produktów linii (...), czy też tylko cen w sprzedaży internetowej, lub cen promocyjnych w sprzedaży internetowej.

Od końca lat 90 XX w. do roku 2005 umowy zawierane z Dealerami były podstawowym dokumentem dotyczącym zasad ustalania cen odsprzedaży, obowiązującym zarówno Dealerów, jak i pracowników (...) - w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem tej polityki. Określane przez (...) ceny minimalne dotyczyły wszystkich cen stosowanych przez Dealerów, a więc regularnych cen sprzedaży urządzeń marki (...), jak i cen promocyjnych, w tym cen stosowanych w sprzedaży internetowej. Handel internetowy w tym okresie był mniej rozwinięty i mniej popularny niż w kolejnych latach obowiązywania porozumienia.

Ceny stosowane przez Dealerów podlegały stałej kontroli, zarówno ze strony (...), poprzez między innymi kontrolę faktur wystawianych przez Dealerów, jak i przez innych Dealerów. Kontrolą objęte były ceny stosowane przez Dealerów we wszystkich kanałach sprzedaży detalicznej. Najcięższą karą za nieprzestrzeganie polityki cenowej (...) było rozwiązanie umowy współpracy. Przypadki zaniżania cen były kwalifikowane przez (...) jako praktyki nieuczciwej konkurencji w stosunku do innych firm dealerskich.

W roku 2005 uległy zmianie zasady współpracy (...) z Dealerami, w szczególności dotyczące cen jakie mieli stosować Dealerzy w dalszej odsprzedaży. W miejsce wcześniej obowiązujących cen „nie niższych od zalecanych przez (...) cen rynkowych” zostały wprowadzone ceny sztywne w odniesieniu do cen w promocjach („Odbiorca nie ma prawa do obniżania lub podwyższania w obrocie z Użytkownikiem (Klientem) cen określonych przez (...) jako ceny specjalne”). W przypadku niezastosowania się Dealera do zasad wskazanych wyżej, (...) przysługiwało prawo wykluczenia Dealera z dalszych oraz planowanych akcji promocyjnych. Przy czym Dealer miał prawo do prowadzenia indywidualnych akcji promocyjnych produktów, wykraczających poza działania wspomagane przez (...) pod warunkiem dokonania stosownych uzgodnień w (...) w zakresie terminu akcji, doboru produktów promocyjnych oraz formy samej promocji.

W tym okresie nadzór ze strony (...), jak i Dealerów skierowany był w głównej mierze na akcje promocyjne w sprzedaży internetowej. Rozszerzony został ponadto zakres stosowania kar za niestosowanie polityki cenowej (...) o wykluczenie z akcji promocyjnych.

W roku 2008 w związku z pogarszającą się sytuacją na rynku sprzedaży polityka (...) w zakresie weryfikowania i wpływania na ceny została zintensyfikowana. W związku z rosnącą dostępnością i rolą Internetu, Spółka położyła szczególny nacisk na ten kanał sprzedaży. Uznała, że Internet stał się podstawowym źródłem informacji o urządzeniach i warunkach ich sprzedaży przez Dealerów.

Od marca 2008 r. zaczęto archiwizować zgłoszenia zarówno pracowników (...), jak i Dealerów dotyczące zaniżania cen w Internecie. Na podstawie posiadanych przez Spółkę zestawień wystawiono „karne” faktury korygujące dla Dealerów zaniżających ceny w Internecie, tj. faktury odbierające wcześniej udzielone rabaty.

W roku 2011 w praktyce nadzór Spółki nad cenami odsprzedaży dotyczył akcji promocyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem ofert zamieszczanych w Internecie na urządzenia z serii (...) .

W roku 2012 (...) wprowadził i stosował do roku 2021 nowy model dystrybucji w ramach sieci Dealerskiej, tzw. model ankietowy różniący się od wcześniej obowiązujących modeli między innymi w zakresie treści ankiet i parametrów oceny Dealerów. Podstawą do przyznania Dealerom dodatkowego wynagrodzenia (rabatów) były ankiety oceny, przygotowywane przez regionalnych opiekunów Dealerów ze strony (...). Model ten zawierał szereg warunków jakościowych i ilościowych, od których uzależnione było przyznawanie Dealerom dodatkowego wynagrodzenia. Między innymi oprócz premii/rabatów, wynikających wprost z wyników handlowych danego Dealera, model wprowadzał rabaty zwane niekiedy wynagrodzeniami w wysokości 1-4 % obrotu w zależności od okresu przyznawania (najczęściej 2%) zdefiniowane w ankiecie jako „Działania marketingowe” za „prezentację produktu w przestrzeni publicznej”, czyli w Internecie. Wynagrodzenie to przyznawane było Dealerom, którzy stosowali ceny minimalne ustalone przez (...) w odsprzedaży produktów w okresie trwania promocji ogłoszonej przez Spółkę w sprzedaży internetowej, zwanej również „prezentacją urządzeń w przestrzeni publicznej” lub „działalność marketingowa w przestrzeni publicznej”. W przypadku gdy Dealer nie stosował się do warunków promocji był pozbawiany tego wynagrodzenia. Ankiety były wypełniane przez pracowników (...) (regionalnych opiekunów Dealerów) raz na kwartał.

W kolejnych latach (...) z warunków współpracy z Dealerami wyeliminował postanowienia dotyczące stosowania cen sztywnych, o jakich była mowa we wcześniej obowiązujących warunkach współpracy.

Dealerzy uzyskali w tym okresie rzeczywistą, szerszą możliwość prowadzenia własnych akcji promocyjnych w porozumieniu z (...). Wcześniej postanowienie OWWH dopuszczające tego typu promocje nie było w praktyce stosowane. Promocje indywidualne nadal nie mogły jednak dotyczyć ani okresu, ani też asortymentu akcji promocyjnych organizowanych przez Spółkę, gdzie obowiązywało ścisłe przestrzeganie polityki cenowej (...), a za jej nieprzestrzeganie odbierany był Dealerowi „rabat za działania marketingowe w przestrzeni publicznej”.

W latach 2015-2021 prowadzony był przez pracowników (...) stały monitoring cen stosowanych przez Dealerów w sprzedaży internetowej. Zrzuty ekranu ze stron internetowych z cenami innymi niż ustalone przez Spółkę były gromadzone przez pracowników Działu Sprzedaży do Sieci Dealerskiej i na tej podstawie obniżane były premie dla Dealerów.

W lipcu 2021 r. (...) zaprzestała ustalania cen odsprzedaży. W celu eliminacji tego zjawiska przeprowadziła rozmowy z pracownikami Działu Sprzedaży do Sieci Dealerskiej. Rozesłane zostały ponadto wiadomości mailowe ze wskazówkami i instrukcjami postępowania do pracowników (...). Identyczna procedura została zastosowana wobec Dealerów. Dodatkowo do Dealerów rozesłana została pisemna informacja dotycząca nowej polityki cenowej (...).

Powyższe zachowania spółki (...), trwające od końca lat 90 XX w. aż do 2021 roku, stanowiły praktykę ograniczającą konkurencję Praktyka ta naruszała zakazy zawierania niedozwolonych porozumień o których mowa w art. 6 ust 1 pkt 1 uokik i art. 101 ust 1 lit a) TFUE.

W okresie trwania porozumienia antykonkurencyjne praktyki w postaci porozumień cenowych były zakazane i podlegały karom pieniężnym zarówno na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym (Dz. U. z 1999 r. Nr 14 poz.88), jak i ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319), jak i pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331) która w art. 6 pkt 1 stanowi, że zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów.

Z kolei przepisy unijne mają zastosowanie do oceny omawianej praktyki w odniesieniu do okresu liczonego od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, tj. od dnia 1 maja 2004 r. W szczególności zastosowanie w tym zakresie znajduje przepis art. 101 ust. 1 lit. a Traktatu i funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który zakazuje, jako niezgodnych z rynkiem wewnętrznym, porozumień między przedsiębiorstwami, decyzji związków przedsiębiorstw i uzgodnionych praktyk, które mogą wpływać na handel między państwami członkowskimi i których celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji wewnątrz rynku wewnętrznego, a w szczególności tych, które polegają na ustalaniu w sposób bezpośredni lub pośredni cen zakupu lub sprzedaży albo innych warunków transakcji.

Opisane w stanie faktycznym działania (...) zakłócały konkurencję, gdyż uniemożliwiały lub co najmniej utrudniały konkurowanie ceną pomiędzy członkami sieci Dealerskiej. Przy czym uczestnikami porozumienia poza (...) byli także Dealerzy, którzy realizowali antykonkurencyjne porozumienie, gdyż ceny odsprzedaży określone przez (...), były rzeczywiście przez nich stosowane (Dealerzy informowali także Spółkę, że dostosowali odpowiednio swoje ceny lub też żądali wyegzekwowania, by inni Dealerzy zrobili to samo). Celem analizowanego porozumienia zawartego pomiędzy (...) a jej Dealerami było ustabilizowanie cen odsprzedaży produktów marki (...) na określonym przez Spółkę poziomie, prowadzące do zaburzeń konkurencji wewnątrzmarkowej.

