XVII AmE 302/20 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2022-07-04
Sygn. akt XVII AmE 302/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2022 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział XVII Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Bogdan Gierzyński
Protokolant – st. sekretarz sądowy Joanna Preizner-Offman
po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2022 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołania (...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o cofnięcie koncesji
na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 20 lipca 2020 r., znak:(...)
I. oddala odwołanie;
II. zasądza od powoda (...) Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz pozwanego Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów
zastępstwa procesowego.
Sędzia SO Bogdan Gierzyński
Sygn. akt XVII AmE 302/20
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 20 lipca 2020 r., znak: (...), na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2020 r., poz. 833, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), w związku z art. 30 ustawy - Prawo energetyczne, cofnął z urzędu koncesję na obrót paliwami ciekłymi, udzieloną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 5 lutego 2019 r. Nr (...), przedsiębiorcy - (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...), w związku z ujawnieniem okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo energetyczne.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył przedsiębiorca -(...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżając ją w całości.
Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 4 PE poprzez ich niezastosowanie i cofnięcie koncesji, pomimo że powód udokumentował możliwość pozyskania środków finansowych w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności koncesjonowanej;
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 8 §1 w zw. z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego („k.p.a.”) poprzez wskazanie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania przykładowego dokumentu, którego przedłożenie organowi jest wystarczające do spełnienia w ocenie organu warunku wskazanego w art. 33 ust. 1 pkt 2 PE, a następnie pomimo dostarczenia dokumentu równoważnego, wydanie decyzji cofającej udzieloną powodowi koncesję;
3) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 77 §1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie złożonego wniosku powoda o rozszerzenie zakresu posiadanej koncesji, pomimo iż zakres i treść takiego wniosku uzasadniały zwiększone koszty prowadzonej działalności gospodarczej przez powoda, a rozpoczęcie działalności w zakresie objętym zmienioną koncesją spowoduje zwiększenie przychodów z działalności gospodarczej powoda;
4) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nietrafnym przyjęciu, że powód nie przedłożył na wezwanie pozwanego informacji sporządzonej w dniu 21 lutego 2020 r. przez bank prowadzący podstawowy rachunek Spółki, która została powodowi przesłana w postępowaniu o zmianę koncesji o sygnaturze (...) dniu 5 marca 2020 r.
Odwołujący wniósł o:
I. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 479 53 k.p.c.
II. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści niniejszego odwołania na okoliczności w nim wskazane,
III. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o:
1. oddalenie odwołania,
2. przygotowawczym, ze względu na hierarchiczną strukturę urzędu i przekazywanie spraw na niższe szczeble, zatem udział pełnomocnika będzie wystarczający, jako osoby mającej pełną wiedzę w niniejszej sprawie,
3. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją Prezesa URE z dnia 5 lutego 2019 r. Nr (...) udzielona została przedsiębiorcy - (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...), koncesja na obrót paliwami ciekłymi na okres od 5 lutego 2019 roku do 31 grudnia 2030 roku. /bezsporne/
Zgodnie z art. 33 ust 1 pkt 2 ustawy - Prawo energetyczne, Prezes URE udziela koncesji wnioskodawcy, który dysponuje środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności bądź jest w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania. Zgodnie natomiast z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo energetyczne, Prezes URE cofa koncesję w przypadkach niespełniania któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1 P.e.
Pismem z dnia 20 grudnia 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. Przedsiębiorca wystąpił z wnioskiem o dokonanie zmiany udzielonej Przedsiębiorcy koncesji na obrót paliwami ciekłymi, poprzez „ rozszerzenie zakresu wykonywa przez Spółkę działalności o pośrednictwo w sprzedaży przy wykorzystaniu kart paliwowych oznakowanych logo: (...), (...), (...)oraz (...)”.
4 lutego 2020 r. Nr(...), Przedsiębiorca został wezwany do przedstawienia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki m.in.:
1) sprawozdania finansowego (bilans oraz rachunek zysków i strat) za 2019 rok;
2) aktualnego zaświadczenia z banku, w którym jest prowadzony podstawowy rachunek przedsiębiorcy, określającego wielkość obrotów, stan środków na rachunku oraz zawierającego informacje o udzielonych przedsiębiorcy kredytach i informacje, że rachunek nie jest obciążony tytułami egzekucyjnymi.
W odpowiedzi, w załączeniu do pisma z dnia 21 lutego 2019 r., Przedsiębiorca nadesłał jedynie sprawozdanie finansowe za rok zakończony do dnia 31 marca 2019 roku oraz wyjaśnienie, iż rok obrotowy Przedsiębiorcy różny jest od roku kalendarzowego. Na podstawie analizy tak zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że wykazane przez Przedsiębiorcę środki finansowe są niewystarczające do zapewnienia prawidłowego wykonywania działalności w zakresie hurtowego obrotu paliwami ciekłymi. Przedsiębiorca nie wykazał bowiem, że posiada środki finansowe w wielkości wystarczającej do prowadzenia działalności koncesjonowanej we wnioskowanym zakresie, jak również, że będzie w stanie pozyskać takie środki finansowe. /k. 1-5 akt adm./
W związku z tym, Prezes URE uznał, iż wystąpiły przesłanki cofnięcia udzielonej Przedsiębiorcy koncesji na obrót paliwami ciekłymi określone w art 41 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo energetyczne.
Na podstawie art. 61 § 1 i § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, pismem z dnia 28 lutego 2020 r. Nr (...), Przedsiębiorca został zawiadomiony przez Prezesa URE o wszczęciu z urzędu przez Prezesa URE postępowania w sprawie cofnięcia koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Jednocześnie Przedsiębiorca został poinformowany, iż może złożyć, w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, ewentualne wyjaśnienia w sprawie, w tym dotyczące wykonywania działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi na podstawie udzielonej koncesji oraz przedstawić dokumenty potwierdzające posiadanie lub możliwości pozyskania środków finansowych wystarczających do prawidłowego wykonywania działalności koncesjonowanej (np. gwarancje bankowe itp.). Jednocześnie na podstawie art. 7, art 50 § 1, art. 54, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego Przedsiębiorca został wezwany do nadesłania sprawozdania finansowego (bilans i rachunek zysków i strat) wg stanu na III kwartał roku obrotowego, sporządzonego zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Pismo zostało prawidłowo doręczone Przedsiębiorcy w dniu 5 marca 2020 roku i pozostało bez odpowiedzi. /k. 6-7v, k. 8 akt adm./
Pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. Nr (...), Prezes URE zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie. Równocześnie Przedsiębiorca, zgodnie z dyspozycją art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, poinformowany został o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie Urzędu. Zawiadomienie zostało prawidłowo doręczone Przedsiębiorcy w dniu10 czerwca 2020 roku. /9-10v, k. 11 akt adm./
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie niezaprzeczonych twierdzeń stron oraz wskazanych wyżej dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Dokumenty nie były kwestionowane przez strony, dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ich wiarygodności.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje.
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 ust.2 pkt. 4 P.e. Prezes URE cofa koncesję w przypadku niespełniania przez koncesjonariusza któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1 P.e., lub w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2-6 lub ust. 3a P.e.
Natomiast w myśl art. 33 ust.1 P.e. Prezes URE udziela koncesji wnioskodawcy, który dysponuje środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności bądź jest w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania.
Oznacza to, że Prezes URE w przypadku stwierdzenia, że Przedsiębiorstwo już posiadające koncesję nie posiada odpowiednich środków finansowych gwarantujących prawidłowe prowadzenie działalności, obligatoryjnie cofa koncesję. Jest to zatem nie tyle uprawnienie Prezesa URE, co ustawowy obowiązek organu regulacyjnego.
Stwierdzenia wymaga, że Koncesja jest publicznoprawnym uprawnieniem podmiotowym przyznanym decyzją właściwego organu administracji indywidualnie oznaczonemu podmiotowi, który spełnia ustawowo określone wymagania zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe wykonywania określonego rodzaju działalności gospodarczej (zob. wyrok SN z dnia 08.05.1998 r., III RN 34/98, Legalis Nr 42191).
Ocena, czy koncesjonariusz dysponuje określonymi środkami pozostawiona jest organowi administracji, ale to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar udowodnienia, iż spełnia wymogi przewidziane w art. 33 ust.1 pkt.2 (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 maja 2007 roku, VI ACa 38/07 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 listopada 2009 r., VI ACa 527/09). Jest to decyzja uznaniowa wobec braku określenia w ustawie wielkości środków jakimi ma dysponować wnioskodawca aby gwarantować prawidłowe wykonanie działalności. Do zadań Prezesa URE nie należy zatem wskazywanie Przedsiębiorcy jaką powinien dysponować kwotą, aby spełniona została przesłanka z art. 33 ust.1 pkt 2 P.e.
To Przedsiębiorca w sposób obiektywny musi wykazać posiadanie środków finansowych gwarantujących prawidłowe wykonywanie działalności, a zatem środków odpowiadających w szczególności skali planowanego przedsięwzięcia lub powinien być w stanie udokumentować możliwość ich pozyskania. Powyższe okoliczności wymagają udowodnienia, nie można się bowiem ograniczyć jedynie do twierdzeń. Powyższe powinno zostać wykazane właściwymi dokumentami, przykładowo - wyciągiem z rachunku bankowego spółki, sprawozdaniem finansowym spółki.
Istotną kwestią, którą w tym miejscu należy podnieść jest, że samo udokumentowanie zarówno posiadania środków finansowych, jak i możliwości ich pozyskania nie może posiadać charakteru abstrakcyjnego, a zatem nie może sprowadzać się jedynie do oświadczenia wnioskodawcy w tym zakresie, który musi przedstawić dokumenty potwierdzające w sposób obiektywny, że odpowiednimi środkami dysponuje lub będzie dysponował.
W niniejszej sprawie Powód nie wykazał, że posiada środki finansowe gwarantujące prawidłowe wykonywanie działalności koncesjonowanej lub posiada realną możliwość ich pozyskania.
Na dzień wydania decyzji Koncesjonariusz nie dysponował środkami finansowymi w wysokości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności koncesjonowanej w zakresie obrotu energią elektryczną oraz nie był w stanie udokumentować możliwości ich pozyskania. Jednym z warunków udzielenia i posiadania koncesji jest dysponowanie środkami finansowymi w wielkości gwarantującej prawidłowe wykonywanie działalności bądź udokumentowanie możliwości ich pozyskania. W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, iż Prezes URE był obowiązany do rzetelnego ustalenia, czy powód te wymogi spełnia.
Środki finansowe to wszelkie składniki, które obrazują kondycję finansową podmiotu ubiegającego się o koncesję, mającą zagwarantować prawidłowe wykonywanie przez ten podmiot działalności koncesjonowanej" (zob. M. Spyra, PUG 1998/6/2, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2009 roku, sygn. VI ACa 1033/08, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2007 roku, sygn. akt VI ACa 38/07).
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że przez „środki finansowe, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 PE należy rozumieć kapitał odpowiedniej wielkości, kapitał własny, jak i obcy. Istnienie lub możliwość pozyskania w przyszłości takiego kapitału wnioskodawca jest obowiązany wykazać w momencie składania wniosku.
Po uprzednim wezwaniu powoda pismem z dnia 4 lutego 2020 r. do przedstawienia m.in.: sprawozdania finansowego (bilans oraz rachunek zysków i strat) za 2019 rok oraz aktualnego zaświadczenia z banku, w którym jest prowadzony podstawowy rachunek przedsiębiorcy, określającego wielkość obrotów, stan środków na rachunku oraz zawierającego informacje o udzielonych przedsiębiorcy kredytach i informacje, że rachunek nie jest obciążony tytułami egzekucyjnymi, powód nadesłał sprawozdanie finansowe za rok 2019 r.
Dokonując oceny przedstawionego sprawozdania finansowego wskazuje się na wysoką wartość wskaźnika ogólnego poziomu zadłużenia spółki (stosunek zobowiązań ogółem do aktywów ogółem). Wartość tego wskaźnika na poziomie (...) świadczy o wysokim ryzyku utraty przez przedsiębiorstwo zdolności do spłaty zobowiązań. Wysokie poziomy tego wskaźnika (powyżej (...)) oznaczają duży udział długu w działalności firmy i przez to ryzyko nawet bankructwa, w przypadku pogorszenia się koniunktury. Z kolei im większa wartość wskaźnika, tym wyższe zadłużenie firmy, a co za tym idzie - wyższe odsetki od długu, co wiąże się z większym ryzykiem zachowania płynności finansowania prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodnie z przedstawionymi przez powoda danymi kapitał własny spółki na dzień 31 marca 2019 r. wynosił - (...) zł, z kolei środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości (...) zł. Stan aktywów trwałych podmiotu znajdował się na poziomie (...) zł, w całości stanowiące należności długoterminowe. Ze względu na to, że powód nie wykazał, poza należnościami długoterminowymi, jakichkolwiek innych aktywów o istotnej wartości, oceniono, iż charakteryzuje się niezwykle wysokim stopniem zadłużenia kapitałów własnych. Zaznaczyć przy tym należy, iż wykazane przez spółkę zobowiązania długoterminowe w wysokości (...) zł znacząco przewyższają wykazane należności długoterminowe o wartości (...) złotych. Ponadto z powyższych danych finansowych wynika, że w stosunku do spółki wystąpiła okoliczność, o której mowa w art. 233 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 505, ze zm.). Zgodnie z brzmieniem wskazanego wyżej przepisu, jeżeli bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki.
Powód nie wykonał natomiast punktu drugiego wezwana, tj. nie złożył aktualnego zaświadczenia z banku, w którym jest prowadzony podstawowy rachunek przedsiębiorcy, określającego wielkość obrotów, stan środków na rachunku oraz zawierającego informacje o udzielonych przedsiębiorcy kredytach i informacje, że rachunek nie jest obciążony tytułami egzekucyjnymi, powód nadesłał sprawozdanie finansowe za rok 2019 r. W związku z tym, ocena możliwości finansowych powoda była dodatkowo utrudniona, wobec dokonania oceny, iż zobowiązania podmiotu znacznie przewyższyły aktywa, o czym była mowa wyżej. Za niezasadny zatem należy uznać zarzut z pkt. 1 odwołania od zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu powoda dotyczącego przedstawienia promesy udzielenia gwarancji przez przedsiębiorcę -(...). wskazać należy, że wymienione w zawiadomieniu z dnia 28 lutego 2020 r. Nr (...) dokumenty potwierdzające posiadanie możliwości finansowych lub ich pozyskania, są jedynie przykładami. Podkreślenia tez wymaga, iż przedstawiona promesa gwarancji nie jest tożsama z wymienioną jako przykład gwarancją bankową.
Promesa udzielenia gwarancji nie jest dokumentem umożliwiającym potwierdzenie w sposób obiektywny spełnienia wymagań ustawowych, stanowi ona jedynie obietnicę wykonania określonej czynności i nie może być rozumiana jako bezsprzeczna gwarancja wykonania określonego świadczenia. Ponadto należy odróżnić promesę (szczególnie wydaną przez podmiot niebędący organem administracji publicznej) od powołanej przez organ gwarancji bankowej, która jest szczegółowo regulowana przez przepisy prawa i może stanowić obiektywne poświadczenie zabezpieczenia ewentualnych roszczeń osób trzecich i środowiska na wypadek nieprawidłowego wykonywania działalności koncesjonowanej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi. Wskazane przez powoda „zabezpieczenie ewentualnych roszczeń” stanowi jedynie gwarancję pokrycia powstałych na skutek działalności przedsiębiorstwa energetycznego zobowiązań, a w konsekwencji nie wpływa na poprawę sytuacji finansowej powoda.
Sama treść dokumentu promesy wzbudziła wątpliwości, albowiem przedmiotowa promesa udzielania gwarancji została wystawiona błędnie, przez co nie może zostać uznana przez organ jako pełnowartościowy dokument. W treści dokumentu powołano bowiem koncesję na obrót paliwami ciekłymi „nr (...)” podczas gdy udzielona powodowi koncesja na obrót paliwami ciekłymi oznaczona jest numerem „(...)”.
Brak jest jakichkolwiek podstaw, by oprzeć się na dokumencie, którego obowiązywanie może zostać w oczywisty sposób podważone. Dodatkowo należy wskazać, że podmiot, któremu udzielono gwarancji, został wskazany w przywoływanym dokumencie promesy jedynie w oparciu o nazwę, bez wskazania stosownego numeru identyfikacji podatkowej, czy numeru w rejestrze przedsiębiorców, które umożliwiałyby ewentualne potwierdzenie identyfikacji podmiotu promesy udzielenia gwarancji.
Należy podkreślić, iż to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności posiadania możliwości finansowych. Natomiast zadaniem organu koncesyjnego jest ocena złożonego przez spółkę w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego i wydania na jego podstawie adekwatnego rozstrzygnięcia sprawy. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądowym m. in. w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. (Sygn.aktVI ACa 527/09) Sąd Apelacyjny stwierdził, iż „ Stosownie do przepisów prawa energetycznego [...], ocena czy przedsiębiorca spełnia warunki prawidłowego wykonywania działalności pozostawiona została Prezesowi URE, jako właściwemu organowi administracji, jak wskazuje się w orzecznictwie podważenie dokonanej oceny musi być wynikiem nietrafności przyjętych przez organ administracji przesłanek do wnioskowania lub nielogiczności wniosku dokonującego tej oceny organu, przy czym kwestionowanie argumentacji organu nie może opierać się wyłącznie na twierdzeniach ubiegającego się o koncesję podmiotu. [...]. W świetle przytoczonych [...] przepisów ustawy - Prawo energetyczne, regulujących postępowanie o udzielenie koncesji, to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających udzielenie mu wnioskowanej koncesji ".
Z kolei odnosząc się do zarzutu powoda sformułowanego w pkt 3 odwołania, stwierdzenia wymaga, że postępowanie w sprawie zmiany udzielonej koncesji na obrót paliwami, wszczęte pod numerem (...)na skutek wniosku powoda o zmianę koncesji, jest prowadzone jako odrębne, niepowiązane postępowanie z przedmiotową sprawą. Dlatego też bez znaczenia jest fakt złożenia przez spółkę wniosku o zmianę (rozszerzenie} zakresu koncesji na obrót paliwami ciekłymi, szczególnie w przypadku kiedy wnioskowany zakres nie wymaga znaczących inwestycji jak uprzednia budowa infrastruktury paliw ciekłych. Sam zamiar zwiększenia przedmiotu i zakresu działalności koncesjonowanej nie może być uznany w niniejszym postepowaniu, jako potwierdzenie posiadania przez przedsiębiorcę możliwości finansowych. Obowiązkiem organu jest bowiem ocena przedstawionego materiału dowodowego, a analiza art. 33 ust. 1 pkt 2 P.e. nie pozostawia wątpliwości, że w chwili wydawania decyzji organ koncesyjny musi mieć pewność co do faktycznej sytuacji przedsiębiorcy. Oświadczenie powoda o ewentualnej poprawie sytuacji finansowej po uzyskaniu zmiany koncesji stanowić może jedynie o przypuszczeniu powoda, obarczonym wieloma czynnikami ryzka i niepewności.
Za chybiony należy uznać argument Odwołującego, który dotyczył ograniczeń spowodowanych wybuchem pandemii C0VID-19.
Zgodnie bowiem z treścią art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakażanych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374, z późn. zm.), uchylony został art. 15zzs, który wstrzymywał bieg m.in. terminów procesowych. Natomiast, zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ponieważ ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 została opublikowana w dniu 15 maja 2020 r., oznacza to, że weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r. Bieg terminów wstrzymanych na podstawie powołanego powyżej art. 15zzs należy zatem liczyć począwszy od dnia 24 maja 2020 r. Zawiadomienie z dnia 28 lutego 2020 r. (...) zostało doręczone powodowi w dniu 5 marca 2020 r. Natomiast zawiadomienie o zakończeniu postępowania zostało podpisane w dniu 1 czerwca 2020 r. oraz doręczone powodowi w dniu 9 czerwca 2020 r. powyższe oznacza, że organ dochował wszystkich ustawowych ułatwień przewidzianych ze względu na ograniczenia spowodowane wybuchem pandemii COVID-19, również w kwestii dostępu elektronicznego do zgromadzonego materiału dowodowego, który zgodnie z wnioskiem powoda został udostępniony we wskazany przez niego sposób. Tym bardziej jest to niezrozumiałe, że cały zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy pochodził od powoda zaś powód w ww. okresie nie zaprzestał wymiany korespondencji z Prezesem URE w ramach postępowania prowadzonego pod numerem (...).
Ponadto niezrozumiałe jest powoływanie się przez powoda na niemożność pozyskania podstawowych dokumentów finansowych w postaci sprawozdania finansowego na III kwartał roku obrotowego, do którego nadesłania został zobowiązany zawiadomieniem z dnia 28 lutego 2020 r. Nr (...), albowiem wskazane sprawozdanie jest dokumentem księgowym, którego sporządzenie nie powinno sprawiać trudności, zaś powód w żadnym z pism nadesłanych w toku postępowania nie wskazał powodów nieprzedłożenia wyżej wskazanego dokumentu, do którego nadesłania zobowiązał go Prezes URE.
W odniesieniu do kolejnego zarzutu, zwartego w pkt. 4 Odwołania, odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 4 odwołania należy wskazać, że w dniu 21 lutego 2020 r. na rachunku bankowym znajdowały się środki w wysokości zaledwie (...)zł, a średnie saldo w okresie od dnia 21 listopada 2019 r. do dnia 21 lutego 2020 r. wynosiło (...) zł. W tym miejscu należy przypomnieć, iż kapitał własny powoda nadzień 31 marca 2019 r. wynosił - (...) zł, tj. ponad (...) razy więcej niż środki znajdujące się na podstawowym rachunku bankowym spółki. Ponadto w sprawozdaniach finansowych uwzględniane są środki pieniężnej w kasie i na rachunkach, a zgodnie z treścią przywołanego wcześniej sprawozdania ich suma na dzień 31 marca 2019 r. wynosiła(...) zł. Mając na uwadze powyższe, za bezzasadne należy przyjąć twierdzenie powoda, że4 wskazane zaświadczenie z banku mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy - inny niż negatywny, poświadczający o ubytku środków finansowych z podstawowego rachunku bankowego powoda.
Zwrócenia uwagi wymaga również stan rachunku bankowego powoda, wynikający z wyciągu z konta bankowego powoda, datowanego na dzień 5 sierpnia 2020 r., czyli po wydaniu zaskarżonej decyzji. Wynika z niego, że na koncie powoda pojawiło się znaczące zwiększenie środków na rachunku bankowym (o kwotę około (...) zł, czyli ponad piętnastokrotnie w stosunku do nadesłanego zaświadczenia z banku z dnia 21 lutego 2020 r.). Powód nie wskazał przy tym, skąd pochodzą owe środki i czy nie powodują pogłębienia zadłużenia spółki. Podkreślenia wymaga, że ewentualne finansowanie działalności koncesjonowanej poprzez zawieranie umów pożyczek, de facto nie zwiększa możliwości finansowych, a powoduje dalszy wzrost zadłużenia przedsiębiorstwa energetycznego, a tym samym wzrostu zadłużenia kapitału własnego. Poziom zadłużenia ma istotne znaczenie nie tylko z punktu widzenia wypłacalności przedsiębiorstwa, ale także ze względu na efekt jaki struktura finansowa wywiera na wynik finansowy, albowiem im wyższy w podmiocie kapitał obcy, tym większe generuje koszty finansowe, obniżając wynik finansowy oraz zwiększając prawdopodobieństwo wystąpienia problemów związanych z wypłacalnością przedsiębiorstwa. W konsekwencji, odnotowywane przez powoda bardzo duże straty finansowe przekładają się na jego złą sytuację ekonomiczną, powodującą ryzyko, że jego przyszli odbiorcy oraz kontrahenci będą narażeni na współpracę z nierzetelnym i niewypłacalnym przedsiębiorcą.
W niniejszej sprawie, jednym z przedmiotów ochrony art. 41 ust. 2 pkt 4 P.e. nie jest indywidualny interes określonego odbiorcy lub kontrahenta, ani też suma ich indywidualnych interesów, lecz interes społeczny (publiczny). Jak wynika z orzecznictwa, koncesja udzielona przedsiębiorcy jest nie tylko pozwoleniem na prowadzenie określonej działalności gospodarczej, ale również gwarancją ze strony organu koncesyjnego dla uczestników rynku, że koncesjonowany przedsiębiorca spełnia przewidziane prawem wymogi uzyskania koncesji i będzie wykonywał swoją działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz, że daje rękojmię prawidłowego wykonywania działalności.
Na powodzie, co należy podkreślić, spoczywa obowiązek udowodnienia urzędowi regulacyjnemu, iż będzie w stanie prowadzić działalność koncesjonowaną bez jakiegokolwiek uszczerbku finansowego dla którejkolwiek ze stron umów w zakresie działalności koncesyjnej. Wobec zaistniałych w tej kwestii wątpliwości Prezes Urzędu zastosował rzeczone kryterium w sposób prawidłowy, odpowiadające normalnemu zachowaniu podmiotu gospodarczego pragnącego w sposób rzetelny wywiązywać się z nałożonych obowiązków. Powód winien mieć bowiem na względzie, iż koncesja o którą się ubiega, należy do sfery reglamentowanej przez państwo. Podmiot ubiegający się o udzielenie koncesji powinien zatem w sposób jednoznaczny, nie budząc wątpliwości udowodnić, że spełnia przesłanki zawarte w art. 33 ust. 1 pkt 2 p.e. Powód powyższemu w ocenie Sądu, nie sprostał.
Odnosząc się natomiast do zarzutu powoda naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, wskazać należy, że postępowanie sądowe prowadzone z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki ma charakter pierwszoinstancyjnego postępowania rozpoznawczego, które toczy się na zasadach postępowania kontradyktoryjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2005 r., III SZP 2/05). Zgodnie z omawianą zasadą, to na stronach procesu ciąży obowiązek dowodzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 6 k.c.), a co za tym idzie - to strony są w pełni odpowiedzialne za wynik tego postępowania. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 232 k.p.c. strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Gromadzenie materiału procesowego w toku postępowania sądowego należy zatem do stron procesu. Jest to ciężar procesowy, realizowany przez stronę w jej własnym interesie. Jeżeli strona pozostanie bierna, to musi się liczyć w ujemnymi konsekwencjami, np. oddaleniem powództwa. Jest to zatem obowiązek strony, ale wobec samej siebie (por. H. Dolecki, „Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego”, Lex).
W związku z powyższym, zgodnie z ogólnymi regułami postępowania kontradyktoryjnego (art. 6 k.c. i 232 k.p.c.) to na powodzie - przedsiębiorcy spoczywał w niniejszym postępowaniu sądowym ciężar udowodnienia okoliczności podważających zasadność wydania zaskarżonej decyzji; zaoferowane przez niego dowody powinny wskazywać, iż realnie dysponuje on środkami, o jakich mowa w przepisach, względnie – że ma on realną a nie hipotetyczną możliwość ich pozyskania.
Zdaniem Sądu, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki trafnie uznał, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do cofnięcia powodowi koncesji. Rozważania Prezesa URE były całkowicie uzasadnione, a zaistniały w sprawie stan faktyczny dawał podstawę do uznania, iż powód nie dysponuje środkami finansowymi gwarantującymi prawidłowe wykonywanie działalności koncesjonowanej. Powód nie udokumentował możliwości pozyskania innych środków finansowych na prowadzenie działalność koncesjonowanej. Wielkość środków finansowych osiągająca ujemne wartości, w prowadzonej działalności w zakresie obrotu paliwami ciekłymi uzasadnia obawę, iż ryzyko wystąpienia ewentualnej szkody jest znaczne. Przy takiej sytuacji finansowej powoda, chcąc uwiarygodnić swoje możliwości prawidłowego prowadzenia koncesjonowanej działalności gospodarczej, winna przedstawić realne możliwości ewentualnego pozyskania środków finansowych, które w nieprzewidzianej sytuacji pojawienia się znacznego wzrostu kosztów lub braku zapłaty przez kontrahenta za dostarczony mu towar, będą mogły stanowić zabezpieczenia finansowania nagłych wydatków. Wprawdzie przepisy prawa nie określają, wysokości środków finansowych gwarantujących prawidłowe wykonywanie działalności gospodarczej, to należy je oceniać pod kątem zakresu i rodzaju wzmiankowanej działalności koncesjonowanej. Ponadto wysokość tych środków podlegać będzie zmianie w zależności od faktycznego w danym czasie rozmiaru prowadzonej działalności. Koncesjonariusz obowiązany jest bowiem spełniać kryteria przyznania koncesji nie tylko w chwili ubiegania się o nią, ale w całym czasie prowadzenia działalności koncesjonowanej.
Z uwagi na powyższe Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 479 53 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie powoda.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Na koszty postępowania złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 720 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
Sędzia SO Bogdan Gierzyński
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: Bogdan Gierzyński
Data wytworzenia informacji: