XXIII Zs 43/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2024-05-24
Sygn. akt XXIII Zs 43/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 maja 2024 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie:
Przewodniczący:sędzia Bernard Litwiniec
Sędziowie:Aleksandra Komór
Małgorzata Siemianowicz-Orlik
Protokolant:sekr. sądowy Weronika Banach
po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2024 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy o udzielenie zamówienia publicznego
z udziałem:
zamawiającego Skarbu Państwa - Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej
przeciwnika skargi (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
przystępującego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
na skutek skargi zamawiającego
od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w W.
z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt KIO 47/23
oddala skargę,
zasądza od Skarbu Państwa - Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty.
Aleksandra Komór Bernard Litwiniec Małgorzata Siemianowicz-Orlik
Sygn. akt XXIII Zs 43/24
UZASADNIENIE
Zamawiający – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadzi na podstawie przepisów
ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1605, dalej: ustawa PZP) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest wykonywanie kompleksowej usługi sprzątania w budynku i na terenie zewnętrznym oraz utrzymanie i pielęgnacja zieleni znajdującej się na terenie będącym w trwałym zarządzie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej przy ul. (...) w W..
W dniu 21 grudnia 2023 roku Zamawiający poinformował Wykonawcę (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o odrzuceniu jego oferty na podstawie przepisów art. 226 ust.1 pkt 7 ustawy PZP i art. 226 ust.1 pkt 8 ustawy PZP w związku z art. 224 ust. 6 ustawy PZP i o wyborze najkorzystniejszej oferty Wykonawcy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W..
Nie zgadzając się z powyższymi czynnościami (...) sp. z o.o. w dniu 2 stycznia 2024 roku wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, zarzucając że Zamawiający swoim działaniem naruszył następujące przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych:
1) art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP poprzez odrzucenie oferty (...) sp. z. o.o., jako złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, podczas gdy oferta Odwołującego została złożona w sposób prawidłowy, a Odwołujący wycenił ceny jednostkowe w punktach A i B w sposób realny, a zatem nie doszło wbrew opinii Zamawiającego do manipulowania cenami jednostkowymi, a co w sposób nieuzasadniony doprowadziło do odrzucenia oferty Odwołującego z uwagi na błędne założenia Zamawiającego,
2) art. 226 ust.1 pkt 8 ustawy PZP w związku z art. 224 ust. 6 ustawy PZP z uwagi na to, że Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego jako zawierającą rażąco niską cenę oraz z uwagi na to, że zdaniem Zamawiającego potwierdzały to wyjaśnienia Odwołującego, podczas gdy wyjaśnienia Odwołującego zostały skonstruowane w sposób prawidłowy, a ceny jednostkowe stanowią znikomą, a nie istotną wartość ceny składowej oferty, a także z uwagi na to, że ceny jednostkowe dotyczą zleceń, które w ogóle mogą nie być zlecone, a także z uwagi na to, że opis przedmiotu zamówienia dokonany przez Zamawiającego uzasadniał taką wycenę ofertową, co doprowadziło do błędnego odrzucenia oferty Odwołującego,
3)
art. 252 ust.1 ustawy PZP poprzez wybór oferty – (...) sp. z o.o., która nie jest ofertą
najkorzystniejszą w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz zaniechanie wyboru oferty Odwołującego.
W związku z powyższymi zarzutami Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości oraz
nakazanie Zamawiającemu:
1) unieważnienia wyboru jako oferty najkorzystniejszej oferty (...) sp. z o.o.,
2)
unieważnienie odrzucenia oferty (...) sp. z o.o. , dokonanej na podstawie art. 226 ust. 1 pkt
7 ustawy PZP,
3) unieważnienie odrzucenia oferty (...) sp. z o.o., dokonanej na podstawie art. 226 ust.1 pkt 8 ustawy PZP w związku z art. 224 ust. 6 ustawy PZP,
4) ponowne badanie i ocenę ofert z uwzględnieniem (...) sp. z o.o.
Wykonawca (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosił swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.
Pismem z dnia 22 stycznia 2024 roku Zamawiający udzielił odpowiedzi na odwołanie wnosząc o jego oddalenie w całości.
Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku wydanym w dniu 31 stycznia 2024 roku w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt KIO 47/24 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2024 roku w W. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 2 stycznia 2024 roku przez Wykonawcę (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przy udziale Wykonawcy (...)sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłaszającego swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt KIO 47/24 po stronie Zamawiającego
w punkcie pierwszym uwzględniła odwołanie i nakazała Zamawiającemu: Ministerstwu Funduszy i Polityki Regionalnej unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty Wykonawcy (...)sp. z o.o. z siedzibą w W., nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności odrzucenia oferty Wykonawcy (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. oraz nakazała temu Zamawiającemu dokonanie ponownego badania i oceny złożonych ofert, zaś w punkcie drugim orzekła o kosztach postępowania obciążając nimi Zamawiającego.
Rozpoznając istotę sprawy Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że podstawowym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia była kwestia oceny czy Zamawiający miał dostateczne podstawy prawne do odrzucenia oferty Odwołującego jako zawierającą rażąco niską cenę oraz której złożenie stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji.
W zakresie niezbędnym do wydania wyroku Izba ustaliła, że kwota jaką Zamawiający zamierzał przeznaczyć na realizację zamówienia była w wysokości 5.145.996,29 zł, przy czym wartość szacunkową Zamawiający ustalił na kwotę 4.224.387.23 zł.
Jak dalej podała Krajowa Izba Odwoławcza, Zamawiający pismem z dnia 17 października 2023 roku skierował do Odwołującego wezwanie, w którym wskazał, że na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy PZP ustalił, iż zaoferowana przez (...) sp. z o.o. cena za realizację zamówienia w istotnych częściach składowych jest niższa o co najmniej 30% od średniej arytmetycznej istotnych części składowych cen wszystkich złożonych ofert.
Cena D: Świadczenie usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych została ustalona przez (...) sp. z o.o. na poziomie 1,23 zł jako cena jednostkowa brutto wskazana w ofercie, przy czym średnia arytmetyczna cen jednostkowych złożonych ofert to 2,09 zł, co stanowiło o cenie niższej od średniej arytmetycznej o 58,85%.
Cena J: Świadczenie usług konserwacji posadzki kamiennej Odwołujący podał na poziomie 2,00 zł jako cena jednostkowa brutto wskazana w ofercie, przy czym średnia arytmetyczna cen jednostkowych złożonych ofert to 3,42 zł, co stanowi o cenie niższej od średniej arytmetycznej o 58,48%.
Zamawiający miał wątpliwość co do możliwości wykonania przez (...) sp. z o.o. przedmiotu zamówienia zgodnie z wymogami określonymi w Specyfikacji Warunków Zamówienia. Zamawiający w celu ustalenia, czy istotne części składowe w cenie nie są rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia, wezwał Odwołującego do złożenia szczegółowych wyjaśnień w zakresie wyliczenia wskazanych powyżej cen jednostkowych. W związku z powyższym Zamawiający zwrócił się z prośbą o podanie czy oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w Specyfikacji Warunków Zamówienia, w tym w Projektowanych postanowieniach umowy oraz Opisie Przedmiotu Zamówienia, a zaoferowane ceny obejmują całkowity koszt realizacji przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące jego wykonaniu.
W odniesieniu do wskazanych pozycji - jeżeli wysokość zaoferowanej ceny wynika w szczególności ze specjalnej sytuacji rynkowej Wykonawcy, powiązań biznesowych, dostępności i cen materiałów/usług, otrzymanych dotacji czy organizacji pracy, Wykonawca winien wskazać ww. okoliczności. Wykonawca poza wyjaśnieniami był obowiązany przedstawić dowody na potwierdzenie swoich wyjaśnień, w szczególności kalkulację cen uwzględniającą koszty związane z realizacją zamówienia i planowany zysk.
Wykonawca w szczególności winien udzielić wyjaśnień, w tym złożyć dowody (takie jak dokumenty finansowe, księgowe, potwierdzenia opłacenia składek ZUS w zakresie zatrudnionych pracowników, itp.) dotyczące elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r., poz. 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
Zamawiający wskazywał, że w odniesieniu do kwestii składania wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny istotne jest, aby złożone wyjaśnienia wskazywały obiektywne czynniki pozwalające na stwierdzenie, że wskazane ceny są realistyczne i mają oparcie w realiach rynkowych.
Jak pouczył Zamawiający, zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy PZP odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta Wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Zamawiający podkreślił również, że zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy PZP, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na Wykonawcy.
Izba zrelacjonowała, że w następstwie powyższego wezwania Odwołujący w piśmie z dnia 23 października 2023 roku udzielił następujących wyjaśnień wskazując, co następuje:
„W odpowiedzi na wezwanie z dnia 17 października 2023 roku do złożenia wyjaśnień, poniżej przesyłamy kalkulacje cenowe mające wpływ na wysokość zaproponowanej przez nas kwoty w zakresie cen jednostkowych zawartych w naszej ofercie w pozycji nr 4 – „Cena D: Świadczenie usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych” oraz w pozycji nr 10 – „Cena J: Świadczenie usług konserwacji posadzki kamiennej” w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest wykonywanie kompleksowej usługi sprzątania w budynku i na terenie zewnętrznym oraz utrzymanie i pielęgnacja zieleni znajdującej się na terenie będącym w trwałym zarządzie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej przy ul. (...) w W..
Zaoferowana przez nas cena realizacji usługi została wyliczona w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem wszystkich wymogów stawianych przez Zamawiającego w Specyfikacji Warunków Zamówienia. Dzięki szczegółowej analizie przedmiotu zamówienia oraz doświadczeniu w realizacji podobnych usług, złożyliśmy w postępowaniu ofertę, która zapewni Zamawiającemu należytą realizację przedmiotu zamówienia przez cały okres obowiązywania umowy.
Złożona oferta uwzględnia wszelkie koszty wytworzenia usługi zamówionej przez Zamawiającego, w tym wymogi dotyczące najniższego wynagrodzenia wraz z kosztami pracodawcy. Zaoferowana cena jest realistyczna, porównywalna z ceną rynkową podobnych zamówień. Wykonawca spełnia wymogi w zakresie płacy minimalnej.
(...) Sp. z o.o. zatrudnia wyłącznie pracowników posiadających wieloletnie doświadczenie, co pozwoliło na wypracowanie technologii sprzątania umożliwiającej znaczne ograniczenie kosztów. Technologia polega na wprowadzeniu do usługi zaawansowanych modeli realizacji, takich jak przygotowywanie indywidualnych dla każdego obiektu harmonogramów prac porządkowych umożliwiających planowanie i koordynowanie czasu pracy pracowników zatrudnionych przy realizacji zamówienia.
Obecnie zatrudniamy osoby odpowiedzialne za interwencyjne sprzątanie, realizację prac okresowych oraz dodatkowych zleceń od naszych obecnych kontrahentów. W związku z tym, iż osoby te są już zatrudnione i na co dzień realizują prace okresowe dla naszych kontrahentów, w naszej wycenie nie zakładamy konieczności zatrudnienia dodatkowych pracowników – jeżeli zajdzie potrzeba skierowania ich do usługi mycia okien lub konserwacji posadzki kamiennej, to niezależnie od zleconego przez Zamawiającego metrażu, będziemy w stanie zrealizować tę usługę.”
Biorąc dodatkowo pod uwagę zapisy Specyfikacji Warunków Zamówienia, w których Zamawiający podkreślał, iż: „Zamawiający zastrzega sobie prawo niezlecania usług dodatkowych, o których mowa w pkt. 4 w podanym zakresie. Wykonawcy nie przysługują roszczenia z tego tytułu.”, zaproponowane rozwiązanie w zakresie delegacji pracowników już zatrudnionych w ramach realizacji zleceń od obecnych kontrahentów Wykonawca (...) sp. z o.o. uznał za jedyny racjonalny sposób na zapewnienie zrealizowania usługi w określonym czasie.
(...) sp. z o.o. przedstawił podział kosztów, zakładając, że Zamawiający zleci realizację usług dodatkowych w pełnym zakresie.
Na wycenę świadczenia usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych składały się: materiały higieniczne i środki czystości w kwocie 28 341,06 zł, zysk wykonawcy oraz koszty nieprzewidziane – 15 260,58 zł, podatek VAT – 13 023,87 zł, co daje łączną kwotę 56 625,51 zł. Do kalkulacji przyjęto zużycie czyściwa, środki czystości – płyn do mycia szyb, płyny do mycia parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych, koszt zakupu gumowych ściągaczek, nakładek z mikrofazy do mycia szyb.
Z kolei na wycenę świadczenia usług konserwacji posadzki kamiennej złożyły się następujące pozycje: środki chemiczne, pady do maszyn w kwocie 45 830,00 zł, amortyzacja maszyn – 3 000,00 zł, zysk wykonawcy oraz koszty nieprzewidziane – 15 850,00 zł, podatek VAT – 19 320,00 zł, co dało łącznie kwotę - 84 000,00 zł. Do kalkulacji przyjęto zużycie środków chemicznych – preparaty bezkwasowe, krystalizator woskowy do polerowania granitu z cząsteczkami tytanu, preparaty do impregnacji, pady do maszyn.
W przypadku konieczności skierowania do prac dodatkowych osób, Wykonawca w kalkulacji założył koszty nieprzewidziane. (...) sp. z o.o. podkreślał, iż założenia przyjęte do kalkulacji kosztów zostały przygotowane w oparciu o dotychczasowe doświadczenie zdobyte podczas realizacji usług o podobnym profilu i zakresie obowiązków. Wykonawca był przekonany, że dzięki szczegółowej analizie przedmiotu zamówienia oraz doświadczeniu w realizacji podobnych usług objętych postępowaniami przetargowymi, złożył w postępowaniu ofertę, która zapewni Zamawiającemu należytą realizację przedmiotu zamówienia przez cały okres obowiązywania Umowy. Jak zapewniał Odwołujący, oferta została przygotowana rzetelnie, obejmując swym zakresem wszystkie składniki cenotwórcze.
W dalszej kolejności Zamawiający pismem z dnia 31 października 2023 roku ponownie skierował do Odwołującego wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Zamawiający uznał przekazaną treść wyjaśnień za niejasną i w związku z tym zwrócił się o doprecyzowanie następujących zagadnień:
1. W pozycji „Świadczenie usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych”:
- w jaki sposób została skalkulowana kwota 28 341,06 zł przeznaczona na materiały higieniczne i środki czystości, tj. co zawiera wskazana wartość? - w jaki sposób została skalkulowana kwota 15 260,58 zł przeznaczona na zysk wykonawcy + koszty nieprzewidziane (jakie są poszczególne wartości)?
2. W pozycji „Świadczenie usług konserwacji posadzki kamiennej”:
- w jaki sposób została skalkulowana kwota 45 830,00 zł przeznaczona na środki chemiczne, pady do maszyn?
- w jaki sposób została skalkulowana kwota 3 000,00 zł przeznaczona na amortyzację maszyn?
- w jaki sposób została skalkulowana kwota 15 850,00 zł przeznaczona na zysk wykonawcy + koszty nieprzewidziane (jakie są poszczególne wartości)?
Zamawiający ponownie zawarł w wezwaniu pouczenia w zakresie treści art. 224 ust. 6 ustawy PZP oraz art. 224 ust. 5 ustawy PZP.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Odwołujący pismem z dnia 9 listopada 2023 roku przesyłał Zamawiającemu uszczegółowione wyjaśnienia dotyczące świadczenia usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych wskazując koszty poszczególnych materiałów: l. 5l – cena 1 183,74 zł netto; 52,00 szt./op., cena jednostkowa netto 22,76 zł; płyn do szyb 5l np. G. vc - 240 10l – cena 3 683,94 zł netto, 25,00 szt./op., cena jednostkowa netto 147,36 zł; ściereczki z microfibry 32x32 cm ( ok. 1400 szt.) - cena 1 088,78 zł netto; 1,00 szt./op., cena jednostkowa netto 1 088,78 zł; ściereczki z microfibry 50x60 cm 240g (ok.600 szt.) – cena 1 268,29 zł netto, 1,00 szt./op., cena jednostkowa netto 1 268,29 zł; ściereczki z microfibry do parapetów 30x40 450g (ok. 600 szt.) - cena 788,29 zł netto, 1,00 szt./op., cena jednostkowa netto 788,29 zł; ściereczki do polerowania np. M. – cena 6 321,95 zł netto; 800,00 szt./op., cena jednostkowa netto 7,90 zł, czyściwo mak 1-w (2 szt/op) – cena 3 617,89 zł netto, 100,00 szt./op., cena jednostkowa netto 36,18 zł; ściągaczka komplet V. (zawiera: ściągaczka ze stali nierdzewnej 35cm, 2 gumy zapasowe, stelaż do baranka, nakładka na myjkę z zatrzaskiem tzw. baranek, nakładka na myjkę do usuwania uporczywych plam, kij teleskopowy 180cm, skrobak) – cena 6 646,34 zł netto, 15,00 szt./op., cena jednostkowa netto 443,09 zł; rękawiczki jednorazowe nitrylowe – cena 309,59 zł netto, 32,00 szt./op., cena jednostkowa netto 9,67 zł; baranek zapas V. – cena 951,22 zł netto, 30,00 szt./op., cena jednostkowa netto 31,71 zł, guma zapas 35cm V. – cena 419,51 zł netto, 30,00 szt./op., cena jednostkowa netto 13,98 zł; wiadro do mycia okien V. – cena 1 195,12 zł netto, 15,00 szt./op., cena jednostkowa netto 79,67 zł; zapas ostrza do skrobaka (10szt/op.) – cena 242,68 zł netto, 15,00 szt./op., cena jednostkowa netto 16,18 zł; dodatkowa myjka do okien S. C. – cena 526,98 zł netto, 6,00 szt./op., cena jednostkowa netto 87,83 zł; wiadro do wody – cena 96,71 zł netto, 15,00 szt./op., cena jednostkowa netto 6,45 zł; drabina 3 stopniowa – cena 768,29 zł netto, 7,00 szt./op., cena jednostkowa netto 109,76 zł; drabina 5 stopniowa – cena 1 075,61 zł netto, 7,00 szt./op., cena jednostkowa netto 153,66 zł; kij teleskopowy 3m – cena 447,37 zł, 3,00 szt./op., cena jednostkowa netto 149,12 zł.
Wykonawca założył zysk na poziomie 4 634,15 zł. Wskazał także na koszty: wynajmu 18 podnośników koszowych za łączną kwotę 1 756,10 zł (cena jednostkowa netto 97,56 zł), badań bhp wysokościowych dla 5 osób w kwocie 1 016,26 zł, (cena jednostkowa netto 203,25 zł); zatrudnienia dodatkowej osoby - 5 150,00 zł, ekwiwalentu za urlop dodatkowej osoby - 412,81 zł.
Uszczegóławiając kolejno wyjaśnienia dotyczące świadczenia usług konserwacji posadzki kamiennej (...) sp. z o.o. wskazał następujące koszty materiałów: płyn do chemicznego czyszczenia bezkwasowy np. R. (...) – cena 7 536,59 zł netto, 50,00 szt./op., cena jednostkowa netto 150,73 zł; impregnat do polerowania 20l – cena 8 519,51 zł netto, 21,00 szt./op., cena jednostkowa netto 405,69 zł; krystalizator woskowy do granitu np. K. L. K. do podłóg z kamienia naturalnego – cena 13 235,77 zł netto, 22,00 szt./op., cena jednostkowa netto 601,63 zł; preparat do impregnacji hydrofobowej z pogłębieniem kolorystyki np. impregnat do granitu (efekt mokrego kamienia) 5l – cena 12 600,00 zł netto, 82,00 szt./op., cena jednostkowa netto 153,66 zł; pady do maszyn 42 szt. – cena 3 201,72 zł netto; nakładki do mopa – cena 2 357,72 zł netto, 100,00 szt./op., cena jednostkowa netto 23,58 zł, stelaż mop płaski - komplet – cena 608,86 zł netto, 10,00 szt./op., cena jednostkowa netto 60,89 zł; pady zamienne- cena 2 349,59 zł netto, 10,00 szt./op., cena jednostkowa netto 234,96 zł.
Wykonawca na nieprzewidziane dodatkowe koszty założył kwotę 736,41 zł, jako zysk - 6 666,67 zł. Ustalił też kwotę zarezerwowaną np. na polisę, dodatkowe środki czy artykuły higieniczne itp. - 2 649,11 zł netto. Na serwis maszyn przyjął kwotę 1 218,05 zł. Wykonawca wyjaśnił, że koszt amortyzacji maszyny to kwota odzwierciedlająca stopniową utratę wartości tej maszyny w czasie jej użytkowania. Koszt amortyzacji obliczono na podstawie wartości początkowej środka trwałego, jego przewidywanego okresu użytkowania oraz wartości końcowej (resztkowej). (...) sp. z o.o. założył zakup maszyny o wartości 9 000 zł. Firma planowała, że po upływie 2 lat wartość netto maszyny będzie wynosiła 6000 zł (9000 zł - 3000 zł). To oznacza, że każdego roku firma będzie dokonywać odpisu amortyzacyjnego w wysokości 1500 zł (3000 zł / 2 lata), aby odzwierciedlić przewidywane zużycie maszyny w jej księgowej wartości.
Ostatecznie Zamawiający pismem z dnia 17 listopada 2023 roku wezwał Odwołującego na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy PZP do złożenia wyjaśnień treści oferty w zakresie wskazanej przez Wykonawcę (...)sp. z o.o. wysokości ceny jednostkowej za świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym (Cena B). W Formularzu ofertowym w pozycji Ceny B Wykonawca wskazał kwotę 6,40 zł brutto (tj. cena jednostkowa brutto za 1 m ( 2) terenu zewnętrznego).
Zamawiający porównał ww. ceny zaproponowane w ofercie (...) sp. z o.o. do cen wskazanych w tych samych pozycjach w innych ofertach, złożonych w przedmiotowym postępowaniu, jak również zestawił je z cenami za takie same pozycje w obecnie realizowanej umowie mającej w swym zakresie świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym i zauważył, że są one nieproporcjonalnie wysokie w stosunku do porównywanych cen.
Zamawiający jako przykład podał, że zaproponowana przez Wykonawcę cena 6,40 zł brutto jest o 89,53% wyższa od najtańszej ceny za tę pozycję (w złożonej w przedmiotowym postępowaniu ofercie), która wynosi 0,67 zł brutto i o 78,13% wyższa od najwyższej zaproponowanej ceny wśród pozostałych ofert (w złożonej w przedmiotowym postępowaniu ofercie), która wynosi 1,40 zł brutto.
Ponadto Zamawiający podkreślił, że ww. cena w ofercie (...) sp. z o.o. jest również zawyżona w stosunku do cen rynkowych, co Zamawiający zweryfikował analizując ceny ofert pozyskanych podczas szacowania przedmiotu zamówienia. Zamawiający przeanalizował również ceny zaoferowane w ofertach złożonych w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego w 2021 roku. Wówczas średnia cena jednostkowa za świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym, spośród siedmiu złożonych ofert, wyniosła 0,94 zł brutto.
W związku z powyższym, Zamawiający wezwał do złożenia szczegółowych wyjaśnień, z czego wynika wysokość zaproponowanej przez (...) sp. z o.o. ceny za świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie do złożenia wyjaśnień treści oferty z dnia 17 listopada 2023 roku Odwołujący wyjaśnił, że jego kalkulacja ceny jednostkowej brutto w wysokości 6,40 zł za sprzątanie 1 m ( 2) terenu zewnętrznego opiera się bezpośrednio na wymogach stawianych przez Zamawiającego w zakresie świadczenia usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym. Jak podawał Odwołujący, uwzględnił w tej cenie wszystkie wytyczne i oczekiwania dotyczące jakości, częstotliwości i zakresu usług, co bezpośrednio przekłada się na koszty pracy, wykorzystywanych materiałów, maszyn i metod pracy. Wykonawca (...) sp. z o.o. zwrócił uwagę, że oferta została skalkulowana tak, aby zapewnić najwyższą jakość usług przy zachowaniu optymalnej ceny.
