Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 kwietnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SO Dariusz Dąbrowski

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Iwona Hutnik

po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2025 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) Spółki Akcyjnej w K.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

przy udziale zainteresowanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

o ustalenie braku obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej

na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki

z dnia 1 sierpnia 2024 roku nr (...).(...)

1.  oddala odwołanie,

2.  zasądza od powoda (...) Spółki Akcyjnej w K. na rzecz pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

3.  zasądza od powoda (...) Spółki Akcyjnej w K. na rzecz pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwotę 737 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Dariusz Dąbrowski

Sygn. akt XVII AmE 309/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 sierpnia 2024 r. o nr (...).(...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej pozwany, Prezes URE) na podstawie art. 8 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1, ust. 3 i ust. 5, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266) (dalej p.e.) oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) (dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. (dalej zainteresowany), o rozstrzygnięcie w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia przez (...) S.A. z siedzibą w K. (dalej powód), umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej C. 2 o mocy przyłączeniowej 0,925 MW, planowanej do budowy na działce nr (...) w miejscowości C., gmina W., województwo (...), orzekł zawarcie pomiędzy (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P., a (...) S.A. z siedzibą w K., umowy o przyłączenie instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej C. 2 o mocy przyłączeniowej 0,925 MW, planowanej do budowy na działce nr (...) w miejscowości C., gmina W., województwo (...) w oparciu o umowę nr (...) o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej (...) S.A. z dnia 15 kwietnia 2024 r. oraz warunki przyłączenia nr (...) z dnia 9 stycznia 2024 r, stanowiące załączniki do niniejszej decyzji, z wyszczególnionymi poniżej zmianami:

I) w warunkach przyłączenia z dnia 9 stycznia 2024 r. :

1) punkt I ust. 3.1 b) , dotyczący konieczności wymiany istniejącego transformatora na jednostkę o większej mocy znamionowej zostaje wykreślony w całości;

II) w umowie o przyłączenie z dnia 15 kwietnia 2024 r. § 3 ust. 1-3 otrzymują brzmienie:

2) § 3 ust. 1 Realizacja przyłączenia Obiektu nastąpi w terminie do 1.09.2026 r., z zachowaniem postanowień Harmonogramu przyłączenia, stanowiącego załącznik do niniejszej umowy, z zastrzeżeniem ustępów poniższych

3) § 3 ust. 2 Przyłączany Podmiot zobowiązany jest do wykonania prac określonych w §1 ust. 5 pkt. 5.2. Umowy w terminie do 1.07.2026 r.

4) § 3 ust. 3 Dostarczenie po raz pierwszy do sieci energii elektrycznej wytworzonej w Obiekcie nastąpi w terminie do 1.10.2026 r.;

III) w harmonogramie realizacji przyłączenia obiektu, zmianie ulegają następujące terminy:

1) Opracowanie dokumentacji techniczno-prawnej oraz uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych, w tym decyzji wymaganych zgodnie z ustawą - Prawo budowlane, zezwalających na budowę sieci elektroenergetycznych opisanych w §1 ust. 5 pkt 5.1. lub zgłoszenia właściwemu organowi, zgodnie z ustawą – Prawo budowlane w terminie do dnia 1.09.2025 r.;

2) Rozpoczęcie prac budowlano montażowych związanych z realizacją przyłączenia obiektu opisanego w §1 ust. 1 w terminie do dnia 1.11.2025 r.;

3) Przeprowadzenie sprawdzenia urządzeń elektroenergetycznych i instalacji Przyłączanego Podmiotu określonych w §1 ust. 5 pkt 5.2., w zakresie zgodności z Warunkami przyłączenia, w terminie do dnia 1.08.2026 r.

4) Przyłączenie urządzeń elektroenergetycznych i instalacji Przyłączanego Podmiotu określonych w §1 ust. 5 pkt 5.2. do sieci (...), w terminie do dnia 1.09.2026 r.;

5) Dostarczenie po raz pierwszy do sieci energii elektrycznej, w terminie do dnia 1.10.2026 r.

Odwołanie od powyżej decyzji złożył (...) S.A. z siedzibą w K., zaskarżając ją w całości. Skarżonej decyzji powód zarzucił:

1) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegającą na nieuwzględnieniu zarzutów merytorycznych powoda do opinii biegłego i tym samym oparcie orzeczenia na opinii wadliwej;

2) naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienie w związku z tym sprawy w sytuacji niewyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez:

a) nieodniesienie się do zarzutów powoda do opinii biegłego, ani

b) nieprzeprowadzenie dowodu z opinii wykonanej przez innego biegłego celem wyjaśnienia tych zarzutów,

co skutkowało błędnym uznaniem, że istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej powoda;

3) a w konsekwencji naruszenie art. 7 ust. 1 p.e. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że na powodzie ciąży obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie, co miało miejsce na skutek błędnego przyjęcia, że istnieją techniczne warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej powoda, podczas gdy takowe warunki nie istniały.

