XVII AmT 18/23 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2025-10-16
Sygn. akt XVII AmT 18/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 października 2025 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
|
Przewodniczący: Sędzia SO Maciej Kruszyński |
|
Protokolant: Dominika Zajdowska |
po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. w Z.
z udziałem zainteresowanego (...) sp. z o.o. w W.
przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej
o zmianę umowy o dostępie do infrastruktury technicznej
na skutek odwołania (...) sp. z o.o. w Z. od decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 10 lipca 2023 r. r. Nr (...), w zakresie części punktu II. decyzji, oraz punktu III. decyzji
oraz
sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. w W.
z udziałem zainteresowanego (...) sp. z o.o. w Z.
przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej
o zmianę umowy o dostępie do infrastruktury technicznej na skutek odwołania (...) sp. z o.o. w W. od decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 10 lipca 2023 r. r. Nr (...), w części tj. w zakresie punktu I. ppkt 2), punktu I. ppkt 4), punktu I. ppkt 7), punktu I. ppkt 9), punktu I. ppkt 11), punktu I. ppkt13, punktu I. ppkt 16), punktu I. ppkt 17), punktu I. ppkt 18), punktu I. ppkt 19), punktu I. ppkt 20
I. oddala odwołanie (...) sp. z o.o. w Z.;
II. zasądza od (...) sp. z o.o. w Z. na rzecz (...) sp. z o.o. w W. 737 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;
III. zasądza od (...) sp. z o.o. w Z. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 737 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;
IV. oddala odwołanie (...) sp. z o.o. w W.;
V. zasądza od (...) sp. z o.o. w W. na rzecz (...) sp. z o.o. w Z. 737 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;
VI. zasądza od (...) sp. z o.o. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 737 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;
sędzia Maciej Kruszyński
Sygn. akt XVII AmT 18/23
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 16 października 2025 r.
Decyzją z dnia 10 lipca 2023 r. nr (...) Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej jako: Prezes UKE ), po rozpatrzeniu wniosku Operatora z dnia 12 maja 2022 r., data wpływu do Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej „UKE") w dniu 18 maja 2022 r. (dalej „Wniosek"), dotyczącego wydania decyzji zmieniającej umowę ramową w przedmiocie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej w zakresie słupów elektroenergetycznych (dalej „Słupy", dalej „Umowa"), łączącą Operatora i Udostępniającego, zgodnie z treścią wskazaną we Wniosku,
I. na podstawie art. 22 ust. 1 i 3 w związku z art. 24a ust. 1, art. 22 ust. 5 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 733 ze zm., dalej „ustawa o wspieraniu rozwoju") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej „kpa") w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1648 ze zm., dalej „Pt”) zmienił postanowienia Umowy w ten sposób, że:
1) Punkt 5 Definicji otrzymuje następujące brzmienie:
„Kabel abonencki - to Kabel telekomunikacyjny służący dostarczaniu usług telekomunikacyjnych do wyłącznie jednego obiektu budowlanego i podłączeniu tego obiektu budowlanego do sieci telekomunikacyjnej (...), na odcinku od zakończenia sieci lub punktu styku znajdujących się w tym obiekcie budowlanym do najbliższego i umieszczonego na Słupie elektroenergetycznym, rozdzielacza sygnału telekomunikacyjnego (splittera optycznego lub mufy światłowodowej) - wraz z osprzętem towarzyszącym".
2) W Części I Rozdział 4 Podrozdział 4.2 ust. 2 otrzymuje następujące brzmienie:
„Prawo to nie uchybia prawom stron trzecich, w tym prawom właścicieli nieruchomości, na których zlokalizowane są Słupy elektroenergetyczne. (...) zobowiązuje się do pozyskania, przed realizacją inwestycji, we własnym zakresie praw do umieszczania i korzystania z Infrastruktury na nieruchomościach, na których będzie umieszczać infrastrukturę".
3) W Części I Rozdział 4 Podrozdział 4.2. ust. 10 otrzymuje następujące brzmienie:
„W przypadku wyrządzenia przez (...) szkód na infrastrukturze (...) wynikających z prac związanych z realizacją Umów Szczegółowych, (...) zobowiązany jest do ich usunięcia niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 (siedmiu) dni od dnia uzyskania informacji o szkodzie, chyba, że usunięcie w tym terminie będzie technicznie i obiektywnie niemożliwe. W przypadku nieusunięcia szkód w wyżej wymienionym terminie, (...)może je usunąć we własnym zakresie na koszt (...). Po upływie wskazanego terminu (...) powiadomi (...) o usunięciu szkód lub o ich nieusunięciu, wraz ze wskazaniem przyczyn".
4) W Części l Rozdział 4 Podrozdział 4.2 ust. 12 punkt b otrzymuje następujące brzmienie:
„niezbędnych wyłączeń napięcia napowietrznej linii elektroenergetycznej związanych z podwieszeniem infrastruktury na Słupach elektroenergetycznych lub z usunięciem Awarii Infrastruktury".
5) W Części II Rozdział 1 Podrozdział 1.1. ust. 10 otrzymuje następujące brzmienie:
„W przypadku gdy Inspekcja nie potwierdzi braku możliwości technicznych, protokół z Inspekcji będzie zawierał również Warunki Techniczne właściwe dla przebiegu Słupów elektroenergetycznych wskazanych w Zapytaniu. (...) przekazuje (...) protokół z inspekcji podczas Inspekcji. W przeciwnym wypadku (...) przekazuje ten protokół w terminie do 4 (czterech) dni od dnia przeprowadzenia Inspekcji.".
6) W Części II Rozdział 1 Podrozdział 1.2 ust. 3 otrzymuje następujące brzmienie
„(...), najpóźniej w terminie 20 (dwudziestu) dni od dnia otrzymania Projektu, akceptuje ten Projekt lub przedstawia uzasadnione stanowisko, w którym zgłasza uwagi lub żąda od (...) dodatkowych wyjaśnień lub zmian Projektu. Działanie (...)powinno wynikać z niezgodności Projektu ze wskazanymi przez (...) przepisami powszechnie obowiązującego prawa lub z niezgodności z Warunkami Technicznymi. Projekt może zostać odrzucony przez (...), jeżeli (...) nie wprowadził stosownych zmian i Projekt jest niezgodny z Warunkami Technicznymi.".
7) W Części II Rozdział 3 ust. 3 otrzymuje następujące brzmienie:
„Modernizacja infrastruktury polegająca na wymianie Kabla telekomunikacyjnego może polegać na dodaniu Kabla telekomunikacyjnego do już podwieszonego, dokonaniu pomiarów technicznych, a następnie zdjęciu wymienianego Kabla telekomunikacyjnego - o ile techniczne uwarunkowania dotyczące Słupów elektroenergetycznych objętych przebiegiem modernizowanej Infrastruktury pozwalają na tymczasowe zawieszenie obu Kabli telekomunikacyjnych.".
8) W Części II Rozdział 4 Podrozdział 4.1 ust. 1 otrzymuje następujące brzmienie:
„Do prac planowych (...) zalicza się:
a) prace instalacyjne, remontowe i konserwacyjne, których celem jest odtworzenie stanu pierwotnego Infrastruktury podwieszonej na Słupach elektroenergetycznych na podstawie Umowy Szczegółowej,
b) okresowe przeglądy techniczne Infrastruktury,
c) przeglądy po zjawiskach atmosferycznych i Awariach.".
9) W Części II Rozdział 4 Podrozdział 4.3. ust. 7 otrzymuje następujące brzmienie:
„W przypadku gdy (...) zażąda wykonania modyfikacji Infrastruktury, (...) niezwłocznie i na swój koszt, zmodyfikuje Infrastrukturę w celu umożliwienia usunięcia Awarii lub dostosowania do poczynionych napraw.".
10) W Części III Rozdział 1 Podrozdział 1.2 ust. 1 otrzymuje następujące brzmienie
„Ogólna opłata miesięczna w ramach danej Umowy Szczegółowej jest naliczana w oparciu o iloczyn ilości Kabli telekomunikacyjnych umieszczanych na Słupie elektroenergetycznym oraz stawki za każdy Słup elektroenergetyczny. Opłata za Kable abonenckie zawiera się w stawce określonej w ust. 2 poniżej. W przypadku rozgałęzienia Kabli telekomunikacyjnych na Słupie elektroenergetycznym na większą liczbę Kabli telekomunikacyjnych - uwzględnia się liczbę Kabli telekomunikacyjnych wychodzących z danego Słupa elektroenergetycznego, bez brania pod uwagę liczby Kabli telekomunikacyjnych wchodzących na ten Słup elektroenergetyczny."
11) W Części V ust. 13 otrzymuje następujące brzmienie:
„Integralną częścią Umowy Ramowej są następujące załączniki:
Załącznik nr 1 - Wzór formularza „Zapytanie o możliwość dostępu do Słupów elektroenergetycznych"
Załącznik nr 2 - Wzór formularza „Wniosek o zawarcie Umowy Szczegółowej"
Załącznik nr 3 - Wzór formularza „Protokół odbioru wykonanych prac"
Załącznik nr 4 - Wzór formularza „Protokół Awarii"
Załącznik nr 5 - Wzór formularza „Zgłoszenie dostępu do Słupów elektroenergetycznych" Załącznik nr 6 - Wzór Umowy Szczegółowej
Załącznik nr 7 - Zasady techniczne udostępniania Słupów elektroenergetycznych Załącznik nr 8 - uchylony".
12) W Załączniku nr 1.1 Wykaz Słupów do Załącznika nr 1 do Umowy zwrot „Łączna ilość Słupów elektroenergetycznych:…………" zastępuje się słowem „uchylony".
13) W Załączniku nr 3 do Umowy punkt 3 zastępuje się słowem „uchylony".
14) W Załączniku nr 7 do Umowy punkt 7 otrzymuje następujące brzmienie:
„Prace realizowane przez (...) przy wyłączonym napięciu powinny być zorganizowane w sposób ograniczający do minimum liczbę odbiorców (...), którzy zostaną objęci przerwami w dostawie energii elektrycznej z powodu prowadzenia prac. (...) jest zobowiązany do pokrycia uzasadnionych i udokumentowanych kosztów, które (...) poniesie z tego tytułu.".
15) W Załączniku nr 7 do Umowy w punkcie 8 wykreśla się dwa ostatnie zdania.
16) W Załączniku nr 7 do Umowy punkt 9 wykreśla się ostatnie trzy zdania.
17) W Załączniku nr 7 do Umowy punkt 10 otrzymuje następujące brzmienie:
„Obliczanie zwisów i odległości między przewodami elektroenergetycznymi linii napowietrznej a kablem telekomunikacyjnym należy wykonać dla temperatury pracy przewodów + 40 stopni C, w której będą występować największe wydłużenia, a tym samym zwisy przewodów.”
18) W Załączniku nr 7 do Umowy w punkcie 11 wykreśla się tiret 5.
19) W Załączniku nr 7 do Umowy wykreśla się punkt 17.
20) Załącznik nr 8 do Umowy zostaje uchylony.
II. Na podstawie art. 22 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju oraz 104 § 1 kpa w związku z art. 206 ust. 1 Pt, odmówił zmiany Umowy w Części I Rozdział 3 ust. 3 punkt b) oraz w Części I Rozdział 4 Podrozdział 4.2 ust. 1.
III. Na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 206 ust. 1 Pt, umorzył postępowanie w części dotyczącej zmiany Umowy w Części I Rozdział 4 Podrozdział 4.2. ust. 3, 5 i 15, w Części V ust. 10, w Załączniku nr 7 do Umowy w punktach 1, 2, 3,4, 5, 6, częściowo punkcie 9, w punkcie 11 tiret 4 oraz w punktach 13 i 14.
Na podstawie art. 206 ust. 2aa w związku z art. 206 ust. 2 pkt 6 Pt decyzja w zakresie pkt I sentencji decyzji podlegała natychmiastowemu wykonaniu.
(decyzja Prezesa UKE z dnia 10.07.2023 r. k. 8-26 akt sąd.)
Odwołanie zarejestrowane pod sygnaturą XVII AmT 18/23
Odwołanie od powyższej Decyzji wniosła (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z., dalej także jako Operator, zaskarżając ją w części, tj. w zakresie:
1. pkt. II Decyzji w zakresie odmowy zmiany Części I Rozdział 3 ust. 3 punkt b umowy ramowej w przedmiocie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej w zakresie słupów elektroenergetycznych (zwanej dalej Umową Ramową lub Umową),
2. pkt. III Decyzji.
