Serwis Internetowy Portal Orzeczeń używa plików cookies. Jeżeli nie wyrażają Państwo zgody, by pliki cookies były zapisywane na dysku należy zmienić ustawienia przeglądarki internetowej. Korzystając dalej z serwisu wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies , zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

XXIII Ga 785/16 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2016-10-13

Sygn. akt: XXIII Ga 785/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący: SSO Anna Gałas (spr.)

Sędziowie:SO Andrzej Sobieszczański

SO Magdalena Nałęcz

Protokolant: Prot. Sąd. Rafał Artymiuk
po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. w Warszawie
na rozprawie

sprawy z powództwa: A. S.
przeciwko: (...) spółce akcyjnej w W. o zapłatę

na skutek apelacji powódki

od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie
z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt: XVI GC 2991/14

1.  oddala apelację,

2.  zasadza od A. S. na rzecz (...) spółki akcyjnej w W. 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym.

SSO Andrzej Sobieszczański SSO Anna Gałas SSO Magdalena Nałęcz

Sygn. akt XXIII Ga 785/16

UZASADNIENIE

A. S. (dalej: powódka) wniosła o zasądzenie od (...) S.A. w W. (dalej: pozwany) kwoty 32.020,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2016 r. oddalił powództwo (pkt I) oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego 2.417.00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 2.400,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego (pkt II).

Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 20 lipca 2012 r. strony zawarły umowę o prowadzenie podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów. W ramach umowy zleceniobiorca (pozwany) świadczyć miał na rzecz zleceniodawcy (powódki) usługi podstawowe: prowadzenie księgi Przychodów i Rozchodów; prowadzenie ewidencji zakupu i sprzedaży VAT; prowadzenie ewidencji wyposażenia, środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych; wystawianie deklaracji VAT; wyliczanie zaliczek na podatek dochodowy PIT. Na pisemne zlecenie powoda bądź na podstawie akceptacji wyrażonej przez powoda w formie elektronicznej, zakresu oraz kosztu usługi dodatkowej pozwany świadczyć miał usługi dodatkowe w postaci: pomoc w rejestracji działalności gospodarczej; pomoc w zmianie formy prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto na warunkach i zasadach uzgodnionych przez strony w pisemnym zleceniu lub na podstawie elektronicznej akceptacji usługi dodatkowej pozwany mógł wykonywać inne dodatkowe czynności. Zgodnie z Warunkami ogólnymi świadczenia usług w zakresie prowadzenia podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów na pisemne zlecenie zleceniodawcy zleceniobiorca świadczył usługi dodatkowe, które obejmowały czynności wykraczające poza zakres umowy oraz pomoc w rejestracji działalności gospodarczej, doradztwo podatkowe. W porozumieniu ze zleceniodawcą zleceniobiorca w ramach usług dodatkowych mógł sporządzać inne dokumenty, wnioski, podania pisma oraz dokonywać innych czynności.

Sąd Rejonowy ustalił, że w czasie trwania umowy w dniu 1 października 2012 r. powódka złożyła w formie elektronicznej pozwanemu zlecenie dodatkowej czynności w postaci wyrejestrowania jej z ubezpieczenia chorobowego na listopad 2012 r., a jeśli byłoby

to możliwe to już na październik 2012 r. Zgodnie z poleceniem powódki, E. O. (1) w imieniu pozwanego wykonała dodatkową czynność i wyrejestrowała powódkę z ubezpieczenia chorobowego z dniem 1 października 2012 r. Powódka została ponownie zgłoszona do ubezpieczenia chorobowego od grudnia 2012 r., z zadeklarowaniem podstawy ubezpieczenia w wysokości 2.500,00 zł.

W okresie od dnia 18 grudnia do dnia 3 czerwca 2013 r. tytułem zasiłku macierzyńskiego powódka otrzymała łącznie 10.222,80 zł brutto. Powódka wezwała pozwanego do zapłaty odszkodowania w kwocie 32.020,89 zł tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy. Kwota ta stanowiła różnicę pomiędzy kwotą faktycznie otrzymanego zasiłku macierzyńskiego w okresie od 18 grudnia 2012 r. do 3 czerwca 2013 r.. a maksymalną kwotą zasiłku macierzyńskiego należnego jej za ten sam okres w kwocie 42.243,69 zł. W odpowiedzi na wezwanie, pozwany nie zaakceptował roszczenia powódki i nie uznał reklamacji za zasadną.