Podnosząc powyższe zarzuty powód wniósł o:

1. dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego lub instytutu naukowo- badawczego celem ustalenia faktu czy rzeczywiście istniały techniczne warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej powoda instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej C. 2 o mocy przyłączeniowej 0,925 MW, planowanej do budowy na działce nr (...) w miejscowości C., gmina W., województwo (...);

2. zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o braku obowiązku zawarcia przez (...) S.A. z siedzibą w K., umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej C. 2 o mocy przyłączeniowej 0,925 MW, planowanej do budowy na działce nr (...) w miejscowości C., gmina W., województwo (...);

ewentualnie

3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy pozwanemu do ponownego rozpatrzenia,

4. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o:

1. oddalenie odwołania w całości,

2. pominięcie przez Sąd dowodu z opinii biegłego lub instytutu naukowo- badawczego jako zmierzającego jedynie do przedłużenia postępowania,

3. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na odwołanie zainteresowany (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wniósł o:

1) oddalenie odwołania w całości,

2) zasądzenie od powoda na rzecz zainteresowanego kosztów postępowania, w tym opłaty skarbowej poniesionej w sprawie oraz kosztów zastępstwa procesowego według załączonego spisu – faktury pro forma.

Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił co następuje:

Gmina W. nie posiada zarówno założeń do planu oraz planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, o których mowa w art. 19 i 20 p.e., natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na działce (...) w C. ustala przeznaczenie podstawowe terenu na między innymi działalność polegającą na produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (fotowoltaika) z wyłączeniem turbin wiatrowych.

(okoliczności niesporne, dowód: wypis i wyrys z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego k. 58- 62 akt adm.)

Decyzją Starosty (...) z dnia 21 lutego 2023 r. udzielono (...) sp. z o.o. pozwolenia na budowę na działce nr (...) w C. elektrowni słonecznej o mocy do 1 MW. Spółka dysponuje tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości objętej planowaną inwestycją.

(dowód: decyzja Starosty (...) z dnia 21 lutego 2023 r. k. 166 akt adm., umowa użyczenia z 10 sierpnia 2021 r. k. 57 akt adm.)

(...) sp. z o.o. z siedzibą w P. w dniu 22 listopada 2021 r. r. złożyła w (...) S.A. z siedzibą w K. kompletny wniosek o określenie warunków przyłączenia planowanej instalacji odnawialnego źródła energii (...) o mocy przyłączeniowej 0,925 MW, do sieci elektroenergetycznej tego Przedsiębiorstwa oraz dokonała wpłaty zaliczki na poczet opłat za przyłączenie do sieci ww. instalacji.

(dowód: wniosek o określenie warunków przyłączenia z załącznikami k. 7- 48 akt adm., pismo (...) z 2 marca 2022 r. dot. odmowy wydania warunków przyłączenia k. 5- 6 akt adm.)

W dniu 2 marca 2022 r. (...) S.A. odmówiła wydania warunków przyłączenia powołując się na brak warunków technicznych i ekonomicznych zarówno w stanie istniejącym jak i po zrealizowaniu zadań inwestycyjnych ujętych w Planie Rozwoju na lata 2020 - 2025. Głównym powodem odmowy wydania warunków przyłączenia było według Przedsiębiorstwa ryzyko przeciążenia transformatora 110/20 kV w (...) C.. (...) S.A. stwierdził, że dla przyłączenia PV C. konieczna jest wymiana tego transformatora na jednostkę o większej mocy. Wymiana transformatora nie była ujęta w uzgodnionym przez Prezesa URE Planie rozwoju (...) na lata 2020-2025.

(dowód: pismo (...) z 2 marca 2022 r. dot. odmowy wydania warunków przyłączenia k. 5- 6 akt adm.)

Dla elektrowni fotowoltaicznej C. 2 nie wykonano ekspertyzy wpływu źródła na sieć (...). (...) przy odmowie wydania warunków przyłączenia opierała się na wynikach opracowanej przez Politechnikę (...) w grudniu 2021 roku ekspertyzy dla elektrowni fotowoltaicznej W. o mocy 10 MW zlokalizowanej w C. pn. „Ekspertyza wpływu przyłączenia do sieci dystrybucyjnej (...) S.A. Oddział w J. elektrowni fotowoltaicznej W. zlokalizowanej w m. C.”. Ekspertyza dla (...) W. została przyjęta jako odniesienie, ponieważ w intencji autorów określona w niej moc maksymalnie wykorzystywała zdolności przyłączeniowe (...) C.. Na tej podstawie (...) wyprowadziła wniosek o braku spełnienia kryterium zapasu mocy w węźle.

(dowód: pismo (...) z 18 maja 2022 r. k. 63-66 akt adm., ekspertyza dla elektrowni fotowoltaicznej W. k. 123- 131 akt adm.)

Z uwagi na powyższe (...) sp. z o.o. pismem z dnia 15 marca 2022 r. zwróciła się do Prezesa URE o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia przez (...) umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii (...) o mocy przyłączeniowej 0,925 MW.

(dowód: wniosek (...) o rozstrzygnięcie sporu z dnia 15 marca 2022 r. z załącznikami k. 1- 52 akt adm.)

Pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. Prezes URE zawiadomił (...) sp. z o.o. oraz (...) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu.

(dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 53- 55 akt adm.)

Przy piśmie z 18 maja 2022 r. (...) oprócz ww. ekspertyzy przesłał dla poparcia swojego stanowiska na temat niemożności przyłączenia obiektu (...) również Opinię Politechniki (...) z dnia 1 marca 2022 r. dotyczącą możliwości przyłączenia nowych źródeł energii elektrycznej do sieci średniego napięcia zasilanej ze stacji (...) C..

(dowód: pismo (...) z 18 maja 2022 r. k. 63-66 akt adm., Opinia Politechniki (...) z dnia 1 marca 2022 r. k. 132 akt adm.)

Pismem z 12 września 2022 r. (...) sp. z o.o. wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność zbadania możliwości technicznych przyłączenia PV C. 2 do sieci elektroenergetycznej (...).

(dowód: pismo (...) z 12 września 2022 r. k. 139- 140 akt adm.)

Prezes URE uwzględnił żądanie Spółki dotyczące wykonania dodatkowej ekspertyzy przez biegłego i postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. dopuścił dowód z opinii biegłego – Politechniki L. na okoliczność wpływu przyłączenia ww. instalacji na system elektroenergetyczny.

(dowód: postanowienie Prezesa URE z dnia 15 grudnia 2022 r. k. 158- 159 akt adm.)

W dniu 30 marca 2023 r. biegły przestawił dokument „Opinię biegłego na okoliczność wpływu na system elektroenergetyczny przyłączenia do sieci (...) S.A. z siedzibą w K. Elektrowni (...) o mocy przyłączeniowej 0,925 MW”.

Biegły w opinii ocenił odmowę wydania warunków przyłączenia dla instalacji PV C. 2 jako nieuzasadnioną, wykazując, „że zarówno na dzień wydania decyzji, jak też obecnie istnieją warunki do przyłączenia instalacji o mocy 0,925 MW”.

(dowód: opinia biegłego k. 169- 184 akt adm.)

Pismem z dnia 25 maja 2023 r. (...) przedstawiła stanowisko do opinii biegłego wskazując, że „sprawdzenie kryterium zapasu mocy w sposób przedstawiony przez biegłego URE jest niezgodne z zasadami obowiązującymi w (...), wynikającymi z kryteriów opracowanych w ramach (...) i stosowanych w jednolity sposób do rozpatrywania wszystkich wniosków o określenie warunków przyłączenia”.

(dowód: pismo (...) z 25 maja 2023 r. z załącznikiem k. 207- 210 akt adm.)

Przy piśmie z 11 września 2023 r. biegły przedstawił dokument: „Szczegółowe ustosunkowanie się do pisma odnoszącego się do treści opinii opracowanej przez Politechnikę L. w postępowaniu (...).(...)”, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w opinii, że nie ma podstaw do odmowy wydania warunków przyłączenia dla instalacji fotowoltaicznej (...) C. 2.

(dowód: pismo biegłego z 11 września 2023 r. z załącznikiem k. 213- 225 akt adm.)

W odpowiedzi na stanowisko biegłego (...) zaznaczył, między innymi że „Biegły w swojej pracy próbuje wymusić zmianę podejścia po powszechnie obowiązujących w spółkach dystrybucyjnych kryteriów i zasad sporządzania ekspertyz i analiz przyłączania jednostek wytwórczych do sieci dystrybucyjnej”, podtrzymując swoje stanowisko o zasadności odmowy wydania warunków przyłączenia dla analizowanego źródła.

(dowód: pismo (...) z 26 października 2023 r. k. 228- 229 akt adm.)

W nawiązaniu do stanowiska (...), biegły pismem z dnia 4 grudnia 2023 r. odniósł się do zarzutów tego Przedsiębiorstwa i ponownie wskazał błędy przez nie popełnione rzutujące na podjęcie negatywnej decyzji o wydaniu warunków przyłączenia. Błędy te polegały na dwukrotnym zaliczeniu wpływu na sieć (...) (...), raz w mierzonym obciążeniu, drugi wraz w kalkulacji mocy źródeł przyłączonych. Kolejny błąd to wyznaczenie sumarycznej maksymalnej mocy źródeł poprzez proste sumowanie ich mocy znamionowej, bez jakiegokolwiek uwzględnienia niejednoczesności ich generacji.

(dowód: pismo biegłego z 4 grudnia 2023 r. k. 231- 232 akt adm.)

Na wezwanie Prezesa URE, (...) wraz z pismem z dnia 11 stycznia 2024 r., przedstawiła projekt warunków przyłączenia i projekt umowy o przyłączenie PV C. 2 o mocy 925 kW do sieci elektroenergetycznej (...) oraz harmonogram realizacji przyłączenia obiektu i kalkulację opłaty za przyłączenie.

(...) przeciwnie do opinii biegłego ustaliła treść warunków o przyłączenie w oparciu o założenie, że transformator T-1 w stacji (...) (...) C. jest niewystarczający do przyłączenia PV C. i niezbędna jest jego wymiana na jednostkę o większej mocy znamionowej. (...) ustaliła również ponad 6 letni termin na przyłączenia PV C. 2 do sieci. Dodatkowo ustalone w harmonogramie czynności na realizację kolejnych zadań związanych z przyłączeniem (opracowanie dokumentacji techniczno-prawnej, uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych, rozpoczęcie prac budowlano – montażowych, przyłączenie urządzeń) nie zostały rozłożone w czasie, a ustalono termin ich wykonania na jeden dzień -31.12 2030 r.

(dowód: pismo (...) z 11 stycznia 2024 r. z załącznikiem k. 236- 245 akt adm.)

Pismem z dnia 22 lutego 2024 r. (...) sp. z o.o. przedstawiła uwagi do przedstawionego projektu umowy o przyłączenie i warunków przyłączenia.

(dowód: pismo (...) z 22 lutego 2024 r. k. 250- 251 akt adm.)

(...) nie uwzględniła przedstawionych przez (...) sp. z o.o. uwag do ustalonych warunków przyłączenia i umowy o przyłączenie wraz z harmonogramem przyłączenia.

(dowód: pismo (...) z 8 marca 2024 r. k. 254 akt adm. oraz z 22 kwietnia 2024 r. z załącznikiem k. 265- 273 akt adm.)

Prezes URE pismem z dnia 18 czerwca 2024 r. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego, a także poinformował o przysługującym im prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i złożenia ewentualnych dodatkowych uwag i wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia.

(dowód: zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego k. 275 akt adm.)

Strony nie skorzystały z możliwości zapoznania się i wypowiedzenia odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego.

W dniu 1 sierpnia 2024 r. Prezes URE wydał decyzję w sprawie.

(dowód: decyzja z załącznikami k. 276- 294 akt adm.)

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak również w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.

Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje:

Odwołanie złożone przez powodową spółkę nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 p.e. przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Powyższy obowiązek nie dotyczy przypadku, gdy ubiegający się o przyłączenie do sieci nie ma tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, obiektu lub lokalu, do których paliwa gazowe lub energia mają być dostarczane.

Obowiązek określony w art. 7 ust. 1 p.e. musi być realizowany zgodnie z zasadą „równoprawnego traktowania” podmiotów ubiegających się o przyłączenie, co wskazuje na nakaz, adresowany do przedsiębiorstwa zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii, traktowania podmiotów ubiegających się o przyłączenie w takiej samej sytuacji w taki sam sposób.

Obowiązek zawarcia umowy nie ma jednak w świetle art. 7 ust. 1 i 3 p.e. charakteru bezwzględnego. Istnieje on o tyle, o ile łącznie spełnione są następujące przesłanki:

- istnieją techniczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania paliw gazowych lub energii,

- istnieją ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania paliw gazowych lub energii,

- żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru,

- ubiegający się o zawarcie umowy o przyłączenie do sieci ma tytuł prawny do korzystania z obiektu, do którego paliwa gazowe lub energia mają być dostarczane.

Jednocześnie przepis art. 7 ust. 5 p.e. nakłada na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii obowiązek rozbudowy sieci oraz finansowania rozbudowy sieci na potrzeby przyłączania różnych podmiotów - między innymi odnawialnych źródeł energii. Obowiązek ten spoczywa na przedsiębiorstwie energetycznym tylko i wyłącznie w zakresie wynikającym z przepisów wykonawczych, wydanych na podstawie art. 9 ust. 1-4, 7 i 8 oraz art. 46 p.e. oraz w zakresie wynikającym z założeń lub planów, o których mowa w art. 19 i 20 Prawa energetycznego, jak też z przepisów odrębnych.

W niniejszej sprawie niesporne było, iż (...) dysponuje tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości objętych planowaną inwestycją, zatem ta przesłanka niewątpliwie została spełniona.

(...) S.A. stwierdził jednak, że nie zachodzą warunki techniczne jak i ekonomiczne przyłączenia obiektu powoda do sieci Przedsiębiorstwa.

Odnosząc się do istnienia warunków technicznych, o których mowa w art. 7 ust. 1 p.e. należy zauważyć, że PV C. 2 miałaby być przyłączona do sieci 20 kV. Sieć ta jest zasilana z sieci 110 kV poprzez stację (...) (...) C., w której zainstalowano dwa transformatory 110/SN. W sieci obecnie pracuje źródło fotowoltaiczne o mocy 1 MW oraz za pośrednictwem sieci niskiego napięcia pracują mikroinstalacje prosumenckie o łącznej mocy zainstalowanej wynoszącej 1,787 MW (na dzień sporządzania Ekspertyzy w grudniu 2021 r. była to moc 1,256 MW). Ponadto do sieci planowane jest przyłączenie kolejnych źródeł o mocy 1 MW i 6,718 MW.