Zaskarżonej Decyzji (...) sp. z o.o. zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 5 w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t. j. z dnia 10 marca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 733 wraz z późn. zm., dalej jako „Ustawa"), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż Prezes UKE nie posiada kompetencji do określenia warunków technicznych dostępu powoda do słupów elektroenergetycznych zainteresowanego (dalej także jako (...) lub „(...)") w decyzji administracyjnej, wydawanej w przedmiocie zmiany umowy o dostępie do słupów elektroenergetycznych, podczas gdy, skoro umowa o dostępie do słupów elektroenergetycznych ma określać m.in. techniczne warunki współpracy stron, decyzja Prezesa UKE zastępuje taką umowę, a przepisy prawa przyznają Prezesowi UKE prawo do zmiany zawartej umowy o dostępie do słupów elektroenergetycznych, to Prezes UKE zarówno w decyzji ustalającej warunki dostępu, jak i w decyzji zmieniającej takie warunki, ustalone w zawartej umowie, ma prawo orzec o warunkach technicznych dostępu;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 w zw. z art. 24a ust. 1 Ustawy, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Decyzja zapewnienia niedyskryminacyjne i proporcjonalne warunki dostępu, podczas gdy Decyzja:
1) w związku z odmową zmiany Części I Rozdział 3 ust. 3 punkt b Umowy Ramowej w punkcie II Decyzji, w zakresie warunków technicznych dostępu do słupów elektroenergetycznych dyskryminuje powoda wobec przedsiębiorców telekomunikacyjnych, którzy korzystają ze słupów elektroenergetycznych innych operatorów sieci dystrybucyjnych, ponieważ inni operatorzy sieci dystrybucyjnych (np. (...) S.A.) wyrażają dobrowolnie zgodę na wnioskowaną przez powoda zmianę brzmienia Części I Rozdział 3 ust. 3 punkt b Umowy Ramowej, o czym pozwany ma wiedzę m.in. z uwagi na to, że powód poinformował go o tym, w sprawie o znaku (...) poprzez przedłożenie aneksu nr 1 do umowy ramowej nr (...);
2) w związku z odmową zmiany Części I Rozdział 3 ust. 3 punkt b Umowy Ramowej w punkcie II Decyzji, jak i umorzeniem postępowania przez Prezesa UKE w zakresie określonym w punkcie III Decyzji - w zakresie warunków technicznych dostępu do słupów elektroenergetycznych uprzywilejowuje zainteresowanego, dyskryminując jednocześnie powoda poprzez:
a) nałożenie na powoda takich warunków realizacji infrastruktury telekomunikacyjnej, które nie mają oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa i stanowią źródło dodatkowych uciążliwości oraz obowiązków dla powoda, np. obowiązku wykonywania prac w technologii pod napięciem lub przy wyłączonym napięciu, bez względu na odległość pomiędzy podwieszanym kablem telekomunikacyjnym a przewodem elektroenergetycznym, wbrew przepisom § 23 rozporządzenia Ministra Energii w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych z dnia 28 sierpnia 2019 r., tj. z dnia 8 czerwca 2021 r., Dz.U. z 2021 r. poz. 1210 (dalej jako „Rozporządzenie");
b) ograniczenie prawa powoda do przyjęcia własnych instrukcji dotyczących zasad wykonywania prac przy budowie napowietrznych telekomunikacyjnych linii kablowych na słupach elektroenergetycznych;
c) zobowiązanie powoda do stosowania Instrukcji organizacji bezpiecznej pracy przy urządzeniach energetycznych w (...) (IO BP) w sytuacji, gdy powód nie wykonuje żadnych prac na urządzaniach energetycznych (nie wykonuje prac na przewodach elektroenergetycznych), a realizuje wyłącznie czynności dotyczące infrastruktury telekomunikacyjnej;
d) nałożenie na powoda obowiązku stosowania norm dotyczących projektowania, budowy i utrzymania sieci elektroenergetycznej (np. norma N SEP-E-003 Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Linie prądu przemiennego z przewodami pełnoizolowanymi oraz z przewodami niepełnoizolowanymi), w tym wycofanej ze stosowania normy PN-E-05100-1, 1998 Elektroenergetyczne Lnie napowietrzne - Projektowanie i budowa - Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi;
e) zobowiązanie powoda - przed przystąpieniem do realizacji prac dot. napowietrznych linii telekomunikacyjnych - do dokonywania zgłoszenia zamiaru wejścia na elektroenergetyczną linię napowietrzną, podczas gdy powód nigdy nie wchodzi na linię elektroenergetyczną, a może, co najwyżej, wchodzić na słupy elektroenergetyczne, na których ta linia jest podwieszona;
f) ograniczenie liczby kabli telekomunikacyjnych, jakie powód może podwiesić na słupie, poprzez zobowiązanie powoda do pozostawienia dostępu do przewodów roboczych na szerokości co najmniej 90 stopni;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 189 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tj. z dnia 23 czerwca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 1648 wraz z późn. zm., dalej jako „PT”) w zw. z art. 189 ust. 2 pkt 2 lit. a i lit. c PT w zw. z art. 190 ust. 1 PT w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 2 lit. b tiret 1 PT w zw. z art. 24a Ustawy, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Prezes UKE nie jest upoważniony do określenia - w decyzji administracyjnej, wydawanej w przedmiocie zmiany umowy o dostępie do słupów elektroenergetycznych - warunków dostępu do słupów elektroenergetycznych (...) w zakresie aspektów techniczno-budowlanych, w tym sposobu prowadzenia prac, mających na celu wykonanie infrastruktury telekomunikacyjnej, podczas gdy to Prezes UKE jest organem właściwym w sprawach telekomunikacji i organem regulacyjnym w dziedzinie rynku usług telekomunikacyjnych, a zatem również organem właściwym do:
1) określenia warunków technicznych budowy i utrzymania infrastruktury telekomunikacyjnej na słupach elektroenergetycznych;
2) rozstrzygnięcia sporu pomiędzy przedsiębiorcą telekomunikacyjnym a operatorem sieci elektroenergetycznej na tle warunków technicznych dostępu przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do słupów elektroenergetycznych na potrzeby budowy, utrzymania i eksploatacji szybkiej sieci telekomunikacyjnej;
3) wykonywania zadań określonych w przepisach Ustawy, w tym wydawania decyzji w przedmiocie zmiany umów o dostępie przedsiębiorców telekomunikacyjnych do słupów elektroenergetycznych;
4) prowadzenia polityki regulacyjnej, mającej na celu wspieranie rozwoju rynku wewnętrznego, w tym:
a) usuwanie istniejących barier rynkowych w zakresie działalności telekomunikacyjnej;
b) zapewnienie równego traktowania (niedyskryminacji w traktowaniu) przedsiębiorców telekomunikacyjnych;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. z dnia 10 marca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 682, dalej „PB”) w zw. z art. 80 ust 1 i 2 w zw. z art. 81 ust. 1 PB, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepisy te stanowią regulację szczególną w stosunku do art. 192 ust. 1 pkt 2 lit. b tiret 1 PT w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 24a ust. 1 Ustawy i uznaniu, że określenie warunków techniczno-budowlanych dostępu powoda do słupów elektroenergetycznych zainteresowanego, poprzez wydanie decyzji o zmianie umowy o dostępie, nie mieści się w kompetencjach Prezesa UKE, a należy do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, jak również błędną wykładnię, polegającą na zakwalifikowaniu sprawy w przedmiocie zmiany umowy o dostępie do słupów elektroenergetycznych do spraw projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, które regulowane są w przepisach PB, podczas gdy organy administracji architektoniczno- budowlanej i nadzoru budowlanego nie są uprawnione do wydania decyzji administracyjnej o zmianie umowy o dostępie powoda do słupów elektroenergetycznych zainteresowanego, nawet w odniesieniu do tej części umowy, jaką stanowią warunki techniczno-budowlane, a posiadają wyłącznie kompetencje do:
1) nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów PB;
2) wydawania decyzji administracyjnych w sprawach określonych przepisami PB;
3) współpracy z Prezesem Krajowego Zasobu Nieruchomości w realizacji zadań określonych w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości;
4) nadzoru nad użytkowaniem elektrowni wiatrowych w zakresie oceny stanu technicznego tych elektrowni - zaś nie posiadają kompetencji do zmiany umowy o dostępie powoda do słupów elektroenergetycznych zainteresowanego, w tym do usunięcia z tej umowy postanowień, które nie mają oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa lub są z nimi niezgodne, a przepisy PB nie zawierają podstawy prawnej, na której można by oprzeć stanowisko Prezesa UKE;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 5 PB w zw. z art. 3 pkt 3a PB w zw. z art. 237 ( 15) § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. z dnia 9 czerwca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 1510 wraz z późn. zm., dalej jako „UstKP") poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepisy te stanowią regulację szczególną w stosunku do art. 192 ust. 1 pkt 2 lit. b tiret 1 PT w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 24a ust. 1 Ustawy i uznaniu, że określenie warunków techniczno- budowlanych dostępu powoda do słupów elektroenergetycznych zainteresowanego, w szczególności odnośnie do kwestii dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez wydanie decyzji o zmianie umowy o dostępie, nie mieści się w kompetencjach Prezesa UKE, a należy do właściwości ministrów, tj. Ministra Energii oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, podczas gdy ministrowie są jedynie upoważnieni do określenia, w drodze rozporządzeń, obowiązujących przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy - które powoda i zainteresowanego obowiązują bez względu na to, czy stanowi o tym umowa - zaś nie posiadają kompetencji do zmiany umowy o dostępie powoda do słupów elektroenergetycznych zainteresowanego, w tym do usunięcia z tej umowy postanowień, które nie mają oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa lub są z nimi niezgodne;
6. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (t. j. z dnia 8 września 2015 r., Dz.U. z 2015 r. poz. 1483, dalej jako „UstNM") w zw. z art. 192 ust. 1 pkt 2 lit. b tiret 1 PT w zw. z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 24a ust. 1 Ustawy poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że pozwany nie ma ustawowych kompetencji do dokonania zmiany umowy o dostępie powoda do słupów elektroenergetycznych zainteresowanego w zakresie, w jakim umowa ta zobowiązuje powoda do stosowania Polskich Norm dedykowanych sieci elektroenergetycznej, pomimo tego, że:
1) powód nie zgadzał się i nie zgadza z nałożonym na niego przez zainteresowanego, poprzez umowę, obowiązkiem stosowania Polskich Norm;
2) pozwany stwierdził, że wśród przepisów z zakresu telekomunikacji brak jest takiego, zgodnie z którym należałoby zastosować określoną normę branżową do współpracy pomiędzy powodem a zainteresowanym;
3) z powołanego przepisu jasno wynika, iż stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, a normy te nie mają statusu przepisów powszechnie obowiązującego prawa (tj. nie zostały ujęte w katalogu źródeł prawa, określonym w przepisach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 wraz z późn. zm.);
4) wyłącznie pozwany - w zakresie nieobjętym dyspozycją przepisu art. 357 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t. j. z dnia 9 czerwca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 wraz z późn. zm. - jest uprawniony do władczego dokonania zmiany umowy o dostępie powoda do słupów elektroenergetycznych zainteresowanego;
7. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t. j. z dnia 1 grudnia 2022 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 221 wraz z późn. zm., dalej „UstPP”) w zw. z art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z dnia 17 kwietnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej „KPA”) poprzez ich niezastosowanie i wydanie - bez uzasadnionej przyczyny - Decyzji, która odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (tj. od praktyki polegającej na ustalaniu w formie decyzji administracyjnej aspektów techniczno-budowlanych dostępu przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do słupów elektroenergetycznych), podczas gdy Prezes UKE powinien określić warunki dostępu do słupów dla powoda o zakresie analogicznym, jak dokonany w podobnych przypadkach, tj. np. w decyzji z dnia 16 maja 2018 r. o numerze (...) czy w decyzji z dnia 8 czerwca 2017 r. o numerze (...), czyli powinien był objąć Decyzją aspekty techniczno-budowlane dostępu;
8. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. z dnia 17 września 2021 r., Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 wraz z późn. zm., dalej jako „KPC”) w zw. z art. 2 § 3 KPC w zw. z art. 458 2 § 1 pkt 1 KPC w zw. z art. 24a ust. 1 i art. 22 ust. 1 Ustawy poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że:
1) sąd powszechny jest właściwy do rozpoznania sprawy o zmianę umowy o dostępie do słupów, zawartej pomiędzy powodem a zainteresowanym, w zakresie warunków technicznych udostępnienia słupów, w tym do nadania tej umowie nowej treści w omawianym zakresie;
2) sprawa o zmianę umowy o dostępie do słupów, zawartej pomiędzy powodem a zainteresowanym, w zakresie warunków technicznych udostępnienia słupów jest sprawą gospodarczą, rozpoznawaną w procesie cywilnym -podczas gdy art. 24a ust. 1 w związku z art. 22 ust. 1 Ustawy jednoznacznie przesądzają, iż organem właściwym do zmiany umowy o dostępie do infrastruktury technicznej jest pozwany, a przepisy KPC stanowią, że nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów, zaś ponadto, brak jest podstawy prawnej do nadania przez sąd cywilny nowej treści umowie zawartej pomiędzy przedsiębiorcami w zakresie aspektów techniczno-budowlanych dostępu do słupów elektroenergetycznych;
9. z daleko posuniętej ostrożności - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 65 § 1 KPA w zw. z art. 66 § 1 i 3 KPA w zw. z art. 206 ust. 1 PT - którego naruszenie w tej sprawie powinno zostać rozpoznane przez tut. Sąd z uwagi na to, że miało istotne znaczenie dla wyniku sprawy - poprzez:
1) wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany umowy o dostępie powoda do słupów zainteresowanego w zakresie aspektów techniczno-budowlanych dostępu, a kolejno dokonanie jego umorzenia w Decyzji z uwagi na rzekomy brak właściwości pozwanego do wydania decyzji w omawianym zakresie - co skutkowało pozbawieniem powoda prawa do wniesienia zażalenia, zmuszeniem powoda do oczekiwania przez okres ponad 12 miesięcy na informację, że pozwany nie zamierza rozstrzygnąć sprawy w omawianym zakresie i koniecznością złożenia tego odwołania przez powoda w miejsce zażalenia (w tym koniecznością poniesienia opłaty sądowej od odwołania, która jest wyższa niż opłata od zażalenia) - podczas gdy, pozwany twierdzi, że w sprawie częściowo właściwy jest sąd powszechny, a zgodnie z dyspozycją art. 66 § 3 KPA, jeżeli podanie (wniosek) wniesiono do organu niewłaściwego, a z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu, a zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie;
2) nieprzekazanie podania powoda do organu właściwego, jak również brak zawiadomienia powoda, że w części sprawy pozwany nie jest właściwy do jej rozpoznania i, że powód powinien wnieść podanie w tej części do innego organu, jak również poprzez niewskazanie przez pozwanego konkretnego organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy (tj. konkretnego ministra lub organu administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego) w zakresie, w którym pozwany uznał, iż jest niewłaściwy do jej rozpoznania i podstawy prawnej twierdzeń pozwanego - podczas gdy pozwany wskazał w uzasadnieniu Decyzji, że w zakresie, w jakim umorzył postępowanie, do rozstrzygnięcia sprawy jedynie w części jest właściwy sąd powszechny, a w pozostałym zakresie kompetencje do wydania decyzji o zmianie umowy posiadają inne organy, zaś z art 66 § 1 KPA wynika, że gdy organ uzyska jasność co do przedmiotu żądania, to - zgodnie z dyspozycją art. 65 § 1 KPA - powinien niezwłocznie przekazać podanie do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Operator wniósł o:
1. uchylenie Decyzji w zakresie punktu II w tej części, w jakiej stanowi on o odmowie zmiany Części I Rozdziału 3 ust. 3 punktu b Umowy Ramowej oraz o uchylenie Decyzji w zakresie w zakresie punktu III Decyzji, a kolejno o przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania pozwanemu;
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi zgodnie z art. 98 § l 1 KPC od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;
3. wezwanie Krajowej Izby Komunikacji Ethernetowej (KRS (...), adres: ul. (...), (...) W., (...)) do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego z uwagi na to, że prawa lub obowiązki tego podmiotu zależą od rozstrzygnięcia procesu, a nie brał on udziału w postępowaniu prowadzonym przez pozwanego.
(odwołanie powoda z dnia 28 lipca 2023 r. wraz z załącznikami k. 30-100 akt sąd.)
Zainteresowany – (...)Sp. z o.o. wniósł o oddalenie odwołania, o dopuszczenie , zasądzenie na rzecz zainteresowanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
(odpowiedź zainteresowanego z dnia 24.10.2023 r. wraz z załącznikami k. 117-142 akt sąd.)
Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w całości, ew. o jego odrzucenie, oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w wysokości czterokrotnej stawki minimalnej.
(odpowiedź Prezesa UKE na odwołanie z dnia 25.10.2023 r. k. 143-152 akt sąd.)
Sąd postanowieniem z dnia 2 listopada 2023 r. nie dopuścił do udziału w sprawie w charakterze interwenienta ubocznego KIKE ( k. 155), a postanowieniem z dnia 2 listopada 2023 r. nie dopuścił KIKE do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego ( k. 156). Ponadto, postanowieniem z dnia 17 września 2025 r. Sąd oddalił wniosek powoda o zawiadomienie o toczącym się postępowaniu organizacji KIKE (k. 192v).
Odwołanie pierwotnie zarejestrowane pod sygnaturą XVII AmT 21/23
Odwołanie od powyższej Decyzji wniosła także (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej także jako Udostępniający, zaskarżając ją w części, tj. w zakresie: punktu I ppkt 2), punktu I ppkt 4), punktu I ppkt 7), punktu I ppkt 9), punktu I ppkt 11), punktu I ppkt 13) punktu I ppkt 16) punktu I ppkt 17) punktu I ppkt 18), punktu I ppkt 19), punktu I ppkt 20) Decyzji.
(...) Sp. z o.o. zarzuciła decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
• art. 18 ust. 6 w zw. z art. 22 ust. 1 i 5 w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (teks jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 73 3 ze zm. - dalej „Ustawa o wpieraniu rozwoju”), poprzez błędne zastosowanie wobec niezasadnego przyjęcia, że zmienione Decyzją postanowienia Umowy zawierają warunki gorsze od określonych przez Prezesa UKE w decyzji z dnia 12 lutego 2021 r. nr (...), określającej warunki dostępu do infrastruktury technicznej (...) Sp. z o.o. w zakresie słupów elektroenergetycznych („Warunki Dostępu”), co skutkowało niezasadnym wydaniem Decyzji zmieniającej postanowienia Umowy w zaskarżonym zakresie, pomimo braku podstaw do wydania takiej decyzji,
W związku z powyższym, Udostępniający wniósł o:
1) uchylenie Decyzji w zaskarżonej części, to jest w zakresie punktu I ppkt 2), punktu I ppkt 4), punktu I ppkt 7), punktu I ppkt 9), punktu I ppkt 11), punktu I ppkt 13) punktu I ppkt 16) punktu I ppkt 17) punktu I ppkt 18), punktu I ppkt 19), punktu I ppkt 20) Decyzji,
ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o uchylenie Decyzji, o którym mowa powyżej, o:
2) zmianę Decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy w ten sposób, że:
i. zostanie zmienione rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I podpunkt 16 sentencji Decyzji poprzez skreślenie w tym punkcie słów: „wykreśla się ostatnie trzy zdania” i wpisanie w to miejsce słów: „otrzymuje następujące brzmienie: „ Na każde podwieszenie Infrastruktury (...), w tym również wszystkich docelowych Kabli abonenckich (...) powinien opracować i uzgodnić dokumentację projektową, która będzie zawierała m. in. obliczenia wytrzymałości mechanicznej Słupów elektroenergetycznych (statyczne i dynamiczne), profili podłużny linii SN. Dokumentacja projektowa powinna być wykonana przez osobę lub osoby posiadające stosowne uprawniania budowalne do projektowania w tym, w specjalności instalacyjnej, w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. ”;
ii. zostanie zmienione rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I podpunkt 13 sentencji Decyzji poprzez skreślenie w tym puncie słów: zastępuje się słowem „uchylony” i wpisanie w to miejsce słów: „otrzymuje następujące brzmienie: ,, (...) przekazuje na rzecz (...) oświadczenie kierownika budowy lub kierownika robót o wykonaniu prac zgodnie z Projektem technicznym ”;
(...). zostanie zmienione rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I podpunkt 19 sentencji Decyzji poprzez skreślenie w tym punkcie słów: „wykreśla się punkt 17” i wpisanie w to miejsce słów: „punkt 17 otrzymuje następujące brzmienie: „(...) zobowiązany jest do przekazania (...), po zakończeniu prac związanych z podwieszeniem Instalacji, oświadczenia kierownika budowy lub kierownika robót, o wykonaniu prac zgodnie z Projektem technicznym ”;
3) zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
(odwołanie z dnia 28 lipca 2023 r. k. 29-49 w sprawie o sygn. XVII AmT 21/23)
Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
(odpowiedź na odwołanie z dnia 16 listopada 2023 r. k. 59-67 w sprawie o sygn. XVII AmT 21/23)
Zainteresowany (...)sp. z o.o. z siedzibą w Z., w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania w całości, o zasądzenie od Powoda na rzecz Zainteresowanego kosztów postępowania.
(odpowiedź na odwołanie z dnia 20 listopada 2023 r. k. 68-86 w sprawie o sygn. XVII AmT 20/23)
W dniu 22 lipca 2025 r. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę z odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. prowadzoną pod sygnaturą akt XVII AmT 18/23 ze sprawą prowadzoną z odwołania (...) Sp. z o.o. prowadzoną pod sygn. akt XVII AmT 21/23 i obie sprawy dalej prowadzić pod sygn. XVII AmT 18/23.
(zarządzenie k. 96 w sprawie o sygn. XVII AmT 21/23)
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
Operator – (...)Sp. z o.o. jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym wpisanym do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych pod nr (...).
(okoliczności niesporne)
Udostępniający – (...) Sp. z o.o. jest przedsiębiorcą energetycznym prowadzącym działalność polegającą na dystrybucji energii elektrycznej oraz operatorem sieci wykonującym zadania z zakresu użyteczności publicznej tj. przedsiębiorstwem.
(okoliczności niesporne)
Prezes UKE wydał w dniu 12 lutego 2021 r. decyzję określająca Warunki Dostępu do infrastruktury technicznej (...) Sp. z o.o. w zakresie słupów elektroenergetycznych. Decyzja ta jest prawomocna.
(okoliczności niesporne)
W dniu 5 stycznia 2022 r. Operator i Udostępniający zawarli Umowę ramową, w przedmiocie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej w zakresie słupów elektroenergetycznych.
Przedmiotem umowy było określenie zasad i warunków dostępu (...) Sp. z o.o. do słupów elektroenergetycznych (...) Sp. z o.o. , polegającego na umożliwieniu (...) Sp. z o.o. podwieszenia infrastruktury na słupach elektroenergetycznych (...) Sp. z o.o., w celu realizacji szybkiej sieci telekomunikacyjnej, o której mowa w ustawie o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
(umowa ramowa k. 33-40 akt adm., załączniki do umowy ramowej k. 41-52 akt adm. )
(...) Sp. z o.o. pismem z dnia 15 lutego 2022 r. zawnioskował o podjęcie negocjacji i zmianę umowy ramowej o dostępie do infrastruktury technicznej w zakresie określonym w projekcie aneksu załączonym do wniosku oraz zawarcie aneksu do umowy ramowej, o treści jak w załączeniu, w ustawowym terminie 60 dni od dnia otrzymania pisma.
(pismo (...) Sp. z o.o. z dnia 15.02.2022 r. wraz z załącznikami k. 54-66 akt adm.)
(...) Sp. z o.o., pismem z dnia 11.04.2022 r. odniósł się do zaproponowanych przez (...) Sp. z o.o. zmian oraz odmówił zawarcia aneksu.
(pismo (...) Sp. z o.o. z dnia 11.04.2022 r. k. 69 akt adm.)
Wobec nie zawarcia aneksu zmieniającego umowę ramową, (...) wystąpił do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji zmieniającej umowę ramową, zgodnie z treścią wskazaną we wniosku.
(wniosek (...) Sp. z o.o. z dnia 12.05.2022 r. wraz z załącznikami k. 1-18 akt adm.)
Pismem z dnia 1 czerwca 2022 r. Prezes UKE wszczął postępowanie administracyjne o wydanie decyzji w sprawie zmiany umowy ramowej. Jednocześnie, wezwał Udostępniającego do przedstawienia stanowiska wobec wniosku i do przekazania wszelkich dokumentów niezbędnych do jego rozpatrzenia, a także przedstawienia uzasadnienia wysokości opłat z tytułu dostępu do infrastruktury technicznej, w którym uwzględnia on kryterium wskazane w art. 22 ust. 3 wruist.
(zawiadomienie Prezesa UKE o wszczęciu postępowania z dnia 1.06.2022 r. k. 70 akt adm.)
Udostępniający, w piśmie z dnia 20 czerwca 2022 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Zawiadomieniem z dnia 24 czerwca 2022 r. Prezes UKE nie przedłużył terminu na złożenie dodatkowych wyjaśnień.
(pismo Udostępniającego z dnia 20.06.2022 r. k. 132-133 akt adm., zawiadomienie z dnia 24 czerwca 2022 r. k 134 akt adm.)
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r. oraz z dnia 28 grudnia 2022 r. Prezes UKE wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Zawiadomieniem z dnia 8 września 2022 r. oraz z dnia 2 marca 2023 r. poinformował o dołączeniu do materiału dowodowego dokumentów określonych w zawiadomieniach, m.in. decyzji Prezesa UKE z dnia 12 lutego 2021 r.
(postanowienie z dnia 28 lipca 2022 r. k. 142 akt adm., postanowienie z dnia 28 grudnia 2022 r. k. 660, zawiadomienie z dnia 8 września 2022 r. k. 146 akt adm., decyzja z dnia 12 lutego 2021 r. k. 177-158 akt adm., zawiadomienie z dnia 2 marca 2023 r. k. 666 akt adm.)
W toku postępowania administracyjnego przeprowadzone zostało postępowanie konsultacyjne dotyczącego projektu decyzji w sprawie oraz uzgodnienie w zakresie finansowych warunków współpracy.
(pismo Prezesa UKE z dnia 3.03.2023 r. k. 808 akt adm., projekt decyzji do konsultacji k. 813-827 akt adm., pisma do Prezesa URE i Prezesa UOKIK z dnia 3.03.2023 r. k. 828, 830 akt adm., pismo do Prezesa URE z dnia 8 maja 2023 r. k. 847 -867 akt adm., stanowisko Prezesa URE z dnia 7 czerwca 2023 r. k. 842-844 akt adm.)
(...) Sp. z o.o. pismem z dnia 13 marca 2023 r. przedstawił swoje stanowisko konsultacyjne.
(pismo operatora z dnia 13.03.2023 r. k. 832-834 akt adm.)
Postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r. Prezes UKE wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy.
(postanowieniem z dnia 31.03.2023 r. k. 841 akt adm.)
Zawiadomieniem z dnia 13 czerwca 2023 r. Prezes UKE poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strony postępowania ze swojego uprawnienia nie skorzystały.
(zawiadomienie z dnia 13.06.2023 r. k. 845 akt adm.)
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. Prezes UKE wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy.
(postanowieniem z dnia 28.06.2023 r. k. 901 akt adm.)
W dniu 10 lipca 2023 r. Prezes UKE wydał zaskarżoną decyzję.
(decyzja Prezesa UKE z dnia 10.07.2023 r. k. 907-928 akt adm.)
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o bezsporne twierdzenia stron postępowania oraz o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Oba odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a podniesione zarzuty nie mogą skutkować jej uchyleniem lub zmianą we wskazanym w odwołaniach zakresie.
Podstawę prawną wszczętego przez organ regulacyjny postępowania stanowiły przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych z dnia 7 maja 2010 r. (Dz.U. z 2023 poz. 733). Mimo, że ustawa ta została znowelizowana przepisami wprowadzającymi ustawę - Prawo komunikacji elektronicznej z 12 lipca 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1222), to zgodnie z art. 98 ustawy wprowadzającej do postępowań sądowych i sądowoadministracyjnych wszczętych na skutek odwołań od decyzji Prezesa UKE, skarg na decyzje Prezesa UKE i zażaleń na postanowienia wydane przez Prezesa UKE, i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe. W postępowaniu sądowym należy zatem stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.
W niniejszej sprawie Prezes UKE procedował na skutek wniosku (...) Sp. z o.o. o wydanie decyzji w przedmiocie zmiany umowy ramowej z dnia 5 stycznia 2022 r. regulującej zasady i warunki dostępu (...) Sp. z o.o. do słupów elektroenergetycznych Udostępniającego – (...) Sp. z o.o., polegającego na umożliwieniu Operatorowi podwieszenia infrastruktury na słupach elektroenergetycznych Udostępniającego, w celu realizacji szybkiej sieci telekomunikacyjnej. Został do tego powołany wobec uregulowania art. 21 ust. 2 w.r.u.i.s.t., gdyż w przypadku odmowy udzielenia dostępu do infrastruktury technicznej przez operatora sieci lub nie zawarcia umowy o dostępie do infrastruktury technicznej w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o taki dostęp każda ze stron może zwrócić się do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej. W konsekwencji zgodnie z art. 22 ust. 1 w.r.u.i.s.t., Prezes UKE wydaje decyzję w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej, biorąc pod uwagę w szczególności konieczność zapewnienia niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych warunków dostępu. Przepisy te mają bowiem zastosowanie do zmiany umowy o dostępie na zasadzie art. 24a ust. 1 w.r.u.i.s.t.
Uprawnienia Prezesa UKE w zakresie rozstrzygnięcia sporu, na wniosek uprawnionego podmiotu, w sprawie zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej PUP (art. 22 ust. 1 w.r.u.i.s.t.) oraz rozstrzygnięcia sporu, na wniosek uprawnionego podmiotu, o zmianę umowy o dostępie do infrastruktury technicznej PUP (art. 22 ust. 1 w zw. z art. 24a w.r.u.i.s.t.) sprowadzają się zatem do zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej w przypadku braku konsensusu stron co do takiego dostępu i jego zmiany - w drodze decyzji. Ponadto, z treści całego art. 22 w.r.u.i.s.t. wynika, że kompetencje organu, które skupiają się na uregulowaniu decyzją wzajemnej współpracy w sferze zapewnienia dostępu, obejmują określenie warunków dostępu w sposób niedyskryminacyjny i proporcjonalny, jak również warunków finansowych, czyli w efekcie jak w niniejszej sprawie, zasad dotyczących wzajemnej koegzystencji dwóch sieci: energetycznej i telekomunikacyjnej.
Operator we wniosku z dnia 15 lutego 2022 r., a następnie wnioskiem z dnia 12 maja 2022 r. wystąpił o wydanie decyzji w przedmiocie zmiany umowy ramowej z dnia 5 stycznia 2022 r. w przedmiocie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej w zakresie słupów elektroenergetycznych.
Operator we wniosku z dnia 12 maja 2022 r. wystąpił m.in. o zmianę:
- pkt 5, części I Rozdziału 4 Podrozdziału 4.2 ust. 2, 10, 12 pkt b, części II Rozdziału 1 Podrozdziału 1.1 ust. 10, 1.2 ust. 3, części II Rozdziału 3 ust. 3, części II Rozdziału 4 Podrozdział 4.1 ust. 1, części III Rozdział 1 Podrozdział 1.2 ust. 1, części V ust. 13 oraz załączników 1.1., 3, 7, 8.
Prezes Urzędu nie uwzględnił żądania zmiany umowy w zakresie Części I Rozdział 3 ust. 3 punkt b) , Części I Rozdział 4 Podrozdział 4.2 ust. 1 oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej zmiany Umowy w Części I Rozdział 4 Podrozdział 4.2. ust. 3, 5 i 15, w Części V ust. 10, w Załączniku nr 7 do Umowy w punktach 1, 2, 3,4, 5, 6, częściowo punkcie 9, w punkcie 11 tiret 4 oraz w punktach 13 i 14.
Uzasadniając podstawę wydanej decyzji wskazał, na brak materialnoprawnej podstawy do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wskazał, że nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o zmianę umowy poprzez wykreślenie obowiązków operatora w zakresie warunków techniczno-budowlanych, bezpieczeństw i higieny pracy w zakresie stosowania norm branżowych oraz ustalania właściwości miejscowej sądu uregulowanej w umowie przez strony.
Powyższe czyni koniecznym odróżnienie przypadków bezprzedmiotowości postępowania, od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Przypadki te determinują bowiem, kiedy zachodzi konieczność merytorycznego rozstrzygnięcia żądania strony. Celem postępowania administracyjnego jest natomiast przede wszystkim załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty (art. 104 § 1 k.p.a.). Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W takim przypadku zachodzi podstawa do wydania decyzji odmownej ( por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 02 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 572/09,opubl Legalis; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 407/10, opubl. Legalis; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 01 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1107/10, opubl. Legalis). Z kolei umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia ( zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 833/07, opubl. Legalis; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 476/10, opubl. Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I GSK 1266/19, opubl. Legalis ). Odnosi się do sytuacji, w których żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, gdyż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Inaczej ujmując o bezprzedmiotowości w orzeczeniach wywodzi się w przypadku, gdy w sprawie stan faktyczny nie odpowiada stanowi hipotetycznemu zapisanemu w normie prawa materialnego.
Sąd rozstrzygając w przedmiocie odwołania, weryfikuje zasadność zarzutów sformułowanych w odwołaniu w odniesieniu do decyzji Prezesa Urzędu. Jeśli podstawy, na których oparto odwołanie nie zostaną uwzględnione, wówczas odwołanie zostaje oddalone. W przypadku uwzględnienia odwołania przepis art. 479 64 § 2 k.p.c. wyznacza sądowi orzekającemu w sprawie dwie możliwości skorygowania stwierdzonej w postępowaniu sądowym wadliwości zaskarżonej decyzji, a mianowicie zmianę decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, bądź też uchylenie decyzji, przy czym kryterium warunkującym uchylenie lub zmianę decyzji jest charakter skierowanych do niej i uznanych przez sąd za słuszne, zarzutów. Wniesienie do Sądu odwołania od decyzji Prezesa Urzędu nie powoduje uzyskania przez Sąd kompetencji przysługujących wyłącznie Prezesowi, co oznacza, iż w przypadku gdy wydanie prawidłowej decyzji będzie możliwe jedynie w określonych warunkach, których zaistnienie zależy od działań leżących w kompetencji Prezesa Urzędu, Sąd nie będzie mógł zaskarżonej decyzji zmienić, bowiem sam nie może podjąć potrzebnych do tego czynności. Ponadto, brak jest podstaw do zmiany decyzji w sytuacji, gdy w ogóle nie zachodziły podstawy prawne do jej wydania, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tym przypadku bowiem zmiana decyzji nie usunęłaby wady prawnej, jaką jest obciążona. Prawidłowym rozwiązaniem w omawianej sytuacji jest usunięcie z obrotu prawnego wadliwej decyzji wydanej bez podstawy prawnej ( tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt VI ACa 1319/12, opubl. Lex). Oznacza to, że w stanie faktycznym i prawnym omawianej sprawy w odniesieniu do punktu II decyzji mogły zostać wydane jedno z dwóch rozstrzygnięć tj. oddalenie odwołania lub uchylenie decyzji. W tym ostatnim przypadku, w razie uznania, że brak było podstawy prawnej do umorzenia postępowania administracyjnego, orzeczenie sądu dawałoby asumpt do ponownego wypowiedzenia się przez Prezesa Urzędu w przedmiocie żądania Operatora.
Po rozważeniu argumentów przedstawionych przez strony, oraz ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd ostatecznie doszedł do przekonania, że punkt II decyzji Prezesa Urzędu oparty była na prawie i brak było podstaw dla jego uchylenia.
Jak wskazano na wstępie uprawnienia Prezesa UKE w zakresie rozstrzygnięcia sporu, na wniosek uprawnionego podmiotu, w sprawie zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej PUP (art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju) oraz rozstrzygnięcia sporu, na wniosek uprawnionego podmiotu, o zmianę umowy o dostępie do infrastruktury technicznej PUP (art. 22 ust. 1 w związku z art. 24a ustawy o wspieraniu rozwoju) sprowadzają się do zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej w przypadku braku konsensusu stron, co do takiego dostępu i jego zmiany, w drodze decyzji. Nadto z treści całego art. 22 ustawy o wspieraniu rozwoju wynika, że kompetencje organu, które ogniskują się na uregulowaniu w decyzji wzajemnej współpracy w sferze zapewnienia dostępu, obejmują określenie warunków i wymagań pozwalających osiągnąć dostęp na zasadzie niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych warunków dostępu, a także warunków finansowych dostępu, czyli w efekcie jak w niniejszej sprawie - zasad dotyczących wzajemnej koegzystencji dwóch sieci: energetycznej i telekomunikacyjnej.
Oceniając zasadność odwołania (...) Sp. z o.o. Sąd zważył, że Operator we wniosku wystąpił o zmianę postanowienia części I Rozdziału 3 ust. 3 punkt b umowy poprzez wprowadzenie obowiązku zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności dla czynności polegającej na żądaniu przez (...) zaniechania naruszeń mogących skutkować wypowiedzeniem umowy szczegółowej, o których mowa w Części I Rozdział 5 ust. 4 Umowy. Prezes UKE odmówił zmiany ww. postanowienia.
Operator wskazał, że brak rygoru nieważności powoduje naruszenie ochrony interesów Operatora a przede wszystkim odbiorców usług telekomunikacyjnych. Skutkiem niewykonania wezwania jest utrata tytułu do wykorzystania infrastruktury. W sytuacji zgłoszenia ustnego operator nie ma żadnego potwierdzenia.
Prezes UKE wskazał, że nie ma potrzeby wprowadzenia sankcji nieważności, gdyż w tego typu umowach nie stosuje się tego typu sankcji.
Ponadto słusznie zauważa, że taka zmiana naruszałaby zasadę proporcjonalności, jako środek zbyt dotkliwy. Operator może to zgłosić żądanie w formie pisemnej. Jakkolwiek w ocenie Sądu, przedsiębiorca powinien zawsze dokumentować swoje czynności, także pod kątem przyszłych sporów gospodarczych. Natomiast złożenie oświadczenia pracownikowi w ogóle nie wywoła skutków, gdyż musi być to osoba upoważniona do odbierania oświadczeń.
(...) Sp. z o.o. zaskarżyła również pkt. III decyzji dotyczący umorzenia w zakresie żądania zmiany postanowień przewidujących w szczególności obowiązek stosowania norm oraz instrukcji, postanowień stanowiących o sposobie przeprowadzania prac na słupach, w tym posiadania stosownych uprawnień oraz ustaleń pomiędzy Operatorem a Udostępniającym, a także o uchylenie postanowień stanowiących o sposobie mocowania kabli. Dane postanowienia w istocie dotyczą technicznych aspektów budowy, remontu, demontażu, modernizacji oraz napraw infrastruktury na słupach elektroenergetycznych Udostępniającego. Zdaniem strony odwołującej – Operatora - Prezes Urzędu posiada kompetencje do wydawania rozstrzygnięć w tym zakresie, skoro umowa o dostępie do słupów elektroenergetycznych ma określać m.in. techniczne warunki współpracy stron, a decyzja Prezesa zastępuje taką umowę. Co więcej wskazano, że Prezes UKE ma wspominane kompetencje zarówno w odniesieniu do decyzji określającej warunki dostępu, jak i w decyzji zmieniającej te warunki. Podważając twierdzenie Prezesa UKE zawartą w decyzji, iż nie jest organem właściwym dla rozpoznania wniosku o zmianę umowy w tej części, operator powołał się na treść art. 18 w zw. z art. 22 ust. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju. Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy warunki dostępu do infrastruktury technicznej, w tym techniczne, eksploatacyjne i finansowe warunki współpracy, strony ustalają w umowie o dostępie do infrastruktury technicznej, zawartej na piśmie pod rygorem nieważności. Z kolei w myśl art. 22 ust. 5 tej ustawy decyzja w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej w zakresie nią objętym zastępuje umowę o tym dostępie. Strona odwołująca z brzmienia tych przepisów wyprowadziła wniosek, że Prezes Urzędu ma kompetencje do określenia w decyzji warunków technicznych dostępu do słupów elektroenergetycznych, a w konsekwencji do zmiany tych warunków określonych umową stron. Sąd nie przychylił się jednak do prezentowanego stanowiska.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy na różnicę pomiędzy dobrowolnie zawieraną umową o dostępie do infrastruktury technicznej a decyzją określającą warunki tego dostępu, i dalej decyzją zmieniającą dotychczasową umowę stron. Przede wszystkim nie można stawiać znaku równości pomiędzy umową o dostępie do infrastruktury technicznej, w ramach której strony samodzielnie ustalają warunki, w tym techniczne, eksploatacyjne i finansowe, a decyzją Prezesa Urzędu w sprawie dostępu do tej infrastruktury. Umowa, chociaż w pewnym zakresie obwarowana warunkami szczególnymi wynikającymi z przepisów ustawy, co do zasady podlega zasadzie swobody kształtowaniu jej treści, pod warunkiem że nie pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Natomiast wobec tego, iż kompetencja do wydania decyzji zastępującej umowę lub zmiany umowy o dostępie ogranicza podstawową zasadę umownego kształtowania współpracy między przedsiębiorcami, to powinna być wykorzystywana jedynie w przypadkach określonych ustawowo. Nie chodzi przy tym jedynie o przesłanki inicjujące wydanie tych decyzji, ale także ocenę uprawnień Prezesa Urzędu przez pryzmat art. 190 i następne Prawa telekomunikacyjnego. Przede wszystkim należy więc pamiętać, że Prezes Urzędu jest organem regulacyjnym w dziedzinie rynku usług telekomunikacyjnych. Wykonuje także zadania z zakresu kontroli rynków usług telekomunikacyjnych. Ponadto w odniesieniu do wspieraniu rozwoju telekomunikacyjnego przypisane zostały mu określone zadania w oparciu o przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju. Ustawa ta jest wynikiem implementacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/61/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej (dalej: Dyrektywa kosztowa). Celem tej dyrektywy było „ułatwianie i wspieranie realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej poprzez promowanie wspólnego korzystania z istniejącej infrastruktury technicznej i poprzez umożliwianie efektywniejszej realizacji nowej infrastruktury technicznej w celu zmniejszenia kosztów związanych z realizacją takich sieci” (art. 1 Dyrektywy w przedmiocie i zakresie stosowania). Uznano, że o wiele bardziej wydajne może być wykorzystywanie już istniejącej infrastruktury technicznej, w tym należącej do innych przedsiębiorstw użyteczności publicznej, na potrzeby realizacji sieci łączności elektronicznej, w szczególności na obszarach, gdzie niedostępna jest odpowiednia sieć łączności elektronicznej lub gdzie budowa nowej infrastruktury technicznej może być nieopłacalna. Ponadto synergie między sektorami mogą znacząco zredukować konieczność prowadzenia robót budowlanych związanych z realizacją sieci łączności elektronicznej i tym samym mogą także zmniejszyć związane z nimi koszty społeczne i środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie, uciążliwości i zatory komunikacyjne. Dostawcy publicznych sieci łączności powinni mieć prawo dostępu do infrastruktury technicznej bez względu na jej położenie, na uczciwych i rozsądnych warunkach dających się pogodzić z normalnym wykonywaniem praw własności. Tak określony zasadniczy cel dyrektywy, a więc upowszechnianie wspólnego korzystania z już istniejącej infrastruktury technicznej na potrzeby komunikacji elektronicznej, przesądza zatem o kierunku wykładni krajowych regulacji, w szczególności tych zawartych w ustawie o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjny i oceny prawidłowości ich stasowania przez Prezesa UKE. Dlatego też przyjąć należy, że decyzja Prezesa Urzędu służy zapewnieniu dostępu do słupów i to tylko w kwestiach, które stanowiły lub mogłyby stanowić bariery lub utrudnienia w uzyskaniu dostępu. Decyzja ta nie służy natomiast szczegółowemu określeniu warunków tego dostępu, co pozostaje w gestii Operatora i Udostępniającego. Stąd słuszna jest konstatacja, że granice właściwości rzeczowej Prezesa Urzędu są wyznaczone dodatkowo zakresem regulacji objętym ustawą o wpieraniu rozwoju, czyli odnoszą się do form i zasad wspierania inwestycji telekomunikacyjnych, zasad w zakresie działalności telekomunikacyjnej PUP, zasad dostępu do infrastruktury technicznej i infrastruktury telekomunikacyjnej oraz zasad lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej.
Celem wydania decyzji jest zapewnienie tytułu prawnego do korzystania z cudzej infrastruktury technicznej, oraz określenie warunków, na jakich ten tytuł może być wykorzystywany. Dlatego decyzja określa jedynie te obszary, które winny znaleźć w niej uregulowanie, aby zapobiegać zasadniczym sporom dotyczącym dostępu, co znacznie ułatwi wspólne korzystanie z infrastruktury. Reguluje tylko pewien minimalny zakres stosunku prawnego pomiędzy udostępniającym infrastrukturę, a korzystającym z niej. Zasadniczo bowiem do każdego z umawiających się przedsiębiorców, poza regulacjami umownymi ukształtowanymi w decyzji, zastosowanie znajdują normy prawa powszechnie obowiązującego, które regulują dany stosunek prawny lub które odnoszą się do określonych podmiotów lub ich konkretnych aktywności. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego mają natomiast tę zasadnicza właściwość, że cześć z nich musi znaleźć zastosowanie, bo mają charakter bezwzględnie obowiązujący ( ius cogens), a część z nich może znaleźć zastosowanie do stosunku prawnego, bo ze względy na ich dyspozytywny charakter ( ius dispositivum), strony mogę niektóre kwestie uregulować inaczej niż wynika to wprost z przepisu. Oczywiste jest przy tym, że zawsze czynność prawna musi dla swej ważności spełniać także wymogi zawarte w art. 58 k.c., a więc nie może być sprzeczna z ustawą ani nie może mieć na celu obejścia ustawy, ale także nie może być sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Warto zwrócić uwagę, że konstrukcja przepisu art. 22 ust. 5 ustawy o wspieraniu, wbrew twierdzeniom strony odwołującej, wskazuje że nie ma ustawowego obowiązku, aby decyzja Prezesa Urzędu całościowo regulowała stosunki umowne pomiędzy udostępniającym, a operatorem. Przepis ten stanowi bowiem, że decyzja w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej jedynie w zakresie nią objętym zastępuje umowę o tym dostępie. Co oczywiste w decyzji tej Prezes Urzędu władczo kształtuje stosunek prawny pomiędzy przedsiębiorcami, ale cały czas w zakresie swojej kompetencji. A to z kolei oznacza, że może władczo ingerować w treść trwających stosunków zobowiązaniowych także w zakresie jego obowiązków ustawowych, oraz z uwzględnieniem celów ustawy o wpieraniu. Sąd zgadza się zatem z twierdzeniami Prezesa UKE, że zakreślony ogólnie w ustawie przedmiot dostępu, powinien być wykładany w uwzględnieniem zakresu regulacji ustawowych, które wyznaczają granice właściwości rzeczowej Prezesa. Żaden przepis nie wskazuje natomiast, aby Prezes UKE był władny do określenia warunków dostępu do infrastruktury w zakresie aspektów techniczno – budowlanych, projektowania, instalowania, remontowania oraz utrzymywania infrastruktury telekomunikacyjnej oraz sieci telekomunikacyjnych. Nie to wchodzi w zakres kompetencji organu zajmującego się regulowaniem rynku telekomunikacyjnego. Również kwestie dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót budowlanych w odniesieniu do telekomunikacyjnych obiektów budowlanych, nie zaliczają się do zadań organu jak Prezes UKE. Prezes ten nie ma także ustawowych kompetencji do wypowiadania się co do zastosowania określonych norm branżowych. To strony umowy są zobligowane stosować się do powszechnie obowiązujących regulacji prawnych. Nic nie stoi przy tym na przeszkodzie ku temu, aby to strony wprowadziły do tej umowy zapisy dalej idące, stawiające przed nimi wyższe wymagania. Jeżeli takie działania w ramach zasady swobody kształtowania umów zostały podjęte, to nie można wymagać, aby Prezes Urzędu w ramach kompetencji do zmiany tej umowy, wkraczał w tak dobrowolnie zakreślone prawa i obowiązku.
Jeszcze raz podkreślić trzeba, że decyzja wydawana przez Prezesa Urzędu, pomimo że ingeruje w treść stosunków cywilnoprawnych, nadal musi podlegać regułom prawa administracyjnego w zakresie podmiotowym oraz przedmiotowym, w tym możliwości narzucania jej adresatom określonych obowiązków, lub przyznawania praw. Przyjmując optykę operatora, przepisy art. 22 ustawy o wspieraniu, uprawniałby organ regulacyjny do nieograniczonego wkraczania w sferę stosunków cywilnych, a także sferę kompetencji innych organów. Dostrzegać należy także potencjalne niebezpieczeństwa z tym związane. Prezes UKE jest organem wysoce wyspecjalizowanym w zakresie rynku telekomunikacyjnego, i co oczywiste nie jest mu znana szeroka materia odnosząca się, tak jak w sprawie niniejszej, do kwestii techniczno – budowlanych, czy związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy. Stąd władcza zmiana umowy o dostępie do infrastruktury nie może dotyczyć wszelkich uregulowanych dobrowolnie przez strony aspektów, a już zwłaszcza gdy są one wtórne dla samego zapewnienia dostępu do słupów energetycznych.
W orzecznictwie sądów, w tym administracyjnych, wielokrotnie wskazywano, że Prezes UKE może wkraczać ze swymi uprawnieniami jedynie w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. W konsekwencji uznać trzeba, iż kompetencji organu regulacyjnego do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych, nie można interpretować w sposób rozszerzający, gdyż - jak słusznie wskazał organ - uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody zawierania umów.
Niewątpliwie część kompetencji Prezesa UKE dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Jednakowoż powtórzyć trzeba, że kompetencji Prezesa UKE do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych nie można interpretować w sposób rozszerzający. Do rozstrzygania sporów w zakresie stosunków cywilnoprawnych właściwy jest bowiem wyłącznie sąd powszechny.
Analogiczne stanowisko przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 marca 2016 r., sygn. VI SA/Wa 3206/15, który wskazał, że „ Zdaniem Sądu, należy wyraźnie podkreślić, iż Prezes UKE może wkraczać ze swymi uprawnieniami jedynie w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. W konsekwencji, uznać trzeba, iż kompetencji organu regulacyjnego do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych, nie można interpretować w sposób rozszerzający, gdyż - jak słusznie wskazał organ - uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody zawierania umów. W ocenie Sądu, żaden przepis zarówno ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, jak i ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, nie daje podstawy do rozstrzygania przez Prezesa UKE sporu cywilnoprawnego, jakim jest spór stron dotyczący podstaw i zasadności wypowiedzenia stosunku prawnego łączącego strony oraz uregulowania przez Prezesa UKE sposobu korzystania przez skarżącą spółkę ze spornych budynków W. W tej sytuacji, organ regulacyjny zasadnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w sytuacji, w której przedsiębiorca korzysta już ze spornych budynków w sposób mogący zapewnić telekomunikację jego mieszkańcom, a następnie dysponent owych budynków uniemożliwił mu dalsze korzystanie z zainstalowanej infrastruktury telekomunikacyjnej, to Prezes UKE nie posiada kompetencji do uregulowania - w drodze decyzji administracyjnej - praw i obowiązków dotyczących dostępu do cudzej nieruchomości w celu zapewniania telekomunikacji.”
Ten sam Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r. VI SA/Wa 1961/15, zauważył podobnie, iż „ W myśl art. 192 ust. 1 pkt 2 lit. b Pt do zakresu działania Prezesa UKE należy m.in. wykonywanie zadań określonych w ustawie szerokopasmowej. Niewątpliwie część kompetencji Prezesa UKE dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Działanie organu w takich przypadkach jest wtórne, wkracza on bowiem ze swymi uprawnieniami dopiero w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. Kompetencji Prezesa UKE do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych nie można interpretować w sposób rozszerzający. Uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody zawierania umów. Do rozstrzygania sporów w zakresie stosunków cywilnoprawnych właściwy jest wyłącznie sąd powszechny.”
Należy przychylić się do tych poglądów.
Zasadniczo podstawą do wydania decyzji w oparciu o ustawę o wspieraniu rozwoju jest brak porozumienia uniemożliwiającego realizację jej celów, lub konieczność dostosowania umowy indywidualnej do postanowień umowy ramowej. W pozostałym zakresie organ regulacyjny powinien respektować postanowienia indywidualnie uzgodnione pomiędzy stronami, o ile te nie naruszają obowiązującego prawa. Działania władcze uzasadnione mogą być tylko koniecznością realizowania celów ustawy.
Z uwagi na brak kompetencji Prezesa UKE do określania kwestii technicznych, remontu, demontażu, branżowych, szczegółowego sposobu wykonywania prac, czy innych kwestii ustalanych między stronami , Sąd nie mógł uznać kolejnych zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wobec braku kompetencji organu do określania tych kwestii, Sąd nie mógł również oceniać proponowanych zmian, jako nieproporcjonalnych lub dyskryminujących. Wobec tego jedynie na marginesie należy wskazać, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że kwestionowane zapisy umowne zawarte zostały we wzorze umowy ramowej, którą opracowali i jednolicie stosują wszyscy operatorzy dystrybucyjni będący adresatami decyzji ramowej.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie i odstąpienie od wcześniejszej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, to ten również nie zasługiwał na uwzględnienie. W swoich bieżących działaniach organy administracji publicznej zobowiązane są zasadniczo do respektowania dotychczas utrwalonej praktyki, która została wypracowana na gruncie analogicznych spraw o zbliżonych stanach faktycznych. Praktyka ta winna się jednak odnosić do porównywalnych spraw, a wymóg ten nie został tutaj spełniony. Powołane przez odwołującego decyzje nie są stanowią tożsamych spraw, w których została wydana decyzja zmieniająca wcześniej zawartą umowę. Ponadto nie można abstrahować od tego, że decyzje te, wydane w latach 2017 i 2018, poprzedzały decyzje ramową z 12 lutego 2021 r. w przedmiocie określenia warunków dostępu do infrastruktury technicznej Udostępniającego Decyzja ta stanowi natomiast fundament dla poszczególnych stosunków umownych.
Powyższe słusznie implikowało umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wobec braku materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd wskazuje, że ewentualne naruszenie tych przepisów nie jest przedmiotem postępowania sądowego i nie stanowi samoistnej podstawy uchylenia decyzji w tym postępowaniu. Wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie cywilne, w którym dokonywane na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego Sąd dokonuje własnych ustaleń faktycznych i prawnych. Przede wszystkim Sąd nie ogranicza się jedynie do sprawdzenia prawidłowości postępowania administracyjnego. Przed sądem powszechnym sprawa rozpoznawana jest według reguł kontradyktoryjnego postępowania cywilnego, a przedmiotem nie jest kontrola legalności decyzji administracyjnej, jak to ma miejsce przed sądem administracyjnym. Celem postępowania sądowego nie jest więc przeprowadzenie kontroli postępowania administracyjnego, lecz merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest spór między stronami powstający dopiero po wydaniu decyzji przez Prezesa Urzędu. Do Sądu ostatecznie należy zastosowanie odpowiedniej normy prawa materialnego, na podstawie wyjaśnienia podstawy faktycznej, obejmującej wszystkie elementy faktyczne przewidziane w hipotezie tej normy ( tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt I NSKP 7/21, opubl. Lex nr 3225327).
Podsumowując Sąd uznał, że Prezes Urzędu prawidłowo umorzył postępowanie w zakresie wskazanym w pkt III decyzji oraz odmówił zmiany w zakresie Części I Rozdział 3 ust. 3 punkt b). W tym stanie rzeczy, wobec niepodzielenia zarzutów Operatora, niezbędne stało się oddalenie odwołania na podstawie art. 479 64 § 1 k.p.c., skoro umorzenie postępowania w pkt III Decyzji oraz wskazana odmowa zmiany były zasadne.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w drugim odwołaniu (...) Sp. z o.o. tj. Udostępniającego (sprawa pierwotnie prowadzona pod sygn. akt XVII AmT 21/23), Sąd uznał, iż nie doszło do naruszenia art. 22 ust. 1 i 5 ustawy o wspieraniu rozwoju w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy przez zmianę wskazanych postanowień Umowy, gdyż zmienione Decyzją postanowienia umowy zawierały warunki gorsze od określonych przez Prezesa UKE w decyzji wydanej 12 lutego 2021 r. określającej warunki dostępu do infrastruktury technicznej (...) Sp. z o.o. w zakresie słupów elektroenergetycznych (dalej także: Warunki Dostępu), co skutkowało zasadnym wydaniem decyzji zmieniającej postanowienia Umowy w zaskarżonym zakresie.
Jak już wskazywano we wcześniejszej części uzasadnienia, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju Prezes UKE wydaje decyzję w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o jej wydanie, biorąc pod uwagę w szczególności konieczność zapewnienia niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych warunków dostępu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w sprawie jej zmiany lub zmiany umowy o dostępie. Natomiast w myśl art. 22 ust. 5 ustawy, decyzja w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej w zakresie nią objętym zastępuje umowę o tym dostępie.
Na art. 22 ust. 1 ustawy, prezentowane są różne poglądy związane z zakresem ingerencji Prezesa Urzędu. Z jednej strony podnosi się, że Prezes UKE nie jest w tym zakresie związany wnioskiem operatora i może zmienić umowę o dostępie zawartą na podstawie umowy ramowej zarówno w ten sposób, że zmodyfikuje względem tej oferty układ praw i obowiązków stron, jak i w ten sposób, że wprowadzi do umowy takie rozwiązania, które nie zostały przewidziane w ofercie ramowej, jeśli będzie to uzasadnione przesłankami interwencji w stosunek umowny określony we właściwych przepisach prawa ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn.. akt III SK 27/14, OSNP 2017, Nr 2, poz. 25., Lex, nr 1733677). Podobnie wypowiedział Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z 12 listopada 2020 r., sygn. akt VII AGa 417/19 ( niepubl.), gdzie stwierdził, iż wytyczne określone w tym przepisie odgrywają nadrzędną rolę w stosunku do propozycji jednej ze stron postępowania, co oznacza, że Prezes UKE nie był zobligowany do przyjęcia zobowiązania proponowanego przez stronę, przeciwnie w takiej sytuacji musi uwzględnić interesy obu stron. Za takim rozumieniem przepisów opowiedziała się także Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt XVII AmT 13/22 ( opubl. Legalis, Lex). Prezentowane jest także stanowisko, że zakres postępowania wyznaczony jest treścią wniosku strony domagającej się określonej zmiany (zob. np. wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 16 maja 2024 roku sygn. akt VII AGa 676/23, niepubl.)
Niezależnie od powyższych sporów pewnym jest, że to dwa kryteria mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia organu regulacyjnego tj. przestrzeganie zasady niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych warunków dostępu. Zasady te, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej, należy oceniać przez pryzmat decyzji w sprawie określenia warunków dostępu do infrastruktury, która określa brzegowe warunki tego dostępu, mające zastosowanie do wszystkich umów zawieranych - w związku z zakresem decyzji warunkowej - przez operatora sieci będącego adresatem rozstrzygnięcia. Decyzja ta ma skutek w stosunkach ze wszystkimi przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi ubiegającymi się o dostęp w celu realizacji szybkiej sieci telekomunikacyjnej. Przez warunki te rozumie się m.in.: prawa i obowiązki stron; tryb zawarcia umowy ramowej oraz umów szczegółowych dotyczących konkretnych lokalizacji; terminy realizacji poszczególnych etapów udzielenia dostępu; warunki prowadzenia prac na danym rodzaju infrastruktury technicznej oraz wysokość opłat z tytułu zapewnienia dostępu. ( zob. Marcin Wysocki, IKAR 2021, Nr 2, Zasada nieinstruowania Prezesa UKE a obowiązek uzgodnienia niektórych rozstrzygnięć z Prezesem URE i Prezesem UTK). Stąd słuszne było założenie decyzji Prezesa Urzędu, że skoro udostępniający był adresatem decyzji określającej warunki z dnia 12 lutego 2021 r., to obowiązany był do zawierania umów w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej, na warunkach nie gorszych niż określone we wspomnianej decyzji. Z kolei w przypadku wcześniej zawartych umów, zachodziły podstawy do ich modyfikacji. Dalej należało uwzględnić fakt, że na udostępniającym ciążą obowiązki wynikające z tej decyzji, takie jak:
1) ograniczenie technologii prac pod napięciem wyłącznie do prac, dla których wymóg takiej technologii wynika z przepisów prawa,
2) wyeliminowanie wymogu przedstawiania Udostępniającemu przez Operatora zgód właścicieli nieruchomości,
3) brak ograniczeń w zakresie technologii podwieszanych kabli telekomunikacyjnych na słupach elektroenergetycznych (zgodnie z zasadą neutralności technologicznej dla kabli światłowodowych),
4) wyeliminowanie odmowy Udostępniającego w zakresie dostępu do słupów elektroenergetycznych SN,
5) ograniczenia zbędnych czynności i niepotrzebnych kosztów, w tym poprzez:
a) brak konieczności uzyskania pozwolenia na budowę (wymagającego sporządzenia projektu przez projektanta z uprawnieniami budowlanymi) w przypadku podwieszenia kabli telekomunikacyjnych na słupach elektroenergetycznych,
b) brak obowiązku Operatora inwentaryzacji udostępnianych słupów elektroenergetycznych (Udostępniający jest zobowiązany do przekazania wszelkich dokumentów niezbędnych do przygotowania projektu technicznego podwieszenia infrastruktury).
Wskazane wytyczne decyzji określającej warunki musiały przenikać się z ustawowym nakazem stosowania norm proporcjonalnych i niedyskryminacyjnych. Zasada proporcjonalności oznacza, że ustalone w ramach decyzji administracyjnej warunki dostępu do słupów elektroenergetycznych, muszą być konieczne i odpowiednie, a jednocześnie zastosowane środki muszą być jak najmniej dotkliwe. Z zasady tej wynika zakaz stosowania działań władczych ponad potrzebę. Z kolei zasada niedyskryminacji oznacza nakaz jednakowego traktowania przedsiębiorców znajdujących się w podobnych sytuacjach, w tym przypadku przy ustanawianiu dostępu do sieci.
Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie , że o ile treść zawartej umowy szczegółowej w ramach swobody kształtowania umów, nie narusza obowiązujących przepisów praw, to Prezes Urzędu nie może wpłynąć na rozkład praw i obowiązków w niej określonych. Taka ingerencja może być bowiem uzasadniona koniecznością zapewnienia proporcjonalnych i niedyskryminujących warunków, a także konieczność zapewnienia warunków nie gorszych, niż te określone w decyzji o określeniu warunków dostępu do infrastruktury technicznej.
Zasadniczo umowa ramowa została zmieniona z uwagi na na konieczność dostosowania do przepisów powszechnie obowiązującego prawa oraz decyzji z 12 lutego 2021 roku. Dodatkowo w ocenie Sądu, umowa nie musi szczegółowo regulować wszystkich kwestii. Obowiązkiem Prezesa UKE jest uregulowanie podstawowych kwestii zgodnie z warunkami dostępu oraz aby kryteria zapewniały niedyskryminacyjne i proporcjonalne warunki.
Poniżej Sąd odniesie się do poszczególnych zmian, które zostały wprowadzone przez Prezesa Urzędu. Wskazać przy tym należy, że niektóre z zarzutów odwołania Udostępniającego korespondują z tymi, które były już podnoszone przy sądowym kwestionowaniu decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej i były już przedmiotem oceny Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Udostępniający zaskarżył decyzję w zakresie zmiany punktu I ppkt 2), punktu I ppkt 4), punktu I ppkt 7), punktu I ppkt 9), punktu 1 ppkt 11), punktu I ppkt 13), punktu I ppkt 16)- 20).
1. punkt I ppkt 2),
Prezes UKE słusznie wykreślił nadmiarowe zobowiązanie - obowiązek złożenia oświadczenia o uregulowaniu praw do umieszczenia i korzystania z infrastruktury z właścicielem bądź innym uprawnionym do tych nieruchomości (na nieruchomości osób trzecich).
W ocenie Sądu, uprzednie postanowienie nakładało na Operatora dodatkowe zobowiązanie złożenia oświadczenia o uregulowaniu praw do umieszczania i korzystania z infrastruktury, co jednocześnie stanowiło pogorszenie warunków współpracy z operatorem w stosunku do warunków dostępu, co nie może mieć miejsca i tego typu postanowienie (bądź jego część) winno zostać usunięte, co pozwany słusznie uczynił. Zdaniem Sądu, to Udostępniający a nie Operator zobowiązany jest do pozyskania wszelkich pozwoleń, zezwoleń, zgód i to właśnie Udostępniający powinien ponosić odpowiedzialność przed odpowiednimi instytucjami. Złożenie takiego oświadczenia przez Operatora względem Udostępniającego nie uchyla odpowiedzialności w razie naruszenia praw osób trzecich, ani nie służy ochronie praw Udostępniającego. W związku z tym żądanie składania takiego oświadczenia nie powinno być umieszczane w treści wzorów umów sporządzonych przez (...) i nie powinno być narzucane wbrew woli operatora.
2. punktu I ppkt 4),
Prezes wykreślił zobowiązanie przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do pokrycia kosztów niezbędnych wyłączeń napięć. Zdaniem Udostępniającego nie wykreowało to warunków pogorszonych a jedynie doprecyzowało tę kwestię i nie jest to sprzeczne z warunkami dostępu.
Słusznie zauważa Prezes, że wszelkie tego typu postanowienia nie mogą uprawniać Udostępniającego do otrzymywania zwrotu kosztów odzyskiwanych już w ramach opłaty uiszczonej przez Operatora.
Zgodnie z Umową Operator jest zobowiązany do zwrotu kosztów, które Udostępniający poniesie z tytułu realizacji zamierzenia inwestycyjnego Operatora, w szczególności kosztów niezbędnych wyłączeń napięcia napowietrznej linii elektroenergetycznej związanych z podwieszeniem Infrastruktury telekomunikacyjnej na słupach elektroenergetycznych lub z usunięciem awarii. Operator ma obowiązek dołożyć staranności, w zakresie prowadzenia prac związanych np. z usunięciem awarii, aby łączny czas wyłączenia energii elektrycznej dla pojedynczego odbiorcy nie przekroczył wskazanej w postanowieniach liczby godzin.
Co znamienne, na co zwrócił już uwagę Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie VII AmT 34/21, określenie w decyzji obowiązku pokrycia przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego kosztów związanych z wyłączeniem napięcia, nie oznacza, że operator udostępniający nie może żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych przewidzianych w kodeksie cywilnym, jeżeli na skutek takiego wyłączenia poniósł szkodę
3. punktu I ppkt 7),
Prezes UKE przychylił się do Wniosku Operatora wprowadzając treść postanowienia zgodnie z brzmieniem Warunków Dostępu, usuwając jednocześnie z dotychczasowego brzmienia omawianego postanowienia Umowy zapisy dotyczące maksymalnego terminu, w jakim możliwe jest jednoczesne zawieszenie dodatkowego kabla telekomunikacyjnego na Słupach w trakcie modernizacji Infrastruktury.
Zdaniem Udostępniającego służyło to zapobieganiu ewentualnych nadużyć przez utrzymywanie zdublowanej infrastruktury przez nieoznaczony czas. Natomiast Prezes wskazał, że podwieszenie ma charakter tymczasowy i nie oznacza nieograniczonej możliwości korzystania ze słupów Jakkolwiek nie oznacza to podstawy do możliwości wyznaczenia terminu.
W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że przepisy obowiązującego prawa jak i decyzja z dnia 12 lutego 2021 r. nie przewidywały ograniczenia czasowego zawieszenia dwóch kabli telekomunikacyjnych w momencie modernizacji. Pozostawienie tego ograniczenia, nieakceptowanego przez strony umowy stanowiło pogorszenie warunków współpracy w stosunku do Operatora i do określonych warunków dostępu. Dodać również należy, iż zmienione postanowienie zapewniło niedyskryminacyjne i proporcjonalne warunki dostępu.
4. punktu I ppkt 9),
Prezes wykreślił postanowienie wyłączające odpowiedzialność Udostępniającego za szkody poniesione przez Operatora spowodowane niewykonaniem modyfikacji infrastruktury na żądanie Udostępniającego jako nieprecyzyjne i mogące powodować wątpliwości interpretacyjne. Zdaniem Udostępniającego nie jest to sprzeczne z dyspozycją artykuł 18 ustęp 6 ustawy. Jednakże, w sytuacji, w której Udostępniający, będzie odpowiedzialny za szkodę Operatora postanowienia w Umowie nie powinny wyłączać tej odpowiedzialności, stąd konieczność ich usunięcia. Dodatkowo Prezes wskazał, że decyzja z 12 lutego 2021 nie przewiduje ograniczenia w zakresie odpowiedzialności Udostępniającego oraz nie modyfikują ogólnych reguł odpowiedzialności a zatem w przypadku wystąpienia szkody strony mogą dochodzić roszczeń na zasadach ogólnych.
5. punktu 1 ppkt 11),
W związku z usunięciem obowiązku do złożenia oświadczenia o uregulowaniu praw do umieszczenia i korzystania z infrastruktury z właścicielem bądź innym uprawnionym do tych nieruchomości wykreślony został z listy załączników do Umowy Załącznik nr 8 do Umowy.
6. punktu I ppkt13,
Prezes UKE przychylił się do Wniosku Operatora zmieniając treść Załącznika nr 3 poprzez wykreślenie obowiązku (...) przekazania (...) dokumentacji powykonawczej, określonego w punkcie 3. Prezes UKE tym samym dostosował treść Załącznika nr 3 do załącznika załączonego do Decyzji z dnia 12 lutego 2021 r.
Zdaniem Prezesa UKE wynikający z Umowy wymóg przekazania Udostępniającemu przez Operatora dokumentacji powykonawczej jest nadmiarowy w stosunku do zasad współpracy wynikających z Warunków Dostępu. Udostępniający może nie zaakceptować Protokołu Odbioru z uwagi na niezgodność wykonanych prac z Projektem. Z kolei w sytuacji podpisania Protokołu Odbioru odzwierciedleniem wykonanego przez Operatora podwieszenia Infrastruktury jest Projekt, według którego takie podwieszenie miało nastąpić. W związku z tym nie ma podstaw do sporządzania dokumentacji powykonawczej, która będzie powielać informacje znajdujące się już w Projekcie.
W ocenie Sądu, skoro budując telekomunikacyjną linię kablową z wykorzystaniem słupów Operator powinien zaprojektować i wybudować taką linię w sposób określony w przepisach prawa, oraz zgodnie z Projektem uzgodnionym z Udostępniającym, to zbędne jest dodatkowe przygotowywanie dokumentacji powykonawczej. Wystarczająca w tym zakresie jest procedura odbioru, w czasie której może dojść do ewentualnego zakwestionowania prawidłowości wykonanych prac.
W ocenie Prezesa UKE wprowadzona do załącznika zmiana została określona w sposób proporcjonalny, gdyż uchyla nieuzasadnione obowiązki Operatora oraz niedyskryminujące, bowiem jest zbieżna z dotychczasową praktyką Prezesa UKE dotyczącą rozstrzygania sporów z zakresu dostępu do infrastruktury technicznej, a tym samym wypełnia przesłanki z art 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju.
7. punktu I ppkt 16),
Zdaniem Udostępniającego prezes dokonał zmiany ograniczając zakres merytoryczny dokumentacji projektowej opracowanej przez Operatora oraz usunął obowiązek sporządzenia dokumentacji projektowej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, w tym specjalności w zakresie energetyki.
Usunięte postanowienia znacznie rozszerzały elementy składowe projektu, wprowadzając obowiązek wykonania dokumentacji projektowej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane do projektowania, w tym w specjalności instalacyjnej.
Rację ma Prezes UKE, iż Udostępniający może formułować wobec Operatora tylko takie wymagania, które są zgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji, brak obowiązku przygotowania projektu budowalnego dla inwestycji powoduje, że projektant przygotowujący projekt nie musi posiadać specjalności w określonej dziedzinie. Podkład mapowy ma służyć do sporządzania planu sytuacyjnego stanowiącego element projektu i istotne jest, aby mapa pozwalała na precyzyjną lokalizację słupów elektroenergetycznych, na których planowane jest podwieszanie infrastruktury. Tylko takie warunki musi spełniać mapa, jeżeli przepisy prawa nie formułują w tym zakresie dodatkowych wymogów. Również na gruncie sądowej oceny tej decyzji wskazywano, że inne regulacje niż przepisy prawa powszechnie obowiązującego, nie mogą być powodem do odrzucenia projektu, co wyklucza arbitralność rozstrzygnięć.
Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji uwzględniając zatem ratio legis regulacji art. 18 ust. 6 ustawy o wspieraniu, że operator sieci, któremu wydano decyzję w sprawie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej, jest obowiązany do zawierania umów, na warunkach nie gorszych niż określone w tej decyzji, zasadne było wprowadzenie określonych zaskarżoną decyzją zmian. Odpowiadają one przyjętej w decyzji o dostępie zasadzie, że to operator jest odpowiedzialny za dopełnienie wszelkich procedur administracyjnych przy realizacji infrastruktury telekomunikacyjnej i ponosi z tego tytułu odpowiedzialność. Dodać należy, że budowla napowietrznej telekomunikacyjnej linii kablowej zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub obowiązku dokonania zgłoszenia. Tym samym nie mają do niej zastosowania wymagania określone art. 20 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz.U. 2020 r. poz. 1333) odnoszące się do posiadania przez projektantów odpowiednich uprawnień budowalnych do projektowania. Tym samym skoro ani przepisy prawa nie wprowadzają w odniesieniu do działań dotyczących operatora dodatkowych wymagań, i takich w sposób celowy nie przewidział też Prezes Urzędu w decyzji w sprawie określenia warunków zapewnienia dostępu, zasadnym było dokonane przez Prezesa Urzędu dostosowanie umowy indywidulanej.
Podobna problematyka była już przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego w Warszawie przy wyroku z dnia 06 października 2021 r. sygn. akt XVII AGa 891/19 (niepubl.). Sąd ten obszernie wyjaśnił, że przepisy prawa przewidują wymóg sporządzenia projektu technicznego (projektu wykonawczego) obiektu budowlanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odniesieniu do prac budowlanych, których rozpoczęcie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt. 20a Prawa budowlanego) albo dokonania zgłoszenia do właściwego organu budowlanego (art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego) oraz w odniesieniu do inwestycji realizowanych ze środków publicznych, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego). Jak wynika z pisma Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Energii z dnia 30 kwietnia 2019 r., Minister Rozwoju i Inwestycji uznał, że co do zasady poprzez zawieszenie linii telekomunikacyjnych na słupie linii elektroenergetycznej nie będzie dochodzić do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jednakże każdy konkretny przypadek wymaga indywidualnej analizy (…) Nie ma podstaw do zobowiązania Operatora do wykonania projektu wykonawczego przez osobę posiadającą uprawnienia budowalne do projektowania w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych lub elektrycznych i elektroenergetycznych. (…) Obawy dotyczące zagrożenia dla bezpieczeństwa dostarczania energii elektrycznej w sytuacji braku wykonania projektu techniczno-prawnego podwieszenia linii telekomunikacyjnej, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania tego typu linii, są niezasadne.
Każdorazowo bowiem, podwieszanie kabli powinno się odbywać na podstawie zatwierdzonego przez Udostępniającego projektu, ustalającego zgodność z wydanymi warunkami technicznymi.
8. punktu I ppkt 17),
Prezes UKE, słusznie usunął obowiązek przeprowadzenia wizji lokalnej w terenie przed rozpoczęciem prac projektowych oraz zobowiązanie Udostępniającego do przekazania informacji Operatorowi dotyczących udostępnianych Słupów elektroenergetycznych na wybranym obszarze oraz zobowiązania w zakresie danych wyjściowych do obliczeń projektowych sieci jako nie przewidzianych w Warunkach Dostępu.
Postanowienie o wizji lokalnej w istocie bezpodstawnie przerzuca na Operatora obowiązek inwentaryzacji infrastruktury obcej (względem Operatora) podwieszonej na słupach elektroenergetycznych Udostępniającego.
W przypadku, gdy Udostępniający nie posiada wystarczającej wiedzy o stanie własnej infrastruktury, na własny koszt powinien przeprowadzić wizje lokalną w celu uzyskania potrzebnych danych. Nie ma zatem uzasadnienia, aby obowiązkiem przeprowadzenia wizji lokalnej, w tym jej kosztami, obciążać Operatora.
Udostępniający ma obowiązek przekazać Operatorowi Warunki Techniczne, które będą stanowiły dla niego bazę do przygotowania Projektu. W związku z tym Warunki Techniczne powinny być kompletne tzn. zawierać wszelkie informacje niezbędne do dokonania przez Operatora niezbędnych wyliczeń (w tym przede wszystkim nt. stanu technicznego słupów i ich wytrzymałości) oraz znajdującą się w posiadaniu Udostępniającego dokumentację techniczną Słupów w zakresie koniecznym do zaprojektowania Infrastruktury. Jeżeli przekazane Operatorowi przez Udostępniającego informacje lub dokumentacja techniczna są niewystarczające do sporządzenia Projektu, Operator może zwrócić się do Udostępniającego o przedłożenie dodatkowych informacji.
Postanowienia w tym zakresie w brzmieniu określonym decyzją spełniają przesłanki z artykułu 22 ustęp jeden ustawy o wspieraniu rozwoju– w zakresie niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych warunków dostępu – praktyka zgodna z dotychczasową praktyką regulacyjną oraz nie jest nadmiarowa.
9. punktu I ppkt 18),
Prezes usunął umieszczony w Umowie zakaz mocowania kabli abonenckich do słupów SN - średniego napięcia. W ocenie Udostępniającego zostało to sformułowane ze względów bezpieczeństwa. Jednakże, kwestia dostępu do słupów SN była już przedmiotem rozważań w tutejszym Sądzie. Co do zasady słupy SN są elementem infrastruktury dlatego mogą być udostępniane Operatorowi.
Stanowisko takie podyktowane było tym, że po pierwsze Umowa reguluje zasady korzystania Operatora ze stanowiącej własność Udostępniającego infrastruktury technicznej w postaci konstrukcji wsporczych (słupów) elektroenergetycznych) linii napowietrznych – bez ograniczenia do linii niskiego napięcia. Nadto decyzja z dnia 12 lutego 2021 r. również nie wyłączała z obowiązku zapewnienia dostępu udostępnienia słupów elektroenergetycznych SN na potrzeby podwieszenia kabli abonenckich. Zgodnie z Rozdziałem 1 Załącznika nr 1 do Decyzji - Przedmiotem Warunków Dostępu jest określenie zasad i warunków dostępu (...) do Słupów elektroenergetycznych, polegającego na umożliwieniu (...) podwieszenia Infrastruktury na Słupach elektroenergetycznych, w celu realizacji szybkiej sieci telekomunikacyjnej, o której mowa w Ustawie o wspieraniu rozwoju. Natomiast słupy elektroenergetyczne zgodnie z definicją warunków zapewniania dostępu to słupy linii elektroenergetycznej niskiego napięcia (nN) i średniego napięcia (SN), stanowiące własność (...) i udostępniane Operatorowi na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju oraz na podstawie Umowy Ramowej i Umów Szczegółowych. Zatem należało usunąć z postanowień Umowy ww. zakaz, jako określający warunki gorszych niż określone w decyzji sprawie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej.
Uzupełniająco warto przywołać uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 03 listopada 2023 r. sygn. akt VII AGa 717/23 (niepubl.), w którym wyjaśniono, że regulacje ustawowe nie stwarzają żadnych podstaw, które pozwalałyby na całkowite wyłączenie słupów linii SN od udostępniania na potrzeby przedsiębiorców telekomunikacyjnych w celu rozwoju szybkich sieci łączności elektronicznej. Pojęcie infrastruktury technicznej do której odnosi się art. 17 ust. 1 art. 18 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o wspieraniu rozwoju, zgodnie z którym stanowi ją każdy element infrastruktury lub sieci, który może służyć do umieszczenia w nim lub na nim elementów infrastruktury lub sieci telekomunikacyjnej, nie stając się jednocześnie aktywnym elementem tej sieci telekomunikacyjnej, taki jak rurociągi, kanalizacja, maszty, kanały, komory, studzienki, szafki, budynki i wejścia do budynków, instalacje antenowe, wieże i słupy, z wyłączeniem: a) kabli, w tym włókien światłowodowych, b) elementów sieci wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, c) kanałów technologicznych w rozumieniu art. 4 pkt 15a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440,1920,1948 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 191 i 1089). Definicja ta nie pozwala z jej zakresu ex ante wyłączyć słupów średnich napięć. (…) Decyzja nie kreuje bezwarunkowego dostępu także do słupów średnich napięć, gdyż katalog przesłanek odmownych zawarty w decyzji odnosi się też do tego typu infrastruktury. Zatem przykładowy aspekt wytrzymałości infrastruktury odnosi się również do linii SN. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do bezpieczeństwa i niezawodności funkcjonowania linii SN. Warunki Dostępu odnoszące się zarówno do słupów sieci SN jak i nN przewidują prymat konieczności zapewnienia ciągłości i jakości świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej nad dostępem do słupów na potrzeby telekomunikacji.
Dodatkowo prace prowadzone przez Operatora zawsze powinny być przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, wszelkimi normami dotyczącymi budowy sieci a także w warunkach gwarantujących bezpieczeństwo ich przeprowadzenia tj. przepisami bhp i poż.
10. punktu I ppkt 19),
Nadto, w ocenie Sądu, pozwany prawidłowo wykreślił w całości pkt 17 w załączniku nr 7 do umowy, określający zobowiązanie do wykonania dokumentacji powykonawczej, gdyż przewidywał on dodatkowe obowiązki dla Operatora, które nie były przewidziane w warunkach dostępu i przerzucały one ciężar dokonania ustaleń na Operatora, które winny leżeć w gestii Udostępniającego.
Wszelkie prace instalacyjne na Słupach powinny być wykonane przez Operatora zgodnie z zatwierdzonym przez Udostępniającego projektem. Jeżeli jednak ich zakres odbiegałby od Projektu Infrastruktury, wówczas Udostepniający ma prawo do zgłoszenia uwag w tym zakresie w Protokole Odbioru. Obowiązek sporządzenia dokumentacji powykonawczej zrealizowanej Infrastruktury istnieje w przepisach obowiązującego prawa budowlanego. Podwieszenie kabli telekomunikacyjnych na Słupach do już istniejącej linii nie jest jednak procesem budowlanym, więc wymóg sporządzenia dodatkowej dokumentacji po wykonaniu prac nie jest obligatoryjny i nie powinien być narzucany w Umowie przez Udostępniającego.
11. punktu I ppkt 20 ,
Żądanie składania oświadczenia dotyczącego uregulowania praw do umieszczania i korzystania z infrastruktury telekomunikacyjnej z właścicielem nieruchomości nie powinno być umieszczane w treści wzorów umów sporządzonych przez Udostępniającego i nie powinno być narzucane wbrew woli Operatora. Skoro obowiązek ten nie wynika, ani z treści Decyzji z dnia 12 lutego 2021 r., ani załączonych do niej Warunków Dostępu, strony powinny ustalić, czy posiadanie wymaganego prawem tytułu prawnego, o którym mowa powyżej, wykazane zostanie w drodze odpowiedniego oświadczenia Operatora czy też poprzez złożenie do Udostępniającego poświadczonej kopii uzyskanego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, na której usytuowany jest słup elektroenergetyczny objęty przedmiotem nawiązywanego dostępu.
Sąd uznał, że organ słusznie dokonał zmiany wszystkich powyższych postanowień określonych w umowie, gdyż stały w sprzeczności z zasadą proporcjonalności oraz niedyskryminacji, wynikającą z art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju. W istocie powyższe zmiany zostały dostosowane do regulacji wynikających Decyzji z dnia 12 lutego 2021 r., tak aby nie były od nich gorsze.
Tym samym ingerencja Prezesa była konieczna, z uwagi na brak zgodności z przepisami prawa, ustawą czy wreszcie samą decyzją określającą warunki dostępu. Dodatkowo zmiany zostały wprowadzone na mocy decyzji administracyjnej po zainicjowanym przez wnioskodawcę postępowaniu. W związku z tym Sąd nie znalazł podstaw do zmiany decyzji, co skutkowało oddaleniem odwołania na podstawie art. 479 64 § 1 k.p.c. Orzekając należało pamiętać, że celem ustawy o wspieraniu rozwoju jest określenie jednakowych warunków dostępu do infrastruktury technicznej operatora sieci dla wszystkich przedsiębiorstw telekomunikacyjnych, a przez to stworzenie warunków dla rozwoju i równoprawnej konkurencji na rynku telekomunikacyjnym
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Z uwagi na oddalenie obydwu odwołań, odwołujących należało uznać za strony, które przegrały proces i zasądzić od nich na rzecz pozwanego i zainteresowanego zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie każdego z pełnomocników w wysokości 720 zł ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), przy czym zainteresowanym należał się także zwrot opłat skarbowych od pełnomocnictwa.
Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego (odpowiedź Prezesa UKE na odwołanie z dnia 25.10.2023 r. k. 143-152 akt sąd.) o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w wyższej wysokości uznając, iż przedmiotowa sprawa jest typowa w swej kategorii i nie wymagała nadzwyczajnego nakładu pracy pełnomocnika.
sędzia Maciej Kruszyński
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: Maciej Kruszyński
Data wytworzenia informacji: