XVII AmE 223/21 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2022-10-19
Sygn. akt XVII AmE 223/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 października 2022 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie:
|
Przewodniczący: |
Sędzia SO Anna Maria Kowalik |
|
Protokolant: |
St. sekr. sąd. Joanna Preizner - Offman |
po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w N.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 1 lipca 2021r. Nr (...). (...). (...) (...) ( (...): (...))
1) zmienia zaskarżoną decyzję w punkcie drugim w ten sposób, że odstępuje od wymierzenia kary pieniężnej;
2) zasadza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz (...) sp. z o.o. w N. kwotę 1 737,00 zł (jeden tysiąc siedemset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 720,00 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Sędzia SO Anna Maria Kowalik
Sygn. akt XVII AmE 223/21
UZASADNIENIE
Decyzją z 1 lipca 2021 r., znak: (...). (...). (...) (...) ( (...): (...)), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej Prezes URE, Pozwany), działając w oparciu o przepisy art. 56 ust. 1 pkt 12b w związku z art. 56 ust. 2, ust. 3, ust. 6 i 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2021 r., poz. 716) (dalej p.e.) oraz w związku z art. 104 oraz 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) (dalej k.p.a.) i art. 30 ust. 1 p.e., oraz art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1495), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości N. (dalej Powód, Przedsiębiorca) w związku z niezachowaniem terminu na złożenie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące: sierpień, październik, listopad oraz grudzień 2017 r., styczeń, luty, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień oraz październik 2018 r., luty, marzec, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad oraz grudzień 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki orzekł, że:
1. Przedsiębiorca nie zachował terminu na złożenie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu (dalej sprawozdanie) za miesiące: sierpień, październik, listopad oraz grudzień 2017 r., styczeń, luty, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień oraz październik 2018 r., luty, marzec, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad oraz grudzień 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
2. wymierzył Przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 200.000,00 zł (dwieście tysięcy złotych), w tym:
a) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za sierpień 2017 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
b) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za październik 2017 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
c) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za listopad 2017 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
d) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za grudzień 2017 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
e) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za styczeń 2018 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
f) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za luty 2018 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
g) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za maj 2018 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
h) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za czerwiec 2018 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
i) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za sierpień 2018 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
j) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za wrzesień 2018 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
k) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za październik 2018 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
l) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za luty 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
m) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za marzec 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
n) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za maj 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
o) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za lipiec 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
p) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za sierpień 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
q) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za wrzesień 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
r) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za październik 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
s) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za listopad 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
t) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za grudzień 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Powód wniósł odwołanie od powyższej Decyzji w zakresie jej punktu 2. W tej części Powód zarzucił Decyzji naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 56 ust. 6a p.e. poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie niezastosowanie, poprzez uznanie, iż stopień szkodliwości czynu, którego dopuściła się Spółka w zakresie niezłożenia w odpowiednim terminie sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. za miesiące: sierpień, październik, listopad oraz grudzień 2017 r., styczeń, luty, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień oraz październik 2018 r., luty, marzec, maj, lipiec, sierpień - grudzień 2019 r. należy ocenić jako znaczny, czym organ przekroczył granice uznania administracyjnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż należało uznać, że zachowanie Spółki należy zaklasyfikować jako działanie o niskiej szkodliwości,
b) art. 56 ust. 6 p.e. poprzez jego niezastosowanie, polegające na wymierzeniu kary pieniężnej w stopniu nieusprawiedliwionym okolicznościami sprawy poprzez nieprawidłowe przyjęcie znacznej szkodliwości czynu zarzuconego Spółce oraz jednocześnie całkowite pominięcie przy wymiarze kary dotychczasowego zachowania Spółki oraz nieznacznej ilości przywiezionych wyrobów podlegających obowiązkowi sprawozdawczemu,
c) art. 56 ust. 2h pkt 4) w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 12 b) p.e. poprzez jego błędną wykładnię i nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 200.000,00 zł zamiast 10.000 zł, podczas gdy z brzmienia art. 56 ust. 2h pkt 4) p.e. - w brzmieniu obowiązującym w okresie wskazanym w zaskarżonej Decyzji - wynika, że kara w wysokości 10.000 zł wymierzana jest za nieprzekazanie sprawozdań (l. mnoga), o których mowa w art. 43d p.e., a więc jest to kara za niespełnienie ww. obowiązku jako jednego czynu, niezależna od ilości sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. złożonych po ustawowym terminie. Spółka zgłosiła powyższy zarzut alternatywnie - w przypadku uznania przez Sąd zarzutu wskazanego w lit. b) powyżej za niezasadny,
d) art. 2 Konstytucji, to jest zasady demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, a w szczególności wynikającej z niej zasady zaufania obywateli do państwa poprzez błędną kwalifikację czynu Spółki jako czynu o stopniu szkodliwości wyższym niż znikomy oraz przekroczeniu granic uznania administracyjnego.
Wobec powyższego wniósł :
1. na podstawie art. 235 1 k.p.c. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – K. Ż. na okoliczność (i) prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę niezwiązaną z branżą paliwową, (ii) przeznaczenia przywiezionych wyrobów, (iii) sposobu ich wykorzystywania przez Spółkę;
2. na podstawie art. 235 1 k.p.c. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wydruków sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. za miesiące: sierpień, październik, listopad oraz grudzień 2017 r., styczeń, luty, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień oraz październik 2018 r., luty, marzec, maj, lipiec, sierpień - grudzień 2019 r. (oryginały sprawozdań znajdują się w aktach postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa URE) na okoliczność dobrowolnej naprawy sytuacji i wypełnienia obowiązków nałożonych na Spółkę przez Prawo energetyczne przed wszczęciem postępowania przez Prezesa URE, a co się z tym wiąże niskiej szkodliwości czynu,
3. na podstawie art 235 1 k.p.c. o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu - wydruków:
a) Biuletynu Prezesa URE nr(...) 29 grudnia 2017 - str. 64 - 65,
b) Biuletynu Prezesa URE nr(...) 30 marca 2018 - str. 30 - 31,
c) Biuletynu Prezesa URE nr (...)28 września 2018 - str. 26 - 27,
d) Biuletynu Branżowego URE - Paliwa ciekłe Nr (...) 14 sierpnia 2018 r. - str. 7,
e) Biuletynu Branżowego URE - Paliwa ciekłe Nr (...) 14 listopada 2018 r. - str. 2,
f) Biuletynu Branżowego URE - Paliwa ciekłe Nr (...) 14 lutego 2019 r. - str. 2,
g) Biuletynu Branżowego URE - Paliwa ciekłe Nr (...) 15 maja 2019 r. - str. 2,
h) Biuletynu Branżowego URE - Paliwa ciekłe Nr (...) 14 sierpnia 2019 r. - str. 2,
i) Biuletynu Branżowego URE - Paliwa ciekłe Nr (...) 15 listopada 2019 r. - str. 2,
j) Biuletynu Branżowego URE - Paliwa ciekłe Nr (...) 14 lutego 2020 r. – str. 2,
- na okoliczność wykazania znikomej ilości przywozu wyrobów przez Spółkę w stosunku do danych kwartalnych za okresy objęte postępowaniem, a tym samym zasadnością kwalifikacji czynu Spółki jako czynu o niskiej szkodliwości,
4. na podstawie art. 235 ( 1) k.p.c. o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu - (i) wydruku Biuletynu Branżowego URE - Paliwa ciekle Nr (...) z dnia 14 sierpnia 2018 r. - str, 2 i 3, (ii) wydruku Biuletynu Branżowego - Paliwa ciekle Nr (...) 14 sierpnia 2020 r., (iii) wydruku Biuletynu Branżowego - Paliwa ciekle nr (...) z 12 listopada 2020 r. oraz (iv) wydruku ze strony internetowej URE - Informacje opublikowane w 2020 r. dot, paliw ciekłych na okoliczność przyznania przez Prezesa URE, że nie posiada on aktualnych danych w zakresie przywozu paliw ciekłych od podmiotów przywożących oraz uwzględniania danych przesłanych przez podmioty w analogicznej sytuacji do sytuacji Spółki, które dotychczas nie zdawały sobie sprawy z obowiązku sprawozdawczego i uwzględniania tych danych w korektach raportów kwartalnych przez Prezesa URE (jak podał Powód Prezes URE dokonał bowiem korekty biuletynu za II kwartał 2020 r., to jest Biuletynu Branżowego - Paliwa ciekłe nr (...) 14 sierpnia 2020 r. poprzez wydanie Biuletynu Branżowego ~ Paliwa ciekłe nr (...) z 12 listopada 2020 r.), a więc tym samym wywiązywania się przez Prezesa URE z obowiązków sprawozdawczych, pomimo otrzymywania sprawozdań po ustawowym terminie, a co się z tym wiąże, zasadnością kwalifikacji czynu Spółki jako czynu o niskiej szkodliwości,
5. o zmianę zaskarżonej Decyzji w części oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez orzeczenie o odstąpieniu od wymierzenia kary w całości na podstawie art. 56 ust. 6a p.e.,
ewentualnie, gdyby Sąd nie przychylił się do powyższego wniosku nr (...), Spółka wniosła jak w pkt 6,
6. o zmianę Decyzji w zaskarżonej części oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wymierzenie kary w łącznej wysokości 10.000,00 zł na podstawie art. 56 ust. 2h pkt 4 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e. w zw. z art. 56 ust. 6 p.e.,
7. na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. oraz art. 98 § 3 k.p.c. o zasądzenie od pozwanego na rzecz Spółki kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania; pominięcie wniosków dowodowych wnioskowanych przez Powoda jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i stwierdzonych dokumentami zgromadzonymi w aktach postępowania administracyjnego; zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
(...) sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości N. jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem: (...). Głównym przedmiotem jej działalności jest zapewnienie zaplecza produkcyjnego, logistycznego i badawczo-rozwojowego dla Grupy (...), która zajmuje się napędami i sterownikami do bram, rolet i żaluzji (odpis pełny z KRS k. 100- 110 akt sąd.; pismo Powoda z 7 lutego 2020 r. k. 4v akt adm.; pismo Powoda z 10 listopada 2020 r. k. 73 akt adm., okoliczności niesporne).
