Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:

Przewodniczący –	Sędzia SO Anna Maria Kowalik
Protokolant –	St. Sekr. sąd. Joanna Preizner - Offman

po rozpoznaniu 22 października 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) S.A. w P.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wymierzenie kary pieniężnej

na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 20 grudnia 2023 r. Nr (...)

1.  oddala odwołanie;

2.  zasądza od (...) S.A. w P. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia SO Anna Maria Kowalik

Sygn. akt XVII AmE 48/24

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej Prezes URE, pozwany) decyzją z 20 grudnia 2023 r., znak: (...), na podstawie art. 56 ust. 2 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 14, ust. 3 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 30 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 ze zm.) (dalej p.e.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 r., poz.775 z zm.) (dalej k.p.a.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, którego stroną był podmiot działający pod nazwą (...) S.A. z siedzibą w P. (dalej (...), powódka, Spółka) orzekł, że:

1.  (...) S.A. naruszyła przepis art. 56 ust. 1 pkt 14 ustawy – Prawo energetyczne,
z uwagi na wstrzymanie dostarczania energii elektrycznej do odbiorców
z nieuzasadnionych powodów, co zostało potwierdzone czterema ostatecznymi decyzjami administracyjnymi w sprawach spornych, wszczętymi na wniosek odbiorców.

2.  Za działanie określone w pkt 1 wymierzył karę pieniężną w kwocie
100 000,00 zł (sto tysięcy złotych zero groszy).

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła (...) S.A. z siedzibą w P. zaskarżając ją w całości i zarzucając zaskarżonej decyzji:

1.  naruszenie przepisów prawa materialnego:

a)  art. 56 ust. 1 pkt 14 p.e. w zw. z art. 6b ust. 1 pkt 2 p.e. w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej Decyzji stwierdzającej, że wstrzymanie dostarczania energii elektrycznej dla odbiorców nastąpiło z nieuzasadnionych powodów oraz nakładającej karę pieniężną na powódkę w sytuacji, w której w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do stwierdzenia, iż wstrzymanie dostarczania energii do odbiorców nastąpiło z nieuzasadnionych powodów;

b)  art. 56 ust. 1 pkt 14 p.e. w zw. z art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie oraz oparcie się wyłącznie na treści rozstrzygnięć w sprawach zakończonych wydaniem decyzji przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki: (i) w dniu 14 lipca 2022 r. w sprawie pod sygn. akt (...), (ii) w dniu 22 maja 2023 r. w sprawie pod sygn. akt (...), (iii) w dniu 29 maja 2023 r. w sprawie pod sygn. akt (...) oraz (iv) w dniu 29 sierpnia 2023 r. w sprawie pod sygn. akt (...), co doprowadziło do wydania zaskarżonego orzeczenia;

c)  art. 56 ust. 1 pkt 14 p.e. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie i przyjęcie, że jedynymi i wystarczającymi dla wydania zaskarżonej Decyzji dowodami są treści rozstrzygnięć zapadłych w decyzjach wydanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki: (i) w dniu 14 lipca 2022 r. w sprawie pod sygn. akt (...), (ii) w dniu 22 maja 2023 r. w sprawie pod sygn. akt (...), (iii) w dniu 29 maja 2023 r. w sprawie pod sygn. akt (...) (iv) w dniu 29 sierpnia 2023 r. w sprawie pod sygn. akt (...), podczas gdy każda z tych spraw powinna podlegać odrębnej analizie w zakresie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i możliwości przypisania powódce odpowiedzialności z tytułu naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 14 p.e.;

d)  art. 56 ust. 6a p.e. poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie powódce kary pieniężnej w wysokości 100.000,00 zł, podczas gdy stopień szkodliwości czynu, jakiego miała dopuścić się powódka, jest znikomy, a powódka zaprzestała naruszania prawa;

niezależnie od powyższego, również naruszenie:

e)  art. 56 ust. 2 w zw. z art. 56 ust 1 pkt 14 w zw. żart. 56 ust. 3 pkt l p.e. poprzez jego zastosowanie i wymierzenie powódce kary pieniężnej w wysokości 100.000 zł, podczas gdy stopień zawinienia jest znikomy, co w konsekwencji powinno skutkować ewentualnym wymierzeniem kary pieniężnej w dolnej granicy ustawowego zagrożenia tą karą, tj. 10.000,00 zł;

2.  błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania Decyzji, polegający na przyjęciu, że waga naruszonego przez powódkę obowiązku przestrzegania bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa jest znaczna, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy stopień zawinienia należy ocenić jako znikomy.

Ponadto powódka wniosła o:

1)  przeprowadzenie rozprawy również pod jej nieobecność lub jej pełnomocnika;

2)  w przypadku wyznaczenia posiedzenia przygotowawczego - przeprowadzenie go także bez obecności powódki lub jego pełnomocnika;

3)  przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Mając na względzie powyższe zarzuty, powódka wniosła o:

1)  uchylenie zaskarżonej Decyzji;

ewentualnie, w przypadku stwierdzenia braku podstaw

2)  zmianę Decyzji w zakresie punktu 2-go poprzez odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej,

ewentualnie, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej:

3)  zmianę Decyzji w zakresie punktu 2-go poprzez wymierzenie powódce kary pieniężnej w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, tj. w wysokości 10.000,00 zł;

4)  zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu w całości, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.

W odpowiedzi na odwołanie Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o:

1)  oddalenie odwołania,

2)  zwolnienie strony (Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki) od udziału w posiedzeniu przygotowawczym, ze względu na hierarchiczną strukturę urzędu i przekazywanie spraw na niższe szczeble, zatem udział pełnomocnika będzie wystarczający jako osoby mającej pełną wiedzę w niniejszej sprawie,

3)  zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W dalszym toku postępowania, strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska.

Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

(...) S.A. z siedzibą w P. posiada koncesję na obrót energią elektryczną udzieloną decyzją Prezesa URE z 26 listopada 1998 r. nr (...) ze zm. obowiązującą od 26 listopada 1998 roku do 31 grudnia 2025 roku. Punkt 2.2.1. tej koncesji przewiduje, m.in. że: „ Koncesjonariusz jest obowiązany do przestrzegania chronionych prawem interesów odbiorców, w tym poprzez udzielanie odbiorcom końcowym pełnych, rzetelnych i wyczerpujących informacji dotyczących ich uprawnień i obowiązków…”.

(dowód: decyzja koncesyjna z 01.06.2022 r. k. 37-39 v akt adm.; formularz w sprawie opłaty koncesyjnej za 2023 r. k. 34 akt adm., okoliczność bezsporna)

Prezes URE po przeprowadzeniu postępowań administracyjnych wszczętych na wniosek odbiorców energii elektrycznej zgodnie z art. 8 p.e. wydał cztery decyzje, w których stwierdził, że (...) w sposób nieuzasadniony wstrzymała dostarczanie energii elektrycznej do odbiorców energii elektrycznej.

Decyzja z 14 lipca 2022 r., nr (...) dotyczyła nieuzasadnionego wstrzymania dostaw energii elektrycznej do odbiorcy P. B. prowadzącego działalność gospodarcza pod firmą (...). W toku postępowania ustalono, że do odbiorcy końcowego (...) wysłała jedynie fakturę rozliczeniową, natomiast blankiety prognozowane nie zostały do niej dołączone z powodu błędnego skompletowania wysyłanych dokumentów. Odbiorca nie miał możliwości dotrzymania terminu płatności wynikającego z blankietu, ponieważ nie był świadomy jego istnienia na dzień wstrzymania dostaw energii elektrycznej. Wstrzymanie dostaw energii miało miejsce 8 lutego 2022 r. o godz. 10:23 i tego samego dnia o godz. 15:57 wznowiono dostawy energii.

(dowód: prawomocna decyzja z 14/07/2022 r. k.2-5 akt adm.).

Decyzja z 22 maja 2023 r., nr (...) dotyczyła wstrzymania dostaw energii elektrycznej do odbiorcy (...) sp. z o.o., który posiadał uregulowane należności za energię elektryczną względem powoda, jednakże wpłaty zostały dokonane na rachunek bankowy zamkniętej umowy kompleksowej. Spór między stronami dotyczył przeksięgowania powyższych wpłat na właściwy rachunek bankowy. Ponieważ wpłaty odbiorcy zostały zaksięgowane na rachunku powoda jeszcze przed wysłaniem wezwania do zapłaty, w dniu wstrzymania dostaw energii, nie istniała zaległość w płatnościach po stronie odbiorcy. W tym przypadku wstrzymanie dostaw energii miało miejsce 13 lipca 2022 r. zaś wznowienie nastąpiło 27 lipca 2022 r.

(dowód: decyzja z 22 maja 2023 r., nr (...) k. 9-12)

Decyzja z 29 maja 2023 r., nr (...) dotyczyła wstrzymania dostaw energii elektrycznej do odbiorcy J. Ł.. Odbiorca ten otrzymał we wrześniu 2022 r. fakturę wystawioną na podstawie błędnego odczytu układu pomiarowo-rozliczeniowego. Odbiorca kilkukrotnie reklamował powyższą fakturę. Pomimo braku otrzymania odpowiedzi od (...) sp. z o.o. w zakresie sprawdzenia odczytu licznika odbiorcy, powódka w marcu 2023 r. zleciła wstrzymanie dostaw energii do lokalu odbiorcy. W wyniku korekty zużycia energii elektrycznej, okazało się, że odbiorca nie posiadał zaległości za energię elektryczną na dzień wstrzymania dostaw energii. Wstrzymanie energii nastąpiło 7 marca 2023 r. zaś wznowienie dostaw energii nastąpiło 20 marca 2023 r.

(dowód: decyzja z 29 maja 2023 r., nr (...) k. 17-21 akt adm.)

Zaś decyzja z 29 sierpnia 2023 r., nr (...) dotyczyła nieuzasadnionego wstrzymania dostaw energii elektrycznej do odbiorcy M. P., który przy zawieraniu umowy sprzedaży w 2021 r. wniósł o zmianę grupy taryfowej z C11 na G11. Powódka nie przeprowadziła procedury zmiany grupy taryfowej i wystawiła pierwszą fakturę za okres od września 2021 do grudnia 2023 r. według grupy C11, a następnie po wysłaniu wezwania do zapłaty przesyłką listową zwykłą, wstrzymała odbiorcy dostawy energii. Powód w wyniku analizy powyższej sprawy skorygował wystawione wcześniej faktury według stawek zgodnych z grupą taryfową G11. Ponieważ powódka nie dochowała procedury przewidzianej w art. 6b ust. 3 ustawy - Prawo energetycznej (nie przedstawił dowodu potwierdzającego, że wezwanie do zapłaty zostało doręczone odbiorcy w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią), stwierdzono, że wstrzymanie dostaw energii do odbiorcy było nieuzasadnione. Wstrzymanie dostaw energii nastąpiło 11 kwietnia 2023 r., zaś wznowienie - 13 kwietnia 2023 r.

(dowód: decyzja z 29 sierpnia 2023 r., nr (...) k. 26-30)

W związku z powyższym, Prezes URE wszczął z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Spółce z powodu naruszenia przepisu art. 56 ust. 1 pkt 14 ustawy – Prawo energetyczne.

Spółka została wezwana złożenia wyjaśnień dotyczących przyczyn braku zapewnienia wysokiej jakości świadczonych usług, a także niedochowania podstawowych standardów obsługi odbiorców oraz przedstawienia opracowania dotyczącego weryfikacji istniejących procedur oraz oceny aktualnego stanu w zakresie podejmowania przez Spółkę czynności skutkujących wstrzymywaniem dostarczania energii elektrycznej do odbiorców.

(zawiadomienie Prezesa URE o wszczęciu postępowania z 27.09.2023 r. k. 49-50 akt adm.)

