Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SO Maciej Kruszyński

Protokolant: Sekr. sądowy Magdalena Ratajczyk

po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. w P.

przy udziale zainteresowanego (...) sp. z o.o. w J.,

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o ustalenie braku istnienia obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie do sieci
na skutek odwołania (...) sp. z o.o. w P. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 12 sierpnia 2024 r. r. Nr (...)

I.  oddala odwołanie;

II.  zasądza od (...) sp. z o.o. w P. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 720 zł (siedemset dwadzieścia złote) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

III.  zasądza od (...) sp. z o.o. w P. na rzecz (...) sp. z o.o. w J. 734 zł (siedemset trzydzieści cztery złote) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty

sędzia Maciej Kruszyński

Sygn. akt XVII AmE 263/24

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzja z 12 sierpnia 2024 r. znak (...), na podstawie art. 8 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 3 i ust. 5, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 266) oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku (...) sp. z o.o. z siedzibą w J. z dnia 16 września 2022 r. o rozstrzygnięcie w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej (...), o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW, planowanej na działkach ewid. nr (...) oraz (...), obręb (...), gmina G., powiat (...), woj. (...) orzekł zawarcie pomiędzy (...) sp. z o.o. z siedzibą w J. a (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. umowy o przyłączenie instalacji odnawialnego źródła energii – elektrowni fotowoltaicznej (...), o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW, w oparciu o umowę nr (...) o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej oraz warunki przyłączenia, stanowiące załącznik do niniejszej decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) sp. z o.o. z siedzibą w P., zaskarżając ją w całości.

Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:

1.  naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024 poz. 572 - dalej: „k.p.a.") w zw. z art. 30 ust. 1 PE poprzez dokonanie ustaleń faktycznych polegających na stwierdzeniu, że Wnioskodawca dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości objętej planowaną inwestycją, podczas gdy powyższy fakt nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wobec:

i.  niezweryfikowania czy umowa dzierżawy z 25 maja 2020 r. zawarta pomiędzy M. P. i D. P. jako wydzierżawiającymi a (...) S.A. jako dzierżawcą weszła w życie, a to wobec treści § 3 ust. 6 i 7 ww. umowy,

ii.  nieprzedłożenia przez (...) sp. z o.o. (dalej: „Wnioskodawca", „Inwestor", lub „Podmiot Przyłączany") tytułów prawnych do nieruchomości koniecznych do wybudowania instalacji wewnętrznej Wnioskodawcy do punktu przyłączenia Obiektu;

-

art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 PE poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność istnienia technicznych i ekonomicznych Warunków przyłączenia (dalej: Warunki);

-

art. 107 § 1 ust. 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez przedstawienie szczątkowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności niewykazanie z jakich faktów i przepisów Organ administracyjny wywiódł obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie oraz nieprzedstawienie przesłanek, którymi kierował się ten Organ modyfikując poszczególne postanowienia Umowy o przyłączenie obiektu do sieci (dalej: Umowa) oraz Warunków.

2.  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

-

art. 7 ust 1 i 3 PE poprzez orzeczenie zawarcia Umowy mimo braku spełnienia ustawowych przesłanek powstania publicznoprawnego obowiązku przyłączenia, tj. pomimo braku tytułów prawnych do nieruchomości oraz pomimo braku warunków technicznych i ekonomicznych przyłączenia do sieci;

-

art. 7 ust 1 w zw. z art. 9c ust. 3 PE w zw. z art. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego Kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci poprzez modyfikację zasad stosowanych we wszystkich umowach zawieranych przez (...) z podmiotami przyłączanymi w sposób, który spowodował uprzywilejowanie (...) sp. z o.o. względem innych równoważnych podmiotów ubiegających się o przyłączenie OZE do sieci dystrybucyjnej Spółki, co w efekcie doprowadziło do naruszenia zasady równoprawnego traktowania tych podmiotów;

-

art. 7 ust. 8i PE poprzez jego niezastosowanie polegające na orzeczeniu zawarcia Umowy, pomimo utraty ważności warunków przyłączenia;

-

art. 7 ust 8e PE poprzez zaniechanie wykonania dyspozycji art. 7 ust. 8ea PE tj. żądanie wykonania przez Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej ekspertyzy, o której mowa w art. 7 ust 8e PE, w celu ustalenia czy istnieją techniczne i ekonomiczne warunki do przyłączenia Obiektu do sieci dystrybucyjnej Spółki w miejscu przyłączenia (...), skoro dotychczasowe Warunki wygasły wobec upływu ustawowego terminu ich obowiązywania;

-

ewentualnie z ostrożności procesowej: art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania zespołu biegłych z zakresu elektroenergetyki celem stwierdzenia istnienia technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia (przy uwzględnieniu wpływu przyłączenia (...) o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW do sieci dystrybucyjnej (...)sp. z o.o. na pracę Krajowego Systemu Elektroenergetycznego) z uwzględnieniem miejsca przyłączenia obiektu do sieci dystrybucyjnej w (...) oraz podmiotów ubiegających się o przyłączenie w tym miejscu, którzy doręczyli Spółce stosowne Wnioski na dzień procedowania przez Organ nowych Warunków, bowiem dotychczasowe Warunki wobec upływu ustawowego okresu ich obowiązywania skutecznie wygasły;

-

art. 353 ¹ ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. - kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 poz. 1061 - dalej: k.c.) poprzez orzeczenie zawarcia Umowy o treści sprzecznej z zasadą równowagi kontraktowej stron, w szczególności w zakresie odpowiedzialności stron z tytułu nienależytego wykonania

-

art. 58 § 1 k.c. polegające na orzeczeniu zawarcia Umowy o treści, zgodnie z którą jej wykonanie skutkować będzie naruszeniem przez (...)zakazu subsydiowania skrośnego, wynikającego z art. 44 ust. 1 i art. 3 pkt 32 PE.

Wskazując na powyższe zarzuty, odwołujący wniósł o:

1)  uchylenie Decyzji w całości,

ewentualnie, z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku:

2)  ustalenie braku istnienia publicznoprawnego obowiązku zawarcia Umowy o przyłączenie/ ewentualnie zmianę Decyzji poprzez wyeliminowanie modyfikacji wprowadzonych do orzeczonej Umowy względem projektu umowy załączanego do warunków przyłączenia o przyłączenie w zakresie pkt 2.4.1., 2.4.2., 2.4.3., 2.5.1., 2.5.6., 2.8.3., 2.8.5. Umowy.

3)  zasądzenie na rzecz (...) od pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

W odpowiedzi na odwołanie zainteresowany (...) Sp. z o.o. z siedzibą w J. wniósł o:

1.  oddalenie odwołania (...) w całości jako oczywiście bezzasadnego,

2.  dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu jako kolejnego zainteresowanego (...) S.A. z siedzibą w S., ul. (...), (...)-(...) S. wpisanej do rejestru przedsiębiorców prowadzonej przez Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (...), REGON: (...), NIP: (...), zważywszy na argumenty podniesione w dalszej części pisma,

3.  zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na odwołanie Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o:

1.  oddalenie odwołania,

2.  zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W piśmie z 30 stycznia 2025 r. zainteresowany (...) Sp. z o.o. z siedzibą w J. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, celem wykazania faktu istnienia tytułów prawnych do nieruchomości gruntowej, na których posadowiona będzie instalacja niezbędna do realizacji inwestycji fotowoltaicznej (prawo dzierżawy ujawnione w treści Księgi Wieczystej nr (...)).

Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Sp. z o.o. z siedzibą w J. w dniu 10 czerwca 2021 r. złożył do Przedsiębiorstwa wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej dla instalacji odnawialnego źródła energii (...) o mocy przyłączeniowej 49,9995 MW, zaś 21 czerwca 2021 r. uiścił zaliczkę. Wniosek został uzupełniony w dniu 14 lipca 2021 r., a w dniu 23 lipca 2021 r. Przedsiębiorstwo potwierdziło jego kompletność.

(Dowód: wniosek z 10.06.2021 r. k. 16-20v, k. 23-110 akt adm.)

Niezależnie od powyższego w dniu 13 października 2021 r. w związku, że podmiotu realizującego inwestycję (...)sp. z o.o., jako następca prawny pierwotnego wnioskodawcy, tj. (...)S.A. wystąpiła z wnioskiem o przeniesienie procedowania przedmiotowego wniosku na jej rzecz, a zmiana ta została zaakceptowana przez Przedsiębiorstwo.

(okoliczność bezsporna)

W dniu 3 lutego 2022 r. Przedsiębiorstwo poinformowało Wnioskodawcę, iż brak jest technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia do sieci (...)o wnioskowanej mocy 49,9995 MW, jednakże dostępna moc przyłączeniowa wynosi
i 13,999875 MW. Wnioskodawca zaakceptował dostępną moc przyłączeniową i w dniu 14 lutego 2022 r. zwrócił do Przedsiębiorstwa o wydanie warunków przyłączenia
i przesłanie projektu umowy o przyłączenie do sieci.

(dowód: pismo zainteresowanego z 18.03.2021 r. k. 140-141v, k. 142-151 akt adm.; pismo zainteresowanego z 16.09.2022 r. k. 1-9 akt adm.)