Zeznaniom powódki Sąd Rejonowy dał wiarę tylko w takim zakresie, w jakim zeznania pozostawały w zgodzie z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom powódki w zakresie, w jakim odnoszą się one do stanu wiedzy i świadomości pracownika pozwanego M. S., co do zamiaru powódki w zakresie żądania daty zarejestrowania do ubezpieczenia chorobowego i deklarowanej podstawy ubezpieczenia. Zdaniem Sądu Rejonowego były to tylko twierdzenia samej powódki i nie mogą dowodzić rzeczywistej świadomości i wiedzy M. S., co do zamiaru osiągnięcia w przyszłości przez powódkę zasiłku macierzyńskiego w maksymalnej wysokości.

W ocenie Sądu Rejonowego powództwo podlegało oddaleniu.

Sąd Rejonowy wskazał, że o ile okoliczności zlecenia wyrejestrowania i fakt wyrejestrowania powódki z ubezpieczenia chorobowego w sprawie (niesporne), zostały w sposób wyraźny i niebudzący żadnych wątpliwości zlecone przez powódkę pracownikowi pozwanej spółki E. O. (1), o tyle fakt zlecenia ponownego zarejestrowania powódki w listopadzie 2012 r. w ocenie Sądu Rejonowego nie był tak oczywisty. W ocenie Sądu Rejonowego powódka nie tylko nie wykazała, że wykonanie takiej czynności zostało przez nią zlecone, a wiec, że w rzeczywistości takie zlecenie pozwanemu wydała, ale także nie udowodniła treści owego zlecenia. W ocenie Sądu Rejonowego powódka nie wydała pozwanemu dyspozycji w przypadku zlecenia jej ponownego zarejestrowania w listopadzie 2012 r. z zadeklarowaniem najwyższej podstawy ubezpieczenia. Sąd Rejonowy zauważył, że zlecenie polegające na zarejestrowaniu powódki w listopadzie 2012 r. z zadeklarowaniem

najwyższej podstawy ubezpieczenia stanowiło usługę dodatkową i przedmiotowe zlecenie powinno być wydane w formie pisemnej lub w formie elektronicznej. W ocenie Sądu Rejonowego kwestia, że powódka zleciła E. O. (1) (następnie miało dotyczyć M. S.) również ponowne zarejestrowanie do ubezpieczenia chorobowego w miesiącu listopadzie 2013 r. były jedynie twierdzeniami powódki, niepopartymi żadnymi dowodami. W ocenie Sądu Rejonowego czym innym jest przedstawienie oczekiwań powódki, bo tak należało ocenić korespondencję powódki z M. S., a czym innym zlecenie przez powódkę wykonania konkretnej czynności, tu: ponownego zarejestrowania do ubezpieczenia w określanym czasie i z zadeklarowaniem określonej podstawy wymiaru składki. Sąd Rejonowy wskazał, że powódka nawet nie podniosła, że polecenie dotyczące ponownej rejestracji zostało przez nią wydane.

Sąd Rejonowy wywiódł, że powódka nie wykazała roszczenia i w konsekwencji uznał, że powódka nie zleciła pozwanemu czynności polegającej na zarejestrowaniu powódki do ubezpieczenia chorobowego, po miesiącu od wyrejestrowania, z zadeklarowaniem najwyższej podstawy ubezpieczenia, celem uzyskania prawa do otrzymywania zasiłku macierzyńskiego w stawce najwyższej. Wobec powyższego zdaniem sądu pierwszej instancji powództwo należało oddalić w całości, albowiem brak było podstaw do uznania, że pozwana spółka nienależycie swoje zobowiązanie polegające na niezarejestrowaniu powódki w odpowiednim czasie do ubezpieczenia społecznego.

Wątpliwości Sądu Rejonowego budził również fakt rzeczywistego wykonywania przez powódkę działalności gospodarczej w okresie, którego dotyczyć miało ponowne zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego. Sąd Rejonowy podniósł, że Sąd Najwyższy w wyroku z 13 listopada 2008 r., II UK 94/08, wyraźnie wskazał, że nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego osoba, która - mimo faktycznego niewykonywania działalności gospodarczej po jej podjęciu - jest wpisana do ewidencji, gdyż nie zgłoszono zaprzestania prowadzenia tej działalności. Sąd Rejonowy wskazał, że okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej przez powódkę w żaden sposób nie została wykazana, a z uwagi na stwierdzenie powódki, że „bardzo źle się czuła" należało uznać, że w rzeczywistości działalność ta w okresie, w którym miało nastąpić ponowne zgłoszenie powódki do ubezpieczenia, nie była w ogóle przez nią wykonywana. Tym samym w ocenie Sądu Rejonowego nie było podstaw do objęcia powódki ochroną ubezpieczeniową, a co za tym idzie, nieuzyskanie przez powódkę zasiłku z tytułu ubezpieczenia społecznego nie mogło być uznane za szkodę, w rozumieniu uszczerbku majątkowego.

O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.

Apelację od powyższego wyroku wywiodła powódka i zaskarżyła wyrok w całości. Powódka zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania:

1.  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. wobec braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, co skutkowało nieustaleniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności - poprzez:

pominięcie części zeznań powódki dotyczących spotkania z pierwszą księgową E. O. (1) i nieuwzględnienie przy ustalaniu stanu faktycznego poczynionych w trakcie spotkania ustaleń w przedmiocie rozpoczęcia procedury uzyskania maksymalnego zasiłku macierzyńskiego, które to ustalenia zostały następnie potwierdzenie w korespondencji e-mail oraz w podjętych przez księgową E. O. (1) działaniach w szczególności wyrejestrowaniu powódki z ubezpieczenia chorobowego z październikiem 2012 r.,

pominięcie części zeznań powódki dotyczących rozmów z M. S. i I. K. oraz prowadzonej korespondencji e-mail, zapewnień, że sytuacja powódki jest znana oraz faktu, że nowa księgowa M. S. nie tylko nie zarejestrowała ponownie powódki do ubezpieczenia chorobowego za miesiąc listopad 2012 r., ale nie podjęła żadnych prób wyjaśnienia sytuacji powódki, nie miała żadnych pytań, uwag, wątpliwości wymagających wyjaśnienia - czyli zignorowała sytuację, zaniechała podjęcia jakichkolwiek czynności wyjaśniających czym doprowadziła do przekroczenia terminu do ponownego zgłoszenia powódki do ubezpieczenia chorobowego w miesiącu listopadzie 2012 r.,

2.  art. 232 k.p.c. polegające na niewłaściwej ocenie bierności dowodowej pozwanej, która nie przedstawiła żadnych dowodów, podczas gdy w sprawie o odszkodowanie w płaszczyźnie art. 471 k.c. to na pozwanym, który chce uwolnić się od obowiązku naprawienia szkody spoczywa ciężar wykazania braku winy,

3.  art. 233 § 1 k.p.c. wobec dowolnej oceny materiału dowodowego, (naruszając przy tym art. 231 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c.) w zakresie supozycji sądu, że powódka mogła nie wykonywać działalności gospodarczej. Podczas gdy z zebranego materiału - dowodów i twierdzeń, bezspornie wynika, że powódka prowadzi działalność gospodarczą od dnia 22 maja 2007 r. (co potwierdza odpis z CEIDG k. 38), jest to stałe źródło utrzymania jej rodziny - wobec czego założenie, przy braku jakichkolwiek dowodów przeciwnych czy choćby zarzutów pozwanej (które opierałyby się na twierdzeniu, że powódka nie wykonywała działalności gospodarczej) jest sprzeczne z doświadczeniem życiowym,

4.  art. 231 k.p.c. w zakresie ustaleń dotyczących wykonywania przez powódkę działalności gospodarczej, gdy z przytoczonego przez sąd wyroku Sądu Najwyższego z dnia

13 listopada 2008 r., sygn. II UK 94/08 wynika, że okoliczność zarejestrowania działalności gospodarczej stwarza domniemanie jej wykonywania, które musiałoby być obalone, tymczasem żadnego postępowania dowodowego w tym kierunku nie prowadzono, pozwana nie podniosła również takiego zarzutu,

5. art. 230 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie w zakresie ustaleń dotyczących wykonywania przez powódkę działalności gospodarczej, w sytuacji gdy pozwana nie kwestionowała ani twierdzeń, ani dowodów przedłożonych przez powódkę, iż ta wykonuje działalność gospodarczą od dnia 22 maja 2007 r. naruszenie prawa materialnego:

1.  art. 355 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie i nieustalenie wzorca należytej staranności dla umowy o świadczenie usług księgowych. W konsekwencji brak było wzorca, modelu postępowania, do którego sąd mógłby odnieść działania i zaniechania pozwanej oraz należycie je ocenić - niedbalstwo przy wykonywaniu umowy z dnia 20 lipca 2012 r., niedochowanie staranności przy wykonywaniu czynności technicznych, zwyczajnej sumienności, zapobiegliwości wyrażającej się między innymi terminowością załatwiania spraw, dbałością o to, aby nie uchybić konieczności podjęcia określonej czynności,

2.  art. 734 k.c. w zw. z art. 740 k.c. i art. 737 k.c. w zw. z art. 750 k.c. poprzez błędną wykładnię w zakresie obowiązku informacyjnego spoczywającego na przyjmującym zlecenie, którego istnienie sąd zanegował oraz przyjęcie przez sąd kategorii „zlecania" działań, czynności, która miałaby obciążać zleceniodawcę -podczas gdy istotą umowy zlecenia (umowy o świadczenie usług) jest samodzielność przyjmującego zlecenie (świadczącego usługi), a wskazówki są uprawnieniem dającego zlecenie, a nie obowiązkiem od którego uzależnione jest wykonanie zlecenia (świadczenie usługi) np. co do terminowości czynności.

3.  art. 6 k.c. w zw. z art. 471 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędny rozkład ciężaru dowodu przejawiający się brakiem skutków procesowych bierności dowodowej strony pozwanej w zakresie braku winy w powstaniu szkody, tym bardziej w okolicznościach wskazujących na niedochowanie należytej staranności, co wskazuje na zasadność zastosowania instytucji tzw. dowodu prima facie,

4.  art. 471 k.c. w zw. z art. 472 k.c. i art. 355 § 2 k.c. poprzez niezastosowanie, gdy w okolicznościach sprawy zachodzi naruszenie wzorca należytej staranności w świadczeniu usług księgowych przez pozwaną spółkę przy wykonywaniu umowy z 20 lipca 2012 r. w postaci rażącego niedbalstwa polegającego na niedochowaniu staranności przy wykonywaniu czynności technicznych -zwyczajnej sumienności, zapobiegliwości, która wyraża się terminowością załatwiania spraw, dbałością o to, aby nie uchybić konieczności podjęcia

określonej czynności, które to niedbalstwo skutkowało powstaniem szkody, co pociąga za sobą odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanej spółki,

Wobec podniesionych zarzutów powódka wniosła o: zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie powództwa w całości poprzez zasądzenie od pozwanej spółki na rzecz powódki 32.020,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty, a także poprzez zasądzenie od pozwanej spółki na rzecz powódki kosztów postępowania za I instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; zasądzenie od pozwanej spółki na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; ewentualnie o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; pozostawienie Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcia o kosztach procesu, w tym o kosztach postępowania apelacyjnego. Ponadto powódka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów na okoliczność świadczenia przez powódkę usług również w okresie bezpośrednio poprzedzającym poród.

W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości, oddalenie wniosku dowodowego z dokumentów załączonych do apelacji z uwagi na fakt. że wniosek ten jest spóźniony, a strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika powinna załączyć te dokumenty do akt sprawy na etapie składania pozwu oraz o zasadzenie od powódki na rzecz pozwanej spółki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, który to Sąd Okręgowy akceptuje i uznaje za własny. Na aprobatę zasługuje również zasadniczo ocena prawna dokonana przez sąd pierwszej instancji.

Sąd Rejonowy nie naruszył art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c, art. 231 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c. Zarzut naruszenia ww. przepisów stanowił w swej treści wyłącznie polemikę z ustaleniami podjętymi przez Sąd Rejonowy. Podkreślenia wymaga, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sąd (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 4/98). Apelująca pozostawała jedynie w

przekonaniu o innej wadze dowodów i ich odmiennej ocenie niż przyjął sąd. Powódka skupiła się na próbie przekonania sądu drugiej instancji, że z przedstawionej korespondencji mailowej wynikało, że zleciła pozwanej ponowne zarejestrowanie do ubezpieczenia chorobowego za miesiąc listopad 2012 r. tj. w konkretnym czasie, z konkretną datą i co więcej z zadeklarowaniem najwyższej podstawy ubezpieczenia, ponieważ to wszystko składa się na skuteczną dla powódki rejestrację - w celu uzyskania najwyższego możliwego zasiłku. Samo przekonanie powódki nie mogło być jednak wystarczające dla zakwestionowania granic swobody oceny dowodów w omawianym zakresie wynikającym z art. 233 § 1 k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa intencja powódki nie została stosownie wyartykułowana pozwanemu, w trybie określonym w umowie łączącej strony tak, aby pozwany był następnie uprawniony i zobowiązany do wykonania czynności ponownego zarejestrowania powódki do ubezpieczenia chorobowego za miesiąc listopad 2012 r. Sama treść maili, na które powódka się powołuje jest bardzo lakoniczna w powyższym zakresie i faktycznie i tylko treść uzasadnienia pozwu w tej sprawie opisuje potencjalną intencję powódki. Pozew jednak nie może być dowodem na potwierdzenie okoliczności, że powódka zleciła pozwanej ponowne zarejestrowanie do ubezpieczenia chorobowego w konkretnym czasie, z konkretną datą początkową i co więcej z zadeklarowaniem konkretnej najwyższej podstawy ubezpieczenia, a nadto jeszcze w celu uzyskania najwyższego możliwego zasiłku. Sąd Rejonowy zatem prawidłowo ocenił materiał dowodowy, wywodząc jak wyżej.

Podkreślić należy, że roszczenie powódki miało swoje źródło w odpowiedzialności odszkodowawczej kontraktowej (art. 471 k.c). Żądanie opierało się na treści wiadomości mailowych stron, zatem należy dokonać analizy korespondencji stron. Z korespondencji tej powódka wywodzi clue swojego roszczenia, tj. że złożyła zlecenie wyrejestrowania zgłoszenia ubezpieczenia chorobowego oraz zgłosiła następnie zlecenie zarejestrowania tego zgłoszenia. Rację należy przyznać Sądowi Rejonowemu, że w oparciu o korespondencję mailową wywieść należało, że powódka wyraźnie zleciła pozwanej wyrejestrowanie z ubezpieczenia chorobowego (mail z dnia 1 października 2012 r., k. 55). Interpretacja dokonana przez sąd pierwszej instancji, że powódka wniosła o wyrejestrowanie jej z ubezpieczenia na miesiąc październik, jest na korzyść powódki. Powódka bowiem wyraźnie wnosiła o wyrejestrowanie jej z ubezpieczenia chorobowego na listopad, czyli w miesiącu, który powinien był obejmować w terminie trzydziestu dni przed porodem ubezpieczenie, a gdyby to było możliwe na październik. E. O. (1), pracownik pozwanej spółki, odpisała dnia 2 października 2012 r.: „W takim razie wyrejestruje Panią z ubezpieczenia z dniem 01

października" (k. 56). Powódka złożyła zlecenie wyrejestrowania, zlecenie zostało przyjęte, w konsekwencji powódka została wyrejestrowana z ubezpieczenia chorobowego z dniem 1 października 2012 r.

Dalsza zaś korespondencja mailowa powódki zarówno z E. O. (1), jak i M. S. w żadnym razie nie dowodziła, że powódka w sposób nie budzący wątpliwości złożyła zlecenie zarejestrowania (zgłoszenia) jej do ubezpieczenia chorobowego za listopad 2012 r. z zdeklarowaniem maksymalnej podstawy, w szczególności gdy ww. mail wprost poleca wyrejestrowanie za listopad.

Podkreślić należy, że powódkę z pozwanym wiązała umowa z dnia 20 lipca 2012 r. o konkretnej treści, jeśli idzie o świadczenie usług - o świadczenie usług podstawowych oraz dodatkowych. Ze stanowiska powódki nie sposób uzyskać odpowiedź, jakie to faktycznie usługi dodatkowe, które to przecież zostały wskazane w ust. 2 umowy oraz stypizowane w § 3 ust. 1 Warunków ogólnych świadczenia usług w zakresie prowadzenia podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów, stanowiącego załącznik do umowy (k. 30). nie zostały zrealizowane przez pozwanego. Również na konkretne pytanie w tym przedmiocie pełnomocnik powódki nie odpowiedział. Ustalając wzorzec należytej staranności, jak chce tego apelacja, trzeba przede wszystkim odnieść się do tego, co zdaniem apelującej stanowi usługę dodatkową umowną, której to w ocenie powódki pozwana nie wykonała - czy była to pomoc w rejestracji działalności gospodarczej, pomoc w zmianie formy prowadzenia działalności gospodarczej, doradztwo podatkowe, czy też złożenie konkretnych deklaracji w myśl § 3 ust. 2 ww. Warunków ogólnych świadczenia usług. Rację należy przyznać pozwanemu, że powódka nie wykazała żadnego zaniedbania czy przykładu nienależytego wykonania umowy łączącej strony w zakresie wykonywanej konkretnej czynności. W konsekwencji niemożliwe i bezcelowe było ustalanie wzorca należytej staranności dla realizacji usługi, która nie została zlecona. Nie sposób zatem ustalić wzorzec należytej staranności, skoro powódka nie wskazała, jakiemu konkretnemu obowiązkowi umownemu pozwany nie sprostał. Wzorzec taki nie może zostać ustalany w próżni. Nie doszło zatem do naruszenia art. 355 § 2 k.c.

Podkreślić należy, że powódka roszczenie swoje przedstawia, w ten sposób, że należy jej się odszkodowanie od pozwanego, bowiem pozwany nie zrealizował jej wizji na wykorzystanie „luki w prawie" (tak mail powódki do pozwanego z dnia 12 września 2012 r., k. 55), ażeby po wyrejestrowaniu z ubezpieczenia chorobowego i następnie zgłoszeniu jej ponownie do ubezpieczenia chorobowego z zdeklarowaniem maksymalnej podstawy mogła otrzymywać możliwie najwyższy zasiłek macierzyński. Wskazać należy, że nikt w procesie

nie podnosił nielegalności takiego działania.

Ponadto słusznie powódka twierdziła, że nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, że Skarb Państwa miałby ponosić koszty zgłoszenia powódki do ubezpieczenia chorobowego z zdeklarowaniem maksymalnej podstawy i w konsekwencji wyższym zasiłkiem, bowiem prawo na to zezwala i nie można tego negować. Jakkolwiek nie można stracić z pola widzenia okoliczności najistotniejszej na gruncie niniejszej sprawy, a mianowicie, że pozwany nie może odpowiadać za zaniechania powódki, czyli za to, do czego w myśl umowy łączącej strony to właśnie powódka była zobowiązana, a to zlecania pozwanej spółce w formie przewidzianej umową wykonywania danych usług. Pozwana spółka, zajmując się działalnością w zakresie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów powódki, nie była zobowiązana do doradztwa, w tym oczywiście w zakresie doradzania, jakie decyzje powódka powinna podjąć w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej, aby otrzymywać wyższy zasiłek macierzyński. Nie sposób z treści ogólnych przepisów o zleceniu m.in. o obowiązku informacyjnego zleceniobiorcy, wywieść, że pozwany był zobowiązany do świadczenia usług doradczych na rzecz powódki, tak jak chce tego apelująca. Podkreślić należy raz jeszcze, że strony łączyła umowa o konkretnej treści. Biorąc pod uwagę korespondencję mailową stron wskazać należy, że w istocie E. O. (1) w mailu z dnia 14 września 2012 r. odpowiedziała powódce, na jej zapytania dotyczące niuansów dotyczących zarejestrowania i wyrejestrowania z ubezpieczenia chorobowego, że rzeczywiście istnieje taka możliwość, że może się wyrejestrować z ubezpieczenia na miesiąc i w odpowiednim terminie przed porodem może się zarejestrować z najwyższą podstawą, tak aby pobierać później możliwie najwyższą składkę (k. 55). Niemniej jednak decyzja należała do powódki. W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. art. 734 k.c. w zw. z art. 740 k.c. i art. 737 k.c. w zw. z art. 750 k.c.

Gdyby nie treść pozwu i wyjaśnienie, co było rzeczywistym zamiarem powódki (czyli ponowne zgłoszenie powódki do ubezpieczenia chorobowego za listopad 2012 r.), z korespondencji mailowej w żadnym razie nie można wywieść, że powódka złożyła zlecenie ponownego zgłoszenia jej do ubezpieczenia chorobowego za listopad 2012 r. w takie sposób, w jaki przewidywała umowa, ani że zlecenie zostało przyjęte, a na pewno nie w sposób jednoznaczny. Trzeba też podkreślić, że żaden inny dowód również nie wskazuje na powyższe. Nie zasługuje na uwzględnienie zatem zarzut naruszenia art. 6 k.c. w zw. z art. 471 k.c. oraz art. 232 k.p.c. Powódka nie wnosiła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. S., żeby wykazać ewentualne zgłoszenie zlecenia. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka E. O. (1) został cofnięty (k. 141 v.). Z

przeprowadzonego materiału dowodowego wynika zaś, że M. S. zapytała w mailu z dnia 23 października 2012 r. (k. 65) w sposób konkretny: „Proszę jeszcze o informację, z jakim dniem zgłosić Panią do ub. Chorobowego przed porodem". W aktach sprawy nie zalega żadna odpowiedź na tego maila. Odpowiedź ta zaś mogłoby być potraktowane jako złożenie konkretnego zlecenia pozwanemu właśnie zgłoszenia powódki do ubezpieczenia chorobowego za konkretny miesiąc. Można sobie wyobrazić sytuację odwrotną, w myśl twierdzeń powódki, kiedy pracownik pozwanej spółki dokonałby zgłoszenia powódki do ubezpieczenia chorobowego z najwyższą możliwą podstawą i powódka miałaby o to pretensje, bowiem np. nie byłaby w stanie czy nie chciałaby zapłacić składki o takiej wysokości. Takie ewentualne działanie pozwanego nie mogło być intepretowane jako działanie w ramach staranności na najwyższym poziomie, bowiem w wykonywaniu usług nie chodzi o zgadywanie poleceń zleceniodawcy czy też dokonywanie interpretacji, czego oczekuje ewentualnie mocodawca, tylko reagowanie na jego zlecenia, wynikające z umowy. Aby uniknąć takiej właśnie sytuacji wymagane było do dokonania jakiejkolwiek usługi dodatkowej złożenie pisemnego zlecenia przez powódkę. Co warto podkreślić w tym miejscu, na pewno umowa łącząca strony nie obejmowała w zakresie usług podstawowych doradztwa. Innymi słowy, strony obowiązywała umowa, która określała wzajemne prawa i obowiązki stron i procedury współpracy. Okoliczność braku przedmiotowego zgłoszenia powódki z pewnością nie może być zatem intepretowane jako niedochowanie staranności przy wykonywaniu czynności z uwagi na treść przepisów prawa o zleceniu. W konsekwencji powyższych rozważań, Sąd Rejonowy nie naruszył art. 471 k.c. w zw. z art. 472 k.c.

W mailu z 23 października 2012 r. M. S. pisała, że: „w razie porodu przed terminem, bezpiecznie byłoby zgłosić Panią do ub. Chorobowego od listopada - to już Pani decyzja. Gdy zgłosimy w XII też będzie OK". Z akt sprawy nie wynika, aby powódka podjęła jednoznaczną decyzję. Innymi słowy powódka nie wykazała, aby zleciła pozwanemu, żeby zgłosić ją ponownie do ubezpieczenia chorobowego od listopada czy od grudnia 2012 r. Podkreślić należy, że nie sposób przedmiotowej korespondencji mailowej traktować w ten sposób, że niejasne sformułowania powódki należy intepretować tylko tak, jak chce tego pozew i uzasadnienie pozwu. Pozwany również miał prawo do traktowania tej korespondencji, interpretowania w taki sam sposób, czyli przede wszystkim literalnie. Jakkolwiek trzeba też podkreślić, że sąd miał na uwadze, że pozwany miał obowiązek reagować na korespondencję powódki w sposób profesjonalny. W ocenie Sądu Okręgowego taka też była przedmiotowa korespondencja pozwanego. Dopiero na skutek kolejnego maila M. S. z dnia 30 listopada 2012 r., w dniu 30 listopada 2012 r. pojawiła się

odpowiedź powódki na pytanie, czy wyrejestrować ją z ubezpieczenia bez ubezpieczenia chorobowego od 1 grudnia, powódka odpowiedziała: „Tak, poproszę" (k. 72). Sąd Okręgowy nie miał żadnej wątpliwości, że przedstawiane dowody na okoliczności podawane w pozwie, tez tam postawionych nie bronią. Nie wykazują bowiem tego, że powódka w odpowiednim czasie przed terminem porodu wyraźne zleciła pozwanemu ponowne zarejestrowanie do ubezpieczenia chorobowego, tak aby po pierwsze zawierało ono deklarację najwyższej podstawy i po drugie okres ubezpieczenia gwarantował uzyskanie maksymalnej kwoty zasiłku macierzyńskiego.

Trzeba mieć na uwadze również zaznania samej powódki, które dają obraz jej działania. Powódka na rozprawie z dnia 7 lipca 2015 r. nie zeznała, że zleciła M. S., aby ponownie zgłosiła ją do ubezpieczenia za miesiąc listopad (k. 141 v.). Niezasadnie powódka podnosiła, że Sąd Rejonowy pominął część zeznań powódki. Powódka zeznała, że zwróciła się do M. S. z pytaniem, czym nie powinna się zarejestrować. To był październik. Trudno zanegować zeznanie powódki złożone przed sądem. Co prawda powódka dalej zeznała, że pani S. odradziła jej i zaproponowała opłacenie w grudniu. Okoliczność ta nie wynika jednak z pozostałego materiału dowodowego. Z treści maila z dnia 23 października 2012 r. wynika zaś, że M. S. pisała powódce, że od listopada można zgłosić ją do ubezpieczenia, można zgłosić w grudniu, to już Pani decyzja. Decyzja istotnie należała do powódki i powódka ją podjęła ale nie w czasie ani treści, która uzasadniałaby jej żądania pozwu - mail z 30 listopada 2013 r. (k. 72). Niewątpliwie w tym miejscu należy podkreślić, że umowa, jeśli idzie o dodatkowe usługi, które miały być realizowane przez pozwaną, ponad podstawowe, wymagała zachowania formalności. Zlecenie usług dodatkowych powinno bowiem być złożone na odpowiednim wzorze zlecenia, stanowiącego załącznik nr 1 do Warunków (§ 3 ust. 3 Warunków ogólnych świadczenia usług). Jeśli nawet zlecenie zostało wysłane drogą elektroniczną, zastosowanie do § 3 ust. 5 Warunków ogólnych świadczenia usług, przyjmując korzystną dla powódki interpretację, nie zostało wykazane, aby zlecenie zostało złożone i przyjęte. Ponadto nawet gdyby przyjąć, że powódka mimo że z umowy nie wynikało, aby mogła korzystać z usług dodatkowych w postaci usług doradczych, korzystała jednak z takich usług pozwanego, należałoby się zastanowić się, czy w związku z tym strona powodowa nie powinna wykazać, że otrzymała rachunek, czy fakturę VAT, tytułem właśnie świadczenia przez pozwanego dodatkowych usługi. Innymi słowy, powódka, zdaje się, powinna wykazać, że zostały zapłacone przez nią należności, inne niż z tytułu świadczenia w ciągu miesiąca usług podstawowych, czyli że oprócz tego były świadczone usługi dodatkowe (ust. 10 umowy). Podsumowując powyższe rozważania, trafnie ocenił Sąd

Rejonowy zgromadzony materiał dowodowy.

Jeśli zaś idzie o stanowisko Sądu Rejonowego dotyczące braku prowadzenia przez powódkę działalności gospodarczej, rację należy przyznać powódce, że Sąd Rejonowy naruszył art. 231 k.p.c. w zakresie ustaleń dotyczących wykonywania przez powódkę działalności gospodarczej oraz art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c. Słusznie wskazywała powódka, że Sąd Rejonowy żadnego postępowania dowodowego w tym przedmiocie nie prowadził, pozwany również nie kwestionował tej okoliczności. Sąd Okręgowy na rozprawie z dnia 15 września 2016 r. dopuścił dowody z dokumentów, dołączone do apelacji powódki. Wbrew twierdzeniom pozwanego w odpowiedzi na apelację, w ocenie Sądu Okręgowego wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do apelacji na okoliczność świadczenia przez powódkę usług również w okresie bezpośrednio poprzedzającym poród nie był spóźniony, bowiem Sąd Rejonowy swoimi ustaleniami i oceną w tym przedmiocie zaskoczył strony. Niemniej jednak dowody te nie mogły podważyć zasadności zaskarżonego orzeczenia, bowiem w żadnym razie nie podważyły prawidłowego ustalenia Sądu Rejonowego o braku zlecenia przez powódkę pozwanemu zgłoszenie jej do ubezpieczenia chorobowego za listopad 2012 r. ani co do zasady ani co do szczegółów potencjalnego zlecenia, tak aby realizacja gwarantowała powódce po porodzie najwyższy możliwy zasiłek macierzyński.

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieodniesienie się przez Sąd Rejonowy do spotkania z E. O. (1) również nie zasługiwał na uwzględnienie. Podkreślić przede wszystkim należy, że wniosek o przesłuchania świadka został cofnięty na rozprawie z dnia 7 lipca 2015 r. przez pełnomocnika powódki. Fakt spotkania powódki z E. O. (1) oraz okoliczność istnienia jakiś ustaleń poczynionych na tym spotkaniu wynikają z zeznań powódki oraz z treści maila z dnia 12 września 2012 r. Słusznie wskazał pozwany w odpowiedzi na apelację, że Sąd Rejonowy nie pominął zeznań powódki w zakresie dotyczącym jej rozmów z M. S. i I. K., tylko wysnuł z nich inne wnioski, niż powódka. Nie negując w żadnym razie istnienia tego spotkania, wskazać jednak należy, że okoliczność, czy powódka rozmawiała z E. O. (1) oraz czy E. O. (2) i powódka dokonywały ustaleń w przedmiocie rozpoczęcia procedury uzyskania maksymalnego zasiłku macierzyńskiego, nie ma związku z istotą niniejszej sprawy. Podkreślić należy, że istotą sprawy jest to, czy powódka złożyła odpowiednie zlecenie pozwanej spółce. Pozwany bowiem był przede wszystkim zobowiązany do reagowania na zlecenia powódki, wystosowane w sposób wskazany w umowie, a nie na podstawie ubocznych rozmów o nieokreślonym miejscu i charakterze. Pozwany nie był zobowiązany zgodnie z umową, aby

doradzać powódce we wszelkich możliwych kwestiach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. jako bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i obciążono nimi powódkę w całości, jako stronę przegrywającą w całości postępowanie apelacyjne. Na zasądzone koszty postępowania złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w wysokości 2.400,00 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 5) w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SSO Andrzej Sobieszczański SSO Anna Gałas SSO Magdalena Nałęcz

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Damian Siliwoniuk
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację:  Anna Gałas,  Andrzej Sobieszczański ,  Magdalena Nałęcz
Data wytworzenia informacji: