Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

UZASADNIENIE

W dniu 23 lipca 2012 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany w dalej „Prezesem UOKiK” lub „Prezesem Urzędu”) po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w związku z proponowaniem nabycia za pośrednictwem Internetu produktów oznaczonych marką (...), wszczętego z urzędu przeciwko W. R., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...), z siedzibą w G. wydał decyzję nr (...), w której:

I.  na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, rozpowszechnianie informacji mogących wprowadzać w błąd, co do pochodzenia geograficznego oferowanych produktów poprzez stosowanie hasła reklamowego o treści „(...), co niezgodnie z prawdą sugeruje konsumentom, że produkty te zostały wyprodukowane na terenie Niemiec, co stanowi praktykę rynkową wskazaną w art. 5 ust. 1 i 3 pkt. 2, w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz nakazał jej zaniechania;

II.  na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wprowadzające w błąd zaniechanie podania na stronie sklepu internetowego imienia i nazwiska przedsiębiorcy, stanowiących istotne informacje potrzebne konsumentowi do podjęcia decyzji o zawarciu umowy, co stanowi praktykę rynkową wskazana w art. 6 ust. 1 i ust. 4 pkt. 2 w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz nakazał jej zaniechania;

III.  na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, rozpowszechnianie informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd, co do testów i wyników badań lub kontroli przeprowadzanych na produkcie, poprzez zamieszczanie Ne opakowaniach produktów oraz na ich wizerunkach prezentowanych w Internecie znaków certyfikacji lub oznaczeń im równorzędnych, nie zawierających jednoznacznych informacji o rodzaju posiadanego certyfikatu, co stanowi praktykę rynkową wskazana w art. 5 ust. 1 i ust. 3 pkt. 2, w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz nakazał jej zaniechanie;

IV.  na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, posługiwanie się oznaczeniem równoznacznym do certyfikatu (...) nie mając do tego uprawnienia, poprzez zamieszczanie go na wizerunkach produktów prezentowanych w Internecie, co stanowi praktykę rynkową, wskazaną w art. 7 pkt. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz nakazał jej zaniechanie;

V.  na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nałożył karę pieniężną na W. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w G., z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w wysokości:

1)  115 473,00 zł (słownie sto piętnaście tysięcy czterysta siedemdziesiąt trzy złote) w związku ze stosowaniem praktyki, o której mowa w pkt. I sentencji przedmiotowej decyzji.

2)  115 473,00 zł (słownie sto piętnaście tysięcy czterysta siedemdziesiąt trzy złote) w związku ze stosowaniem praktyki, o której mowa w pkt. II sentencji przedmiotowej decyzji.

3)  86 605,00 (słownie osiemdziesiąt sześć tysięcy sześćset pięć złotych) w związku ze stosowaniem praktyki, o której mowa w pkt. III sentencji przedmiotowej decyzji.

4)  57 737,00 (słownie pięćdziesiąt siedem tysięcy siedemset trzydzieści siedem złotych) w związku ze stosowaniem praktyki, o której mowa w pkt. IV sentencji przedmiotowej decyzji,

płatne do budżetu państwa;

VI.  na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obciążył W. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w G., kosztami przedmiotowego postępowania w wysokości 45,00 zł (słownie czterdzieści pięć złotych) i zobowiązał przedsiębiorcę do ich zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

W odwołaniu na powyższą decyzję powód W. R., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w G. (dalej również „Przedsiebiorca”) zaskarżył decyzję w całości wnosząc o jej zmianę poprzez umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ponieważ zachowania powoda nie naruszają zbiorowego interesu konsumentów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, dopuszczenie dowodów zawnioskowanych w uzasadnieniu odwołania, dopuszczenie dowodu z kart akt postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

Powód zaskarżonej decyzji zarzucił:

1.  naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 7 w związku z art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w wystarczającym zakresie, w szczególności niedopuszczenie zeznań powoda w charakterze strony,

2.  naruszenie prawa materialnego tj.: art. 5 ust. 1 i ust. 3 pkt. 2 w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym przez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że treść hasła reklamowego „(...) wprowadza w błąd co do pochodzenia geograficznego oferowania produktów, sugerując potencjalnym konsumentom, iż produkt został wytworzony na terytorium Niemiec w sytuacji gdy powyższe hasło reklamowe wskazuje, iż produkt posiada jakość niemiecką i nie odnosi się do miejsca wytworzenia produktu, a przeciętny konsument swoją decyzję o zakupie towaru wiąże nie z faktem wytworzenia go na terytorium Niemiec, lecz z faktem zachowania niemieckich norm jakościowych,

3.  naruszenie prawa procesowego tj. art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w piśmie z dnia 13 czerwca 2012 roku powód poinformował pozwanego, że odstąpił od stosowania hasła reklamowego „(...), zamieścił w regulaminie sklepu internetowego swoje imię i nazwisko oraz dokonał przeglądu sposobu umieszczania na opakowaniach informacji dotyczących certyfikatów co finalnie skutkowało zmianą sposobu zamieszczania na opakowaniach produktów informacji o certyfikacji i jej zakresie,

4.  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 106 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez ich błędne zastosowanie skutkujące nałożeniem na powoda kary pieniężnej, pomimo że nie zachodziły ku temu przesłanki, gdyż powód nie dopuścił się naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a nadto kary te błędnie naliczone zostały przez pozwanego od wartości całości przychodu powoda uzyskanego w 2011 roku podczas gdy wskazane przez pozwanego zachowania, które pozwany uznał następnie za praktyki naruszające zbiorowy interes konsumentów, dotyczyły i powiązane były jedynie z niewielką częścią działalności gospodarczej powoda tj. prowadzeniem sklepu internetowego,

5.  sprzeczność ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, polegającym na błędnym przyjęciu, ze zachowania powoda, które pozwany uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów trwały od kwietnia 2011 roku podczas gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala ustalić, ze przedmiotowe zachowania trwały od 28 września 2011 roku, kiedy pozwany wszczął postępowanie wyjaśniające,

6.  naruszenie art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez nałożenia na W. R. kary pieniężnej nieproporcjonalnej do stwierdzonych naruszeń oraz nadmiernie surowej – do czego doszło w związku z nieuwzględnieniem lub niewłaściwym uwzględnieniem w zaskarżonej decyzji dyrektyw wymiaru kary wynikających z tego przepisu, a to:

a.  przyjęcie jako podstawy do obliczenia kary całości przychodów uzyskanych przez powoda w roku 2011, podczas gdy wskazane przez pozwanego zachowania, które uznał następnie za praktyki naruszające zbiorowy interes konsumentów, dotyczyła i powiązane był jedynie z niewielką częścią działalności gospodarczej powoda, tj. prowadzeniem sklepu internetowego,

b.  brak uwzględnienia przy wymiarze kary okoliczności (wynikającej za złożonych dokumentów księgowych), że(...) przychodu uzyskanego przez powoda w 2011 roku pochodziło z eksportu towarów poza granicami Unii Europejskiej i bez posługiwania się w tym celu sklepem internetowym, a przychód powoda uzyskany za pośrednictwem sklepu internetowego wyniósł w 2011 roku jedynie (...) zł netto, a tym samym przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej pozwany winien wziąć pod uwagę przedmiotowe propozycje, aby zachować proporcjonalność pomiędzy ewentualnymi korzyściami, które powód osiągnął, a orzeczoną karą pieniężną,

c.  nieuwzględnienie przy ustalaniu wysokości kwot bazowych okoliczności obniżających wagę zarzucanego naruszenia, tj. że klienci powoda otrzymywali wraz z towarem pełna informację o miejscu jego wyprodukowania oraz dane podmiotu dokonującego sprzedaży, a ponadto że zarzucana praktyka opisana w pkt. II decyzji dotyczyła wyłącznie niewielkiej liczy (26) klientów sklepu internetowego, co znacząco wpływa na ocenę wagi zarzucanego naruszenia, uzasadniając przyjęcie jako podstawy do obliczania kary mniejszych kwot bazowych,

d.  nieuwzględnienie jako okoliczności łagodzącej faktu aktywnej współpracy powoda z Prezesem UOKiK w trakcie postępowania,

e.  nieuwzględnienie jako okoliczności łagodzącej niewielkiego zasięgu praktyki wynikającego z niewielkich obrotów handlowych wykonanych przez powoda przy użyciu narzędzia sprzedażowego – przedmiotowego sklepu internetowego,

f.  nieprawidłowe podwyższenie kary w związku z zarzucaną umyślnością, podczas gdy działalnie powoda nie było umyślne, a ponadto umyślność nie może stanowić przesłanki podwyższenia wymiaru kary, a stopień winy może mieć jedynie znaczenia dla obniżenia ej wymiaru,

g.  nieuwzględnienie jako okoliczności łagodzącej faktu podjęcia przez powoda dobrowolnych działań pro konsumenckich polegających m.in. na uzupełnianiu danych udostępnianych w sklepie internetowym o imię i nazwisko podmiotu dokonującego sprzedaży, oraz dobrowolnym odstąpieniu przez powoda, jeszcze przez datą wydania decyzji od pozostałych zachowań które pozwany uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów,

h.  nieuwzględnienie jako okoliczności łagodzącej faktu, że powód nigdy wcześniej nie dopuścił się naruszenia przepisów Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,

i.  istotne przekroczenie wymiaru kary pieniężnej wystarczającego do osiągnięcia prewencyjnej funkcji kary,

j.  przyjecie przy ustalaniu wymiaru kary błędnego okresu w ciągu którego powód miał się dopuszczać zachowań uznanych przez pozwanego za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o oddalenie odwołania, oddalenie wniosków dowodowych jako nieistotnych dla rozpoznania przedmiotowej sprawy oraz zasadzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Pozwany podniósł, iż w jego ocenie wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a wydana decyzja jest trafna i zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym, natomiast zawarta przez powoda w odwołaniu argumentacja jest wewnętrznie sprzeczna, niespójna i oparta na błędnej i instrumentalnej wykładni powołanych w odwołaniu przepisów oraz okoliczności stanu faktycznego.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W. R. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w G. (dalej (...)) na podstawie wpisu do rejestru działalności gospodarczej dokonanego przez Burmistrza Miasta G. 31 lipca 2008 roku, której głównym przedmiotem działalności jest sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli (k. 31 i 31verte akt administracyjnych)

W. R. jest również właścicielem jako jedyny udziałowiec oraz członkiem jednoosobowego zarządu spółki (...) z siedzibą w M. (dalej również (...)) zarejestrowanej w Rejestrze Handlowym B Sądu Okręgowego w M. pod numerem (...). (k. 316 akt administracyjnych)

W ramach swojej działalności W. R. prowadzi stronę internetową (...) oraz sklepi internetowy w domenie (...), które to są wzajemnie powiązane przy pomocy odsyłaczy internetowych (k. 232-258 akt administracyjnych)

W górnej części strony internetowej (...) umieszczony został przesuwający się napis reklamowy „(...)” (k. 169 akt administracyjnych) Te samo hasło widniało również na stronie użytkownika w serwisie aukcyjnym (...) (k. 203 akt administracyjnych) oraz było wykorzystywane w wersji anglojęzycznej (...) na stoiskach na targach motoryzacyjnych (k. 171 i 172 akt administracyjnych)

W witrynie sklepu internetowego (...) przedsiębiorca umieścił regulamin, w którym brak było informacji o jego imieniu i nazwisku. W regulaminie sklepu internetowego jako podmiot prowadzący sklep również wskazano tylko nazwę (...)bez podania imienia i nazwiska przedsiębiorcy. (k. 33-36 akt administracyjnych)

Na stronie głównej sklepu internetowego, zamieszczony został opis firmy (...), w którym także brakuje informacji o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy: „(...)) jest firmą niemiecką z siedzibą w M. i centrum dystrybucyjnym w G.. " (k. 166 akt administracyjnych)

Informacja o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy nie znajduje się również na stronie (...), w tym również na podstronach na których wymieniane jest „(...)" lub „centrum dystrybucyjne w G.", w zakładkach: „o firmie", „oferta", „kontakt" (k. 163-165 akt administracyjnych)

Informacji o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy nie umieszczono również na stronie internetowej przedsiębiorcy w serwisie (...) (k. 203-204 akt administracyjnych)

Obydwa przedsiębiorstwa: (...) oraz (...), posiadają certyfikaty jakości systemu zarządzania (...), wydane przez (...) z siedzibą w M., (k. 90-91 akt administracyjnych)

Zgodnie z Regulaminem Badań i Certyfikacji (...):

-

(A-2.2.2) niedozwolone jest stosowania wprowadzającej w błąd reklamy, w szczególności związanej ze znakiem certyfikacji lub certyfikatem, niewłaściwe używanie znaku certyfikacji łub certyfikatu a także tolerowanie tego rodzaju nadużyć przez posiadacza certyfikat

-(A-3.1) stosowanie znaku (...) jest niedozwolone w reklamie produktu, jeżeli został wydany jedynie certyfikat zgodności lub certyfikat systemu zarządzania,

-

(A-3.3.1)posiadacz certyfikatu ma obowiązek spełniać wymagania stawiane przez Jednostkę Certyfikującą w. zakresie informowania w mediach (np. Internet, broszury, materiały reklamowe oraz inne dokumenty o jego statusie jako podmiotu certyfikowanego),

-

(A-3.3.6) posiadacz certyfikatu nie może stosować ani zezwalać na stosowanie jakichkolwiek odesłań do certyfikacji systemu zarządzania, które mogłyby sugerować przeprowadzenie przez jednostkę certyfikująca certyfikacji produktu, usług lub procesu, jak również wzbudzać ani pozwalać na powstanie wrażenia, że proces certyfikacji odnosi się do działalności, która wykracza poza zakres certyfikacji;

(k. 92-101 akt administracyjnych)

W witrynie prowadzonego sklepu internetowego (...) W. R. zamieszcza zdjęcia oferowanych produktów, na których opakowaniach znajdują się oznaczenia w postaci napisów: „(...)". (k. 177-188 akt administracyjnych)

Na stronie internetowej (...) zamieszczono dużą czcionką napis „(...)w (...)", dodatkowo opatrzony wizerunkiem logo tego certyfikatu i informacją o tym certyfikacie, sporządzoną niewielką czcionką, zakończoną stwierdzeniem że Firma (...) jest obecnie na bardzo zaawansowanym etapie wprowadzania (...)" (k. 174 akt administracyjnych)

W okresie od 28 września 2011 roku do 18 kwietnia 2012 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przeprowadził z urzędu postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie, czy działalność przedsiębiorcy działającego pod firmą (...) (...)r z siedzibą w G., prowadzącego sklep internetowy w domenie (...) nie odbywa się z naruszeniem zbiorowego interesu konsumentów. (k. 13 akt administracyjnych)

W toku postępowania wyjaśniającego przedsiębiorca dokonał zmiany regulaminu sklepu internetowego, wprowadzając do niego dane o swym imieniu i nazwisku (k 224. akt administracyjnych) W świetle danych utrwalonych w toku postępowania przez Prezesa UOKiK zmiana regulaminu na stronie sklepu internetowego nastąpiła po dniu 31 stycznia 2012 roku (k. 199-201 akt administracyjnych)

Postanowieniem z 18 kwietnia 2012 roku Prezes UOKiK nr (...) wszczął postępowanie w sprawie stosowania przez W. M. (...)z siedzibą w G. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. (k. 1 akt administracyjnych)

Postanowieniem z 18 kwietnia 2012 roku nr (...) Prezes UOKiK zaliczył w poczet dowodów dokumenty uzyskane w toku postępowania wyjaśniającego, stanowiące pisma wraz z załącznikami oraz wydruki. (k. 8 akt administracyjnych)

Pismem z 18 kwietnia 2012 roku Prezes UOKiK zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe: interesy konsumentów oraz wezwał do ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów. (k. 9 akt administracyjnych)

Pismem z 16 maja 2012 roku powód odniósł się do postawionych zarzutów: jednocześnie wnioskując o przedłużenie do dnia 16 czerwca 2012 roku terminu na wypowiedzenie się w przedmiocie postawionych zarzutów. (k. 333 akt administracyjnych)

Pismem z 21 maja 2012 roku Prezes UOKiK poinformował Przedsiębiorcę, że okres czternastu dni był wystarczający, aby strona mogła wypowiedzieć się co do przedstawionych zarzutów, a podniesione przez Przedsiębiorcę okoliczności nie uzasadniają wnioskowanego przedłużenia terminu. Jednocześnie pozwany zawiadomił o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w przedmiotowym postępowaniu oraz poinformował o prawie do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy, w terminie siedmiu dni. (k. 344 akt administracyjnych)

Strona zapoznała się z aktami sprawy w dniu 12 czerwca 2012 roku oraz ustosunkowała się do przedstawionych zarzutów oraz zgromadzonego materiału dowodowego pismem z dnia 13 czerwca 2012 roku. (k. 354 i 355 akt administracyjnych)

W oświadczeniu z 16 maja 2012 roku do którego dołączono PIT-36L Przedsiębiorca przedstawił dane dotyczące osiągniętego przez niego przychodu w 2011 roku, który wynosił(...) złotych. (k. 335 i 336 akt administracyjnych)

Decyzją z 23 lipca 2012 roku nr (...), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał praktykę powoda za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, nakazując jej zaniechania, nakładając w tego tytułu karę pieniężną i obciążając go kosztami postępowania administracyjnego. (k. 4 akt sądowych). Od powyższej decyzji powód wniósł odwołanie zaskarżając ja w całości. (k. 17 akt sądowych)

Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów załączonych przez strony do pism procesowych oraz znajdujących się w aktach administracyjnych. Sąd uznał powyższe dowody za w pełni wiarygodne, a powód nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby to stwierdzenie ograniczyć. W pierwszej kolejności należy wskazać, że jedynym dowodem, który mógłby być dla Sądu w pełni wiarygodny, co do okresu, w którym zostały dokonane zmiany na stronie internetowej, byłby dowód z opinii biegłego z zakresu informatyki, zgłoszony taki dowód został cofnięty przez powoda. Złożone w tym zakresie wyjaśnienia powoda złożone na rozprawie w dniu 8 czerwca 2015 roku, nie mogły być uznane za wiarygodne, gdyż nie zostały poparte żadnymi innymi dowodami. Sąd uznał, że jedynym wiarygodnym dowodem mogłaby być opinia biegłego, z tego powodu oddalił wniosek o przesłuchanie na tą okoliczność świadków. Sąd oddalił także wniosek o przesłuchanie świadków na okoliczności, które podlegają ocenie Sądu, a nie są przedmiotem ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd nie znalazł także podstaw do zwracania się do wskazanych przez powoda firm o podane informację, albowiem nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie powoda zasługuje w części na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd uznał za całkowicie bezzasadny, ponieważ nawet gdyby przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybień proceduralnych to nie mogą one być przedmiotem postępowania sądowego mającego na celu merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, przy uwzględnieniu zasad rozkładu ciężaru dowodu i obowiązku stron w postępowaniu dowodowym.

Sąd rozpoznając sprawę z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu nie może ograniczać się do funkcji sprawdzającej prawidłowość postępowania administracyjnego, które poprzedza postępowanie sądowe. Ewentualne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego nie jest przedmiotem postępowania sądowego i nie stanowi samoistnej podstawy uchylenia decyzji w tym postępowaniu. Celem postępowania jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, której przedmiotem jest spór powstający pomiędzy stronami dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, a nie przeprowadzenie kontroli postępowania administracyjnego. Wniesienie do Sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym Sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego, na co wielokrotnie wskazywał tak Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak też Sąd Apelacyjny oraz Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach (np.: wyrok Sądu Najwyższy z 29 maja 1991 roku, sygn. akt III CRN 120/91, wyroku z 19 stycznia 2001 roku sygn. akt I CKN 1036/98, wyrok SOKiK z 18 lutego 2004 roku o sygn. akt XVII AmT 2/03).

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest sądem cywilnym i prowadzi sprawę cywilną, wszczętą w wyniku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu według reguł kontradyktoryjnego postępowania cywilnego, a nie sądem legalności decyzji administracyjnej, jak to czynią sądy administracyjne w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Tylko takie odczytanie relacji pomiędzy postępowaniem administracyjnym i postępowaniem sądowym może uzasadniać dokonany przez racjonalnego ustawodawcę wybór między drogą postępowania cywilnego i drogą postępowania sądowo-administracyjnego dla wyjaśnienia istoty sprawy. Rolą Sądu jest ustalenie w oparciu o argumenty i dowody powołane przez strony, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy, w jakim zakresie doszło do takiego naruszenia oraz czy środki zastosowane przez Prezesa Urzędu są zgodne z przepisami ustawy oraz wymogami zasady proporcjonalności.

Przechodząc do zarzutu określonego w punkcie drugim odwołania należy wskazać, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy, w tym między innymi nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z praktyką określoną w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów możemy zatem dokonać na podstawie ustalenia łącznego spełnienia następujących przesłanek:

1)  bezprawności działania przedsiębiorcy,

2)  godzenia tymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów.

Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, że powód jest przedsiębiorcą i że podejmuje działania w obrocie z konsumentami. Rozstrzygnięcia wymaga więc kwestia, czy działania i zaniechania opisane w stanie faktycznym sprawy są bezprawne i czy naruszają zbiorowe interesy konsumentów.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. W ust. 3 pkt. 2 ww. przepisu wskazano, że wprowadzające w błąd działalnie dotyczy cech produktu, w szczególności jego pochodzenia geograficznego lub handlowego, ilości, jakości, sposobu wykonania, składników, daty produkcji, przydatności, możliwości i spodziewanych wyników zastosowania produktu, wyposażenia dodatkowego, testów i wyników badań lub kontroli przeprowadzanych na produkcie, zezwoleń, nagród lub wyróżnień uzyskanych przez produkt, ryzyka i korzyści związanych z produktem.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 powyższej ustawy praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. W ust. 2 wskazano, iż za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk, jeżeli działania te spełniają przesłanki określone w ust. 1.

Ocena każdej praktyki stosowanej przez przedsiębiorcę, w tym praktyki polegającej na wprowadzaniu w błąd musi się odnosić do przeciętnego konsumenta, którego ustawa definiuje jako tego, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, że względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa.

Dokonując subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod normy powyżej przywołanych przepisów Sąd stwierdził, że uzasadnione jest uznanie działań powoda polegających na: wskazywaniu w informacjach zawartych na stronie internetowej przedsiębiorcy (...) napisu reklamowego „(...)” określonego w pkt. I decyzji, jako nie będących nieuczciwą praktyką rynkową.

Nie można uznać za zasadne twierdzenie, iż odwoływanie się do niemieckiej jakości sugeruje potencjalnym konsumentom, że produkty powoda pochodzą z Niemiec, gdy w rzeczywistości są produkowane w zupełnie innych krajach. Aby uznać, że działalnie przedsiębiorcy wprowadzała w błąd w kwestii pochodzenia danego produktu musi ono wyraźnie wskazywać na pochodzenie, miejsce wyprodukowania danego produktu. W niniejszej sprawie powód używając spornego określenia odnosi się jedynie do ”niemieckiej jakości”, jaka powszechnie kojarzy się z solidnością i niezawodnością. W ocenie Sądu, takie działanie nie prowadzi do błędnego zasugerowania przeciętnemu konsumentowi, iż produkty powoda zostały wyprodukowane w Niemczech, zwłaszcza, iż powód nie wykorzystywał powyższego hasła reklamowego w stosunku do konkretnych produktów, np. na opakowaniach produktów lub na zdjęciach oferowanych części, lecz na głównej stronie sklepu internetowego, co miało odnosić się do wszystkich oferowanych przez powoda towarów.

Należy również podkreślić, iż klientami powoda są głownie osoby zaopatrujące się w konkretne części samochodowe w celu dokonania naprawy samochodu, których należy uznać za lepiej poinformowanych od przeciętnego konsumenta dokonującego zakupów towarów codziennego użytku, ubrań bądź artykułów spożywczych. Tym samym, używanie przez powoda określenia „(...)” nie można uznać za praktykę rynkową zniekształcającą decyzję rynkową przeciętnego konsumenta, dlatego w zdaniem Sądu należało uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej powyżej określonego działania powoda.

Odnosząc się zaś do pozostałych, uznanych przez Prezesa UOKiK działań powoda za naruszające zakaz określony w art. 24 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów należy podnieść, iż pozwany prawidłowo uznał je za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym za praktykę rynkową uznaje się zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. W świetle art. 6 ust. 4 pkt. 2 ww. ustawy za taką informację uznaje się m.in. imię i nazwisko przedsiębiorcy, które to jest obowiązany podać konsumentom jako element firmy przedsiębiorcy.

Posługiwanie się przez powoda na prowadzonych przez niego stronach internetowych określeniem (...) jako nazwą przedsiębiorstwa nie precyzuje, którego z dwóch prowadzonych przez powoda przedsiębiorstwo ono dotyczy, czy (...) (...)H z siedzibą w M. czy W. R. (...)w siedzibą w G..

Powyżej wskazany sposób posługiwania się firmą przez powoda, a tym samym zaniechanie podania pełnego brzmienia firmy, co stanowi istotną informację potrzebną konsumentom w podjęciu decyzji o zawarcie umowy i może m. in. wprowadzać w błąd, iż firma (...) Wiesław Rutka jest przedsiębiorstwem niemieckim należy uznać za nieuczciwą praktykę rynkową, wypełniającą przesłanki art. 6 ust. 4 pkt. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

Podkreślenia wymaga, iż powód zaniechał tej praktyki uzupełniając informacje o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy w treści regulaminu sklepu internetowego, jednak nie w pozostałych miejscach - poza regulaminem sklepu internetowego - na stronach internetowych, gdzie używana jest firma przedsiębiorcy niedoprecyzowane określenie firmy pozostało bez zmian.

W kwestii posługiwania się określeniem (...) odnoszącym się do posiadania przez przedsiębiorcę certyfikacji należy wskazać, iż powód posługując się znakiem certyfikacji lub oznaczeniami do niego równorzędnymi w sposób nieprawidłowy.

Podmioty z grupy (...) oferują przedsiębiorcom szereg usług, w tym z zakresu certyfikacji stosowanych przez nich systemów zarządzania, m.in. pod kątem zgodności z wymaganiami norm (...) 9001:2008 (certyfikacja systemów zarządzania). Wraz z normą (...), specyfikacja (...) określa wymagania wobec systemu jakości dla produktów z zakresu projektowania/opracowywania, produkcji, instalacji i serwisowania w przemyśle motoryzacyjnym.(...) jest specyfikacją techniczną (...), która ujednolica normy systemów jakości w branży motoryzacyjnej w obrębie globalnego przemysłu motoryzacyjnego.

Zgodnie z określonymi przez (...) wymaganiami odnośnie sposobu prezentacji znaków certyfikacji, logo certyfikacji powinno zawierać informację o zakresie certyfikacji. W przypadku certyfikacji przeprowadzonej przez podmioty z grupy (...) logo ma kształt oktagonalny, z umieszczonym wewnątrz napisem (...). Poniżej tego napisu powinien być umieszczony napis, zawierający informację o zakresie certyfikacji, w tym przypadku napis (...).

Powód na swoich stronach internetowych zamieszczał informacje o swojej firmie i oferowanych przez siebie produktach, posługując się sformułowaniami o niejednoznacznej treści: „Wszystkie produkty wykonane są z utrzymaniem najwyższych standardów jakości, potwierdzonych niezbędnymi certyfikatami, jak choćby niemiecki (...)". Również na zdjęciach prezentowanych przez powoda na swoich stronach internetowych sprzedawane przez niego produkty posiadają na opakowaniach napisy, sporządzone jednakową czcionką w trzech równoległych, umieszczonych jeden pod drugim wierszach, o treści: (...)", (...) „(...) (...)".

Biorą po uwagę powyższe, oraz fakt, iż pozwany nigdy nie posiadał certyfikatu (...) (...), o którego uzyskanie jedynie się starał (k. 222 akt administracyjnych), w ocenie Sądu, pozwany prawidłowo uznał, iż takie działanie za niezgodne z zasadami określonymi przez jednostkę certyfikującą ( (...)). Powyższe może wprowadzać w błąd nie tylko przeciętnego konsumenta, lecz również profesjonalnych przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą szczęści samochodowych, czego dowodzi niejednokrotnie posługiwanie się przez różnych sprzedających opisami produktów powoda, które informują, że produkty (...) posiadają certyfikaty (...) oraz (...), które należy podkreślić, są nie są odrębnymi certyfikatami. (przykładowe aukcje k. 206, 209, 210 i212 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu takie działanie powoda, w szczególności posługiwanie się certyfikatami których nie posiadał, wypełnia przesłanki art. 7 pkt. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego nałożonej kary pieniężnej zauważyć należy, że w przypadku dopuszczenia się przez przedsiębiorcę stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. W niniejszej sprawie podstawę do wymierzenia kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stanowił art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, poprzez naruszenie zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Sąd podzielił więc pogląd Prezesa Urzędu, że zachowanie powoda daję podstawę, by wyciągnąć w stosunku do niego konsekwencje karne - jednakże Sąd nie zgadza się z wysokością kary wymierzonej przez organ antymonopolowy.

W myśl art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dokonał koncentracji bez uzyskania zgody Prezesa Urzędu. Kara ta ma charakter fakultatywny i o celowości jej nałożenia oraz wysokości decyduje Prezes Urzędu. Wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej organ antymonopolowy działa zatem w ramach uznania administracyjnego. Wymierzając powodowi karę Prezes wziął pod uwagę szereg okoliczności obciążających takich jak: szeroki zasięg działalności powoda, niedopełnienie obowiązku informacyjnego, zamieszczenie informacji wprowadzającej konsumentów w błąd, umyślność działania Przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu wymienione w uzasadnieniu decyzji okoliczności, które wpłynęły na wymiar kary wskazują, że Prezes za małą wagę przypisał okolicznościom związanym ze skutkami dokonanych naruszeń i krótkim okresem stosowania przedmiotowych praktyk.

Dokonując oceny jaka kara finansowa byłaby adekwatna do czynu powoda, zdaniem Sądu należy także wziąć pod uwagę społeczną szkodliwość, którą w niniejszej sprawie uznać należy za bardzo niewielką, zwłaszcza, że postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte z urzędu, a nie na podstawie zawiadomień pokrzywdzonych konsumentów. Nadto należy również wziąć pod uwagę, że powód jest osobą fizyczna prowadzącą działalność gospodarczą, która choć zajmuje się sprzedażą hurtową i detaliczną, to skierowana jest ona do profesjonalnych odbiorców, których nie można traktować jak zwykłych, nieświadomych konsumentów.

Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa praktyka powoda dotyczyła sprzedaży poprzez sklep internetowy, za pomocą którego powód uzyskał ułamek całego osiągniętego w 2011 roku przychodu, Sąd doszedł do przekonania, że dokonane przez powoda naruszenia stanowiły znikomy stopień zagrożenia zbiorowego interesu konsumentów, zaś przedsiębiorca z dokonanych naruszeń nie uzyskał korzyści majątkowej. Powyższe sprawie, iż w ocenie Sądu nałożona na powoda kara za poszczególne praktyki jest niewspółmiernie wysoka.

Sąd Okręgowy wziął także pod uwagę, że nałożona przez Prezesa Urzędu kara pieniężna została ustalona na podstawie całkowitej wysokości przychodu osiągniętego przez powoda bez uwzględnienia osiągniętych przez powoda dochodów, a ponadto w sposób nieproporcjonalny do stwierdzonych naruszeń.

Zdaniem Sądu, kary w wysokości 16981,34 zł, 11320,90 zł oraz 8490,67 złotych za naruszenia zakazu określonego w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów odpowiednio określone w pkt. II, III oraz IV zaskarżonej decyzji spełnią swoją funkcję represyjną, zaś prewencja szczególna także będzie w wystarczającym stopniu zaspokojona, gdyż kary nawet w tej wysokości, łącznie z całokształtem okoliczności związanych z toczącym się postępowaniem, jest wystarczająco wyraźnym ostrzeżeniem dla powoda na przyszłość, aby stosować się do przepisów ochrony konkurencji i konsumentów. Tak ustalona kara jest zdaniem Sądu odpowiednia do stwierdzonych naruszeń oraz daje podstawy, by sądzić, że powód nie będzie w przyszłości dopuszczał się naruszeń przepisów ustawy antymonopolowej i jest współmierna do możliwości finansowych powoda.

Podsumowując, Prezes UOKiK zasadnie uznał w myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 uokik, że powód stosował praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów określone w pkt. II, III I IV przedmiotowej decyzji, a więc godzące w interesy konsumentów bezprawne działanie polegające na zaniechaniu podawania istotnych informacji, rozpowszechnianiu informacji mogących wprowadzać w błąd oraz posługiwaniu się oznaczeniami nie posiadając do tego uprawnień. Zarówno okoliczności naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stopień naruszenia jak i rodzaj naruszenia, wskazują na konieczność działania represyjnego i prewencyjnego kary przewidzianej w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 479 ^31a § 1 i 3 kpc orzekł jak w sentencji.

Kierując się względami słuszności i brakiem dysproporcji w poniesionych przez strony kosztach Sąd uznał za właściwe znieść wzajemnie między stronami (powodem i pozwanym) koszty procesu w oparciu o art. 100 kpc. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności strony za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 kpc, promujący uczciwe zachowanie się strony powodowej. Zgodnie art. 100 w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Zdaniem Sądu słusznym jest odstąpienie od ogólnej reguły w zakresie rozliczania kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Dariusz Dąbrowski