(...) S.A. istnienie warunków technicznych przyłączenia źródła do sieci dystrybucyjnej analizował w oparciu o opracowane przez (...) Towarzystwo (...) ( (...)) (stowarzyszenie zrzeszające operatorów elektroenergetycznych systemów dystrybucyjnych i przesyłowych) „Kryteria techniczne oceny możliwości przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci dystrybucyjnej średniego napięcia (...) S.A. K. 2014 r.” zmienione notatką służbową (...) z warsztatów z dnia 19-20.10.2016 roku na temat: „Wykonywanie ekspertyz wpływu na sieć elektroenergetyczną jednostek wytwórczych w oparciu o system do obliczeń sieciowych (...) oraz kryteria przyłączeniowe”, zwane dalej „Dokumentem kryterialnym”.

O możliwości przyłączenia źródła do sieci SN decydują według Dokumentu kryterialnego cztery kryteria:

1) kryterium zwarciowe;

2) kryterium jakości napięcia;

3) kryteria napięciowe (statyczne i dynamiczne);

4) kryterium zapasu mocy w węźle WN/SN.

Wszystkie kryteria prócz kryterium zapasu mocy w węźle zostały rozpatrzone pozytywnie dla innej elektrowni fotowoltaicznej - (...) W. w przygotowanej uprzednio na zlecenie (...) Ekspertyzie. Dodatkowo biegły w opinii przeprowadzonej w toku postępowania administracyjnego przeanalizował spełnienie tych kryteriów dla PV C. 2. I tak według opinii biegłego kryterium zwarciowe w (...) C. nie jest zagrożone, gdyż wpływ PV C. 2 na warunki zwarciowe jest pomijalny. Z kolei już w samej Ekspertyzie stwierdzono, że dla tego typu jednostek nawet przy mocy 6,718 MW nie zachodzi niebezpieczeństwo przekroczenia wartości kryterialnych jakości napięcia. Tym samym dla instalacji (...) C. o mocy 0,925 MW należy uznać, że brak jest zagrożenia związanego z niespełnieniem kryterium jakości napięcia. Warunki napięciowe były również dokładnie analizowane w Ekspertyzie dla (...) W.. Według biegłego można stwierdzić, że wobec całkowicie pozytywnych rezultatów oceny napięciowej dla pracy w układzie 2 x 3,359 MW (przyłączenie do szyn), przyłączenie (do szyn) instalacji o mocy 0,925 MW także spełni wymagane kryteria. Ponadto biegły w opinii przedstawił dodatkowe obliczenia dla PV C. 2. Na podstawie powyższych obliczeń biegły stwierdził, że w najgorszym przypadku, po przyłączeniu PV C. 2 do szyn S1 zmiana napięcia przekroczy dopuszczalną wartość 2%, wobec czego wskazane jest przyłączenie jej do szyn S2.

Według biegłego zmiany napięcia przy nagłym włączeniu i wyłączeniu źródeł wynikają głównie z reaktancji transformatorów oraz zakładanej maksymalnej mocy biernej. W praktyce źródła tego typu pracują z współczynnikiem mocy bliskim jeden, wobec czego zmiany napięcia będą znacznie niższe, na co przedstawił stosowne wyliczenia. Mając powyższe na uwadze, biegły uznał, że kryteria napięciowe są przez instalację PV C. 2, spełnione.

Jeśli chodzi o kryterium spełnienia zapasu mocy w węźle 110/SN to odnosi się ono do mocy znamionowej zainstalowanych transformatorów 110/SN. W Dokumencie kryterialnym zostało to sformułowane w następujący sposób: „W zakresie spełnienia kryterium zapasu mocy w węźle WN/SN porównuje się moc jednostki transformatorowej zasilającej rozdzielnię SN powiększoną o minimalne łączne obciążenie mocą czynną transformatora P. określone przez (...), z sumą mocy czynnych źródeł wytwórczych pracujących i planowanych do przyłączenia do sieci (...)/ (...)".

Uznaje się, że kryterium jest spełnione, gdy spełniona jest poniższa nierówność:

P (dopuszczalna moc źródeł) ≤ S. x cos φ + P min. obciążenie (...)

Przy czym współczynnik cos φ odpowiada tg φ =0,4 odbioru.

Kryterium jest w konsekwencji spełnione, gdy analiza wykaże brak konieczności przeprowadzenia prac inwestycyjnych polegających na wymianie istniejącej jednostki transformatorowej 110/SN na jednostkę o większej mocy lub na jednostkę o innych parametrach technicznych.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że zgodnie z notatką służbową (...) S.A. z warsztatów odbytych w dniach 19-20.10.2016r., stanowiącą uszczegółowienie Dokumentu kryterialnego, minimalne obciążenie (...) należy wyznaczać jako średnią ze 100 minimalnych, zarejestrowanych obciążeń stacji (dokładnie biorąc chodzi o sumaryczne przepływy rejestrowane na transformatorach). W przypadku zanotowania przepływu mocy w kierunku szyn 110 kV należy przyjmować, że minimalne obciążenie wynosi 0. Natomiast w Ekspertyzie określono minimalne obciążenie (...) na 0,674 MW. Z kolei biegły po otrzymaniu pliku z zarejestrowanych obciążeń transformatorów (wartości prądów) dokonał wyznaczenia minimalnej mocy zgodnie z metodą opisaną powyżej i uzyskał taką samą moc równą 0,674 MW. Biegły zwrócił jednak uwagę, że wynik ten zawiera w sobie generację źródeł istniejących w okresie pomiarowym (listopad 2020 - listopad 2021), czyli (...) (...) (1 MW) oraz prosumentów (1,256 MW). Uwaga ta jest zasadnicza dla oceny stanu obciążenia sieci SN przed planowanym przyłączeniem (...) W.. Pomiary były prowadzone przy przyłączonych źródłach (1 MW plus prosumenci), bo operator nie mógł instalacji tych odłączyć na czas pomiarów prowadzonych przez okres roku.

Podstawiając dane do nierówności otrzymano następujące wyniki:

P (dopuszczalna moc źródeł)— ≤ 10x0,93+0,674

P (dopuszczalna moc źródeł)— ≤ 9,974

Po uwzględnieniu pracujących źródeł (PV (...) i prosumentów) oraz mocy pobieranej przez odbiory, dostępna moc przyłączeniowa na dzień sporządzania Ekspertyzy powinna uwzględnić dodatkowo warunki przyłączenia wydane dla (...) (1 MW), a zatem:

P (dopuszczalna moc (...)) =P (dopuszczalna moc źródeł) - P( (...)) = 9,974-1= 8,974 MW

Autorzy Ekspertyzy rozważając możliwość przyłączenia (...) W. o mocy 10 MW określili jej dopuszczalną wartość na 6,718 MW.

Zatem na dzień wystąpienia powoda o warunki przyłączenia dla PV C. 2 moc dostępna powinna uwzględnić warunki wydane dla (...) W. (6,718 MW) oraz przyłączenie dodatkowych prosumentów (licząc nadmiarowo 1,787 MW-1,256 MW = 0,531 MW). Tym samym dostępna moc przyłączeniowa dla (...) C. (w marcu 2022 oraz obecnie) wynosi:

P (dopuszczalna moc marzec 2023)=P (dopuszczalna moc (...)) - P ( (...) W.) -delta (...), czyli:

8,974 MW - 6,718 MW - 0,531 MW =1,725 MW

Uzyskany w opinii biegłego wynik jest niezgodny ze stanowiskiem (...) bowiem oznacza, że po wydaniu warunków przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej W. na moc 6,718 MW oraz po uwzględnieniu dodatkowej mocy prosumentów przyłączonych w ciągu roku 2022 wynoszącej 0,531 MW, dla rozpatrywanej sieci istnieją jeszcze możliwości przyłączenia kolejnego źródła o mocy 0,925 MW, ponieważ całkowita dostępna moc wynosi 1,725 MW, zaś transformator o mocy 10 (...) posiada jeszcze możliwości przyłączeniowe.

W ocenie Sądu przedmiotowa opinia biegłego, sporządzona zgodnie z postanowieniem Prezesa URE, jest fachowa i logiczna. Biegły racjonalnie wyłożył schemat liczenia, a przez to opinia jest przekonująca. Sąd uznał zatem ostateczną konkluzję biegłego, iż przyłączenie instalacji (...) C. 2 o mocy 0,925 MW spełnia kryteriom wystarczalności mocy zawartego w Dokumencie kryterialnym, tym bardziej, że biegły w opinii podjął próbę realnego oszacowania stopnia obciążenia transformatora 110/20 kV o mocy 10 (...) (przy założeniu, że drugi transformator o mocy 16 (...) nie pracuje). Biegły przeprowadził estymacje przebiegu mocy generowanej potencjalnie w przyłączonych źródłach. Z przeprowadzonych przez biegłego estymacji rocznego przebiegu mocy przepływającej przez transformator 110/20 kV stacji C. z uwzględnieniem mocy pobieranej przez odbiory, mocy generowanej przez prosumentów, mocy generowanej w (...) (...) oraz mocy generowanej w planowanych (...) W. (6,718 MW), (...) (1 MW) oraz mocy generowanej w (...) C. (0,92 MW) wynika wystąpienie przez znaczną cześć roku zwrotnego przepływu mocy do sieci 110 kV, ale jego maksymalna wartość nie przekracza 7,3 MW. Tym samym dodatkowo wzmacnia to stanowisko biegłego a przeczy tezie (...) o zerowych możliwościach przyłączeniowych stacji (...) C., skoro nawet po przyłączeniu spornej elektrowni pozostają wolne MW na przyłączenia prosumentów. W efekcie bezpieczeństwo pracy transformatora o mocy znamionowej 10 (...) (nie wspominając już o drugim transformatorze o mocy 16 (...)) z dużym marginesem rezerwy nie jest zagrożone.

Sąd upewnił się co do poprawności stanowiska biegłego, gdyż ten klarownie wytłumaczył na czym polegały mankamenty i nieprawidłowości reprezentatywne dla dotychczasowego stanowiska odmownego w kontekście przyłączenia. Według biegłego w przeprowadzonych przez (...) analizach dotyczących EF C. popełnione zostały istotne błędy. Błędy te polegały na dwukrotnym zliczaniu wpływu na sieć EF (...) (raz w mierzonym obciążeniu, drugi raz w kalkulacji mocy źródeł przyłączonych). Kolejny błąd to wyznaczanie sumarycznej maksymalnej mocy źródeł poprzez proste sumowanie ich mocy znamionowej, bez jakiegokolwiek uwzględnienia niejednoczesności ich generacji. Suma mocy znamionowych elektrowni fotowoltaicznych w (...) C. (przy założeniu, że pracuje tylko 1 transformator) wynosi 8,625 MW ( (...) 1 MW, (...),7 MW, (...) C. 0,925 MW, bez (...) (...), która została włączona do pomiaru obciążenia). Z uwagi na wielkość mocy i lokalizację elektrowni (...) wskazanych wyżej całkowicie uzasadnione jest zastosowanie dla nich współczynnika jednoczesności generacji na poziomie 0,95 (Dokument kryterialny mówi o sumie mocy czynnych, a nie o sumie mocy znamionowych), co daje w efekcie 8,2 MW. Tę wielkość należy pomniejszyć o minimalne obciążenie szyn (...) C., z uwzględnieniem (...) (...). Takie obciążenie dla (...) o mocach transformatorów 16 i 10 (...) w okresie letnim (kiedy mamy największą generację PV), jest na poziomie 0,674 MW. W efekcie przepływ zwrotny w stronę sieci 110 kV można oszacować na 7,5 MW. Tym samym pozostaje bezpieczna rezerwa na przepływ mocy biernej i generację prosumentów.

Przeprowadzone przez biegłego rzetelne i staranne symulacje i analizy potwierdziły zatem tezę biegłego o istnieniu na dzień wykonywania opinii rezerwy mocy transformatora 110/SN pozwalającej na przyłączenie instalacji PV C. 2 o mocy 0,925 MW.

Co istotne biegły podkreśla, że aktualnie krajowi operatorzy sieci dystrybucyjnej zaprzestali stosowania kryteriów przyłączeniowych opracowanych przez (...) w 2014 r. Obecne zasady oceny możliwości przyłączeniowych publikowane przez operatorów (za wyjątkiem (...)), zawierają logicznie zalecenie, aby źródeł objętych pomiarami minimalnego obciążenia (...) (vide elektrownia (...)) nie uwzględniać ponownie w kalkulacji mocy dostępnych. Ważne jest także, iż dokument (...) został opracowany w okresie, w którym nie przewidziano jeszcze, że w sieci pojawią się prosumenci, a pomiar obciążenia będzie zniekształcony innymi źródłami wcześniej przyłączonymi, czyli innymi słowy bezpośrednie określenie mocy pobieranej przez odbiory dla danej stacji transformatorowej nie będzie możliwe.

Sąd uznał zatem, że brak jest podstaw do oceny powoływanej opinii za wadliwą, zwłaszcza, że kategorycznie i wystarczająco wyjaśnia zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych, toteż kierował się przedmiotową opinią a przez to uznał, że nie istnieją powody uniemożliwiające przyłączenie do sieci 20 kV instalacji fotowoltaicznej (...) skoro instalacja ta spełnia wszystkie kryteria wskazane w Dokumencie kryterialnym przyjętym przez operatorów systemów dystrybucyjnych.

Co więcej słuszność tego zapatrywania wzmacnia fakt, iż jak podniósł zainteresowany, przedstawiając zrzut ze strony internetowej powoda, aktualnie na stronie (...) Przedsiębiorstwo publikuje informację, iż dostępna moc przyłączeniowa dla węzła (...) wynosi 15 MW (k. 82v akt sąd.), co bezsprzecznie pozwala na przyłączenie elektrowni fotowoltaicznej (...).

W tej sytuacji nie było potrzebne powoływanie nowego biegłego, dla ustalenia po raz kolejny istnienia warunków technicznych przyłączenia.

W konsekwencji nic nie stało na przeszkodzie orzeczeniu o zawarciu umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej (...) o mocy przyłączeniowej 0,925 MW, planowanej do budowy na działce nr (...) w miejscowości (...), gmina W., województwo (...), między powodem a zainteresowanym.

Treść umowy została ustalona w oparciu o projekt umowy przedstawiony przez Przedsiębiorstwo, ze zmianami wprowadzonymi przez Prezesa URE. Warunki zostały więc określone w oparciu o umowę nr (...) o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej (...) S.A. z dnia 15 kwietnia 2024 r. oraz warunki przyłączenia nr (...) z dnia 9 stycznia 2024 r.

Na podstawie opinii biegłego należało uznać, że istniejący transformator w stacji (...) (...) C. umożliwia przyłączenie PV C. 2 do sieci dystrybucyjnej z zachowaną rezerwą i wobec tego niezasadna jest jego wymiana na jednostkę o większej mocy znamionowej wraz z pracami towarzyszącymi. W konsekwencji zasadnie Prezes URE wykreślił z warunków przyłączenia zapisy o zakresie wymaganych prac w sieci po stronie (...) polegających na jego wymianie.

Przy czym dla przyłączenia PV C. 2 niezbędne jest wykonanie przez Przedsiębiorstwo elementów przyłącza. Zgodnie z umową o przyłączenie i ustawą Prawo energetyczne (art. 7 ust. 8 pkt 3a p.e.) zainteresowany pokryje w opłacie za przyłączenie połowę rzeczywistych nakładów niezbędnych do realizacji przyłączenia. Ostateczne rozliczenie nastąpi po wykonaniu zadań, których zakres został określony w umowie o przyłączenie. Jednak koszty realizacji inwestycji przyłączenia zostaną w znaczący sposób ograniczone z uwagi na wykluczenie konieczności wymiany istniejącego transformatora w stacji (...) C.. Pozostałą część kosztów poniesionych na realizację przyłączenia, pokryje zatem (...), który ma realną możliwość pozyskania zainwestowanych nakładów, poprzez taryfę, a tym samym ma zagwarantowane środki pieniężne na takie działania inwestycyjne. W związku z tym należało przyjąć, że w niniejszym przypadku spełnione są także warunki ekonomiczne uzasadniające przyłączenie elektrowni fotowoltaicznej C. 2 do sieci elektroenergetycznej Przedsiębiorstwa.

(...) określił odległy, bo ponad 6 letni termin na przyłączenie PV C. 2 do sieci. Dodatkowo oznaczył jeden dzień - 31.12 2030 r. na wymienione w harmonogramie czynności na realizację kolejnych zadań związanych z przyłączeniem. Zatem Prezes URE, biorąc pod uwagę konieczność rozłożenia prac w czasie i z uwagi na to, że terminy przygotowania dokumentacji technicznej oraz realizacji przedsięwzięcia nie powinny być identyczne, ustalił racjonalny termin realizacji przyłączenia PV C. 2 na nieco ponad 2 lata oraz że dostarczenie po raz pierwszy do sieci energii elektrycznej wytworzonej w obiekcie nastąpi w terminie do 1.10.2026 r. Według Sądu wskazany termin faktycznie powinien być możliwy do zrealizowania przez (...), w szczególności biorąc pod uwagę ograniczony w stosunku do zakładanego zakres prac niezbędnych do przyłączenia.

Tym samym wypełnione są nie tylko warunki techniczne, ale i ekonomiczne przyłączenia PV C. 2 o mocy przyłączeniowej 0,925 MW do sieci elektroenergetycznej, o których mowa w przepisie art. 7 ust. 1 p.e.

Przyłączenie PV C. 2, posiadającej przymiot instalacji odnawialnego źródła energii, przyczyni się do zwiększenia wymaganego poziomu odnawialnych źródeł energii w finalnym zużyciu energii, a także zaspokoi rosnący wzrost zapotrzebowania na energię.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd wskazuje, że ewentualne naruszenie tych przepisów nie jest przedmiotem postępowania sądowego i nie stanowi samoistnej podstawy uchylenia decyzji w tym postępowaniu. Wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie cywilne, w którym na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego Sąd dokonuje własnych ustaleń faktycznych i prawnych. Przede wszystkim Sąd nie ogranicza się jedynie do sprawdzenia prawidłowości postępowania administracyjnego. Przed sądem powszechnym sprawa rozpoznawana jest według reguł kontradyktoryjnego postępowania cywilnego, a przedmiotem nie jest kontrola legalności decyzji administracyjnej, jak to ma miejsce przed sądem administracyjnym. Celem postępowania sądowego nie jest więc przeprowadzenie kontroli postępowania administracyjnego, lecz merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest spór między stronami powstający dopiero po wydaniu decyzji przez Prezesa Urzędu. Do Sądu ostatecznie należy zastosowanie odpowiedniej normy prawa materialnego, na podstawie wyjaśnienia podstawy faktycznej, obejmującej wszystkie elementy faktyczne przewidziane w hipotezie tej normy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt I NSKP 7/21, opubl. Lex nr 3225327).

W świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego za prawidłowe trzeba przyjąć uznanie, że na Przedsiębiorstwie (...) S.A. ciąży obowiązek zawarcia z (...) sp. z o.o. umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii – elektrowni fotowoltaicznej C. 2 o mocy przyłączeniowej 0,925 MW.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił wniesione przez powoda odwołanie na podstawie art. 479 ⁵³§ 1 k.p.c.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania, powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego i zainteresowanego zwrot kosztów procesu, które w sprawie niniejszej obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w minimalnej stawce 720,00 zł, ustalonej w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, przy czym zainteresowanemu należy się także zwrot kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

SSO Dariusz Dąbrowski

ZARZĄDZENIE

(...)

SSO Dariusz Dąbrowski