Pismem z dnia 15 lutego 2022 r. Przedsiębiorstwo przesłało Wnioskodawcy warunki przyłączenia nr (...) z dnia 15 lutego 2022 r. oraz projekt umowy
o przyłączenie do sieci nr (...), przy czym w ww. piśmie Przedsiębiorstwo wskazało, iż „W przypadku akceptacji przedmiotowych warunków i trybu ich realizacji przedstawionego w projekcie umowy o przyłączenie prosimy o uzupełnienie jej zakresie dotyczącym Klienta, podpisanie i zwrot do (...) sp. z o.o. obu egzemplarzy. W przeciwnym wypadku prosimy o pisemne wystąpienie z określeniem wszystkich rozbieżności i propozycjami ich rozwiązań.”

(dowód: pismo zainteresowanego z 18.03.2021 r. k. 140-141v, k. 142-151 akt adm.;

pismo zainteresowanego z 16.09.2022 r. k. 1-9 akt adm.)

W dniu 18 marca 2022 r. Wnioskodawca wystosował do Przedsiębiorstwa pismo wraz ze wskazaniem uwag do projektu umowy o przyłączenie do sieci oraz warunków przyłączenia, jednak pozostało ono bez odpowiedzi ze strony Przedsiębiorstwa.

(dowód: pismo zainteresowanego z 18.03.2021 r. k. 140-141v, k. 142-151 akt adm.; pismo zainteresowanego z 16.09.2022 r. k. 1-9 akt adm.)

Z uwagi na powyższe Wnioskodawca pismem z dnia 16 września 2022 r. zwrócił się do Prezesa URE o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy
o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii (...) o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW, poprzez wydanie przez Prezesa URE na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne decyzji orzekającej zawarcie umowy pomiędzy Wnioskodawcą a Przedsiębiorstwem o treści ustalonej w projekcie umowy przyłączeniowej nr (...), z jednoczesnym uwzględnieniem zmian opisanych w ww. piśmie, stanowiące wniosek o rozstrzygnięcie w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w P., umowy o przyłączenie instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej (...), o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW, planowanej na działkach ewid. nr (...) oraz (...), obręb (...), gmina G., powiat (...), woj. (...).

(dowód: pismo zainteresowanego z 16.09.2022 r. k. 1-9 akt adm.)

Wnioskodawca dysponuje tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości objętej planowaną inwestycją.

(dowód: oświadczenie z 18.12.2024 r. k. 215 akt sąd.; okoliczność bezsporna)

Prezes URE uznał, iż pismo Wnioskodawcy, ze względu na zakres przedmiotowy kwalifikuje się do rozpoznania w trybie określonym w art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, pismem z dnia 17 stycznia 2023 r., znak: (...) zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w ww. sprawie oraz wezwał strony do złożenia wyjaśnień i uwierzytelnionych dokumentów, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wnioskodawca odpowiedział na przedmiotowe wezwanie pismem z dnia 6 lutego 2022 r, zaś Przedsiębiorstwo pismem z dnia 8 marca 2023 r.

(zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 17.01.2023 r. k. 125-127 akt adm.)

Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 r., znak: (...), w związku
z art. 10 § 1 k.p.a., Prezes URE zawiadomił strony postępowania, o zakończeniu prowadzonego postępowania i przysługującym im prawie do zapoznania się z całością zebranego materiału dowodowego i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia ewentualnych dodatkowych uwag i wyjaśnień. Jednocześnie strony zostały pouczone, że niezapoznanie się w powyższym terminie z aktami sprawy będzie uznane za rezygnację z możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Strony nie skorzystały z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.

(zawiadomienie o zakończeniu postępowania z 26.04.2024 r. k. 228-229 akt adm.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów, których autentyczność nie była podważana przez żadną ze stron postępowania, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W świetle art. 7 ust. 1 p.e. przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci lub przyłączenia w pierwszej kolejności instalacji odnawialnego źródła energii, jest obowiązane niezwłocznie pisemnie powiadomić o odmowie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i zainteresowany podmiot, podając przyczyny odmowy.

Umowa o przyłączenie do sieci powinna zawierać co najmniej postanowienia określające: termin realizacji przyłączenia, wysokość opłaty za przyłączenie, miejsce rozgraniczenia własności sieci przedsiębiorstwa energetycznego i instalacji podmiotu przyłączanego, zakres robót niezbędnych przy realizacji przyłączenia, wymagania dotyczące lokalizacji układu pomiarowo-rozliczeniowego i jego parametrów, harmonogram przyłączenia, warunki udostępnienia przedsiębiorstwu energetycznemu nieruchomości należącej do podmiotu przyłączanego w celu budowy lub rozbudowy sieci niezbędnej do realizacji przyłączenia, przewidywany termin zawarcia umowy, na podstawie której nastąpi dostarczanie paliw gazowych lub energii, ilości paliw gazowych lub energii przewidzianych do odbioru, moc przyłączeniową, odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy, a w szczególności za opóźnienie terminu realizacji prac w stosunku do ustalonego w umowie, oraz okres obowiązywania umowy i warunki jej rozwiązania (art. 7 ust. 2 p.e.).

Obciążający przedsiębiorstwo energetyczne, zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, publicznoprawny obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie nie ma charakteru bezwzględnego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że publicznoprawny obowiązek przedsiębiorstwa energetycznego przyłączenia podmiotu do sieci istnieje wówczas, gdy spełnione są łącznie przesłanki wynikające z art. 7 ust. 1 pe i art. 7 ust. 3 pe oraz art. 7 ust. 8d pe. Przesłankami tymi są m.in:

- istnienie technicznych warunków przyłączenia i dostarczenia energii;

- istnienie ekonomicznych warunków przyłączenia i dostarczenia energii;

- posiadanie przez ubiegającego się o przyłączenie tytułu prawnego do korzystania z obiektu;

- spełnienie przez ubiegającego się o przyłączenie warunków przyłączenia;

- dopuszczalność lokalizacji planowanej inwestycji w aktach planistycznych;

- uiszczenie zaliczki na poczet opłaty za przyłączenie do sieci.

W przypadku stwierdzenia braku spełnienia przez podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci któregokolwiek z ww. warunków, od których uzależnione jest istnienie publicznoprawnego obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie, przedsiębiorstwo energetyczne uprawnione jest do odmowy zawarcia umowy. Ocena, czy istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci, jest dokonywana przez przedsiębiorstwo energetyczne po złożeniu przez podmiot wniosku o przyłączenie wraz z wymaganymi dokumentami. Wydawane przez przedsiębiorstwo energetyczne warunki określają aspekty techniczne przyłączenia stosownie do okoliczności konkretnego przypadku, przy czym ze względu na bezpieczeństwo sieci i niezawodność dostaw, prawo do ich kształtowania należy do przedsiębiorstwa energetycznego.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia Prezesa URE, zdaniem Sądu, pozwany, mający umocowanie do rozstrzygania spraw spornych w oparciu o art. 8 ust. 1 p.e. prawidłowo rozstrzygnął niniejszą sprawę orzekając zawarcie umowy pomiędzy stronami.

Nie ulega wątpliwości, że na powodzie ciąży z mocy cytowanego wyżej przepisu art. 7 ust. 1 p.e. publicznoprawny obowiązek zawarcia z zainteresowanym umowy o przyłączenie, ponieważ istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci, a zainteresowany spełnia warunki przyłączenia i odbioru energii elektrycznej.

Na gruncie przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, gdy przedsiębiorstwo energetyczne wyda warunki przyłączenia i prześle projekt umowy, jednakże podmiot ubiegający się o przyłączenie nie zgadza się z ich treścią. Odmowa zawarcia umowy przyłączeniowej następuje bowiem nie tylko wtedy, gdy przedsiębiorstwo energetyczne oświadcza wprost, że umowy nie zawrze ale także gdy przedstawia takie warunki przyłączenia do sieci (i projekt umowy), które są nie do zaakceptowania dla podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci. Nie można bowiem odmowy zawarcia umowy sprowadzać tylko do przypadku, kiedy wprost przedsiębiorstwo sieciowe nie zgadza się na zawarcie umowy” (por. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt III SK 50/15).

(...), po uznaniu złożonego wniosku wraz z załącznikami za kompletny i przeanalizowaniu istnienia warunków technicznych i ekonomicznych przyłączenia do sieci, nie kwestionowała istnienia przesłanek przyłączenia. W dniu 3 lutego 2022 r., po przeanalizowaniu wniosku o określenie warunków przyłączenia złożonego przez (...), (...) potwierdziła istnienie warunków technicznych i ekonomicznych przyłączenia (...) do sieci dystrybucyjnej i wydało warunki przyłączenia nr (...). W toku postępowania przed Prezesem URE również nie kwestionowano istnienia publicznoprawnego obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie (...) do sieci.

Powód zarzucił, w pierwszym rzędzie, utratę ważności warunków przyłączenia, wobec dwuletniego okresu ich obowiązywania. Zdaniem powoda jest to przesłanka dla uchylenia decyzji Prezesa URE. Powód wyrażał również przekonanie, że postępowanie administracyjne przed Prezesem URE nie przerywa, ani nie zawiesza tego powyższego - przewidzianego w art. 7 ust. 8i ustawy - Prawo energetyczne terminu. Zarzut naruszenia art. 7 ust 1 i 3 p.e. uznać należy za nieuzasadniony, podobnie jak art. 7 ust. 8i p.e.