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Powód od sierpnia 2017 r. dokonywał przywozu smaru o kodzie CN (...), który przeznaczany był do zużycia własnego podczas produkcji i nie był odsprzedawany. Powód dokonał przywozu tego paliwa ciekłego z zagranicy w:
- ⚫
-
sierpniu 2017 r. w ilości 0,108 tony,
- ⚫
-
październiku 2017 r. w ilości 0,459 tony,
- ⚫
-
listopadzie 2017 r. w ilości 0,200 tony,
- ⚫
-
grudniu 2017 r. w ilości 0,108 tony,
- ⚫
-
styczniu 2018 r. w ilości 0,255 tony,
- ⚫
-
lutym 2018 r. w ilości 0,755 tony,
- ⚫
-
maju 2018 r. w ilości 0,457 tony,
- ⚫
-
czerwcu 2018 r. w ilości 0,655 tony,
- ⚫
-
sierpniu 2018 r. w ilości 0,255 tony,
- ⚫
-
wrześniu 2018 r. w ilości 0,057 tony,
- ⚫
-
październiku 2018 r. w ilości 0,457 tony,
- ⚫
-
lutym 2019 r. w ilości 0,400 tony,
- ⚫
-
marcu 2019 r. w ilości 0,655 tony,
- ⚫
-
maju 2019 r. w ilości 0,312 tony,
- ⚫
-
lipcu 2019 r. w ilości 0,457 tony,
- ⚫
-
sierpniu 2019 r. w ilości 0,312 tony,
- ⚫
-
wrześniu 2019 r. w ilości 0,400 tony,
- ⚫
-
październiku 2019 r. w ilości 0,357 tony,
- ⚫
-
listopadzie 2019 r. w ilości 0,153 tony,
- ⚫
-
grudniu 2019 r. w ilości 0,051 tony.
Łącznie Spółka sprowadziła w danym okresie 6,863 tony smaru o kodzie CN (...) (pismo Powoda z 7 lutego 2020 r. k. 4- 7 akt adm.; sprawozdania k. 10- 69 akt adm.; okoliczności niesporne).
Pomimo ciążącego na Powodzie obowiązku z art. 43d p.e. dopiero 18 lutego 2020 r. złożył on do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki sprawozdania dotyczące ilości przywiezionego paliwa ciekłego i jego przeznaczenia, a także wniósł o wpisanie go do rejestru podmiotów przywożących (okoliczności niesporne, wniosek o wpis do rejestru k. 4 - 8 akt adm., sprawozdania k. 10- 71 akt adm.).
Wobec powyższego, pismem z 16 października 2020 r. Powód został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z niezachowaniem terminu na przekazanie sprawozdania, o którym mowa w art.43d p.e., za: sierpień, październik, listopad oraz grudzień 2017 r., styczeń, luty, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień oraz październik 2018 r., luty, marzec, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad oraz grudzień 2019 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Ponadto Powód został wezwany do złożenia, w terminie 14 dni licząc od otrzymania pisma, kopii wszelkich dokumentów potwierdzających aktualną sytuację finansową przedsiębiorstwa, w tym dokumentów dotyczących: osiągniętych przychodów i dochodów (bilans oraz rachunek zysków i strat za rok 2019) (zawiadomienie k. 1- 2 akt adm.).
Powód odpowiedział na zawiadomienie pismem z 10 listopada 2020 r., w którym wyjaśnił, iż głównym przedmiotem działalności Spółki jest zapewnienie zaplecza produkcyjnego, logistycznego i badawczo-rozwojowego dla Grupy (...), która zajmuje się napędami i sterownikami do bram, rolet i żaluzji. Powód wyjaśnił, że łącznie przywiózł 6,863 tony paliw ciekłych, jednak nie posiadał wiedzy, iż sprowadzone produkty są klasyfikowane jako paliwa ciekłe. Dodatkowo powyższe paliwa ciekłe nie były wykorzystywane do celów napędowych ani grzewczych. Niezwłocznie po powzięciu wiedzy Spółka z własnej inicjatywy dopełniła wszystkich obowiązków nałożonych na nią przez Prawo energetyczne, w tym przesłała zaległe sprawozdania. Następnie Powód podniósł, iż w świetle art. 56 ust. 6a p.e. Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej, jego zdaniem wszystkie przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary zostały spełnione w niniejszym postępowaniu. Dodatkowo podniósł, iż nie jest podmiotem profesjonalnie zajmującym się przywozem paliw ciekłych, a samo działanie w postaci zaniechania ustawowych powinności nie było ukierunkowane na uzyskanie korzyści majątkowych ani nacechowane złą wolą z jego strony. Powód zwrócił się z prośbą o odstąpienie od wymierzenia kary za miesiące, podczas których Spółka nie dokonała przywozu lub wielkość przywozu była niewielka, a w przypadku, gdy Prezes Urzędu Regulacji Energetyki nie odstąpi od wymierzenia kary, wniósł o zmniejszenie wysokości kary do maksymalnie 10 000 zł. Zaproponował też zmianę w przepisach, aby maksymalny wymiar kary stanowił 15% przychodu Spółki, ale tylko z działalności związanej z przywozem paliw. Powód podniósł również istnienie zasady proporcjonalności i zaufania do organów administracji publicznej. Zdaniem Spółki szkodliwość realizacji obowiązku po terminie jest mniejsza niż jego niezrealizowanie w ogóle. Do pisma Powód załączył bilans i rachunek zysków i strat za rok 2019 (pismo Powoda z 10 listopada 2020 r. z załącznikami k. 72- 84 akt adm.).
Pismem z 10 grudnia 2020 r. Powód został zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz poinformowany o tym co składa się na zebrany materiał dowodowy sprawy i przysługującym mu uprawnieniu do złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień w terminie 14 dni, licząc od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia (zawiadomienie k. 85 akt adm.).
Postanowieniem z 31 marca 2021 r. Powód został zawiadomiony o podjęciu postępowania dowodowego w związku z koniecznością analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Powód został wezwany do złożenia, w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania niniejszego pisma, kopii wszelkich dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową za rok 2020 r. (postanowienie k. 97-98 akt adm.).
Pismem z 14 kwietnia 2021 r. Powód zwrócił się ponownie o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej oraz wniósł, w przypadku gdyby wniosek ten został uznany za niezasadny, o wymierzenie kary w maksymalnej kwocie 10 000 zł za cały okres będący przedmiotem postępowania, ewentualnie w dalszej kolejności o odstąpienie od wymierzenia kary za niezłożenie sprawozdań za miesiące, w których Spółka sprowadziła paliwa ciekłe w niewielkich ilościach lub w przypadku nieuwzględnienia powyższych wniosków, o odstąpienie od wymierzenia kary za miesiące, w których Spółka nie dokonywała przywozu. Do pisma Powód załączył sprawozdanie F01 za 4 kwartał 2020 r. zawierające rachunek zysków i strat (pismo Powoda z 14 kwietnia 2020 r. z załącznikami k. 87- 96 akt adm.).
Pismem z 2 czerwca 2021 r. Powód został zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego, oraz poinformowany o tym co składa się na zebrany materiał dowodowy sprawy i o przysługującym mu uprawnieniu do złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień w terminie 14 dni, licząc od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia (zawiadomienie k. 100 akt adm.).
W odpowiedzi Powód oświadczył, iż odstępuje od składania dalszych wyjaśnień w sprawie (pismo Powoda z 21 czerwca 2021 r. k. 102 akt adm.).
Dnia 1 lipca 2020 r. Prezes URE wydał zaskarżoną Decyzję (Decyzja k. 104- 109 akt adm.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były podważane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron. W szczególności Powód nie kwestionował faktu, że nie przekazał w terminie Prezesowi URE sprawozdań o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za: sierpień, październik, listopad oraz grudzień 2017 r., styczeń, luty, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień oraz październik 2018 r., luty, marzec, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad oraz grudzień 2019 r.
Sąd pominął wnioskowany przez Powoda dowód z zeznań świadka K. Ż., uznając, że jego przeprowadzenie nie jest konieczne jako, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Stan faktyczny nie był bowiem sporny między stronami, ale jedynie jego ocena w świetle możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary.
Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Odwołanie, w ramach którego Powód zaskarżył pkt 2 Decyzji, zasługuje na uwzględnienie, ponieważ okoliczności sprawy uzasadniały odstąpienie od nałożenia kar pieniężnych.
Zgodnie z art. 43d ust. 1 p.e. przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności przekazuje Prezesowi URE, Prezesowi Agencji Rezerw Materiałowych, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz ministrowi właściwemu do spraw energii miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie.
Zgodnie zaś z art. 62d pkt 4 p.e. dodanym ustawą z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1495 ze zm.), który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2020 r. „od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2021 r. przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesje na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności przekazuje Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych a także ich przeznaczeniu- w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie".
Przy czym podmiotem przywożącym, stosownie do treści art. 3 pkt 12c p.e. jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu dokonuje przywozu paliw ciekłych, z wyłączeniem przywozu paliw ciekłych:
a) w ramach wykonywania działalności polegającej na obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą wymagającej uzyskania koncesji, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 4, lub
b) przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.
Przywóz paliw ciekłych, to zaś w myśl definicji ustawowej zawartej w art. 3 pkt 12d p.e. - sprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej paliw ciekłych w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu.
Z kolei, jak stanowi art. 3 pkt 3b p.e., paliwa ciekłe to ciekłe nośniki energii, w tym zawierające dodatki:
a) półprodukty rafineryjne,
b) gaz płynny (...),
c) benzyny ciężkie,
d) benzyny silnikowe,
e) benzyny lotnicze,
f) paliwa typu benzynowego do silników odrzutowych,
g) paliwa typu nafty do silników odrzutowych,
h) inne rodzaje nafty,
i) oleje napędowe, w tym lekkie oleje opałowe,
j) ciężkie oleje opałowe,
k) benzyny lakowe i przemysłowe,
l) biopaliwa ciekłe,
m) smary
- określone w załączniku A rozdział 3 do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii (Dz.Urz. UE L 304 z 14.11.2008, str. 1, z późn. zm.), niezależnie od ich przeznaczenia, których szczegółowy wykaz ustanawiają przepisy wydane na podstawie art. 32 ust. 6.
Szczegółowy wykaz paliw ciekłych, objętych obowiązkiem koncesyjnym oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących określało uchylone już rozporządzenie Ministra Energii z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących (Dz.U. 2016 poz. 2039). W danym rozporządzeniu wskazano paliwa ciekłe m.in. oznaczone kodami CN (...), których przywóz aktualizował obowiązek wpisu podmiotu do rejestru podmiotów przywożących paliwa ciekłe. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Aktywów Państwowych z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących (Dz.U. 2019 r., poz. 2332), zmienione rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 7 sierpnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego wykazu paliw ciekłych, których wytwarzanie, magazynowanie lub przeładunek, przesyłanie lub dystrybucja, obrót, w tym obrót z zagranicą, wymaga koncesji oraz których przywóz wymaga wpisu do rejestru podmiotów przywożących (Dz.U. 2020 r., poz. 1431), utrzymało obowiązek wpisu do rejestru podmiotów przywożących w przypadku przywozu tego rodzaju paliw przywożonych przez Powoda.
Natomiast z treści art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e. wynika, że karze pieniężnej podlega ten, kto nie przekazuje w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d. Wysokość tej kary, zgodnie z art. 56 ust. 2h pkt 4 p.e., wynosi 10.000 zł.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Powód podlegał obowiązkowi wynikającemu z art. 43d ust. 1 p.e. W okresie objętym obowiązkiem sprawozdawczym był bowiem podmiotem przywożącym, o jakim mowa w art. 3 pkt 12c p.e., ponieważ dokonywał przywozu paliw ciekłych oznaczonych konkretnymi kodami CN. Podmiot przywożący jest wszak kwalifikowany jako taki również na podstawie faktycznie dokonywanego przywozu paliw ciekłych, bez względu na wpis podmiotu do rejestru podmiotów przywożących.
Wobec bezspornego nieprzekazania przez Powoda w ustawowym terminie sprawozdań, o których mowa w art. 43d p.e. zastosowanie znalazł zatem art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e.
Odpowiedzialność wynikająca z art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e. ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest niezależna od subiektywnego elementu jakim jest wina przedsiębiorcy. Dla możliwości zastosowania sankcji pieniężnej, o której mowa w przepisie, istotne jest zatem jedynie istnienie obowiązku prawnego zabezpieczonego sankcją pieniężną oraz stwierdzenie samego faktu jego naruszenia przez podmiot zobowiązany. Samo naruszenie normy sankcjonowanej uzasadnia natomiast postawienie zarzutu niezachowania należytej ostrożności wymaganej w stosunkach danego rodzaju (por. wyrok SN z 1 czerwca 2010 r., III SK 5/10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt SK 52/04; Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego -A nr 2006/1/6). Charakterystyczne dla tego typu odpowiedzialności jest jej „oderwane od konieczności stwierdzania winy i innych okoliczności sprawy, wystarczy jedynie ustalenie samego faktu naruszenia prawa lub wymogów decyzji administracyjnej” (TK sygn. P 64/07). Przypisanie odpowiedzialności sprowadza się zatem do ustalenia, czy określone zdarzenie wyczerpuje znamiona ustawowe i pozostaje w związku przyczynowym z zachowaniem konkretnego podmiotu.
Z kolei zgodnie z art. 56 ust. 6a p.e. Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek. Obydwie przesłanki muszą więc wystąpić łącznie.
Artykuł 56 ust. 6a p.e. ma charakter fakultatywny, zatem odstąpienie od wymierzenia kary nie tylko zależy od spełnienia przesłanki o charakterze ocennym, w postaci znikomej szkodliwości czynu, ale zależy od uznania organu, które wszakże nie może być dowolne i wynikać musi z merytorycznych przesłanek, ale z pewnością nie stanowi ono obowiązku organu do zastosowania powołanej regulacji w każdych warunkach (podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 24 sierpnia 2012 roku, sygn. akt VI ACa 389/12).
W tym zakresie Sąd Okręgowy w Warszawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I NSK 95/18, że „ art. 56 ust. 6a p.e. należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasady równowagi i podziału władzy. W ocenie Sądu Najwyższego […] Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dysponuje więc pewnym luzem decyzyjnym przy interpretacji przesłanki znikomości szkodliwości społecznej czynu, a w razie ziszczenia się wspomnianej przesłanki - uznaniem administracyjnym przy wyborze wariantu rozstrzygnięcia: odstąpienia od kary pieniężnej bądź nieodstąpienia od tej kary. […] Organ regulacyjny, z uwagi na posiadaną wyspecjalizowaną kadrę, unikalną pamięć instytucjonalną oraz bezpośrednią styczność z realiami rynkowymi, jest co do zasady lepiej przygotowany niż sędzia do oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu przedsiębiorcy z punktu widzenia standardów obowiązujących na rynku regulowanym. Interpretacja przepisów prawnych należy do istoty władzy wykonawczej, która jak wskazuje sama jej nazwa, odpowiada za egzekwowanie prawa. Jeżeli określony sposób interpretacji przepisu ma racjonalne uzasadnienie i jest ugruntowany w praktyce organu, sąd nie powinien zastępować go własną interpretacją. Interwencja sądu w treść decyzji organu regulacyjnego powinna następować dopiero wtedy, gdy nosi ona znamiona dowolności: opiera się na arbitralnych przesłankach, zawiera zdawkowe i ogólnikowe uzasadnienie, odwołuje się do nieudowodnionych informacji.” (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I NSK 95/18, Legalis nr 2294222).
Tymczasem Decyzja organu regulacyjnego nosi znamiona dowolności, bowiem Prezes URE nie uwzględnił wszystkich przesłanek wpływających na ocenę stopnia szkodliwości czynów Powoda.
Ustawa prawo energetyczne nie sprecyzowała w jaki sposób należy oceniać stopień szkodliwości czynu, jednak uczyniło to orzecznictwo sądowe. I tak Sąd Najwyższy w wyroku z 15 października 2014 r., w sprawie III SK 47/13 uznał, że przy ocenie szkodliwości czynu zasadne jest odwołanie się do sposobu weryfikacji jego stopnia wypracowanego w prawie karnym, skoro prawodawca posłużył się w art. 56 ust. 6a prawa energetycznego instytucją prawa karnego, z uwagi na represyjny charakter kar pieniężnych przewidzianych w art. 56 prawa energetycznego.
Konieczne jest więc odwołanie się do art. 115 § 2 kodeksu karnego, który zawiera katalog kryteriów oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu i który nakazuje przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu brać pod uwagę:
1) rodzaj i charakter naruszonego dobra,
2) rozmiary wyrządzonej szkody,
3) sposób i okoliczności popełnienia czynu,
4) wagę naruszonych obowiązków,
5) postać zamiaru,
6) motywację sprawcy,
7) rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.
Analizując zasadnicze kryterium oceny stopnia szkodliwości czynu Powoda, jakim jest rodzaj naruszonego dobra należy stwierdzić, że dobrem tym jest w istocie możliwość realizowania przez Prezesa URE zadań nałożonych przez ustawodawcę.
Obowiązek sprawozdawczy z art. 43d ust. 1 p.e. służy nadzorowi i kontroli rynku paliw, a także kontroli naruszeń warunków prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie paliw ciekłych, informowaniu o funkcjonowaniu przedsiębiorców na rynku paliw ciekłych, badaniu zgodności prowadzonej działalności z uprawnieniami wynikającymi z posiadanej przez przedsiębiorcę koncesji lub wpisu do rejestru podmiotów przywożących, czy również badaniu istnienia podstaw do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa określonego w art. 57g p.e. Ponadto niezrealizowanie przedmiotowego obowiązku utrudnia Prezesowi URE przygotowanie raportu kwartalnego, o którym mowa w art. 43d ust. 4 p.e. Na podstawie sprawozdań, o których mowa w ust. 1, Prezes URE ogłasza bowiem kwartalnie w Biuletynie Urzędu Regulacji Energetyki całkowite wielkości produkcji i przywozu poszczególnych paliw ciekłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stosując nazwy oraz klasyfikację Nomenklatury Scalonej (kody CN), w terminie 45 dni od dnia zakończenia kwartału.
Dokonując dalszej analizy rodzaju i charakteru naruszonego przez Powoda dobra warto przypomnieć jakie cele przyświecały ustawodawcy, który zdecydował się na wprowadzenie omawianych obowiązków sprawozdawczych. W uzasadnieniu do projektu ustawy czytamy „Niedostatki obowiązujących rozwiązań prawnych w obszarze paliw ciekłych w Polsce, w tym brak dostatecznych kompetencji w zakresie sprawowania nadzoru nad nim dla różnych organów administracji publicznej, a w szczególności dla Prezesa URE, są czynnikiem generującym ryzyko podejmowania działań mających na celu omijanie lub naruszanie obowiązujących przepisów. Podmioty masowo podejmują działania w tzw. „szarej strefie” oraz „czarnej strefie”, polegające na unikaniu opodatkowania lub wyłudzaniu podatku od towarów i usług, unikaniu podatku akcyzowego, niewnoszeniu opłaty paliwowej czy unikaniu realizacji obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy i paliw ciekłych, realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego w zakresie paliw i biopaliw ciekłych, a także prowadzenia działalności bez wymaganej koncesji. W konsekwencji zakłóceniu ulegają mechanizmy uczciwej konkurencji, a budżet państwa jak i przedsiębiorcy działający legalnie tracą dochody. Patologiczne zjawiska występujące na rynku paliw ciekłych mają charakter dynamiczny. Przestępstwa w zakresie obrotu paliwami przybierają coraz to nowsze formy, a utrzymujący się sposób administracyjnej regulacji tego rynku wręcz zachęca podmioty do podejmowania działalności w sposób nielegalny. Zakładanym rezultatem wprowadzanych zmian ma być skuteczne zwalczenie nadużyć w sektorze paliw poprzez ograniczenie możliwości prowadzenia działalności w sposób nielegalny, a z drugiej strony umożliwienie szybkiej identyfikacji i karania takiej działalności, co ma przełożyć się m.in. na lepszą ściągalność danin publicznych. W perspektywie długofalowej projektowane regulacje będą promować uczciwą konkurencję, wzrost bezpieczeństwa konsumentów paliw ciekłych oraz bezpieczeństwa technicznego wykorzystywanej infrastruktury paliwowej oraz wzmacniać bezpieczeństwo paliwowe państwa (uzasadnienie projektu ustawy dostępne na stronie internetowej Sejmu RP, druk 653).
Uwzględniając powyższe cele należy stwierdzić, że faktycznie Prezes URE nie posiadał informacji na temat przywożonych przez Powoda paliw ciekłych, stąd nie mógł realizować swoich funkcji kontrolnych, a także prawidłowo funkcji sprawozdawczych, aczkolwiek podkreślenia wymaga, że Powód nie działał na rynku paliw ciekłych, jak również nie dokonywał obrotu tymi paliwami. Przedmiotem jego działalności gospodarczej jest bowiem zapewnienie zaplecza produkcyjnego, logistycznego i badawczo-rozwojowego dla Grupy (...), która zajmuje się napędami i sterownikami do bram, rolet i żaluzji. Innymi słowy Powód nie jest profesjonalistą na rynku paliw ciekłych, a tym samym wymagania w zakresie należytej staranności powinny być odmienne od tych które stawia się podmiotom, których głównym przedmiotem działania jest obrót paliwami ciekłymi. Z tej też przyczyny zachowanie Powoda tj. niezłożenie sprawozdań nie mogło w sposób istotny wpłynąć na realizację celów, które przyświecały ustawodawcy przy wprowadzaniu przepisów dotyczących konieczności składania sprawozdań tj. wyeliminowania szarej lub czarnej strefy na rynku paliw ciekłych.
Nie bez znaczenia dla oceny zachowania Powoda ma ilość przywiezionego smaru, która była tak niewielka, że w porównaniu z całkowitymi wartościami przywożonego do kraju smaru, wykazywanymi w raportach kwartalnych mieściły się w granicach błędu statystycznego. Jak wyliczył Powód ilość smaru niezgłoszona przez niego stanowiła od 0,000004 % do 0,00001% ogólnej liczby smarów wskazanych w kwartalnych zestawieniach Prezesa URE, przy czym istotnym jest, że wielkości przywożonych do kraju smarów nie są publikowane w rocznych sprawozdaniach z działalności Prezesa URE, w których oznacza się poziom przywiezionych paliw- benzyn, oleju i gazu.
Tak mała skala przywożonych przez Powoda paliw związana była z faktem, iż nie prowadzi on działalności w sektorze paliwowym, energetycznym. Powód zapewnia zaplecze produkcyjne, logistyczne i badawczo – rozwojowe dla Grupy (...), która z kolei zajmuje się napędami i sterownikami do bram, rolet i żaluzji. Zakupiony smar był zużywane na potrzeby własne Powoda i nie był odsprzedawany. Powód korzystał zatem z paliwa jedynie marginalnie w swojej działalności obejmującej zupełnie inny obszar aktywności gospodarczej. Tym samym rozmiar szkody grożącej dobru chronionemu omawianym przepisem był nieznaczny.
Powód nie zdawał sobie sprawy z ciążącego na nim obowiązku raportowania przywozu paliw ciekłych, bowiem nie działał profesjonalnie ani na rynku paliwowym, ani energetycznym, ani motoryzacyjnym, co uzasadniałoby śledzenie „otoczenia prawnego”. W tym sensie można usprawiedliwić nieznajomość prawa po stronie Powoda. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Powód jak tylko dowiedział się o obowiązku składania sprawozdań, złożył je do organu, wnioskując o wpis do rejestru podmiotów przywożących i niezwłocznie złożył wszystkie zaległe sprawozdania. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, należytą staranności w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności (tak SN w wyroku z 15/10/2014 r., sygn. akt III SK 47/13, Lex nr 1540636), a zatem innego stopnia staranności w zakresie znajomości regulacji prawa energetycznego wymaga się od podmiotów działających na rynku energetycznym i paliwowym, a innego od tych, którzy działają na innych rynkach, jak w rozpoznawanej sprawie Powód.
Znaczący jest zatem fakt zrealizowania obowiązków przez Powoda z własnej inicjatywy i dobrowolnie, mimo, że naraził się on przez to na sankcję organu regulacyjnego. W obawie przed tymi sankcjami mógł przecież nie zgłosić dokonanego przywozu, a ze względu na jego małą skalę najprawdopodobniej nie zostałby on wykryty przez ten organ.
Nie może ujść uwadze, że zachowanie Powoda nie doprowadziło do uzyskania przez niego korzyści majątkowych związanych ze złożeniem sprawozdań po terminie, działanie nie miało charakteru umyślnego – wynikało z niewiedzy w zakresie obowiązków ciążących na podmiotach sprowadzającymi smary na własne potrzeby.
Dlatego według Sądu, szkodliwość społeczna czynów Powoda objętych Decyzją jest znikoma, zwłaszcza, że Powód nie działał umyślnie i co istotne doszło do realizacji obowiązków przez Powoda, jeszcze przed wszczęciem przez Prezesa URE postępowania administracyjnego.
Reasumując, analiza wszystkich przesłanek o których mowa w art. 115 § 2 k.k. prowadzi do wniosku, że czyn Powoda należało uznać za szkodliwy w stopniu znikomym. Oceny tej nie zmienia bezsporny fakt, iż czas opóźnienia sprawozdań był znaczny tj. wyniósł od 881 dni w przypadku sierpnia 2017 r. do 29 dni w przypadku grudnia 2019 roku, bowiem oceny szkodliwości czynu nie można oceniać przez pryzmat tylko jednej przesłanki, skoro w orzecznictwie przyjmuje się że należy wziąć wszystkie wymienione w art. 115 § 2 k.k.
W ocenie Sądu postawa Powoda, który bez wezwania Prezesa URE dopełnił obowiązków sprawozdawczych i wpisu do rejestru podmiotów przywożących zasługuje na aprobatę i nagrodzenie przez odstąpienie od wymierzenia wszystkich kar. Zachowanie Powoda, który sam wykrył, iż dopuścił się naruszenia prawa a następnie podjął wszystkie czynności, aby zaprzestać jego naruszania jest wyjątkowe, nieczęsto spotykane a z drugiej strony wysoce pożądane. Eliminuje bowiem konieczność wszczynania przez Prezesa URE postepowań w sprawie nałożenia kary pieniężnej, które mają na celu zmuszenie przedsiębiorców do wykonywania obowiązków ustawowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że z uwagi na fakt, iż kara w niniejszej sprawie ma stałą wysokość tj. 10 000,00 zł, nie ma możliwości jej miarkowania. Tym samym Powód poniósłby taką samą karę jak podmiot, który dopiero z uwagi na prowadzone postępowanie w przedmiocie wymierzenia mu kary pieniężnej zrealizowałby obowiązki albo i nie. Takie przypadki należy zaś stanowczo odróżnić, ponieważ łagodniej musi być potraktowany podmiot, który sam z siebie zaprzestał naruszania prawa, zanim Prezes URE powziął o tym wiadomość. W niniejszej sprawie zachowanie Powoda nie uzasadniało nałożenia na niego kar pieniężnych, ponieważ również cele jakie przyświecają nałożeniu kary pieniężnej tj. prewencyjne i wychowawcze, zostały zrealizowane – Powód zaprzestał naruszania prawa, bez potrzeby angażowania Prezesa URE i obecnie wywiązuje się z nałożonych na niego obowiązków.
Słusznie Powód zauważył, że w analogicznej sytuacji na gruncie ustawy z dnia 10 września 1999 roku Kodeks karny skarbowy (Dz. U. 2022, poz. 859 t.j.) (dalej k.k.s.) byłby uprawniony do skorzystania z instytucji czynnego żalu, o której mowa w art. 16 k.k.s., zgodnie z którym nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu, kiedy organ ścigania niemiał jeszcze wyraźnie udokumentowanej wiadomości o popełnieniu czynu oraz uregulował w całości wymagane należności w terminie wskazanym przez organ ścigania. Co istotne również Pozwany w uzasadnieniu Decyzji stwierdził, że w nauce prawa podnosi się, iż odstąpienie od ukarania elementy charakterystyczne dla instytucji tzw. czynnego żalu. Celem obu regulacji, prawa energetycznego i k.k.s. jest zaniechanie zastosowania środka sankcjonującego w postaci ukarania w sytuacji zaistnienia pozytywnych, materialnoprawnych przesłanek ustawowych.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 479 53 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną Decyzję w ten sposób, że uchylił wszystkie kary pieniężne nałożone na Powoda w pkt drugim i odstąpił od ich nałożenia.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na uwzględnienie odwołania, Pozwanego należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz Powoda zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), koszt opłaty od odwołania w wysokości 1000 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Sędzia SO Anna Maria Kowalik
(...)
Sędzia SO Anna Maria Kowalik
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: Anna Maria Kowalik
Data wytworzenia informacji: