Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:

Przewodniczący –	Sędzia SO Małgorzata Perdion-Kalicka
Protokolant –	st. sekr. sądowy Jadwiga Skrzyńska

po rozpoznaniu 3 lipca 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości Ś.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wymierzenie kary pieniężnej

na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 26 czerwca 2023 r.

Nr DZO.WSW.451.1.2018

1.  uchyla zaskarżoną decyzję;

2.  zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości Ś. kwotę 1737 zł (tysiąc siedemset trzydzieści siedem złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSO Małgorzata Perdion-Kalicka

Sygn. akt: XVII AmE 15/24

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (również jako: Prezes URE, pozwany) decyzją z dnia 26 czerwca 2023 r. znak: DZO.WSW.451.1.2018.IO ( (...)) na podstawie art. 168 pkt 5 oraz art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378, z późn. zm., dalej jako: ustawa OZE ) w związku z art. 170 ust. 1 i art. 174 ust. 1 ustawy OZE a także w związku z art. 44 ust. 3 pkt 7 i art. 45 ust. 2 pkt 7 ustawy OZE oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej jako: k.p.a.) i art. 90 ust. 1 ustawy OZE, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy: (...) sp. z o.o., z siedzibą w miejscowości Ś. orzekł, że:

1.  (...) sp. z o.o., przedłożył Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki wnioski o wydanie świadectw pochodzenia o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy OZE, dla energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii – Elektrociepłowni (...) w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 kwietnia 2017 r., zawierające niezgodne ze stanem faktycznym dane dotyczące ilości energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii dla której zostały wydane świadectwa pochodzenia oraz oświadczenia dotyczące dochowania wymogu udziału biomasy pochodzenia rolniczego w łącznej masie biomasy zużytej do wytworzenia energii elektrycznej;

2.  za działania opisane w pkt. 1 wymierzył przedsiębiorcy: (...) sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 690 000 zł tj. w wysokości (...) % przychodu uzyskanego w 2022 r. przez ww. przedsiębiorcę z działalności koncesjonowanej polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej.

(decyzja Prezesa URE z dnia 26 czerwca 2023 r. k. 6-12 akt adm.)

Powód zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił jej naruszenie:

1.  art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, co w konsekwencji skutkuje jej nieważnością;

2.  art. 189g § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej (...) sp. z o.o., w sytuacji gdy nastąpiło przedawnienie administracyjnej kary pieniężnej;

3.  art. 168 pkt 5 ustawy OZE poprzez uznanie, że (...) sp. z o.o. przedłożyła Prezesowi URE w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r. wnioski o wydanie świadectw pochodzenia o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy OZE zawierające 1) niezgodne ze stanem faktycznym dane dotyczące ilości energii elektrycznej wytworzonej z OZE dla której zostały wydane świadectwa pochodzenia oraz 2) oświadczenia dochowania wymogu udziału biomasy pochodzenia rolniczego w łącznej masie biomasy zużytej do wytworzenia energii elektrycznej;

4.  art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaniechanie zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o niezbadane, nieudokumentowane fakty, zaniechanie dokonania analizy całego materiału dowodowego w sprawie oraz sformułowanie oceny dowodów bez rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu co polegało na/ skutkowało:

a.  błędnym ustaleniu, że w okresach wytwórczych objętych wnioskami (...) sp. z o.o., o wydanie świadectw pochodzenia potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej w źródle odnawialnym, tj. za okres od stycznia 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. w dostarczonej do Elektrociepłowni (...) biomasie (411.050 ton), 23.823 tony biomasy wykorzystanej do wytworzenia energii elektrycznej zostało nieprawidłowo zakwalifikowane do biomasy pochodzącej z upraw energetycznych;

b.  błędnym ustaleniu, że wskazani w decyzji Prezesa URE dostawcy biomasy, tj.: (...) Sp. z o.o., P.P.H.U. (...), SIMON S. M., Usługowy Zakład (...), (...) Zakład Usług (...); M. C.; (...) Sp. z o.o., Usługi (...), (...) Sp. z o.o., 3 (...) Sp. z o.o., (...) S.C., (...) Sp. z o.o., nie dostarczali biomasy do (...) Sp. z o.o.,

c.  braku wskazania, w stosunku do której części energii elektrycznej wytworzonej przez Elektrociepłownię (...) w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r. nie przysługuje świadectwo pochodzenia,

d.  brak wskazania, które z przedłożonych Prezesowi URE wniosków o wydanie świadectw pochodzenia potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej w źródle odnawialnym, złożonych przez EW w okresie od stycznia 2013 r. do kwietnia 2018 r. oraz oświadczenia dotyczące dochowania wymogu udziału biomasy pochodzenia rolniczego w łącznej masie biomasy zużytej do wytworzenia energii elektrycznej zawiera dane, informacje lub oświadczenia niezgodne ze stanem faktycznym,

e.  zaniechaniu prowadzenia dowodu w zakresie potwierdzenia istnienia upraw energetycznych (tzw. biomasy „agro”) na działkach ewidencyjnych:

⚫

Nr (...), obręb: K., Gmina R., w okresie styczeń-maj 2013 r.

⚫

Nr (...)obręb: K., Gmina: R., w okresie styczeń-wrzesień 2013 r.

⚫

Nr (...)obręb: P., Gmina: M., w okresie czerwiec-października 2013 r.

⚫

Nr (...)obręb: P., Gmina: M., w okresie styczeń-kwiecień 2013 r.

⚫

Nr (...) obręb: P., Gmina: M., w okresie styczeń-czerwiec 2013 r.

⚫

Nr (...) obręb: J., Gmina: P. 004, w okresie styczeń-wrzesień 2014 r.

⚫

Nr (...)obręb: J., Gmina: P. 004, w okresie styczeń-listopad 2014 r.

⚫

Nr (...) obręb: K., Gmina: (...), w okresie styczeń-listopad 2014 r.

⚫

Nr (...)obręb: L., Gmina: (...), w okresie styczeń-listopad 2014 r.

i przyjęciu w poczet materiału dowodowego 7 z 73 opinii biegłego dotyczących ww. działek (m.in. działka nr (...) – opinia nr (...), działka (...) – opinia nr (...), działka nr(...) – opinia nr (...), działka nr (...) – opinia nr (...), działka nr (...) – opinia nr (...), działka nr (...) – opinia nr (...)) sporządzonych przez (...) Sp. z o.o. na potrzeby niezakończonego dotychczas postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Delegaturę CBA w B., pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Łomży (sygn. Akt (...)).

Mając na uwadze powyższe, powód wniósł o:

1.  uchylenie decyzji w całości,

2.  dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu odwołania w celu wykazania faktów szczegółowo tam wskazanych,

3.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

(odwołanie powoda z dnia 2 sierpnia 2023 r. wraz z załącznikami k. 14- 66 akt sąd.)

Pozwany, w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, wniósł o pominięcie na podstawie art. 235 ² § 1 pkt. 2 i 5 k.p.c. wniosków dowodowych wskazanych w odwołaniu powołanych na fakty wskazane w odwołaniu, jako nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma z dnia 27 lipca 2023 r. wraz z załącznikami (korekty wniosków o wydanie świadectw pochodzenia złożone przez powoda) na fakty wskazane w odpowiedzi na odwołanie.

(odpowiedź pozwanego na odwołanie z dnia 4 marca 2024 r. wraz z załącznikami k. 85-115 akt sąd.)

Powód, w replice na odpowiedź Prezesa URE na odwołanie podtrzymał twierdzenia i dowody zawarte w odwołaniu. Wskazał, że każdy wniosek o wydanie świadectwa pochodzenia dotyczy danego okresu i nie jest możliwym rozumienie tego w sposób rozszerzający, jak to interpretował pozwany. Dodał również, że pozwany nie wziął pod uwagę dokonanych przez powoda korekt wniosków. Wspomniał też, że pozwany „utracił moc” wymierzenia powodowi kary pieniężnej za wskazany w decyzji okres z końcem roku 2022, nawet w przypadku przedłużenia terminów związanych z pandemią Covid-19.

(pismo powoda z dnia 9 kwietnia 2024 r. k. 125-130 akt sąd.)

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

(...) sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego. Przedmiotem przeważającej działalności spółki jest wytwarzanie energii elektrycznej. (KRS pełny powoda k. 68-80 akt adm., odwołanie powoda z dnia 2 sierpnia 2023 r. wraz z załącznikami k. 14- 66 akt sąd.)

Dnia 30 listopada 2018 r. doszło do wydzielenia z (...) sp. z o.o. zorganizowanej części przedsiębiorstwa w postaci Elektrociepłowni (...) i przeniesienia tej zorganizowanej części przedsiębiorstwa do (...) sp. z o.o. (podział przez wydzielenie zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 ksh). Na mocy tego przeniesienia (...) sp. z o.o. przejęła od powoda ogół praw i obowiązków związanych z wydzieloną częścią majątku tj. Elektrociepłownią (...), w tym w szczególności prawa majątkowe wynikające ze świadectw pochodzenia. (KRS powoda k. 68-80 akt sąd.)

Decyzją z dnia 12 października 1998 r. Prezes URE udzielił przedsiębiorcy (...) Wytwarzanie koncesji nr (...) z późn. zm. na wytwarzanie energii elektrycznej. (okoliczności bezsporne)

Powód w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 listopada 2018 r. eksploatował instalację (...) – Elektrociepłownia (...) o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej 55 MW, zakwalifikowaną jako dedykowana instalacja spalania biomasy. (okoliczności bezsporne).

Powód występował do pozwanego o wydanie świadectw pochodzenia, za okresy wytwórcze obejmujące m.in. okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 kwietnia 2017 r., potwierdzających, że energia elektryczna wytworzona w tej instalacji została wytworzona z oze (okoliczności bezsporne)

Prezes URE, uwzględniając wnioski powoda wydał mu świadectwa pochodzenia obejmujące całą ilość energii elektrycznej, objętej wnioskami o wydanie świadectw pochodzenia, obejmujące okresy wytwórcze od dnia 1 stycznia 2013 do dnia 30 kwietnia 2017 r. (okoliczności bezsporne).

Świadectwa te były wydawane powodowi w oparciu o przepis art. 44 ust. 1 ustawy OZE, w myśl którego wytwórcy energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przysługuje świadectwo pochodzenia tej energii potwierdzające jej wytworzenie z odnawialnych źródeł energii. Ze świadectw pochodzenia wynikają zbywalne prawa majątkowe (art. 63 ust. 1 ustawy OZE). System świadectw pochodzenia jest systemem pomocy publicznej, zatwierdzonym decyzją Komisji Europejskiej z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie SA.37345 (2015/NN) - Polski system świadectw pochodzenia w celu wsparcia odnawialnych źródeł energii i zmniejszenia obciążeń związanych z OZE dla odbiorców energochłonnych.

Zgodnie natomiast z art. 44 ust. 3 pkt 7 ustawy OZE, świadectwo pochodzenia nie przysługuje dla tej części energii elektrycznej, do wytworzenia której nie dochowano minimalnego udziału biomasy pochodzenia rolniczego w łącznej masie biomasy, określonego w art. 60a ust. 2 lub przepisach wydanych na podstawie art. 60a ust. 3 ustawy OZE - w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 60a ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 60a ust. 2 ustawy OZE, minimalny udział wagowy biomasy pochodzenia rolniczego, w łącznym udziale wagowym biomasy wynosił 10% - dla dedykowanych instalacji spalania biomasy, tj. również dla Elektrociepłowni (...). Przed wejściem w życie powołanego przepisu (tj. przed dniem 1 lipca 2018 r.) kwestia minimalnego udziału wagowego, w poszczególnych latach kalendarzowych, biomasy pochodzącej z upraw energetycznych lub odpadów i pozostałości z produkcji rolnej dla jednostek wytwórczych w których była spalana wyłącznie biomasa albo biomasa i paliwo pomocnicze w źródłach o mocy elektrycznej wyższej niż 20 MW (a więc również Elektrociepłowni (...)), uregulowana była w § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 października 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii (Dz. U. z 2012 r. poz. 1229, z późn. zm.).

Prezes URE, stosowanie do treści art. 45 ust 1 ustawy OZE wydawał świadectwa pochodzenia na wniosek wytwórcy energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, który zawiera m.in. wskazanie ilości energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii, dla której ma zostać wydane świadectwo pochodzenia (art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy OZE) oraz oświadczenie składane przez wytwórcę energii pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (art. 45 ust. 2 pkt 7 ustawy OZE). Składając wniosek o wydanie świadectwa pochodzenia, wytwórca oświadcza m.in. że dochowany został wymóg udziału biomasy pochodzenia rolniczego w łącznej masie biomasy określony w art. 60a ust. 2 ustawy OZE lub przepisach wydanych na podstawie art. 60a ust. 3 tej ustawy - w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 60a ust. 2 tej ustawy (por. pkt 4 ww. oświadczenia). Przed wejściem w życie powołanego przepisu, tj. przed dniem 1 lipca 2016 r. oświadczenie o tożsamym zakresie zawierał art. 9e ¹ - ustawy Prawo energetyczne, który z kolei obowiązywał od 4 kwietnia 2015 r.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że (...) Wytwarzanie wystąpił do Prezesa URE z wnioskami o wydanie świadectw pochodzenia, obejmującymi okresy wytwórcze oraz ilość wytworzonej energii elektrycznej zgodnie z zestawieniem zawartym w decyzji (okoliczność bezsporna)

W odniesieniu Elektrociepłowni (...) zostało wszczęte przez CBA postępowanie wyjaśniające, w związku z podejrzeniem, że biomasa, która była spalana do wytworzenia energii, a która była kwalifikowana jako pochodząca z upraw energetycznych, w istocie była zwykłą biomasą, której spalanie nie uprawniało do uznania, że energia wytworzona z niej stanowi energię uzyskaną z odnawialnego źródła energii (na stronie internetowej CBA dnia 19 kwietnia 2018 r. został opublikowany komunikat ujawniający możliwość naruszenia prawa przez powoda, polegającego na zakupie tzw. zwykłej biomasy i jej ewidencjonowanie jako biomasy energetycznej, np. wierzba energetyczna, następnie spalaniu tych odpadów w Elektrociepłowni (...) -okoliczności bezsporne)

Powołując się na dowody zgromadzone w toku postępowania karnego prowadzonego przez CBA, tj. na 7 opinii biegłego, organ uznał, że jednoznacznie z nich wynika, że na wskazanych w opiniach działkach uprawnych, z których miała pochodzić biomasa zakwalifikowana następnie do tzw. biomasy „agro” spalanej w instalacji (...) Wytwarzanie, nie stwierdzono istnienia upraw energetycznych.

Opierając się na tych dowodach organ uznał, że z dostarczonej do Elektrociepłowni (...) 050 ton biomasy, 23 823 tony biomasy wykorzystanej do wytworzenia energii elektrycznej zostało nieprawidłowo zakwalifikowane do biomasy pochodzącej z upraw energetycznych. (płyta zawierająca opinie biegłego dla CBA: nr 1, 2, 23, 36, 70, 72 i 73 k. 1064 akt adm.)

Pismem z dnia 29 czerwca 2018 r. Prezes URE zawiadomił (...) sp. Z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej w związku z możliwością przedłożenia Prezesowi URE w latach 2010-2018, wniosków o wydanie świadectw pochodzenia zawierających dane, informacje lub oświadczenia niezgodne ze stanem faktycznym. Jednocześnie, pozwany wezwał przedsiębiorcę do przedstawienia szczegółowych wyjaśnień oraz przesłania wszelkich dokumentów mogących mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, w szczególności zobowiązał powoda do przedstawienia zestawienia listy dostawców biomasy oraz dokumentów potwierdzających możliwość zakwalifikowania spalonej w Elektrociepłowni (...) w okresie od 2010 r. do marca 2018 r. biomasy do biomasy pochodzenia rolniczego tzw. biomasy „agro” (pismo Prezesa URE z dnia 29 czerwca 2018 r. k. 7-8 akt adm.)

W odpowiedzi na powyższe, powód wskazał m.in., że wszystkie obowiązki wynikające z ustawy – prawo energetyczne czy z ustawy OZE były i są wykonywane przez spółkę z zachowaniem najwyższej staranności oraz z poszanowaniem zasad wynikających z relewantnych wytycznych Prezesa URE. Jednocześnie, do rzeczonego pisma powód załączył zestawienie dostawców biomasy (w ilości 31) zakwalifikowanej w danych okresach rozliczeniowych objętych wnioskami o wydanie świadectw pochodzenia w przedziale czasowym od 2010 r. do 2018 r. do tzw. biomasy „agro”, ze wskazaniem rodzaju i wolumenu pozyskanej biomasy. (pismo powoda z dnia 2 października 2018 r. wraz z załącznikami k. 10-437 akt adm.)

Powód w 2022 r. uzyskał przychód z działalności koncesjonowanej w wysokości (...) zł.

(pismo powoda z dnia 5 maja 2023 r. k. 1067 akt adm.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego i sądowego, które zdaniem Sądu były wiarygodne i nie budziły wątpliwości co do ich mocy dowodowej.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Zasadniczą podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowił przepis art. 168 pkt 5 ustawy OZE, w myśl którego karze pieniężnej podlega ten, kto przedkłada Prezesowi URE wniosek o wydanie świadectwa pochodzenia, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy OZE, zawierający dane, informacje lub oświadczenia niezgodne ze stanem faktycznym.

Zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy OZE, ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes URE uwzględnia zakres naruszeń, powtarzalność naruszeń lub korzyści finansowe możliwe do uzyskania z tytułu naruszenia.

W sprawie niniejszej organ uznał, że powód swoim zachowaniem wypełnił dyspozycję powołanej regulacji artykuł 168 pkt 5 ustawy OZE.

W ocenie Sądu, o ile powyższa konstatacja jest prawidłowa, co budzi pewne wątpliwości, to jednak wymierzenie powodowi kary pieniężnej nie było prawidłowe, gdyż nastąpiło przedawnienie możliwości ukarania.

Kwestie przedawnienia karania reguluje przepis art. 189g § 1 k.p.a., który stanowi, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.

Jeśli więc naruszenia prawa zarzucane powodowi nastąpiło w odniesieniu do najpóźniej składanego wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia w kwietniu 2017r, to 5 letni okres, w którym możliwe było nałożenie na powoda kary pieniężnej, upłynąłby z końcem kwietnia 2022 roku. Uwzględniając dodatkowo okres epidemii Covid, w którym bieg przedawnienia uległ zawieszeniu w okresie od 14 marca 2020 do 23 maja 2020r., to przedawnienie nastąpiło 71 dni później, a więc 10 lipca 2022r. Podstawę do zawieszania biegu terminów przedawnienia stanowił przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), w myśl którego, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu (...)19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Stan epidemii został ogłoszony 14 marca 2020r zatem od tego dnia należy liczyć zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Wobec uchylenia rzeczonego przepisu ustawą zmieniającą z 14 maja 2020r, która weszła w życie 23 maja 2020r, zawieszenie biegu przedawnienia trwało przez 71 dni w okresie od 14.03-23.05.2020r.

Mając powyższe na uwadze wydanie 26 czerwca 2023r decyzji o nałożeniu kary na powoda było niedopuszczalne, gdyż w tym dniu upłynął już termin przedawnienia.

Przy czym wbrew twierdzeniom pozwanego brak jest podstaw prawnych do liczenia terminu przedawnienia inaczej niż wyraźnie i jednoznacznie przewiduje to artykuł 189g k.p.a., czyli od innego dnia niż data naruszenia prawa. W szczególności przepis ten jednoznacznie określając, że termin 5 lat liczy się od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa, wyklucza zdaniem Sądu możliwość rozszerzającej wykładni i liczenia tego terminu od ujawnienia naruszenia prawa przez organ, szczególnie, że jak przyjmuje się w orzecznictwie i w doktrynie w odniesieniu do kar pieniężnych nakładanych za delikt administracyjny należy w znacznej mierze stosować standardy ochrony praw ukaranych, podobne jak w postępowaniu karnym. A więc stosowanie wykładni rozszerzającej na niekorzyść strony nie powinna mieć zasadniczo miejsca, na co także wskazuje przepis art. 7a k.p.a. (wątpliwości te są zasadniczo rozstrzygane na korzyść strony). Podobnie wystąpienia skutków naruszenia prawa nie można utożsamiać z ujawnieniem naruszenia prawa czy powzięciem wiadomości o naruszeniu prawa przez organ administracji publicznej. Należy uznać, że wystąpienie skutków naruszenia prawa będzie stanowiło początek biegu terminu przedawnienia jedynie w przypadku tych deliktów administracyjnych, dla których zaistnienia musi nastąpić określony przez ustawę skutek (tak M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 31, 2023).

Skoro zatem zostało ustalone, że naruszenie prawa następowało każdorazowo przy składaniu każdego z wniosków o wydanie świadectw pochodzenia w okresie od 1 stycznia 2013 do 30 kwietnia 2017r, to nawet kwalifikując składanie wszystkich wniosków jako jeden czyn o charakterze ciągłym, nie było możliwe rozpoczęcie liczenia terminu przedawnienia w innej dacie niż data złożenia ostatniego z wniosków o wydaniu świadectw pochodzenia.

Należy także zwrócić uwagę że przepis artykułu 189g k.p.a. wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., a więc obowiązywał w dacie wszczęcia postępowania co miała miejsce w 29 czerwca 2018r.

W ocenie Sądu przepis art. 189g k.p.a. winien znaleźć zastosowanie w sprawie niniejszej także w razie przyjęcia koncepcji, że przed wejściem w życie tego przepisu, możliwość nałożenia administracyjnych kar pieniężnych nie podlegała przedawnieniu (aczkolwiek Sąd z poglądem tym się nie zgadza). Należy bowiem mieć na względzie wyrażoną w art. 189c k.p.c. zasadę zastosowania przepisu względniejszego dla strony. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W świetle takiej treści regulacji, oczywiste jest, że stan prawny przewidujący przedawnienia karania deliktów administracyjnych jest względniejszy dla strony, niż ten w okresie którego przedawnienie było wykluczone, a więc przepis art. 189g k.p.a. przewidujący przedawnienie, winien bezwzględnie znaleźć zastosowanie w sprawie niniejszej

Z powyższych względów decyzja jako nieodpowiadająca prawu bo wydana po okresie przedawnienia podlegała uchyleniu na podstawie art. 479 ⁶⁴ § 2 k.p.c.

Niezależnie od powyższego obiekcje Sądu co do poprawności decyzji odnoszą się do sposobu określenia zarzucanego czynu i ustalenia jego zakresu. W tej kwestii należy wskazać, że celem regulacji zawartych w art. 60a ust. 2 pkt 2 ustawy OZE (a w stanie prawnym przed obowiązywaniem tego przepisu - w § 6 ust. 4 i 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 października 2012 r.) było zapewnienie minimalnego udziału wagowego biomasy pochodzenia rolniczego, w tym pochodzącej z upraw energetycznych, w łącznym udziale wagowym biomasy zużytej do wytworzenia energii elektrycznej.

W stanie faktycznym sprawy Prezes URE uznał, że w łącznej ilości ponad 400 000 ton biomasy zakwalifikowanej przez Przedsiębiorcę jako pochodzącej z upraw energetycznych, prawie 24 000 ton zostało zakwalifikowane do tej grupy nieprawidłowo, co w rezultacie spowodowało wydanie przez Prezesa URE świadectw pochodzenia, obejmujących ilość energii elektrycznej wytworzonej bez zachowania ww. wymogu, stanowiącą ponad 19 200 MWh. Niemniej jednak w ocenie Sądu taki opis czynu nie pozwala na uznanie, w których konkretnie wnioskach o wydanie świadectwa pochodzenia, składanych w okresie od stycznia 2013r do kwietnia 2017r powód podawał dane niezgodne ze stanem faktycznym. Nie sposób tego ustalić ani w oparciu o decyzję i jej uzasadnienie, ani także w oparciu o dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego. Zatem nie można w sprawie przypisać poszczególnym wnioskom o wydanie świadectw pochodzenia w jakim zakresie, tj. w odniesieniu do jakiej ilości energii w poszczególnych wnioskach, nie zostały spełnione kryteria dotyczące kwalifikacji energii do odnawialnych źródeł energii.

Tymczasem przypisanie nieprawidłowości poszczególnym wnioskom o wydanie świadectw pochodzenia jest kluczowe, gdyż przepis art. 168 pkt 5 ustawy OZE, stanowi, że karze pieniężnej podlega bowiem ten, kto przedkłada Prezesowi URE wniosek o wydanie świadectwa pochodzenia, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy OZE, zawierający dane, informacje lub oświadczenia niezgodne ze stanem faktycznym. Zatem zdaniem Sądu kluczowe w sprawie byłoby więc oznaczenie ilości energii dla każdego z wniosków, co do której (...) Wytwarzanie podała nieprawdziwe dane i wymierzyć odrębną karę w odniesieniu do każdego z wniosków zawierających nieprawdziwe informacje, adekwatnie do stwierdzonych w każdym z wniosków nieprawidłowości.

O kosztach postępowania postanowiono stosownie do treści art. 98 k.p.c., zasądzając na rzecz strony wygrywającej proces - powoda koszty niezbędne do celowego dochodzenia prawa, które w sprawie niniejszej obejmowały opłatę od odwołania w wysokości 1 000 zł i koszty zastępstwa procesowego. Wynagrodzenie pełnomocnika powoda w wysokości 720,00 zł ustalone zostało w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804 z zm.).

SSO Małgorzata Perdion-Kalicka

ZARZĄDZENIE

(...)

SSO Małgorzata Perdion-Kalicka