Zgodnie z art. 7 ust. 8i p.e. warunki przyłączenia są ważne dwa lata od dnia ich doręczenia. W okresie ważności warunki przyłączenia stanowią warunkowe zobowiązanie przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej albo przesyłaniem lub dystrybucją ciepła do zawarcia umowy o przyłączenie odpowiednio do sieci elektroenergetycznej lub ciepłowniczej. Przepis ten został wprowadzony do ustawy - Prawo energetyczne ustawą z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw i wszedł w życie w dniu 11 marca 2010 r. (art. 22 tej ustawy). Przed tą datą przepisy Prawa energetycznego i przepisy wykonawcze do ustawy nie określały charakteru prawnego i skutków wydania warunków przyłączenia,. Natomiast po wskazanej wyżej nowelizacji i wprowadzeniu art. 7 ust. 8i p.e. ustawodawca nadał nowy, warunkowy charakter zobowiązaniu do zawarcia umowy o przyłączenie.

Przedsiębiorstwu przysługuje prawo, ale i obowiązek określenia warunków przyłączenia, jeśli istnieją ustawowe przesłanki zawarcia umowy o przyłączenie do sieci,
a następnie Wnioskodawcy przysługuje prawo ich przyjęcia przez wyrażenie oświadczenia woli o akceptacji treści umowy. Jedynie w sytuacji, gdyby zaistniały negatywne przesłanki zawarcia umowy lub przestały być spełnione pozytywne przesłanki jej zawarcia przedsiębiorstwo mogłoby odmówić zawarcia umowy o przyłączenie do sieci o zaproponowanej uprzednio treści. Wydanie przez przedsiębiorstwo energetyczne warunków przyłączenia, z którym jest związany obowiązek przekazania projektu umowy o przyłączenie do sieci zawierający wszystkie elementy wymienione w art. 7 ust. 2 p.e., jest zobowiązaniem do zawarcia takiej umowy z uwzględnieniem określonych warunków przyłączenia, które są ważne dwa lata od dnia ich określenia. Projekt umowy o przyłączenie jest opracowany (ustalony) przez przedsiębiorstwo energetyczne i jego przekazanie odbiorcy oznacza, że treść tej umowy jest przez przedsiębiorstwo energetyczne już zaakceptowana, zaś odbiorca ma uprawnienie do zawarcia umowy o przyłączenie w okresie ważności wydanych warunków przyłączenia. Natomiast w przypadku, gdy podmiot przyłączany nie zaakceptuje postanowień umowy o przyłączenie i występuje do przedsiębiorstwa energetycznego o dokonanie zmian w jej treści, a przedsiębiorstwo energetyczne odmawia, podmiot przyłączany ma uprawnienie do wystąpienia do Prezesa URE na podstawie art. 8 ust. 1 p.e. z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci. Do ustawowych kompetencji Prezesa URE należy rozstrzyganie w sprawach spornych dotyczących między innymi odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, umowy sprzedaży, czy też umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt VI ACa 1142/09).

Sąd podzielił stanowisko pozwanego, że wbrew twierdzeniom powoda, upływ tego terminu nie wpływa na zakres kompetencji Prezesa URE do rozstrzygnięcia sporu. Należy choćby wskazać na trafny pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 8 maja 2014 r., III SK 46/13, LEX nr 1482418, że: „Termin ważności warunków przyłączenia nie ma znaczenia dla kompetencji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z art. 8 ust. 1 p.e. Kompetencja Prezesa Urzędu dotyczy rozstrzygania spraw o odmowę zawarcia umowy o przyłączenie do sieci energetycznej. Dla jej aktualizacji istotne jest, czy między przedsiębiorstwem sieciowym a podmiotem ubiegającym się o przyłączenie do sieci zaistniał spór o przyłączenie do sieci. Wpływ na rozstrzygnięcie tego sporu ma zaś okoliczność, czy podmiotowi ubiegającemu się o przyłączenie do sieci służyło roszczenie o zawarcie umowy przyłączeniowej, którego powstanie wymaga złożenia przez podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci stosownych oświadczeń woli w okresie ważności warunków przyłączenia”. Istotne jest zatem ustalenie, że powód złożył swój wniosek bezspornie w terminie obowiązywania tych warunków. Zatem ich wygaśnięcie w późniejszym terminie jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W niniejszej sprawie bezsporne jest bowiem, że powód w dniu 15 lutego 2022 r. określił warunki przyłączenia nr (...) oraz przedstawił Wnioskodawcy projekt umowy o przyłączenie do sieci (...). Projekt ten nie został w pełni zaakceptowany przez wnioskodawcę, wobec czego wnioskodawca, pismem z dnia 18 marca 2022 r., zgłosił uwagi do projektu umowy oraz warunków przyłączenia. Uwagi te pozostały jednak bez odpowiedzi ze strony przedsiębiorstwa. Treść umowy została ustalona na podstawie projektu umowy przedstawionego przez przedsiębiorstwo, z uwzględnieniem stanowisk stron przedstawionych w toku postępowania. Prezes URE uznał zatem, że na przedsiębiorstwie ciąży obowiązek zawarcia z wnioskodawcą umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej (...), o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW, planowanej na działkach ewid. nr (...) oraz (...), obręb (...), gmina G., powiat (...), woj. (...) i orzekł o zawarciu przedmiotowej umowy.

Powód nie kwestionował w toku postępowania, że ekspertyza wpływu przyłączenia farmy fotowoltaicznej (...) o mocy przyłączeniowej 49,9995 MW do sieci dystrybucyjnej 110 kV została sporządzona i że przewidywała ona możliwość zaproponowania powodowi jedynie dostępnej mocy przyłączeniowej, o której mowa w art. 7 ust. 8d ^{( 3)} p.e. na poziomie do 14 MW. Ostatecznie na potrzeby przyłączenia przyjęto 13,999875 MW jako wartość mocy przyłączeniowej. Za niezasadny jednakże należy uznać Postulat powoda dotyczy natomiast konieczności całkowitego pominięcia treści istniejącej ekspertyzy z uwagi na upływ terminu ważności warunków przyłączenia.

Także zarzut braku tytułów prawnych do nieruchomości objętej wnioskiem uznać należy za nieuzasadniony. Zarzutu tego powód nie podtrzymał, po złożeniu w toku tego procesu, przez pozwanego, dodatkowych dokumentów.

Odnośnie kolejnego zarzutu odwołania, tj. art. 7 ust 8e p.e. poprzez zaniechanie wykonania dyspozycji art. 7 ust. 8ea p.e. tj. żądanie wykonania przez przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej ekspertyzy, o której mowa w art. 7 ust 8e p.e., w celu ustalenia czy istnieją techniczne i ekonomiczne warunki do przyłączenia Obiektu do sieci dystrybucyjnej Spółki w miejscu przyłączenia (...), skoro dotychczasowe Warunki wygasły wobec upływu ustawowego terminu ich obowiązywania, uznać należy za chybiony.

Powód podnosił, że inne obiekty przewidziane do przyłączenia zastąpiły omawianą elektrownię fotowoltaiczną i zajęły przewidzianą dla niej moc przyłączeniową w (...), w konsekwencji czego konieczne jest sporządzenie kolejnej ekspertyzy wpływu przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej Elektrownia (...)na (...). Odwołanie wskazuje inne obiekty przewidziane do przyłączenia zastąpiły omawianą elektrownię fotowoltaiczną i zajęły przewidzianą dla niej moc przyłączeniową w (...). W konsekwencji powód utrzymywał, że koniecznym jest sporządzenie kolejnej ekspertyzy wpływu przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej Elektrownia (...) na (...). Jest to stanowisko nieuzasadnione, w szczególności, że odnośnie kwestia „ważności” warunków przyłączenia nie ma znaczenia dla dokonania rozstrzygnięcia w ramach kompetencji Prezesa URE.

Odnośnie kwestii ekspertyzy powód zarzucił również naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania zespołu biegłych z zakresu elektroenergetyki celem stwierdzenia istnienia technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia (przy uwzględnieniu wpływu przyłączenia (...) o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW do sieci dystrybucyjnej (...) sp. z o.o. na pracę Krajowego Systemu Elektroenergetycznego) z uwzględnieniem miejsca przyłączenia obiektu do sieci dystrybucyjnej w (...) oraz podmiotów ubiegających się o przyłączenie w tym miejscu, którzy doręczyli Spółce stosowne Wnioski na dzień procedowania przez Organ nowych Warunków, bowiem dotychczasowe Warunki wobec upływu ustawowego okresu ich obowiązywania skutecznie wygasły zdaniem powoda. Zarzut ten jest nieuzasadniony.

Podkreślenia wymaga, że żaden przepis prawa energetycznego nie zobowiązuje do wykonania ponownej ekspertyzy w celu aktualizacji oceny możliwości przyłączenia instalacji do sieci w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy przyłączeniowej. Odwołać należy się do stanowiska Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 8 maja 2014 roku, sygn. akt III SK 46/13, LEX nr 1482418 gdzie wskazano, że: „Kwestia, czy po upływie terminu ważności warunków przyłączenia Prezes Urzędu może rozpoznać wniosek o rozstrzygnięcie sporu w przypadku odmowy zawarcia umowy przez przedsiębiorstwo energetyczne, gdy złożenie oświadczenia woli zawarcia umowy przyłączeniowej przez podmiot ubiegających się o przyłączenie do sieci miało miejsce przed upływem tego terminu, zaś oświadczenie przedsiębiorstwa energetycznego sieciowego o odmowie zawarcia takiej umowy złożono po upływie tego terminu, nie jest objęta zakresem normowania art. 7 ust. 8i Prawa energetycznego oraz § 8 ust. 7 rozporządzenia systemowego (a wcześniej § 7 ust. 6 rozporządzenia przyłączeniowego). Przepisy te dotyczą tylko terminu ważności warunków przyłączenia oraz określają skutki ich wydania (od 2010 r.). Nie odnoszą się natomiast do samej kompetencji Prezesa Urzędu określonej w art. 8 ust. 1 Prawa energetycznego do orzekania w sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci. W ocenie Sądu Najwyższego, termin ważności warunków przyłączenia nie ma znaczenia dla kompetencji Prezesa Urzędu z art. 8 ust. 1 Prawa energetycznego. Kompetencja Prezesa Urzędu dotyczy rozstrzygania spraw o odmowę zawarcia umowy przyłączeniowej. Dla jej aktualizacji istotne jest, czy między przedsiębiorstwem sieciowym a podmiotem ubiegającym się o przyłączenie do sieci zaistniał spór o przyłączenie do sieci. Wpływ na rozstrzygnięcie tego sporu ma zaś okoliczność, czy podmiotowi ubiegającemu się o przyłączenie do sieci służyło roszczenie o zawarcie umowy przyłączeniowej, którego powstanie - jak wskazano powyżej - wymaga złożenia przez podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci stosownych oświadczeń woli w okresie ważności warunków przyłączenia".

W pierwszej kolejności należy wskazać na fakt wydania przez powoda warunków przyłączenia. Należy przez to rozumieć, że powód uznał, że istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Wobec tego, słusznie przyjął pozwany, że przyłączenie nieruchomości zainteresowanego do sieci powinno zostać zrealizowane.

W odniesieniu natomiast do uzupełniającego argumentu dotyczącego nierównoprawnego traktowania podmiotów przyłączanych do sieci dystrybucyjnej powoda poprzez uprzywilejowanie pozycji zainteresowanego w decyzji wydanej przez Prezesa URE uznać go należy za nieuzasadniony. Zdaniem Sądu pozwany należycie zrównoważył i zabezpieczył interesy wszystkich stron umowy orzeczonej decyzją, podobnie odnośnie twierdzenia dotyczącego zasad odpowiedzialności z tytułu nienależytego wykonania umowy.

Pozwany bowiem nie naruszył obowiązku równoprawnego traktowania, ponieważ organ nie jest związany dotychczasową praktyką operatora, ani też zapisami proponowanymi przez operatora w umowie. Przyjęcie przeciwnego poglądu czyniłoby uprawnienie Prezesa URE do orzekania umów całkowicie iluzorycznym, mając na względzie art. 7 ust. 1 p.e. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru, przy czym w przypadku przyłączenia źródła lub magazynu energii elektrycznej, moc przyłączeniowa tego źródła lub magazynu energii elektrycznej może być mniejsza lub równa jego mocy zainstalowanej elektrycznej.

Odnośnie treści umowy należy stwierdzić, że wprowadzona przez organ zmiana wysokości kwot kary umownej, wynikała z dokonanej przez pozwanego oceny, że kwota proponowana przez powoda jest zbyt wygórowana i nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Wniosek taki wynikał z faktu, że powód w żaden sposób nie uzasadnił wysokości żądanych gwarancji bankowych. Powód narzucił, zdaniem Sądu, podmiotowi ubiegającemu się o przyłączenie trudnych, wymagających i bezwzględnych warunków finansowych. Powód nie uzasadnił przyjętego przez siebie żądania odnośnie dwukrotności opłaty za przyłączenie brutto pomniejszonej o wpłaconą zaliczkę na poczet umowy o przyłączenie, jako właściwej wysokości zabezpieczenia w postaci gwarancji bankowej. Powód stwierdził jedynie, że wysokość gwarancji na poziomie odpowiadającym opłacie za przyłączenie nie zabezpiecza w pełni roszczeń powoda, które mogą się pojawić na etapie wykonywania umowy. To powód jako profesjonalista powinien starannie oszacować koszty przyłączenia, a nie rekompensować ich kosztem zainteresowanego w postaci wygórowanej gwarancji bankowej. Zapisy umowy o przyłączenie w rozdziale „2.7. Opłata za przyłączenie" gwarantują bowiem należyte zabezpieczenie interesów powoda. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem tut. Sądu, przy kalkulowaniu opłaty przyłączeniowej przedsiębiorstwo energetyczne nie jest władne nałożyć na zainteresowanego jakichkolwiek innych kosztów. Dla spółki ekwiwalentem za przyłączenie jest opłata za przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. Oznacza to, że wobec istnienia po stronie powoda ww. publicznoprawnego obowiązku powód jest uprawniony do pobrania za usługę przyłączenia wyłącznie opłaty przyłączeniowej. ( wyrok z 18 maja 2016 r., sygn. akt XVII AmE 186/15). Przedsiębiorstwo nie powinno zatem przenosić na przyszłych odbiorców (konsumentów), kosztów przebudowy własnej infrastruktury elektroenergetycznej. Niezaprzeczalnie, to powód, wydając warunki przyłączenia musi zdawać sobie sprawę z zakresu i kosztów jej ewentualnej przebudowy. W realiach przedmiotowej sprawy, co dodatkowo należy wskazać, nie dojdzie do przypadku subsydiowania skrośnego, mając na uwadze, że opłata za przyłączenie pokrywa 100 % rzeczywistych nakładów na realizację prac związanych z przyłączeniem (tak pkt 2.7.2. umowy). Obowiązek ponoszenia w opłacie rzeczywistych kosztów przyłączenia wynika z art. 7 ust. 8 pkt 3 p.e. („pobiera się opłatę ustaloną na podstawie rzeczywistych nakładów poniesionych na realizację przyłączenia”). Powód jako duża spółka energetyczna posiada możliwość jednostronnego narzucania warunków finansowych umowy, co stawia go w pozycji nie tylko uprzywilejowanej, ale wręcz w pozycji dominującej wobec podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej. Należy przypomnieć, że powód działa w warunkach monopolu naturalnego, który jakkolwiek teoretycznie może być korzystny, jednakże daje operatorowi faktycznie uprzywilejowaną pozycję względem pozostałych podmiotów na rynku (w tym ubiegających się o przyłączenie). Natomiast brak konkurencji wynikający z monopolu naturalnego nakazuje z kolei regulatorowi szczególnie strzec równowagi na danym rynku. Sąd podziela stanowisko pozwanego odnośnie zastrzeżeń powoda co do treści umowy w zakresie terminu dostarczenia gwarancji bankowej, skrócenia terminu realizacji umowy i modyfikacji zasad odpowiedzialności kontraktowej, które pozostają całkowicie gołosłowne. Powód przyznał jednakże, że jednostronnie narzucał warunki kontraktowe słabszym stronom umów o przyłączenie do sieci. Dodatkowo powód twierdził, że tylko harmonogram zaproponowany przez niego, zapewnia terminowe wypełnienie obowiązków umownych, nie wskazując jednak żadnego uzasadnienia w tym zakresie.

Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 385 ¹ K.c., zgodnie z którym Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Postanowienia umowy, będącej załącznikiem do decyzji Prezesa URE, nie naruszają rażąco interesów powoda, a on sam nie jest konsumentem, lecz podmiotem profesjonalnym, przedsiębiorstwem energetycznym. Powoływanie się przez powoda na naruszenie art. 385 ¹ k.c. należy uznać za całkowicie chybione.

Odnosząc się natomiast do zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów prawa procesowego, Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed SOKiK, poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29.05.991 r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11.08.1999 r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19.01.2001r. sygn. akt I CKN 1036/98). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20.12.2006 r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (sygn. akt VI ACa 620/06).

W sprawie niniejszej zdaniem Sądu postępowanie administracyjne toczące się przed Prezesem URE nie było dotknięte taką wadą, która uzasadniałaby uchylenie decyzji.

Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowanie odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji), ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacje, w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Rozpoznając zarzuty powoda dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd jednak nie dopatrzył się wśród nich takich, które naruszałyby np. prawo odwołującego się do obrony, czy innych które wskazywałyby na wydanie decyzji w warunkach nieważności. W szczególności także decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej.

Wobec tego, Sąd uznał zarzuty odwołania za chybione, bowiem ukształtowany przez pozwanego zapis zawarty w treści zaskarżonej decyzji jest uzasadniony i zgodny z wolą wnioskodawcy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, oddalił odwołanie wniesione przez powoda na podstawie art. 479 ⁵³ § 1 k.p.c.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony oraz na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), na które to koszty postępowania po stronie pozwanego złożył się koszt zastępstwa procesowego w wysokości 720 zł na rzecz pozwanego w sprawie.

sędzia Maciej Kruszyński