W odpowiedzi, Spółka ustosunkowała się do stawianych jej zarzutów i złożyła szczegółowe wyjaśnienia. Między innymi wskazała, że „ na bieżąco dokonuje weryfikacji oraz wprowadza liczne usprawnienia procesów obsługi klienta, w tym procesu reklamacyjnego tak, aby zapewnić najwyższy standard obsługi klienta. W wyniku analizy i oceny procesu reklamacyjnego w trzecim kwartale 2022 r. zostały zaktualizowane standardy obsługi poniżej wymienionych procesów, i m.in.:

a)  opracowany i wdrożony został akt normatywny m.in. ustalający podstawowe reguły postępowania w obszarze obsługi zgłoszeń reklamacyjnych wynikające
z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (w tym ogólny podział rodzajów reklamacji z przypisanymi ustawowymi terminami rozpatrzenia), przypisanymi kompetencjami i odpowiedzialnościami dla poszczególnych ról występujących w procesach,

b)  zostało przeprowadzone przeszkolenie pracowników realizujących obsługę zgłoszeń reklamacyjnych z obecnie funkcjonujących zasad wynikających z dokumentów wewnętrznych dotyczących wskazanego obszaru,

c)  w komórkach realizujących obsługę zgłoszeń reklamacyjnych został wdrożony mechanizm w postaci każdorazowego, pisemnego potwierdzania przez pracowników, odpowiedzialnych za obsługę zgłoszeń reklamacyjnych, faktu zapoznania się z nowymi oraz zaktualizowanymi regulacjami wewnętrznymi dotyczącymi obszaru obsługi zgłoszeń reklamacyjnych.

Dodatkowo z końcem marca 2023 r. uruchomiony został dwuletni projekt optymalizacji
w procesie obsługi klienta, mający na celu poprawę jakości świadczonych usług, wynikających z oczekiwań rynku oraz klientów. Projekt zakłada przeprowadzenie między innymi szczegółowej analizy kluczowych procesów, identyfikację ewentualnych luk efektywności i opracowanie metodologii oraz narzędzi pozwalających na systematyczny monitoring oraz udoskonalenie tych procesów. Zakończenie prac projektowych przewidziane jest na koniec 2024 r. i dotychczasowe działania przebiegają zgodnie z założonym harmonogramem.”

W dalszej części swojego stanowiska Spółka zaznaczyła, że przypadki stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania przy skali jej działalności w obszarze obrotu energią elektryczną mają charakter jednorazowych incydentów oraz że podejmuje opisane powyżej aktywne działania mające na celu zapobieżenie wystąpieniu podobnych zdarzeń w przyszłości i w związku z tym wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary”.

(dowód: pismo powódki z 20.10.2023 r. k. 56-58 akt adm.)

Pismem z 20 listopada 2023 r. Prezes URE zawiadomił powódkę o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

(zawiadomienie Prezesa URE o wszczęciu postępowania z 27.09.2023 r. k. 49-50 akt adm.)

Spółka po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zajęła ostateczne stanowisko w sprawie, w którym wniosła o:

1)  umorzenie w całości postępowania, na podstawie art. 105 §1 k.p.a. w zw. z art. 30 p.e. z uwagi na brak zachowania Spółki w sposób wypełniający dyspozycję przepisu
art. 56 ust. 1 pkt. 14 Ustawy – Prawo energetyczne;

2)  alternatywnie, jeżeli w ocenie Prezesa URE materiał dowodowy zebrany w postępowaniu wskazywałby bezsprzecznie na wystąpienie naruszenia, które mogłoby wypełniać dyspozycję przepisu art. 56 ust. 1 pkt. 14 Ustawy – Prawo energetyczne, o odstąpienie ,na podstawie art. 56 ust. 6a p.e., od wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 56 ust. 1 pkt. 14 p.e., ze względu na znikomy stopień szkodliwości czynu i zaprzestanie naruszeń oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 105 §1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 p.e.

(dowód: pismo powoda z 13.12.2023 r. k. 73-75 akt adm.)

Przychód Spółki w 2022 r. z tytułu obrotu energią elektryczną wyniósł (...) zł ((...)), zaś przychód z całej działalności gospodarczej wyniósł (...) zł ((...)), natomiast zysk netto wyniósł (...) zł ((...)).

(dowód: formularz w sprawie opłaty koncesyjnej za 2023 r. k. 34 akt adm., załączone do formularza dane finansowe powoda za 2022 rok k. 35-36 akt adm.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były podważane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Odwołanie podlegało oddaleniu, albowiem zaskarżona Decyzja odpowiada prawu.

Przechodząc do oceny podniesionych przez powódkę zarzutów, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że te dotyczące nieprawidłowego ustalenia, iż powódka dopuściła się nieuzasadnionego wstrzymania dostaw w stosunku do czterech odbiorców nie mogły się ostać, ponieważ wszystkie cztery decyzje, w których Prezes URE uznał, iż wstrzymanie dostaw energii elektrycznej przez powódkę było nieuzasadnione są prawomocne, a zatem strony, organ regulacyjny, jak i Sąd są związani treścią tych decyzji. Irrelewantne są powody, dla których powódka ww. decyzji nie zaskarżyła, istotne jest bowiem jedynie to, że decyzje są prawomocne i nie podlegają wzruszeniu w zwykłym trybie.

Innymi słowy, stan faktyczny będący podstawą wydania ww. decyzji nie podlegał ponownemu ustaleniu ani ponownej ocenie prawnej. Zatem kwestią przesądzoną było to, iż powódka czterokrotnie w sposób nieuzasadniony wstrzymała dostawę energii elektrycznej do odbiorców końcowych.

Natomiast ocenie podlegało to, czy w tej sytuacji zasadne było nałożenie na powódkę kary pieniężnej i to w wysokości 100 000,00 zł.

Zgodnie z art. 56 ust 1 pkt 14 p.e. karze pieniężnej podlega ten, kto z nieuzasadnionych powodów wstrzymuje lub ogranicza dostarczanie paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła do odbiorców, skoro tak, to na powódkę mogła zostać nałożona kara pieniężna.

W odwołaniu powódka podnosiła, że jej zdaniem możliwe jest w sprawie odstąpienie od nałożenia kary, ponieważ stopień szkodliwości poszczególnych czynów, mając na uwadze skalę działalności powódki, był znikomy.

Możliwość odstąpienia od wymierzenia kary przewiduje przepis art. 56 ust. 6a p.e., zgodnie z którym Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.

Jednakże ustawodawca nie obliguje organu do zastosowania omawianego przepisu, pozostawiając Prezesowi URE decyzję odnośnie możliwości skorzystania z tego przepisu. Innymi słowy Prezes URE może, ale nie musi skorzystać z tej kompetencji. Rolą Sądu jest ocena, czy organ decydując się na nieskorzystanie z tego przepisu, nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, Prezes URE przekonywująco uzasadnił w decyzji powody dla których uznał, że stopień szkodliwości czynu nie jest znikomy. Powołując się na orzecznictwo tutejszego Sądu, Prezes URE zauważył, że przesłankę znikomości szkodliwości czynu należy rozpatrywać w kontekście konkretnego przypadku, w każdej poszczególnej sprawie, w której doszło do uchybienia, na skutek którego konkretny odbiorca energii elektrycznej został niezasadnie pozbawiony dostępu do energii elektrycznej.

Analizując każdy z czterech przypadków należy wskazać, że pozbawienie dostaw energii elektrycznej nastąpiło w sytuacji spornej, a zatem w takiej, w której wstrzymanie dostaw energii powinno być ostatecznością. Co więcej odbiorcy końcowi wykazywali się aktywnym udziałem zmierzając do wyjaśnienia stresującej dla nich sytuacji, co dawało powódce możliwość wychwycenia swoich błędów na wczesnym etapie postępowania. Ponadto, faktem powszechnie wiadomym jest, że otrzymanie wezwania do zapłaty, w szczególności niesłusznego, powoduje u każdego adresata wzrost niepokoju i powoduje tym samym stres, a im dłużej sytuacja pozostaje niewyjaśniona ten stres się przedłuża. Wstrzymanie dostaw jest tym dotkliwsze, jeśli dotyczy gospodarstw domowych, a tak było w 2 z 4 przypadków. Co więcej wstrzymanie dostaw w jednym z nich było długotrwałe, gdyż trwało aż 10 dni tj. od 7 marca do 17 marca 2023 roku, w drugim prawie dwa dni bo od 11 kwietnia 2023 roku od. Godz. 13:20 do 13 kwietnia 2023 r. do 7:55. Tymczasem dla odbiorcy końcowego brak dostępu do energii elektrycznej, która w dzisiejszych czasach jest dobrem podstawowym jest niezwykle dotkliwy, co zauważył sam ustawodawca nakładając na przedsiębiorstwa energetyczne konieczność spełnienia określonych warunków, aby wstrzymanie dostaw było zgodne z prawem (art. 6b p.e.).

Z kolei wstrzymanie dostaw w pierwszej sprawie dot. P. B. trwało co prawda jeden dzień, bo od 10:23 do 15:57 – 8 lutego 2022 roku, ale dotyczyło miejsca w którym odbiorca końcowym prowadzi działalność gospodarczą w postaci (...).

Natomiast w sprawie Pana M. P., powódka wystawiła odbiorcy końcowemu fakturę na ponad 9 000,00 złotych, mimo iż wcześniej rachunki opiewały na kwotę ok. 3.000 zł. W tej sytuacji, odbiorca nie był przygotowany na konieczność uiszczenia tak dużej kwoty, ale został to tego niejako zmuszony, aby doprowadzić do przywrócenia dostaw. Na końcu okazało się, że jego zobowiązanie było znacznie niższe. Na pewno taka sytuacja była dla tego odbiorcy końcowego szczególnie stresująca i dotkliwa.

Dodatkowo należy zauważyć, że powódka miała możliwość uniknięcia naruszenia przepisów prawa energetycznego, gdyby dołożyła należytej staranności przy rozpatrywaniu reklamacji składanych przez jej klientów. Trzeba bowiem podkreślić, że to sami odbiorcy podejmowali próby wyjaśnienia niezgodności, a zatem nie byli bierni, nie unikali zapłaty za energię elektryczną, a zatem w takich przepadkach powódka powinna być bardzo ostrożna przy wstrzymywaniu dostaw energii elektrycznej, które to działania powinny być ostatecznością.

Wskazać należy, że w przypadku postępowania zakończonego decyzją z 14 lipca 2022 r. a dotyczącego odbiorcy końcowego - P. B. kontaktował się on z powódką telefonicznie, wskazywał na rozbieżności w przekazywanych mu stanach zadłużenia, a pomimo to wstrzymano mu dostawy energii.

Z kolei w sprawie dotyczącej odbiorcy – końcowego (...) sp. z o.o. , odbiorca kontaktował się mailowo z powódką informując, że należności wskazane w wezwaniu zostały opłacone. Następnie prosił o wyjaśnienie przyczyn zmiany numeru rachunku bankowego i numeru kontrahenta, ponadto poinformował, że na rachunku jest nadpłata, a mimo to nadal jest informowany o zadłużeniu. W odpowiedzi powódka wyjaśniła, że powodem ww. zmian było zawarcie Umowy kompleksowej nr 2. Następnie między stornami była wymieniana korespondencja dotycząca kwestii podpisania nowej umowy, doręczenia odbiorcy wszystkich dokumentów i dokonywania wpłat na właściwy nowy numer rachunku bankowego, a także przeksięgowania środków pieniężnych z rachunku Umowy kompleksowej nr 1 na rachunek Umowy kompleksowej nr 2, która również nie zapobiegła wstrzymaniu dostaw.

Jeszcze bardziej jaskrawym przykładem niedochowania aktu staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej przez powódkę, była sprawa dotycząca odbiorcy końcowego – J. Ł., który po otrzymaniu faktury z 21 września 2022 roku poinformował pracownika powódki telefonicznie o błędnym stanie licznika na fakturze oraz podał prawidłowy stan licznika a następnie poprosił o ponowne odczytanie stanu licznika przez pracownika powódki. Zgłoszenie zostało uznane jednak za niezasadne. Ponowną reklamację dotyczącą odczytu odbiorca złożył 19 października 2022 r., wówczas powódka poinformowała że wyjaśni sprawę oraz że wstrzymuje działania windykacyjne. Następnie 5 grudnia 2022 roku powódka wystawiła kolejną fakturę również z nieprawidłowym odczytem licznika. W następnych miesiącach strony wymieniały się pismami, czego konsekwencją było uznanie reklamacji za zasadną i wstrzymanie działań windykacyjnych do 17 lutego 2023 roku. Jednakże 7 marca 2022 roku powódka wstrzymała dostawę energii elektrycznej, dopiero po tym fakcie i po przeprowadzeniu postepowania wyjaśniającego okazało się, że stanowisko odbiorcy co do nieprawidłowych odczytów było prawidłowe.

Natomiast w przypadku postępowania zakończonego decyzją z dnia 29 sierpnia 2023 r., odbiorca M. P. przy zawieraniu umowy sprzedaży w 2021 r. wniósł o zmianę grupy taryfowej z C11 na G11. Powódka nie przeprowadziła procedury zmiany grupy taryfowej i wystawiła pierwszą fakturę za okres od września 2021 do grudnia 2023 r. według grupy C11. Po jej otrzymaniu odbiorca złożył reklamację, wskazując w niej, że wnosił o zmianę grupy taryfowej z C11 na G11, a zatem wystawiona faktura jest zawyżona. Jednakże przed wstrzymaniem dostaw, powódka nie skorygowała błędu, a jedynie wysłała wezwanie do zapłaty zaległości w terminie 14 dni, listem zwykłym, informując iż brak zapłaty spowoduje wstrzymanie dostaw. Dopiero po wstrzymaniu dostaw i opłaceniu przez odbiorcę zawyżonej faktury powódka ponownie przeanalizowała sprawę i skorygowała wystawione wcześniej faktury według stawek zgodnych z grupą taryfową G11.

Stwierdzić należy, że zarówno charakter naruszonego dobra – niezakłócony dostęp do energii elektrycznej, okoliczności towarzyszące naruszeniu prawa i waga naruszonych obowiązków oraz reguł ostrożności, wskazują na to, że stopień społecznej szkodliwości czynu powódki był z całą pewnością wyższy aniżeli znikomy, co prowadzi do wniosku, że w sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary (art. 56 ust. 6a p.e.).

Zgodnie z art. 56 ust 3 p.e. wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 56 ust 1 pkt 14 p.e., nie może być niższa niż 10 000 zł i nie może być wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.

Odnosząc się do wysokości nałożonej na powoda kary pieniężnej, należy wskazać na treść art. 56 ust. 6 p.e., zgodnie z którym Prezes URE ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.

Wszystkie powyższe okoliczności zostały przez organ wzięte pod uwagę przy wymierzaniu kary i dlatego w ocenie Sądu, kara w wysokości 100 000 zł została wymierzona w wysokości adekwatnej do stwierdzonego naruszenia.

Należy również zauważyć, że przepisy ustawy – Prawo energetycznie nie zawierają wzorów matematycznych, którymi powinien posłużyć się pozwany przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, a jedynie zawierają listę okoliczności, które powinien uwzględnić przy jej wymierzaniu. Zatem organ administracyjny posiada pewien luz decyzyjny przy ustalaniu wysokości pieniężnej. Z kolei rolą Sądu jest zweryfikowanie, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego przy wymierzaniu kary. Zdaniem Sądu, o czym wspomniano już wcześniej, do przekroczenia tych granic nie doszło. Warto również dodać, że nie można przy ocenie dolegliwości kary kierować się jedynie jej wysokością nominalną, bowiem zgodnie z intencją ustawodawcy kara ma być zindywidualizowana czyli być proporcjonalna do stopnia szkodliwości czynu i osiągniętego przychodu.

Mając na uwadze, że orzeczona kara stanowi (...) % przychodu osiągniętego przez powódkę w 2022 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na obrocie energią elektryczną, który wyniósł (...) zł, należy stwierdzić, że została wymierzona w dolnej granicy zagrożenia, a zatem nie można jej uznać za szczególnie dotkliwą czy wygórowaną. Co więcej niższa byłaby karą symboliczną, a taka nie spełniłaby funkcji ani represyjnej ani prewencyjnej.

Reasumując, Sąd uznał, iż zaskarżona Decyzja jest prawidłowa i na podstawie art. 479 ⁵³§ 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako niezasadne.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania, należało powódkę uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niej na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 720,00 zł, ustalonej w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Sędzia SO Anna Maria Kowalik

Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda – adw. A. S. i pełnomocnikowi pozwanego – r.pr. A. M..

Sędzia SO Anna Maria Kowalik