Dystrybutorzy stosując te same ceny minimalne nie rywalizowali między sobą ceną. Przy czym mieli nawzajem wiedzę o cenach produktów objętych porozumieniem stosowanych przez pozostałych dystrybutorów, a narzuconych im przez producenta. Skutkiem tego wyeliminowana była między dealerami niepewność co do wzajemnego zachowania się w dystrybucji określonych wyrobów. W normalnych warunkach konkurencji rynkowej Dealerzy podejmowaliby rywalizację między sobą, starając się pozyskać klientów, dostosowując m.in. cenę do aktualnej strategii handlowej własnej jak i konkurentów czy intensywności popytu (porozumienie ograniczało skłonność Dealerów do reagowania na impulsy rynkowe i do niezależnego dostosowywania swoich cen do sytuacji panującej na rynku). Cena jest bowiem podstawowym przejawem konkurowania na rynku, gdyż stanowi zasadniczy czynnik, który jest brany pod uwagę przez nabywców przy wyborze oferty. Ustalanie detalicznych cen odsprzedaży między producentem a Dealerami powoduje, że cena sprzedaży detalicznej zostaje ukształtowana na innym, z reguły wyższym, poziomie niż w przypadku braku takiego ograniczenia.

Istotne w tej kwestii jest także i to, że z biegiem lat główne oddziaływanie (...) na stosowanie ustalonego poziomu cen dotyczyło handlu elektronicznego, który charakteryzuje się dużą transparentnością cen. Internet umożliwia bowiem nabywcom łatwe (przy wykorzystaniu narzędzi internetowych) porównywanie cen różnych sprzedawców i wynajdywanie tych, którzy oferują najniższe ceny.

Z uwagi na łatwość porównywania ofert zakupów w Internecie, konkurencja cenowa między sprzedawcami w tym kanale dystrybucji w odniesieniu do poszczególnych produktów tej samej marki może być szczególnie intensywna. Przy czym co jest charakterystyczne niska cena internetowa skłania nabywców do dokonywania zakupów u danego sprzedawcy także w punktach stacjonarnych, szczególnie gdy dotyczy to specjalistycznych urządzeń, gdzie prezentacja sposobu działania i obsługi urządzenia mogą mieć istotne znaczenie dla nabywcy (oferowanie niskich cen w Internecie jest swoistą reklamą sprzedawcy, która skutecznie oddziałuje na sprzedaż stacjonarną).

Wysoka transparentność cen w Internecie w istocie prowadzi do tego, że Internet faktycznie wyznacza swoistą cenę referencyjną produktu, nie tylko dla sprzedaży internetowej, ale i stacjonarnej. Wzmacnia bowiem pozycję nabywców także względem sprzedawców prowadzących sprzedaż stacjonarną, poprzez możliwość oczekiwania dostosowania oferty do poziomu cen w Internecie. W konsekwencji ograniczanie swobody sprzedawców (Dealerów) do samodzielnego ustalania cen sprzedaży w Internecie może prowadzić do wzrostu cen sprzedaży nie tylko w tym kanale dystrybucji, ale też w tradycyjnym - stacjonarnym kanale sprzedaży. Wzrost cen w sprzedaży internetowej zmniejsza presję cenową ze strony tego kanału sprzedaży na tradycyjny kanał sprzedaży w salonach stacjonarnych, skoro ceny w sprzedaży internetowej są wyznacznikiem cen dla wszystkich kanałów sprzedaży.

Zawarte przez (...) porozumienia z Dealerami dotyczące stosowanych przez nich cen odsprzedaży uderzały więc w istotę konkurencji rynkowej, której kluczowym aspektem jest cena i miały realny i bezpośredni wpływ na interes ekonomiczny szerokiego kręgu uczestników rynku, a w efekcie na szerokie grono odbiorców końcowych. Dotykały one bowiem nie tylko Dealerów urządzeń marki (...), ale także kontrahentów Dealerów – tj. końcowych nabywców urządzeń.

Powyższe ustalenia, w tym także ocena prawna zachowania (...) , nie były sporne między stronami, czego konsekwencją było niezaskarżenie przez powoda pkt 1 decyzji, w którym organ uznał, że spółka w opisany wyżej sposób naruszała konkurencję.

Przy czym, co jest kluczowe dla sprawy, ustalenia organu dotyczące istnienia porozumienia przed 2010r, jego charakteru jak i zakresu, organ w całości oparł na dowodach dostarczonych przez spółkę (...). Znamienne jest także, że nawet sama spółka nie posiadała dowodów swojej zakazanej antykonkurencyjnej praktyki w początkowym okresie swojej działalności, a ustaleń w tym zakresie dokonała rozpytując ówczesnych pracowników. W tym więc zakresie ustalenie organu jak i Sądu w całości opierały się na przyznaniu się spółki. Jak oświadczyła (...), nie zachowały się ani w formie papierowej, ani też elektronicznej umowy i regulaminy pochodzące z pierwszych lat działalności Spółki, tj. od roku 1991 do roku 2001. Stosowanie praktyki w okresie od końca łat 90 XX w. do roku 2001 potwierdzają jedynie wyjaśnienia pracownika Spółki, który był w niej zatrudniony w roku 1999.

Przy czym, przed wszczęciem postępowania wyjaśniającego organ nie dysponował dowodami na stosowanie zakazanej praktyki przez (...) przed rokiem 2010r, ale także zgoda Sądu na przeszukanie pomieszczeń przedsiębiorcy, zawarta w postanowieniu z 10 maja 2021 r. wydanym w sprawie XVII Amo 12/21, ograniczała możliwość poszukiwania dowodów na stosowanie niedozowanej praktyki jedynie za okres od 1 stycznia 2010r i to tylko w odniesieniu do sprzedaży urządzeń i systemów czyszczących marki (...) w Internecie.

Powyższe nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, czy gdyby (...) nie dostarczył Prezesowi UOKiK dobrowolnie dowodów na znacznie szerszy zakres praktyki niż objęty zgodą na przeszukanie, a więc dowodów na objęcie praktyką także sprzedaży w sklepach stacjonarnych, ale też produktów innych niż z linii (...), a także, że praktyka miała miejsce również przed rokiem 2010 i trwała już od końca lat 90 XX wieku, to organ nie pozyskałby dowodów na stosowanie takiej praktyki w takim szerszym zakresie. Wątpliwość ta wynika także z możliwości wykorzystania, pozyskanych w trakcie przeszukania dowodów na zawarcie innego jeszcze porozumienie, niż to które było objęte zakresem przeszukania (kwestia zakazu tzw „ fishing expeditions”, której dotyczył powoływany przez obie strony wyrok Sądu (UE) z 6.09.2013 r. w sprawach połączonych: T-289/11, T-290/11 i T-521/11 D. B. i inni przeciwko Komisji Europejskiej TSUE)

Jednocześnie sam organ przyznał, że niektóre istotne okoliczności sprawy organ ustalił, w całości w oparciu o wniosek (...) z 6 lipca 2021r o odstąpienie od wymierzenia lub obniżenie kary pieniężnej, złożony na podstawie art. 113a ustawy okik (dalej też jako program łagodzenia kar – leniency).

W złożonym przez (...) wniosku przedsiębiorca przedstawił w szczególności dowody na:

-

dłuższy okres funkcjonowania porozumienia niż ten, który wynikał wprost z dowodów zgromadzonych wcześniej przez Prezesa UOKiK i niż w początkowej fazie postępowania wyjaśniającego zakładano. Według wstępnych ustaleń Prezesa UOKiK istniało podejrzenie trwania porozumienia od 1 stycznia 2010 r. Informacje przekazane przez (...) pozwoliły na ustalenie, że porozumienie trwało od końca lat 90 XX w.

-

zasady funkcjonowania porozumienia w dużo szerszym zakresie niż wskazywał materiał będący w posiadaniu Prezesa UOKiK. Posiadany materiał dowodowy wskazywał na stosowanie cen minimalnych, a dostarczone materiały wskazały na czasowe stosowanie również cen sztywnych. Dodatkowo w materiałach dowodowych zebranych przez Prezesa UOKiK nie było OWWH i umów opisujących zasady funkcjonowania porozumienia na wczesnym etapie jego obowiązywania, tj. przed 1 stycznia 2010 r.

-

szerszy zakres produktów objętych porozumieniem, niż wskazywały na to wcześniej posiadane dowody. Prezes UOKiK posiadał bowiem dowody w zakresie urządzeń linii (...), a informacje (...) pozwoliły na rozszerzenie asortymentu objętego porozumieniem również na urządzenia (...).

Sąd zważył co następuje:

Odwołanie powoda zasługuje na uwzględnienie, ale jedynie w zakresie, w jakim domagał się obniżenia kary pieniężnej, a nie dalej idącego żądania uchylenia kary w całości.

Powyższe ustalenia stanu faktycznego, które odzwierciedlają stwierdzone w pkt 1 decyzji naruszenie przez powoda art. 6 ust. 1 pkt 1 uokk oraz art. 101 ust. 1 lit. a) TFUE, uzasadniały w ocenie Sądu nałożenie na powoda kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 106 ust 1 pkt 1 i 2 uokk, aczkolwiek w innej wysokości niż ustalona w zaskarżonej decyzji Prezesa UOKiK.

W myśl powołanej regulacji art. 106 § ust. 1 uokik Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie:

1) dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 6, w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 7 i art. 8, lub naruszenia zakazu określonego w art. 9;

2) dopuścił się naruszenia art. 101 lub art. 102 TFUE.

Ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej, Prezes Urzędu stosownie do treści art. 111 ust 1 pkt 1) i ust 2 i 3 uokk uwzględnia w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także,

- okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia oraz - w przypadkach, o których mowa w art. 106 ust. 1 pkt 1-3 i w art. 108 ust. 1 pkt 2 - specyfiki rynku, na którym doszło do naruszenia.

Ponadto ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes Urzędu bierze pod uwagę okoliczności łagodzące lub obciążające, które wystąpiły w sprawie (art. 111 ust 2 uokk).

Okolicznościami łagodzącymi w przypadku naruszenia zakazu praktyk ograniczających konkurencję są:

a) dobrowolne usunięcie skutków naruszenia,

b) zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu,

c) podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków,

d) współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania,

e) bierna rola przedsiębiorcy w naruszeniu zakazu porozumień ograniczających konkurencję, w tym unikanie przez niego wprowadzenia w życie postanowień porozumienia ograniczającego konkurencję,

f) działanie pod przymusem - w przypadku naruszenia zakazu porozumień ograniczających konkurencję.

Okolicznościami obciążającymi w przypadku naruszenia zakazu praktyk ograniczających konkurencję są:

a) rola lidera lub inicjatora porozumienia ograniczającego konkurencję lub nakłanianie innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozumieniu - w przypadku naruszenia zakazu porozumień ograniczających konkurencję,

b) przymuszanie, wywieranie presji lub stosowanie środków odwetowych w stosunku do innych przedsiębiorców lub osób w celu wprowadzenia w życie lub kontynuowania naruszenia,

c) dokonanie uprzednio podobnego naruszenia,

d) umyślność naruszenia;

Istotne dla wymiaru kary pieniężnej były w sprawie niniejszej także przepisy art. 113a – 113c uokk, dotyczące programu łagodzenia kar (wniosku leniency).

W myśl art. 113a uokik, przedsiębiorca, który zawarł porozumienie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy lub art. 101 TFUE, może złożyć do Prezesa Urzędu wniosek o:

1) odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie zakazu określonego w art. 6 ust. 1 ustawy lub art. 101 TFUE, zwany dalej "wnioskiem o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej", lub

2) obniżenie kary pieniężnej za naruszenie zakazu określonego w art. 6 ust. 1 ustawy lub art. 101 TFUE, zwany dalej "wnioskiem o obniżenie kary pieniężnej".

Wniosek o obniżenie kary pieniężnej może być złożony przez przedsiębiorcę w ramach wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej albo po jego złożeniu przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, w formie oświadczenia w przedmiocie uznania złożonego wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, w przypadku jego nieuwzględnienia przez Prezesa Urzędu, za wniosek o obniżenie kary pieniężnej.

Przepis ten określa też szczegółowe warunki formalne, jakie musi spełniać wniosek (art. 103a ust. 5).

Przedsiębiorca, który złożył wniosek jest obowiązany współpracować z Prezesem Urzędu z zachowaniem dobrej wiary, w sposób stały, sprawny i w pełnym zakresie od złożenia wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej do zakończenia postępowania w sprawie, w której został złożony ten wniosek, w szczególności:

1) z własnej inicjatywy i na żądanie Prezesa Urzędu przedstawiać niezwłocznie wszelkie dowody lub informacje dotyczące porozumienia, którymi dysponuje albo którymi może dysponować, mające istotne znaczenie dla sprawy;

2) umożliwiać odebranie przez Prezesa Urzędu wyjaśnień od osób zarządzających wnioskodawcy, pracowników wnioskodawcy oraz osób wykonujących czynności w jego imieniu lub na jego rzecz, na podstawie umowy cywilnoprawnej, a także podejmować należyte środki w celu umożliwienia odebrania przez Prezesa Urzędu wyjaśnień od osób będących w przeszłości osobami zarządzającymi wnioskodawcy oraz byłych pracowników wnioskodawcy lub osób wykonujących w przeszłości czynności, w jego imieniu lub na jego rzecz, na podstawie umowy cywilnoprawnej;

3) pozostawać do dyspozycji Prezesa Urzędu w celu udzielenia wyjaśnień mogących przyczynić się do ustalenia faktów;

4) nie niszczyć, nie fałszować, nie zatajać istotnych dowodów lub informacji związanych ze sprawą;

5) nie ujawniać faktu złożenia wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej ani jego elementów bez zgody Prezesa Urzędu.

Ponadto wnioskodawca, który nie zaprzestał uczestnictwa w porozumieniu przed złożeniem wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, jest obowiązany zaprzestać tego uczestnictwa niezwłocznie po złożeniu wniosku, z wyłączeniem działań, których podjęcie, w ocenie Prezesa Urzędu, jest niezbędne do zapewnienia skuteczności postępowań prowadzonych przez Prezesa Urzędu.

Stosownie natomiast do treści przepisu art. 113b Prezes UOKiK odstępuje od nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, który zawarł porozumienie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy lub w art. 101 Traktatu, w przypadku gdy przedsiębiorca ten łącznie:

1) jako pierwszy z uczestników porozumienia złożył wniosek zgodny z wymogami, określonymi w art. 113a ust. 2 oraz spełnił warunki określone w art. 113a ust. 3, 5 i 6;

2) przedstawił:

a) dowód wystarczający do wszczęcia postępowania antymonopolowego lub informacje umożliwiające Prezesowi Urzędu uzyskanie takiego dowodu,

albo

b) jeżeli wniosek został złożony po wszczęciu postępowania antymonopolowego - dowód, który w istotny sposób przyczyni się do wydania decyzji, lub na żądanie Prezesa Urzędu przedstawił informacje umożliwiające uzyskanie takiego dowodu - o ile Prezes Urzędu nie posiadał w tym czasie tych informacji lub dowodów;

3) nie nakłaniał innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozumieniu .

Z kolei przepis art. 113c uoki, reguluje obniżenie kary pieniężnej przedsiębiorcy, który złożył wniosek w tym przedmiocie .

W myśl tej regulacji Prezes Urzędu obniża karę pieniężną, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 1 lub 2, nakładaną na wnioskodawcę, jeżeli wnioskodawca ten:

1) złożył wniosek o obniżenie kary pieniężnej spełniający wymogi określone w art. 113a ust. 5;

2) przedstawił dowód na potwierdzenie istnienia porozumienia mający istotną wartość dodaną na potrzeby udowodnienia naruszenia zakazu określonego w art. 6 ust. 1 ustawy lub art. 101 TFUE - w porównaniu do materiału dowodowego posiadanego przez Prezesa Urzędu w chwili złożenia wniosku o obniżenie kary pieniężnej;

3) współpracował z Prezesem Urzędu od dnia złożenia wniosku o obniżenie kary pieniężnej do dnia zakończenia postępowania w sprawie, w sposób określony w art. 113a ust. 8;

4) nie podjął działań, o których mowa w art. 113a ust. 6;

5) zaprzestał uczestnictwa w porozumieniu przed złożeniem wniosku o obniżenie kary pieniężnej albo niezwłocznie po jego złożeniu.

Na przedsiębiorcę, który złożył wniosek o obniżenie kary pieniężnej Prezes Urzędu nakłada karę obniżoną o:

1) 30-50% w stosunku do wysokości kary, jaka zostałaby nałożona na przedsiębiorcę, gdyby wniosek o obniżenie kary pieniężnej nie został złożony - na wnioskodawcę, który jako pierwszy spełnił warunki, o których mowa w ust. 1;

2) 20-30% w stosunku do wysokości kary, jaka zostałaby nałożona na przedsiębiorcę, gdyby wniosek o obniżenie kary pieniężnej nie został złożony - na wnioskodawcę, który jako drugi spełnił warunki, o których mowa w ust. 1;

3) maksymalnie 20% w stosunku do wysokości kary, jaka zostałaby nałożona na przedsiębiorcę, gdyby wniosek o obniżenie kary pieniężnej nie został złożony - na pozostałych wnioskodawców, którzy spełnili warunki, o których mowa w ust. 1.

Nakładając na powoda karę pieniężną organ odwołał się także do wydanych w kwietniu 2021r, w oparciu o przepis art. 31a ustawy okik „ Wyjaśnień dotyczących ustalania wysokości kar pieniężnych dla przedsiębiorców w sprawach związanych z naruszeniem zakazu praktyk ograniczających konkurencję” (dalej jako „Wyjaśnienia”), opublikowanych na stronie internetowej Urzędu.

Zastosowanie przez Prezesa UOKiK powyższych regulacji do stanu faktycznego ustalonego w sprawie niniejszej, skutkowało wymierzeniem w decyzji kary w wysokości 26 127 023 zł, co stanowiło (...) obrotu spółki osiągniętego w 2022r.

Do ustalenia kary na powyższym poziomie Prezes UOKiK uwzględnił następujące okoliczności:

Po pierwsze organ ustalił, że spółka dopuściła się naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy okik oraz art. 101 Traktatu umyślnie, w związku z czym spełniona została przesłanka „choćby nieumyślnego” naruszenia reguł konkurencji.

Podstawę dla określenia wysokości kary pieniężnej stanowił obrót spółki z 2021r, tj. za ostatni rok, w którym była stosowana praktyka, jednocześnie 10 % tego obrotu z tego roku, stosownie do treści art. 106 mogło stanowić karę maksymalną.

Obrót (...) w roku obrotowym 2021 wynosił (...) zł i ta kwota stanowiła podstawę obliczenia wysokości kary pieniężnej ( Rachunek zysków i strat za rok 2021, k.2403)

Dokonując oceny stopnia naruszenia Prezes UOKiK uznał, że natura naruszenia jest poważna, gdyż dotyczyło ono porozumień zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami na różnym szczeblu obrotu (porozumienie wertykalne), co zgodnie z Wyjaśnieniami 2021, uzasadniało ustalenie kwoty wyjściowej w przedziale od 0,2% do 1% obrotu przedsiębiorcy, a co ostatecznie skłoniło organ do uznania, że kwota ta powinna być ustalona na poziomie 0,7% obrotu Spółki, co daje wartość (...) zł. Organ uwzględnił przy tym, że polityka cenowa Spółki była precyzyjnie opracowana i obowiązywała nieprzerwanie od końca lat 90 XX w. do lipca 2021r. i była dostosowywana do bieżących zmian rynkowych i preferencji nabywców.

Ustaloną wyżej wartość wyjściową kary organ obniżył o 30 % tj. do kwoty (...) zł, ze względu na ustalenie, że rynek sprzedaży urządzeń czyszczących, na jakim doszło do naruszenia konkurencji, jest rynkiem konkurencyjnym i chociaż udział (...) w rynku był znaczny bo stanowił około 40% krajowego rynku wprowadzania do obrotu urządzeń czyszczących (w latach 2013-2018 w odniesieniu do urządzeń czyszczących), to jednak od 2005r praktyka dotyczyła tylko części działalności przedsiębiorcy tj. sprzedaży internetowej produktów objętych promocją ogłoszoną przez (...).

Następnie organ uznał, że tak ustalona wartość kary powinna być zwielokrotniona 20,5 razy ze względu na okres naruszenia (pomnożona przez lata trwania praktyki tj, 20,5 roku - od końca lat 90 XX wieku do lipca 2021r), co dało wartość (...) zł.

Ustalając wymiar kary organ uznał, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności łagodzące określone w art. 111 ust. 3 ustawy okik. Jakkolwiek organ ustalił, że zaistniały takie okoliczności jak: zaniechanie stosowania praktyki niezwłocznie po wszczęciu postępowania, współpraca z Prezesem UOKiK w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania, czego organ jednak nie uwzględnił jako okoliczności łagodzącej, z tej racji, że okoliczności te stały się podstawą do obniżenia kary o połowę ze względu na zakwalifikowanie ich jako spełnienie warunku dla uwzględnienia wniosku leniency, o jakim mowa w Dziale VII, Rozdziale 2 ustawy uokk.

Organ natomiast wziął pod uwagę okoliczności obciążające, za które uznał: rolę lidera, którą pełnił (...), przymuszanie i wywieranie presji na Dealerach oraz umyślność naruszenia. Okoliczności te skłoniły Prezesa UOKiK do podwyższenia kwoty bazowej kary o 30%, tj. do kwoty (...) zł.

Zważywszy, że tak ustalona wysokość kary przewyższała wartość kary maksymalnej, jaka w świetle art. 106 ust 1 uokik mogła być nałożona (tj. przekraczała 10 % obrotu spółki, tj kwotę (...) zł), organ zredukował ustaloną wyżej wartość do wysokość kary na poziomie 10% obrotu, tj. (...) zł.

W związku ze złożeniem przez (...) wniosku o odstąpienie od wymierzenia lub o obniżenie kary pieniężnej ( leniency), organ obniżył ustaloną wyżej wartość kary o połowę.

Organ uznał wprawdzie, że (...) współpracował i przyczynił się do ujawnienia i wykazania zawarcia niedozwolonego porozumienia ograniczającego konkurencję, jednak współpraca ta nie uzasadniała odstąpienia od wymierzenia kary. Organ uznał bowiem, że (...) nakłaniał innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozumieniu, co wykluczało odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej (art. 113b pkt. 3 ustawy okik).

Jednak zdaniem organu powyższe okoliczności uzasadniały zastosowanie przepisu art. 113c ust. 2 pkt 1 ustawy okik i obniżenie kary o 50% kary w ramach programu łagodzenia kar.

W ocenie Sądu ustalona w powyższy sposób przez Prezesa UOKiK kara nie jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia konkurencji.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że powoływane przez pozwanego Wyjaśnienia 2021, które stały się w znaczącym zakresie podstawą wyliczenia przez organ kary pieniężnej nie wiążą w żaden sposób sądów rozpoznających odwołanie od decyzji Prezesa UOKiK (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 19.8.2009 r., III SK 5/09, Legalis).

Sąd rozpoznający sprawę z odwołania przedsiębiorcy nie jest więc związany wskazówkami interpretacyjnymi sformułowanymi przez Prezesa UOKiK w Wyjaśnieniach, w tym także zastosowanymi algorytmami obliczania kar pieniężnych, kwot bazowych i wskaźników korekcyjnych, które nie stanowią uzasadnienia wymiaru kary, gdyż istotne znaczenie mają wyłącznie kryteria określone w art. 111 uokk.

Wynik zastosowanych przez organ zasad ustalania kary wg kryteriów Wyjaśnień 2021 daje Sądowi podstawę do ich pominięcia w sprawie niniejszej, gdyż wymiar kary ustalony na ich podstawie nie pozwala na uznanie, że wymierzona przez organ kara jest proporcjonalna do stwierdzonego w sprawie naruszenia.

Kluczowy dla tej oceny jest fakt, że zastosowanie przez Prezesa UOKiK metodologii Wyjaśnień 2021 doprowadziło organ do matematycznego wyliczenia kary w wysokości powyżej ustawowego kryterium, gdyż kara wyliczona wg Wyjaśnień 2021 była wyższa niż 10% obrotu. Wymusiło to obniżenie jej wymiary do wartości kary maksymalnej, a więc kary najsurowszej, która w ocenie Sądu powinna jednak być wymierzana za najpoważniejsze naruszenia konkurencji, a praktyka powoda do takich się nie zaliczała.

Należy przy tym zauważyć, że sam organ nie uznawał praktyki powoda za najpoważniejsze naruszenie konkurencji. Prezes UOKiK, na potrzeby oceny natury naruszenia, czyli ustawowego kryterium weryfikacji stopnia naruszenia, uznał w decyzji, że praktyka powoda nie była bardzo poważna, a jedynie poważna . Sąd ze wszech miar podziela tą ocenę, gdyż jest to oczywiste w świetle tego, że jednak porozumienia wertykalne, a więc porozumienia pomiędzy przedsiębiorcami działającymi na różnym szczeblu obrotu, z jakim mamy do czynienia w sprawie niniejszej, nie mają tak niszczących dla konkurencji skutków jak porozumienia horyzontalne, szczególnie także dlatego, że w wyniku stosowania praktyki dochodzi jedynie do ograniczenia konkurencji wewnątrzmarkowej. Istotne w tym aspekcie było i to, że konkurencja zasadniczo odbywa się nie tylko na płaszczyźnie rywalizacji ceną towaru lub usługi, ale także ich jakością, innowacyjnością, sposobem dystrybucji czy także różnorodnością oferty.

O ile słusznie organ uznał, że konkurencja cenowa między dealerami została wyeliminowana poprzez narzucenie dystrybutorom w umowach minimalnej ceny odsprzedaży, to dla wymiaru kary istotne było również i to, że jednak produkty powoda były oferowana także poza siecią dealerską, a na rynku oferowany był także asortyment urządzeń czyszczących innych marek, a konsument miał szeroki wybór wśród różnych także renomowanych marek.

Zatem biorąc pod uwagę, że rynek sprzedaży urządzeń czyszczących jest rynkiem konkurencyjnym, na którym działają inni producenci urządzeń czyszczących, wprowadzający je do obrotu na rynek polski oraz inni niż Dealerzy sprzedawcy detaliczni urządzeń marki (...) (zwłaszcza w przypadku linii (...) - sieci handlowe, sklepy AGD), to nie sposób przyjąć, że taka praktyka jak powoda zasługuje na najwyższy wymiar kary. Kary maksymalne winny być bowiem zastrzeżone dla najbardziej poważnych naruszeń prawa konkurencji, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie konkurencji (jak np. porozumienia horyzontalne których skutkiem było ograniczenie konkurencji, kartele).

Także udział (...) w krajowym rynku urządzeń czyszczących, który w latach 2013-2018 wynosił 40%, nie uzasadniał oceny, że praktyka mogła mieć istotny wpływ na konkurencję, skoro jak ustalił organ praktyka zasadniczo już od roku 2005 dotyczyła tylko części działalności przedsiębiorcy, tj. sprzedaży internetowej produktów objętych promocją ogłoszoną przez (...), ale też ograniczała się do segmentu urządzeń (...).

Zgodzić także się należy z powodem, że dla oceny natury naruszenia nie powinien być brany pod uwagę okres trwania porozumienia, skoro kryterium czasu trwania naruszenia stanowi odrębną przesłankę do ustalenia wymiaru kary. Natomiast zmienność praktyki na przestrzeni lat, która doprowadziła ostatecznie do jej ograniczenia tylko do produktów z linii profesjonalnej i to tylko w sprzedaży internetowej, powinna skłaniać organ do uznania, że przedsiębiorca z biegiem czasu w znacznie mniejszym stopniu ograniczał konkurencję niż w okresie wcześniejszym.

Powyższe uwagi nie pozwalają na uznanie, że stopień naruszenia, w tym natura naruszenia i specyfika rynku determinowały nałożenie na powoda kary w najwyższym możliwym wymiarze, tj kary w wysokości 10%, przed zastosowaniem obniżenia jej ze względu na wniosek leniency. Na marginesie tylko należy zauważać, że kilkakrotne powoływanie się przez Prezesa UOKiK, że podobnie wysoką karę na poziomie 10% obrotu nałożył za praktykę trwającą 7,5 roku w decyzji (...) z 8 grudnia 2008 r, nie jest uzasadnione w sprawie niniejszej, gdyż obie sprawy nie są porównywalne z tej racji, porozumienie, którego dotyczyła Decyzja (...), było kartelem, a więc zmową zawartą pomiędzy konkurentami, której wpływ na rynek był niepomiernie wyższy.

Przyjęty przez organ, w oparciu o Wyjaśnienia 2021r, algorytm wyliczania kar pieniężnych nie mógł stać się podstawą do ustalenia ostatecznej wysokości kary pieniężnej w sprawie niniejszej także dlatego, że kluczowe dla ustalenia ostatecznego wymiaru kary według tego algorytmu, stało się kryterium czasu, co doprowadziło do tego, że ustalona kara pieniężna nie odzwierciedlała w adekwatny sposób wagi popełnionego naruszenia. W szczególności zdaniem Sądu nie było uzasadnione podwyższenie kwoty bazowej kary o ponad 2000% z uwagi na długotrwałość praktyki, gdyż jakkolwiek czas trwania porozumienia stanowi niewątpliwe okoliczność, która ma znaczenie dla wymiaru kary, ale nie może być to przesłanka przeważająca nad innymi i to w sposób tak dominujący. Ustawodawca wszak nie wskazał, aby ten aspekt praktyki miał większą wagę niż inne okoliczności dotyczące naruszenia. Jakkolwiek praktyka powoda była niewątpliwie długotrwała i winno to znaleźć odzwierciedlenie w wymiarze kary, to jednak nie powinno to w sposób tak krytyczny determinować ostatecznej wartości kary, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej.

Warto odnotować, że także TSUE stoi na stanowisku, że czas trwania porozumienia nie może być kryterium kluczowym dla wymiaru kary. W wyroku w sprawie C‑238/12 z dnia 30 kwietnia 2014 r. TSUE uznał, że „ nie istnieje żadna zasada prawna, zgodnie z którą ostateczna kwota grzywny nałożonej na adresata decyzji stwierdzającej naruszenie powinna być proporcjonalna do czasu trwania odpowiedzialności tego adresata za uczestnictwo w naruszeniu. W tym względzie należy bowiem wyjaśnić, że Sąd powinien czuwać nad tym, aby przy obliczaniu kwoty grzywny nałożonej na dane przedsiębiorstwo za jego uczestnictwo w naruszeniu unijnych reguł konkurencji w należyty sposób uwzględniono czas trwania tego naruszenia oraz uczestnictwa w nim. Jednakże czas trwania naruszenia nie jest ani jedynym, ani bezwzględnie najważniejszym elementem, który Komisja lub Sąd powinny wziąć pod uwagę przy obliczaniu tej grzywny (pkt 63)”.

Zważywszy zatem, że Sąd nie jest związany sposobem ustalania kary ustalonym w Wyjaśnieniach, Sąd przyjął inną, znacznie niższą wagę dla czasu trwania praktyki, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w wysokości kary, a która w sposób adekwatny odnosi się do długotrwałości praktyki, ale jednocześnie nie determinuje jej wysokości w sposób absolutny.

W tym aspekcie Sąd, uwzględniając racjonalne stanowisko powoda, przyjął, że należy zastosować maksymalną wartość, o jaką organ na przestrzeni ostatnich lat podwyższał kary pieniężne za praktyki, które kwalifikował jako długotrwałe. Mianowicie organ stosując wyjaśnienia wcześniejsze niż te z 2021r, przyjmował zgodnie z ich brzmieniem, że podwyższenie kary ze względu na długi okres naruszenia może nastąpić maksymalne o 200%.

Powyższą wartość organ przyjmował w swojej praktyce orzeczniczej w oparciu o Wyjaśnienia dotyczące sposobu ustalania wysokości kar pieniężnych, poprzedzające Wyjaśnienia 2021. Wartość ta została przyjęta zarówno w Wyjaśnieniach opublikowanych w roku 2015, a także w Wyjaśnieniu opublikowanych w roku 2008. Jakkolwiek Sąd nie jest związany Wyjaśnieniami organu, to niemniej jednak rozstrzygając , które Wyjaśnienia powinien zastosować organ na potrzeby ustalania kary w sprawie niniejszej, to zdaniem Sądu uzasadnione byłoby jednak zastosowanie do obliczania kary Wyjaśnień wcześniejszych niż te z 2021 roku.

Jak wyżej wskazano, Wyjaśnienia 2008 i 2015 pozwalały na podwyższenie kary ze względu na długi okres naruszenia maksymalne o 200%, podczas gdy Wyjaśnienia 2021 stanowią, że kwotę bazową mnoży się przez liczbę lat naruszenia, co w sprawie niniejszej dało organowi podstawy do podwyższenia kwoty bazowej kary o ponad 2050 %.

Taka diametralna różnica w podejściu do stopnia uwzględniania przy wymiarze kary okresu naruszenia w sytuacji, gdy ustawowe wytyczne dotyczące wymiaru kary nie uległy zmianie, w ocenie Sądu nie pozwala na uznanie, że kara ustalona w oparciu o Wyjaśnienia 2021 jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia. Szczególnie jest to istotne w sprawie, w której antykonkurencyjne zachowania powoda niemal w całości były podejmowane w okresie obowiązywania Wyjaśnień 2008 i Wyjaśnień 2015, a zważywszy, że Wyjaśnienia 2021r zostały ogłoszone w kwietniu 2021, zaś powód zaprzestał praktyki w lipcu 2021r, to praktyka trwała zaledwie 4 miesiące w okresie obowiązywania Wyjaśnień 2021r.

Zważywszy więc, że stan naruszania przez powoda zakazu zawierania niedozwolonych porozumień zasadniczo trwał w okresie obowiązywania Wytycznych 2008 i Wytycznych 2015, to należy przyjąć, że wydając Wyjaśnienia w 2008r i w 2015r Prezes UOKiK dał podstawy do pewnych uzasadnionych oczekiwań ze strony przedsiębiorców, w tym też powoda, jak mogą być potraktowani w przypadku naruszenia zakazu z art. 6 uokk. Zatem zdaniem Sądu Prezes UOKiK jest więc zobowiązany zastosować te Wyjaśnienia wcześniejsze, ze względu na uzasadnione oczekiwania, jakie mogli żywić na ich podstawie przedsiębiorcy naruszający zakaz zawierania niedozwolonych porozumień. Zdaniem Sądu w tym kontekście celowe byłoby więc odwołanie się do zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań.

Uzasadnieniem dla takiej konkluzji może być także odwołanie się w drodze analogii do reguły przewidzianej w artykule 189c k.p.a. tj. stosowania przepisu względniejszego dla strony. W myśl tego przepisu, jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Przy czym kryterium decydującym o tym, który przepis jest względniejszy jest przed wszystkim surowość grożącej kary (ustawowego zagrożenia), ale też dyrektywy wymiaru kary, możliwość kumulowania sankcji, nakładania obowiązków dodatkowych, przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, czy potraktowania określonego zachowania jako naruszenia mniej istotnego, reguły udzielania ulg w nałożonej już karze, a nawet jej egzekucji.

Zważywszy, że Wyjaśnienia 2008 i 2015 przewidywały dla naruszyciela łagodniejsze konsekwencje wieloletniej praktyki, to należało właśnie te Wyjaśnienia zastosować. Uwzględnienie Wyjaśnień 2008 i 20015 w zakresie maksymalnego podwyższenia kary za długotrwałość praktyki, tj. podwyższenie kwoty bazowej ustalonej przez organ o 200%, przy zastosowaniu wszelkich pozostałych argumentów i przyjętych przez organ okoliczności wpływających na wymiar kary (i ich proporcji) skutkowałoby ustaleniem kary na poziomie 4.992.873,60 zł.

Kolejnym argumentem, że przyjęciem, że przy ustalaniu wysokości kary należało przyjąć mniejszą wagę dla kryterium długości trwania praktyki był fakt, że organ wiedzę o trwaniu praktyki przed rokiem 2010 powziął z wniosku leniency i należy przypuszczać, że nie pozyskałby dowodów na trwanie praktyki przed tym rokiem bez przestawienia dowodów na ta okoliczność przez (...). Wskazuje na to jednoznacznie fakt, że organ przed uzyskaniem zgody na przeszukanie u przedsiębiorcy nie dysponował dowodami na trwanie praktyki przed 2010r, a postanowienie Sądu wyrażające zgodę na przeszukanie także ograniczało możliwość poszukiwania dowodów dopiero od roku 2010r. Nie bez znaczenia dla takiej konkluzji był także fakt, że jak wskazywał (...), w spółce także brak było dowodów na trwanie praktyki już w końcówce lat 90 XX wieku, a przedsiębiorca pozyskał wiedzę o tym fakcie z rozpytania pracowników.

Zważywszy więc, że w odniesieniu do co najmniej 10 lat trwania praktyki organ powziął wiedzę z wniosku leniency, to w ocenie Sądu uwzględnienie tej okoliczności (tego czasu) zdecydowanie na niekorzyść przedsiębiorcy nie było sprawiedliwe.

W kontekście dowodów przedstawionych przez powoda na trwanie praktyki podkreślenia wymaga, że już po wydaniu w sprawie niniejszej decyzji ustawodawca wprowadził regulację prawną, która wyklucza możliwość podwyższenia nakładanych kar w oparciu o przedstawione przez uczestników porozumienia istotne dowody. Mianowicie ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 852) w przepisie art. 113c ustawy okik został dodany ustęp 4, który stanowi, że w przypadku przedstawienia przez wnioskodawcę istotnych dowodów, które Prezes Urzędu wykorzysta do wykazania istnienia dodatkowych okoliczności, prowadzących do podwyższenia kar pieniężnych nakładanych na uczestników porozumienia, Prezes Urzędu nie bierze pod uwagę tych dodatkowych okoliczności przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej nakładanej na wnioskodawcę, który przedstawił te dowody, jeżeli do podwyższenia nakładanych kar pieniężnych nie doszłoby w przypadku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę tych dowodów.

Należy podkreślić, że podobną regulację zawiera Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1 z dnia 11 grudnia 2018 r. mająca na celu nadanie organom ochrony konkurencji państw członkowskich uprawnień w celu skuteczniejszego egzekwowania prawa i zapewnienia należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego. W myśl art. 18 ust. 3 tej dyrektywy, Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku gdy wnioskodawca przedstawi istotne dowody, które krajowy organ ochrony konkurencji wykorzysta, aby udowodnić zaistnienie dodatkowych faktów, które doprowadzą do podwyższenia kar dla uczestników tajnego kartelu w porównaniu z karami, które w innym razie zostałyby na nich nałożone, krajowy organ ochrony konkurencji nie uwzględnia tych dodatkowych faktów podczas ustalania kary, która ma zostać nałożona na ubiegającego się obniżenie kar wnioskodawcę, który przedstawił te istotne dowody. Jakkolwiek dyrektywa ta odnosi się do karteli, a więc do porozumień zawieranych pomiędzy konkurentami, które są znacznie poważniejszymi zagrożeniami dla konkurencji, to jednak nie sposób pominąć faktu, że nawet w przypadku znacznie poważniejszych naruszeń prawa konkurencji przejmuje się możliwość łagodniejszego traktowania wnioskodawców leniency, w odniesieniu do dodatkowych dowodów, które zasadniczo mogłyby wpłynąć na podwyższenie kary.

Powyższa regulacja art. 113c ust 4 uokk, jakkolwiek nie obowiązująca w czasie trwania praktyki, może znaleźć zastosowanie w sprawie niniejszej także z powołaniem się na przepis art. 189c k.p.a., jako regulacja względniejsza dla powoda. Przy czym przepis przejściowy art. 19 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. zmieniającej ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów, nie wyklucza zastosowania art. 189c k.p.a., gdyż przepis art. 19 jest przepisem ogólnie odnoszącym się do wniosków leniency złożonych przed wejściem ustawy, do których stosuje się przepisy dotychczasowe, jednak zdaniem Sądu nie może wyłączyć generalnej zasady, kluczowej dla spraw o nałożenie dolegliwych kar administracyjnych ze względu na potrzebę stosowanie do nich standardów prawa karnego, stosowania ustawy względniejszej w chwili orzekania.

Biorąc pod uwagę, że powód przedstawił organowi istotne dowody, które umożliwiły Prezesowi UOKiK wykazanie istnienia dodatkowych okoliczności, prowadzących do podwyższenia kar nakładanych na uczestników zakazanego porozumienia mi.in. jego szerszego zakresu czasowego, co nie byłoby możliwe w braku odnośnych dowodów, to te dodatkowe, a obciążające dla powoda okoliczności nie powinny być więc brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary nakładanej na wnioskodawcę, który przedstawił owe dowody.

Zatem okres 10 lat praktyki (przed 2010r), co do której (...) dostarczył organowi dowody, nie powinien zdaniem Sądu być liczony przy ustalaniu wymiaru kary dla powoda.

Argumentów dla takiej korzystnej dla powoda interpretacji dostarcza także wyrok TSUE z 3.6.2021 r., C-563/19 P, (...) SA i in. v. Komisja, (EU:C:2021:428, pkt 39), w którym wskazano, że wnioskodawcy leniency nie mogą się obawiać, że przedkładając organowi ochrony konkurencji nowe, nieznane mu uprzednio obciążające dowody lub informacje, będą narażeni na podwyższenie kary. Z powodu tego rodzaju obawy wnioskodawca mógłby wstrzymywać się przed przekazaniem dowodu na istnienie kartelu bardziej długotrwałego i o szerszym zasięgu terytorialnym, niż jest tego świadomy organ ochrony konkurencji, gdyż krok taki mógłby spowodować automatyczne podwyższenie bazowej kwoty kary, ustalanej przed zastosowaniem złagodzenia w formie jej obniżki ( A. Jurkowska-Gomułka, A. Piszcz (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, wyd. 1, 2025).

Zdaniem Sądu uwzględnienie przy ustalaniu wymiaru kary, w znacznie mniejszym zakresie, długiego okresu trwania praktyki powoda, niż to uwzględnił organ, eliminowało paradoksalną sytuację, w której wnioskodawca leniency, skutkiem przedłożenia dowodów praktyki znacznie pogarszał swoją sytuację, niż gdyby dowodów, na znacznie dłuższe trwanie praktyki i jej szerszy zakres, nie dostarczył. W istocie zastosowana przez organ metodologia obliczania kary, uwzględniająca podwyższenie jej na wstępnym etapie ustalania rozmiaru kary o ponad 2000%, skutkowała tym, że redukcja kary o 50% ze względu na wniosek leniency, była w istocie pozorna. Na konieczność eliminowania takiego fasadowego tylko obniżania kary, wskazywał także Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 5.8.2010 r., VI ACa 116/10, w którym uznał, że z formalnego punktu widzenia na przedsiębiorcę nie może zostać nałożona kara w tej samej wysokości zarówno na podstawie art. 106 ust. 1 OchrKonkurU, jak i w ramach stosowania procedury leniency, tj. na podstawie nieobowiązującego już art. 109 ust. 3 OchrKonkurU (obecnie art. 113c ust. 3 OchrKonkurU).

W ocenie Sądu pozostałe przesłanki wymiaru kary zostały przez organ uwzględnione w sposób proporcjonalny do stwierdzonego stopnia naruszenia, zarówno w odniesieniu do natury naruszenia oraz okoliczności dotyczące działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia jak i specyfiki rynku, na którym doszło do naruszenia, o czym wyżej, przy ocenie praktyki jako poważnego naruszenia.

Jednocześnie Sąd nie miał wątpliwości, że powodowi należy przypisać zawinione działanie w warunkach umyślności.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął ś wiadomość powoda, co do bezprawności działań przez cały okres naruszenia. W tym kontekście należy wskazać, że powód jest przedsiębiorcą o globalnym zasięgu działalności, funkcjonującym na rynku europejskim od bardzo dawna. Znajomość prawa konkurencji w państwach tzw. kapitalistycznych, w tym świadomość zakazów praktyk antykonkurencyjnych, była znacznie wyższa niż w państwach bloku wschodniego, w których zasadniczo dopiero wspólny rynek, powstały w wyniku przystąpienia tych państw do Unii Europejskiej, wymusił stosowanie reguł prawa konkurencji. Zatem nie sposób uznać, że przedsiębiorca o takim potencjale ekonomicznym jak powód, z długoletnim doświadczeniem i znacznym zasięgiem działania w krajach europejskich, nie miał świadomości istnienia zakazów zawierania porozumień, których celem lub skutkiem jest naruszenia konkurencji. Przepisy dotyczące tego zakazu zawierają zarówno ustawodawstwa krajowe państw UE jaki i Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a fakt zagrożenia dolegliwymi karami za naruszenie tych zakazów, skutkuje dyscyplinująco na przedsiębiorstwa, które zmierzają do zwiększenia świadomości wśród swoich pracowników. Zasadą jest więc, że im większe jest przedsiębiorstwo, tym ta świadomość jest większa, a firmy opracowują programy compliance w obszarze prawa ochrony konkurencji, które mają strzec przedsiębiorcę przed dopuszczaniem się naruszeń prawa konkurencji i zmniejszyć ryzyko naruszenia prawa w tym obszarze przez osoby zarządzające. Także pracownicy powoda wykazywali zainteresowanie praktykami ograniczającymi konkurencję, na co wskazuje przesyłany w 2017r pomiędzy nimi e-mail zawierający decyzję UOKiK, w sprawie zawarcia porozumienia ograniczającego konkurencję polegającego na ustaleniu minimalnych cen odsprzedaży (k. 1404 1470).

Zatem oceniając potencjał powoda, skalę działalności, możliwości ekonomiczne w zapobieganiu naruszeniom (powód był w stanie skonsultować swoje praktyki biznesowe ze specjalistami z zakresu prawa ochrony konkurencji i konsumentów: czy są zgodne z unijnym i polskim prawem), Sąd doszedł do przekonania, że powód, jako profesjonalny uczestnik obrotu, nie mógł być nieświadomy, że zawieranie umów z dystrybutorami, w których narzucano im stosowanie cen minimalnych na produkty powoda, a w pewnym okresie nawet ceny sztywne – stanowiło naruszenia prawa konkurencji.

Przy czym w świetle wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE zapadłych na tle traktatowych zakazów naruszania reguł konkurencji, umyślne naruszenie jest nie tylko wtedy gdy przedsiębiorstwo świadomie dopuszcza się naruszenia zakazu, ale też wówczas gdy przedsiębiorstwo nie mogło być nieświadome, iż zachowanie miało na celu naruszenie reguł konkurencji (wyrok ETS z dnia 11.07.1989 roku w sprawie 246/86 S.C. B. i inni v C.).

W kwestii zarzutu powoda dotyczącego przyjęcia umyślności przez cały okres trwania porozumienia, tj. od końca lat 90. XX wieku, to zdaniem Sądu dla wymiaru kary nie miała znaczenia nawet potencjalna nieumyślność istniejąca w pierwszych latach porozumienia. O ile nawet stan wiedzy dotyczącej zakazów zawierania porozumień był inny na początku XX wieku, to jednak w miarę upływu lat wiedza ta wśród przedsiębiorców działających na globalnym rynku i o takim potencjale ekonomicznym jak powód, stała się powszechna, co nie skłoniło jednak powoda do zmiany praktyki i odstąpienia od narzucania dealerom cen odsprzedaży. Zatem nawet jeśli umyślność można z pewnością przypisać jedynie działaniom powoda w ostatnich latach trwania porozumienia, to nie może to skutkować zmniejszeniem kary, skoro powód nie mogąc być nieświadomym zakazu zawierania porozumień o antykonkurencyjnym celu, działał wbrew jego treści.

Oczywiście powyższa okoliczność umyślnego działania powoda musiała zostać potraktowana jako okoliczności, która wpływa na zaostrzenie kary.

Podobnie Sąd ocenił jako okoliczność obciążającą rolę lidera, którą pełnił (...), ale też przymuszanie i wywieranie presji na Dealerach.

Niewątpliwe w sprawie było, że to powód był inicjatorem porozumienia, a rola lidera wynikała z natury naruszenia. W przypadku porozumień wertykalnych naturalne jest, że rolę organizatora porozumienia przyjmuje producent (wprowadzający do obrotu), który jako jedyny ma pełną wiedzę o istniejącej sieci dystrybucyjnej, w którą może ingerować poprzez m.in. umowy zawierane z dystrybutorami. W sprawie niniejszej kluczowe było także to, że powód kontrolował zachowania dealerów i w przypadku ich niedostosowania się do polityki cenowej karał obniżając przysługujące im rabaty, pozbawiał wsparcia marketingowego, a w ostateczności rozwiązywał umowę o współpracy.

Sąd podzielił także ocenę organu, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności łagodzące określone w art. 111 ust. 3 ustawy okik. Jakkolwiek powód zaniechał stosowania praktyki niezwłocznie po wszczęciu postępowania, współpracował z Prezesem UOKiK w toku postępowania i przyczynił się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania, co mogłoby stanowić okoliczność łagodzącą, czego organ nie kwestionował, niemniej jednak tożsame okoliczności stały się warunkiem obniżenia kary o połowę ze względu na zakwalifikowanie ich jako spełnienie warunku dla uwzględnienia wniosku leniency, o jakim mowa w 113c ustawy okik.

Zdaniem Sądu uznanie, że okoliczności te mogą jednocześnie stanowić podstawę do dodatkowego obniżenia kary w oparciu o przepis art. 111 ust 3 ustawy okik, oznaczałoby dwukrotne obniżenia kary w oparciu o tożsame przesłanki. Jest to w oczywisty sposób sprzeczne z zasadami logiki i nie skutkuje ustaleniem kary proporcjonalnej do stwierdzonego naruszenia i okoliczności naruszenia. Prowadziłoby to do wypaczenia istoty leniency, której warunkiem jest m.in. właśnie zaniechanie stosowania praktyki niezwłocznie po wszczęciu postępowania, współpraca z Prezesem UOKiK w toku postępowania i przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania.

Odnosząc się natomiast do wniosku (...) o odstąpienie od wymierzenia lub o obniżenie kary pieniężnej ( leniency), to okoliczności sprawy uzasadniały co najwyżej obniżenie ustalonej wartość kary o połowę, a nie zupełne odstąpienie od jej nałożenia.

(...) wprawdzie spełnił przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, o których mowa w art. 113a ustawy okik, takie jak współpraca i przyczynienie się do ujawnienia i wykazania zawarcia niedozwolonego porozumienia ograniczającego konkurencję, jednak nakłanianie przez (...) innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozumieniu, wykluczało odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej (art. 113b pkt. 3 ustawy okik). W myśl przepisu art. 113b pkt 3 jednym z warunków odstąpienia przez Prezesa UOKiK od nałożenia kary pieniężnej jest nie nakłanianie przez wnioskodawcę leniency innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozumieniu .

Przy czym Sąd nie podzielił poglądu powoda, że pojęcie „nakłaniania” należy interpretować jako „przymuszanie” innych przedsiębiorców do uczestnictwa w zakazanym porozumieniu, gdyż treść przepisu jednoznacznie wskazuje na „nakłanianie”, co należy rozumieć jako namawianie, przekonywanie, zachęcanie.

Jakkolwiek program leniency stanowi implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1 z dnia 11 grudnia 2018 r. mającej na celu nadanie organom ochrony konkurencji państw członkowskich uprawnień w celu skuteczniejszego egzekwowania prawa i zapewnienia należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego z dnia 11 grudnia 2018 r. (Dz.Urz.UE.L 2019 Nr 11, str. 3), to jednak przepisy dyrektywy odnoszą się do karteli, czyli porozumień zawieranych pomiędzy konkurentami. Natomiast krajowy ustawodawca ustanowił możliwość złożenia wniosku o odstąpienie od wymierzania kar pieniężnych ( leniency) także w przypadku porozumień wertykalnych (dystrybucyjnych). Zatem powoływany przez powoda art. 17 ust. 3 Dyrektywy 2019/1, w myśl którego państwa członkowskie zapewniają, aby do zwolnienia z kar kwalifikowały się wszystkie przedsiębiorstwa z wyjątkiem przedsiębiorstw, które podjęły działania w celu nakłonienia (wg. powoda przymuszenia) innych przedsiębiorstw do przyłączenia się do tajnego kartelu lub pozostania w nim, nie musiał być implementowany do krajowego porządku także w odniesieniu do porozumień innych niż kartele. Zatem nieobjęcie porozumień wertykalnych przepisami dyrektywy pozostawiało państwu członkowskiemu swobodę w ustaleniu zasad obniżenia kary dla tego typu porozumień. Rozszerzenie więc stosowania procedury leniency także na porozumienia wertykalne nie wymuszało jednocześnie przeniesienia wszystkich zasad przewidzianych w dyrektywie dla obniżenia kary odnoszących się do karteli (porozumień horyzontalnych).

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w polskiej wersji językowej Dyrektywy działania wnioskodawcy leniency ukierunkowane na innych przedsiębiorców zostały przetłumaczone właśnie jako ‘nakłanianie”.

Jednocześnie zdaniem Sądu powód dopuszczał się względem dystrybutorów, którym narzucał ceny minimalne odsprzedaży, nakłaniania do uczestnictwa w zakazanym porozumieniu, gdyż powód nie tylko stosował wobec dystrybutorów metody perswazji, ale też stosował wobec nich presję mającą znamiona przymusu. Monitorując stosowanie narzuconych cen, wymagał ich bezwzględnego stosowania, w tym także stosował sankcje za niestosowanie się do narzucanych warunków współpracy dotyczących stosowania minimalnych cen odsprzedaży. Okoliczność ta nie była sporna między stronami.

Przy czym należy przyznać rację Prezesowi UOKiK, że wertykalne relacje gospodarcze przedsiębiorców działających na różnych szczeblach obrotu (producenta/wprowadzającego do obrotu z dystrybutorami) różnią się od relacji umawiających się konkurentów działających na tym samym szczeblu obrotu. To bowiem producent lub wprowadzający towar do obrotu kształtuje w określony przez siebie sposób sieć dystrybucyjną, wyznaczając warunki, na jakich dystrybutorzy mogą przystąpić do sieci i na jakich produkty lub usługi są oferowane. Siła rynkowa dystrybutora jest więc zazwyczaj w tej relacji nieporównywalnie mniejsza, a więc monitoring narzuconych cen, ale też system zachęt jak rabaty, linie kredytowe i wreszcie dyscyplinowanie dystrybutorów (niedostarczenia produktów, wycofania form wsparcia i specjalnego traktowania) stosowane przez producenta, mogą wpłynąć na dystrybutorów w zakresie decyzji, co do uczestnictwa w porozumieniu ograniczającym konkurencję. Powyższe zachowania producenta/wprowadzającego do obrotu mają więc tak silne oddziaływanie na dystrybutorów, że stanowią niewątpliwie rodzaj przymusu. Brak akceptacji ze strony dystrybutorów narzuconych im warunków skutkować musi bowiem rezygnacją ze współpracy. Są to więc niewątpliwie przejawy nie tylko nakłaniania ale też przymuszania.

Powyższe zachowanie powoda, prawidłowo zakwalifikowane jako nakłanianie innych przedsiębiorców do udziału w porozumieniu, wykluczało zdaniem Sądu możliwość odstąpienia od nałożenia kary na powoda, jednak stwarzało organowi możliwość, z której prawidłowo skorzystał, zastosowania przepisu art. 113c ust. 2 pkt 1 ustawy okik i obniżenia kary o 50% kary w ramach programu łagodzenia kar.

Także właściwie dla ustalania wysokości kary było uwzględnienie obrotu powoda z 2021r. Po pierwsze obrót z roku poprzedzającego wydanie decyzji jest kryterium ustawowym wyrażonym w art. 106 ust 1 dla oznaczenia kary maksymalnej, a więc zdaniem Sądu celowe jest także odniesienie tego samego obrotu dla ustalenia kary.

Przy czym wykorzystanie kryterium wartości obrotu , jako punktu wyjścia dla obliczenia kwoty kar, znajduje swe uzasadnienie w szczególności w fakcie, iż całkowity uzyskany obrót najlepiej odzwierciedla znaczenie gospodarcze tego naruszenia, przy czym zawsze elementem tego obrotu jest także obrotów towarami lub usługami, które były przedmiotem porozumienia. Jakkolwiek powód wskazywał, że rok 2021r był rokiem rekordowego obrotu spółki (był wyższy niż w poprzednich latach i to o 90 mln w stosunku do najwyższego obrotu z lat wcześniejszych) to jednak zdaniem Sądu wskaźnik obrotu z ostatniego roku jest najbardziej adekwatny dla obliczania kary, a jednocześnie daje gwarancje równego traktowania przedsiębiorców. Dodatkowo należy zauważyć, że z uwagi na fakt, że spółka w roku 2021r stosowała zakazaną praktykę jedynie przez pól roku, to obrót w tym roku może nie odzwierciedlać korzyści, jakie spółka osiągała w latach poprzednich z praktyki. Zważywszy, że spółka mogła korzystać na ustalaniu cen minimalnych, to praktyka ta in plus wpływała na jej przychody. A więc w roku, w którym praktyka stosowana była tylko przez pól roku przychody te mogły być z tego powodu odpowiednio niższe. Zatem zastosowanie obrotu z 2021r, w którym korzyści spółki z praktyki były niższe niż w latach ubiegłych, w których przez pełny rok czerpała korzyści z praktyki, jest i tak bardziej korzystne dla spółki. Zatem równoważy to w pewnym zakresie ponadprzeciętne przychody z roku 2021r, wzięte pod uwagę przy ustalaniu kary.

Zdaniem sądu brak było też podstaw do tego, aby obliczyć wysokość kary na podstawie obrotu tylko ze sprzedaży produktów, których dotyczyło naruszenie, a nie całości obrotów. Jakkolwiek w orzecznictwie dopuszcza się odstępstwo od zasady, że podstawą wymiaru kary jest całość obrotów, jednak dotyczy to sytuacji nadzwyczajnych, gdy istotnie praktyka dotyczy na przykład niszowej działalności przedsiębiorcy. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zaistniała, gdyż powód stosował praktykę do całego asortymentu, a w pierwszym okresie nie ograniczał także praktyki tylko do sprzedaży internetowej.

Przy czym, wbrew twierdzeniom powoda, organ prawidłowo określił jako podstawę do ustalania wysokości kary pieniężnej kwotę obrotu spółki z 2021r, w wysokości (...) zł.

Jak wynika z rachunku zysku i strat powoda za 2021 rok przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów wyniosły (...) zł, zaś przychody finansowe wyniosły (...) zł. Suma tych kwot stanowi sumę przychodów wskazanych w rachunku zysków i strat, a więc obrót w rozumieniu art. 106 ust 3 pkt 1 uokk, który stanowi, że obrót oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat - w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości ( Rachunek zysków i strat (...) za rok 2021 (k.2403)

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd uznał, że stwierdzone niniejszą decyzją naruszenie ustawy okik oraz Traktatu przemawia za ustaleniem kary pieniężnej dla (...) w wysokości 5 000 000 zł.

Kwota powyższa zasadniczo została ustalona w oparciu o metodologię przyjętą przez organ, za wyjątkiem podwyższenia kwoty bazowej o 200% zamiast o 2050% z uwagi na długość trwania praktyki. Sąd bowiem podzielał wszystkie pozostałe argumenty Prezesa UOKiK, o czym wyżej, które należało uwzględnić w przy ustalaniu wysokości kary. Sąd nie ingerując więc w metodologię organu, a jedynie zmniejszając wpływ długości trwania praktyki na ostateczną wysokość kary ustalił jej wysokość na kwotę 5 mln zł.

Kara w tej wysokości jest proporcjonalna do ustalonych okoliczności naruszenia, uwzględnia jego stopień i we właściwej proporcji także okres naruszenia. Jednocześnie kara jest w adekwatnym stopniu dolegliwa. Jakkolwiek kara stanowi niespełna 1% przychodu przedsiębiorcy, ale wynika to także z faktu, że kara ta stanowi jedynie połowę kary, jaka byłaby nałożona na (...), gdyby nie skorzystał z programu łagodzenia kar leniency. Zatem obniżona wysokość kary uwzględnia ponadstandardową współpracę powoda w toku postępowania i przedstawienie informacji i dowodów dotyczących praktyki, których Prezes UOKiK nie posiadał, co przyczyniło się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania.

Kara w ustalonej wyżej wysokości spełni zdaniem Sądu funkcję zarówno represyjną, jak i prewencyjną (dyscyplinującą). Nałożona kara pieniężna stanowiła wprawdzie tylko 10% maksymalnej kary, jaka mogłaby być nałożona na spółkę ze względu na obroty przedsiębiorcy osiągnięte w 2021r, jednak, jak podnosił powód, obroty w 2021 roku były rekordowej wysokości. Zatem kara w tej wysokości będzie także realnie bardziej odczuwalna przez (...), co powinno przyczynić się do zaniechania także w przyszłości naruszania przez spółkę reguł konkurencji. Jednocześnie kara w tej wysokości zdaniem Sądu ma wystarczającą wartość odstraszająca wobec innych uczestników rynku i może zapobiegawczo oddziaływać także na nich, zwłaszcza, jeśli weźmie się pod uwagę, że kwota kary jest nominalnie bardzo wysoka i to mimo jej obniżenia o połowę, ze względu na skorzystanie przez (...) z programu łagodzenia kar leniency.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 479 ^31a § 1 i 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i obniżył karę pieniężną nałożoną na powoda, zaś dalej idące odwołanie oddalił.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 100 k.p.c. który przewiduje, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Zważywszy, że koszty powoda i pozwanego w sprawie nie różniły się zasadniczo, Sąd uwzględniając żądanie odwołania jedynie w części, uznał, że celowe jest zniesienie kosztów między stronami, gdyż dalej idące żądanie powoda dotyczące odstąpienia od nałożenia kary nie było uzasadnione i podlegało oddaleniu.

SSO Małgorzata Perdion-Kalicka

ZARZĄDZENIE

(...)

SSO Małgorzata Perdion-Kalicka