W odpowiedzi na uwagi Zamawiającego dotyczące porównania cen zaproponowanych w ofercie Odwołującego z cenami zawartymi w innych ofertach oraz z cenami obecnie realizowanej umowy, Wykonawca (...) sp. z o.o. podkreślił, że jego ceny nie są zawyżone w stosunku do cen rynkowych, lecz odzwierciedlają standard usług, który jest wynikiem wymagań stawianych przez Zamawiającego. Wykonawca analizując wymienione przez Zamawiającego zadania w zakresie usługi sprzątania i pielęgnacji terenów zewnętrznych, wybrał pozycje, które wydawały się być najbardziej wymagające pod względem sprzętu oraz zasobów ludzkich, czyli przykładowo „Bieżące usuwanie śniegu, lodu oraz błota pośniegowego z dróg dojazdowych, chodników, schodów, miejsc parkingowych”. Zdaniem Odwołującego ta usługa wymaga nie tylko ciągłego nadzoru i szybkiej reakcji, ale także specjalistycznego sprzętu do usuwania śniegu i lodu, a także substancji do zapobiegania poślizgom. Ponadto, wymagana jest zdolność do szybkiego działania zarówno w godzinach pracy, jak i poza nimi, a także w dni wolne od pracy i święta. Zamawiający określił częstotliwość wykonania prac: „na bieżąco w okresie opadów śniegu (do skutku)”. Również pryzmowanie i wywożenie śniegu zajmuje wiele czasu i wymaga użycia ciężkiego sprzętu do gromadzenia oraz transportu śniegu poza teren nieruchomości.
Dalej Wykonawca podnosił, że większość czynności związanych z pielęgnacją terenu zewnętrznego, które zostały określone w Opisie Przedmiotu Zamówienia, wymaga działań na bieżąco. Oznacza to, że Wykonawca musi regularnie i systematycznie monitorować stan terenu, aby niezwłocznie reagować na wszelkie potrzeby związane z jego utrzymaniem. Nawet w przypadku czynności takich jak zmywanie nieczystości z chodników i elewacji (również graffiti) Zamawiający określił częstotliwość jako „zgodnie ze wskazaniami zamawiającego”. Oznacza to, że działania Wykonawcy mogą być różnorodne pod względem czasu. Zdaniem Odwołującego, analizując jak często w przeszłości wymagane były interwencje, można oszacować przewidywaną częstotliwość, niemniej jednak Zamawiający nie określił maksymalnej przewidywanej liczby interwencji w danym okresie (np. miesięcznie, kwartalnie), co w zasadzie nie pozwala na określenie górnego limitu kosztów.
W opinii (...) sp. z o.o. w kalkulacji należało więc uwzględnić pewną rezerwę na nieprzewidziane zdarzenia, co daje pewien bufor finansowy na pokrycie niespodziewanych interwencji. Ponadto, wymienione czynności wymagają również specjalistycznych narzędzi i technik, usuwanie graffiti to zadanie wymagające użycia specjalnych środków chemicznych oraz sprzętu do ich aplikacji. Wymaga to również wykwalifikowanych pracowników, co przekłada się na koszty związane z ich wynagrodzeniem oraz środkami ochrony indywidualnej.
W odpowiedzi na stwierdzenie Zamawiającego dotyczące zawyżenia cen w ofercie (...) sp. z o.o. w porównaniu do cen rynkowych i cen z poprzedniego postępowania z 2021 roku, Odwołujący podkreślił, że obecna sytuacja rynkowa różni się znacząco od tej sprzed kilku lat, co ma bezpośredni wpływ na koszty świadczonych usług. Zwrócono uwagę na znaczący wzrost cen paliw oraz innych materiałów i usług od 2021 roku, co bezpośrednio wpływa na koszty operacyjne związane z realizacją zadań. Wzrost kosztów paliwa, który jest kluczowym czynnikiem w działalności wymagającej intensywnego użycia maszyn i pojazdów, ma istotny wpływ na ogólny koszt świadczonych usług. Ponadto wzrosły również koszty pracy. Branża czystości, podobnie jak wiele innych sektorów, zmaga się z wyższymi kosztami, które są wynikiem szerszych zmian ekonomicznych i geopolitycznych. Wzrost cen materiałów i usług, jaki miał miejsce w ciągu ostatnich lat, bezpośrednio wpływa na koszty świadczenia usług sprzątania i utrzymania czystości, co tłumaczy wyższe ceny ofertowe w stosunku do tych z poprzednich lat.
W ocenie Odwołującego wskazane przez Zamawiającego stawki innych wykonawców, zarówno 0,67 zł brutto (tj. 0,67 zł x 13354 m2 = 8947,18 zł miesięcznie) jak i 1,40 zł brutto (tj. 1,40 zł x 13354 m2 = 18 695,60 zł), są zbyt niskie, aby zapewnić odpowiednią realizację zadania. Przyjmując, że w okresie zimowym wystąpi konieczność zatrudnienia czterech osób (ok. ~3350 m 2 terenu zewnętrznego na jednego pracownika) realizujących usługę bieżącego odśnieżania, pryzmowania, wywożenia śniegu, wraz z posypywaniem wejść, schodów, chodników oraz parkingów środkami antypoślizgowymi – do skutku - to sam koszt zatrudnienia 4 osób na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy to około 25 056,00 zł miesięcznie. Do tego Odwołujący doliczył koszt paliwa, wywozu śniegu, zakupu niezbędnego sprzętu mechanicznego lub ręcznego, zakupu mieszanki do posypywania terenu zewnętrznego - a nadal jest to wyłącznie założenie określające zakres prac osób odpowiedzialnych za odśnieżanie i posypywanie terenu. Zamawiający wymienia łącznie 12 czynności określonych w pozycji II OPZ, po spełnieniu których koszt realizacji dodatkowo znacznie wzrośnie.
Następnie Wykonawca (...) sp. z o.o. twierdził, że co do zasady, cena jednostkowa za dane zadanie powinna odzwierciedlać rzeczywiste koszty i być adekwatna do charakteru i zakresu pracy. W opinii Odwołującego zaoferowana przez niego cena jest dostosowana do wymogów Zamawiającego określonych w dokumentach. Prace na terenach zewnętrznych są bardziej wymagające ze względu na ekspozycję na zmienne warunki atmosferyczne i konieczność szybkiego reagowania na zmiany pogody, co również wpływa na wyższą cenę usług. Zapis w umowie, który umożliwia Zamawiającemu dokonywanie kontroli w dowolnym momencie, bez konieczności powiadamiania przedstawiciela wykonawcy oraz obowiązek przystąpienia do usuwania stwierdzonych nieprawidłowości w ciągu 15 minut to również szczególnie rygorystyczne postanowienia umowy. Tak krótki czas reakcji wymaga od wykonawcy bardzo dobrej organizacji pracy, dyspozycyjnych pracowników i gotowości do szybkiego działania, jednocześnie stawia przed wykonawcą wyzwanie w utrzymaniu ciągłej wysokiej jakości usług.
Przyjmując do rozważenia wcześniej omówione aspekty, Wykonawca (...) sp. z o.o. zaproponował następujący sposób kalkulacji podziału zaproponowanej kwoty:
1. Uwzględnienie kosztów bezpośrednich: W pierwszej kolejności rozdzielono część wynagrodzenia na pokrycie kosztów bezpośrednio związanych z realizacją usługi, takich jak płace pracowników, koszty sprzętu, zużycie paliwa, amortyzacja sprzętu oraz inne bezpośrednie koszty operacyjne – pochłaniają one ok. 60-70% ustalonej kwoty, w zależności od pory roku, konieczności użycia maszyn i zwiększenia zatrudnienia.
2. Alokacja na koszty zarządzania i nadzoru: Następnie, wyodrębniono część wynagrodzenia przeznaczoną na pokrycie kosztów zarządzania zleceniem, w tym koszty administracyjne, zarządzanie personelem, koordynację prac i nadzór jakościowy – stanowi to około 15%.
3. Rezerwa na nieprzewidziane zdarzenia: Biorąc pod uwagę możliwość nieoczekiwanych zdarzeń i konieczności interwencyjnego reagowania, alokowano również pewną część wynagrodzenia jako rezerwę na nieprzewidziane wydatki – to 5-10% wynagrodzenia.
4. Zysk i marża: W końcowej części kalkulacji uwzględniono element zysku i marży, który jest niezbędny dla zapewnienia rentowności zlecenia i umożliwia dalszy rozwój i inwestycje firmy – przewidziane w wysokości 10-15%.
Po przeanalizowaniu wskazanego wyżej materiału dokumentacyjnego Skład Orzekający Krajowej Izby Odwoławczej uznał zarzuty odwołania za uzasadnione i wobec tego postanowił odwołanie uwzględnić.
W związku z powyższym Izba wskazała, że stosownie do art. 224 ust.1 ustawy PZP jeżeli zaoferowana cena lub koszt lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu lub ich istotnych części składowych.
Jednocześnie w ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział, że w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
Według zapatrywania Izby - Zamawiający oceniając powyższe wyjaśnienia Odwołującego dokonał wybiórczej interpretacji powołanych wyżej przepisów prawa.
Przede wszystkim Krajowa Izba Odwoławcza zauważyła, że przepis art. 224 ust.1 ustawy PZP może zostać uruchomiony w warunkach opisanych w jego dyspozycji, a zatem badaniu przez Zamawiającego podlega zaoferowana cena całkowita, co w omawianym przypadku nie miało miejsca. Izba stwierdziła, że Zamawiający badał jedynie wybrane dwie ceny jednostkowe.
Izba dostrzegła, że cena oferty Odwołującego była w kwocie 4 926 330,15 zł, zaś złożona przez wybranego Wykonawcę (Przystępującego) oferta wynosiła 3 781 385,35 zł. Już chociażby z tego prostego zestawienia wartościowego, zdaniem Izby, nie sposób wyprowadzić wniosku, że zaoferowana przez Odwołującego cena całkowita była rażąco niska. Zresztą Zamawiający ceny całkowitej pod kątem rażąco niskiej ceny w ofercie Odwołującego w ogóle nie badał na co wyraźnie wskazuje treść samych wezwań.
Idąc dalej, Izba stwierdziła, że Zamawiający nie wzywał Odwołującego również do wyjaśnienia kosztów lub ich istotnej części składowej, lecz wezwanie dotyczyło dwóch cen jednostkowych określonych przez Zamawiającego jako „cena za realizację zamówienia w istotnych częściach składowych”.
W ocenie Izby – ustawodawca nie przewidział na gruncie art. 224 ust.1 ustawy PZP możliwości badania cen jednostkowych, tylko wyraźnie ograniczył prawną dopuszczalność tego badania do ceny lub jej istotnych części składowych. Jeżeli chodzi o ewentualne badanie kosztu, to Izba zauważyła, że Zamawiający nie przewidział kryterium kosztu w rozumieniu art. 245 ustawy PZP.
Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę na okoliczność, że Zamawiający na gruncie Specyfikacji Warunków Zamówienia nie określił, które części składowe zaoferowanej ceny są istotne, co czyni bezprzedmiotowym rozważania w tym zakresie.
Niemniej jednak Izba, zważając na to, że Zamawiający żądał od Odwołującego wyjaśnienia cen jednostkowych z l.p.4 ( cena D: świadczenie usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych) i l.p.10 (cena J: świadczenie usług konserwacji posadzki kamiennej) podniosła, że Zamawiający w rozdziale 13.1 Specyfikacji Warunków Zamówienia w ramach kryterium oceny ofert dla tych pozycji przewidział jedynie wagę wyrażoną w procentach na poziomie po 2%. Przy czym dla ceny A. świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości w budynku Zamawiający przewidział aż 36% wagi kryterium i odpowiednio po 5% dla wagi ceny B świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym i ceny C świadczenie usług utrzymania i pielęgnacji terenów zielonych.
Powyższe postanowienia Specyfikacji Warunków Zamówienia – zdaniem Izby – wskazują zatem, że Zamawiający postanowił objąć szczególną ochroną cenę jednostkową za świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości w budynku, zaś takiego znaczenia nie przyznał innym cenom jednostkowym.
Jak uwypukliła Izba, w rozpoznawanej sprawie Zamawiający w ogóle nie badał ceny jednostkowej za świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości w budynku, której nadał bardzo wysoką wagę. Wobec tego Izba doszła do wniosku, że Zamawiający nie miał podstawy prawnej do wyjaśnienia cen jednostkowych nie stanowiących istotnej części składowej ceny.
Zdaniem Izby – w transparentnie prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wszyscy wykonawcy na równych zasadach mają prawo poznać warunki zamówienia wynikające z treści Specyfikacji Warunków Zamówienia, w tym te odnoszące się do badania rażąco niskiej ceny lub ich istotnej części składowej. W opinii Izby Zamawiający powinien w samej Specyfikacji Warunków Zamówienia wyraźnie zdefiniować, która część ceny jest jej istotną częścią składową, a nie arbitralnie wskazywać daną cenę jednostkowa jako taką, podczas gdy przypisana jej przez Zamawiającego waga w kryterium oceny ofert temu przeczy.
Krajowa Izba Odwoławcza stanęła na stanowisku, że wykonawcy są obowiązani do udzielenia wyjaśnień dotyczących ceny całkowitej lub jej istotnej części składowej, nie mają oni zaś obowiązku wykazywania braku istnienia ceny rażąco niskiej wobec danej ceny jednostkowej, o czym przesądził wyraźnie ustawodawca. Jeżeli Zamawiający nie wykazał zaś w sposób oczywisty, że dana cena jednostkowa nie jest istotną częścią składową ceny całkowitej, to nie powinien prowadzić szczegółowego jej badania, w tym także w zakresie kosztów pracowniczych. Zdaniem Izby, czym innym są realne koszty osobowe w ramach całego zamówienia, a czym innym sztucznie opisywane koszty w granicach danej ceny jednostkowej.
Izba dostrzegła również, że Zamawiający w sposób całkowicie dowolny dokonał błędnej wykładni przepisów art. 224 ust.1 i ust. 2 ustawy PZP przyjmując, że ten drugi przepis może odnosić się do cen jednostkowych i w związku z tym Zamawiający może dokonać wyliczenia średniej arytmetycznej poszczególnych cen jednostkowych wszystkich złożonych ofert i w ten sposób ustalić, że badana oferta jest z ceną jednostkową niższą o 30 % od tej średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert. Z takim rozumieniem przepisu art. 224 ust. 1 i ust. 2 ustawy PZP Izba nie zgodziła się z poniżej podanych przyczyn.
Po pierwsze, zgodnie z zapatrywaniem Izby, w ust. 2 cyt. przepisu ustawodawca wyraźnie przewidział, że chodzi o cenę całkowitą, a nie o cenę jednostkową, co oznacza w sposób jednoznaczny, że wykonawca powinien ewentualnie wykazywać elementy kosztotwórcze jedynie w ramach ceny całkowitej, a nie na poziomie danej ceny jednostkowej, jak chciał Zamawiający, tym bardziej, że przedmiotem zamówienia jest usługa kompleksowa.
Po drugie, zdaniem Izby, 30 % próg ustawowy określony w ust. 2 art. 224 ustawy PZP odnosi się jedynie do ceny całkowitej, a nie do ceny jednostkowej.
Powyższą argumentację Izby, potwierdzającą tezę o bezzasadności badania przez Zamawiającego danej ceny jednostkowej, wzmacniają również postanowienia pkt III.4 Opisu Przedmiotu Zamówienia (OPZ) - Załącznik numer 1 do Specyfikacji Warunków Zamówienia określające zakres usług, gdzie Zamawiający zdecydował, że w ramach kompleksowej usługi sprzątania Wykonawca przyjmuje ponadto do wykonania dodatkowe usługi:
1) mycia okien, ram, rolet okiennych oraz krat i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych,
2) zdejmowania, prania, prasowania i wieszania firan i zasłon,
3) prania dywanów i wykładzin,
4) prania mebli tapicerowanych,
5) sprzątania w szczególności w dni wolne od pracy oraz w nocy, w związku z realizacją uroczystości lub innych wydarzeń mających miejsce w budynku lub na terenie zewnętrznym,
6) sprzątania innych pomieszczeń służbowych,
7) konserwacji posadzki kamiennej.
Jednocześnie Izba podniosła, że w pkt III.5 Opisu Przedmiotu Zamówienia Zamawiający zastrzegł sobie prawo niezlecania usług dodatkowych, o których mowa w pkt. III 4 w podanym zakresie. Wykonawcy nie przysługiwały roszczenia z tego tytułu.
W związku z treścią powyższych warunków zamówienia zawartych w Opisie Przedmiotu Zamówienia - według zapatrywania Izby – postanowienia te wskazują na to, że dana cena jednostkowa za dodatkowe i fakultatywne usługi nie może być potraktowana jako istotna cześć składowa ceny całkowitej.
Jak uznała Izba, wobec powyższego szacunki Zamawiającego wskazujące na to, że cena jednostkowa za usługę mycia okien stanowi 6% łącznej wartości szacunkowej zamówienia, a cena za usługę konserwacji posadzki stanowi 26% tej wartości są jedynie jego rachubą niemającą żadnego związku z tym jakie wartości procentowe wystąpią realnie w ramach realizacji tych usług dodatkowych, skoro usługi te w ogóle mogą nie zostać zlecone.
Izba również uznała za zbędny i wątpliwy przełożony przez Zamawiającego dowód z kopii wydruku ze strony internetowej G. dotyczący cen mycia okien w 2023 r., uznając te dane za niepochodzące z pewnego źródła i odnoszące się do cen nieaktualnych z roku poprzedniego.
Reasumując, Izba przyjęła stanowisko, że prowadzone przez Zamawiającego postępowanie wyjaśniające rażąco niską cenę było bezprzedmiotowe, co dodatkowo wzmocniło jej spostrzeżenie, że Zamawiający wybrał ofertę Przystępującego z ceną o ponad 1 mln tańszą i nie uznał, że jest ona z ceną rażąco niską.
Następnie Izba wskazała, że zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że cena rażąco niska jest ceną niewiarygodną, nierealną, poniżej kosztów świadczenia. Zgodnie z regułami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym, nie budzi wątpliwości Izby, że wykonawca, który zaoferował cenę o ponad 1 mln wyższą będzie w stanie wykonać przedmiot zamówienia z dużo mniejszym marginesem ryzyka niż wykonawca z dużo niższą ceną. Jednocześnie, Izba reprezentowała pogląd, że każdy wykonawca ma prawo dystrybucji danych kosztów oferty w granicach ceny całkowitej.
Jak zaznaczyła Krajowa Izba Odwoławcza w postępowaniu tym oferty wszystkich pozostałych wykonawców zostały odrzucone z powodu rażąco niskiej ceny, pomimo że większość z nich była z ceną wyższą od oferty wybranej Przystępującego, gdzie Zamawiający enigmatycznie uzasadniał, że przekazywana przez tych wykonawców treść wyjaśnień była niejasna.
Wobec powyższego, opierając się o powyższy zebrany w sprawie materiał dowodowy, Izba doszła do przekonania, że Zamawiający nie miał podstawy prawnej do skorzystania z przepisu art. 224 ust. 6 ustawy PZP, który stanowi, że odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu, a w konsekwencji nie mógł on zastosować przepisu art. 226 ust.1 pkt 8 ustawy PZP, zgodnie z którym Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Przechodząc zaś do rozpoznania zarzutu bezzasadnego uznania przez Zamawiającego złożenia przez Odwołującego oferty stanowiącej czyn nieuczciwej konkurencji Krajowa Izba Odwoławcza podniosła, że Zamawiający w swojej czynności odrzucenia oferty nie wskazał podstawy prawnej do zakwalifikowania zachowania Odwołującego jako czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
W przekonaniu Izby - Zamawiający w swoim uzasadnieniu czynności wyprowadził błędny wniosek, że jeżeli wykonawca zatrudnia danego pracownika, to zatrudnienie to musi być w całości dedykowane do tego zadania. W ocenie Izby – wykonawca ma prawo w sposób adekwatny do realizowanych przez niego zobowiązań dysponować posiadanym potencjałem osobowym i nie ma obowiązku wykazywania kosztów, których nie będzie ponosił. Koszty takie mogą zostać ujawnione dopiero w momencie uruchomienia potencjału podczas realizacji zadania, a w przypadku usług dodatkowych, które mogą w ogóle nie zostać zlecone nie będą uzasadniały takich kosztów.
Według Izby Zamawiający nie udowodnił, że Odwołujący w swojej kalkulacji miał zamiar przerzucania przewidzianych kosztów z jednego realizowanego zadania do kosztów przedmiotowego zamówienia. Zdaniem Izby Zamawiający nie posiada wiedzy dotyczącej realizowanych przez Odwołującego zamówień, a zatem skąd mógł czerpać wiedzę o mechanizmie przerzucania tych kosztów.
Izba oceniła, że nie potwierdziło się również stanowisko Zamawiającego o manipulowaniu ceną A i ceną B. Przede wszystkim Izba zwróciła uwagę, że odpowiednio na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez odesłanie na grunt Kodeksu cywilnego obowiązuje zasada swobody umów, co oznacza, że to wykonawca ma prawo ukształtować wysokość ceny, jeżeli nie sprzeciwia się to ustawie.
Stosownie do art. 8 ust.1 ustawy PZP do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z 2023 r. poz. 326), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Zaś w myśl art. 353 1 k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Izba doszła do przekonania, że Zamawiający nie udowodnił, aby relacje pomiędzy ceną A i B mogły spowodować zakłócenie wyboru najkorzystniejszej oferty zgodnie z zasadami przyjętymi w Specyfikacji Warunków Zamówienia.
Jak dalej podkreśliła Izba, Zamawiający opisując zarówno sposób obliczenia ceny, jak i relacje cen w poszczególnych kryteriach oceny ofert, nie przewidział klauzuli ograniczającej poziom danej ceny jednostkowej w stosunku do innej ceny jednostkowej, co wykluczyłoby dany niepożądany przez niego poziom ceny jednostkowej. Jeżeli zaś Zamawiający takiego ograniczenia cenowego w relacjach pomiędzy cenami jednostkowymi w Specyfikacji Warunków Zamówienia nie uczynił, to w opinii Izby na etapie postępowania odwoławczego nie mógł on zmieniać reguł obowiązujących na gruncie tego dokumentu zamówienia i statuować zachowania Odwołującego jako noszącego znamiona czynu nieuczciwej konkurencji.
Zgodnie z wnioskami Izby, Zamawiający nie mógł działać na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, stosownie do którego Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
W opinii Izby - powyższe działania Zamawiającego były również sprzeczne z art. 252 ust.1 ustawy PZP, bowiem doprowadziły do sytuacji, że doszło do wybrania jako najkorzystniejszej oferty, w terminie związania ofertą określonym w dokumentach zamówienia, podmiotu który nie powinien zostać wybrany bez uprzedniej należytej oceny oferty Odwołującego.
W tym stanie rzeczy, uznając, iż powyższe naruszenia przepisów ustawy miały i mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, Izba na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP postanowiła odwołanie uwzględnić.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 589 ustawy PZP, stosownie do wyniku postępowania, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej zaskarżył w całości Zamawiający – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP poprzez uwzględnienie odwołania, podczas gdy w przedmiotowym postępowaniu w sprawie udzielenia zamówienia publicznego nie doszło do naruszenia przepisów ustawy, które miałoby lub mogłoby mieć istotny wpływ na jego wynik, gdyż odrzucenie oferty (...) sp. z o.o. było prawidłowe, a Zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej złożonej oferty;
2) art. 555 ustawy PZP w zw. z art. 515 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez objęcie zakresem orzekania działań Zamawiającego niebędących przedmiotem odwołania, tj. rozstrzyganie co do możliwości wezwania przez Zamawiającego na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy PZP do wyjaśnienia cen jednostkowych, tj. ceny D: świadczenie usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych oraz ceny J: świadczenie usług konserwacji posadzki kamiennej, które to zagadnienie nie było przedmiotem zarzutu Odwołującego, co więcej w przypadku uczynienia go przedmiotem zarzutu w odwołaniu nie mogło zostać uwzględnione jako spóźnione, gdyż termin na odwołanie od tej czynności już upłynął;
3) art. 542 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 531 ustawy PZP poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie wniosków sprzecznych z treścią dowodów zebranych w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowało przyjęciem przez Izbę, że cena D: świadczenie usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych oraz cena J: świadczenie usług konserwacji posadzki kamiennej nie są istotnymi częściami składowymi ceny całkowitej i nie podlegają badaniu na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy PZP, podczas gdy z działań Zamawiającego, tj. szacowania wartości zamówienia, opisu zakresu tych usług w Opisie Przedmiotu Zamówienia, jak i z treści udzielonych wykonawcom wyjaśnień jednoznacznie wynikało, że wymienione usługi są istotnym elementem zamówienia;
4) art. 224 ust. 1 ustawy PZP poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Zamawiającemu przysługuje uprawnienie do żądania od wykonawcy wyjaśnień w zakresie zaoferowania rażąco niskiej ceny w odniesieniu do jej istotnej części składowej wyłącznie w przypadku, gdy w treści Specyfikacji Warunków Zamówienia dana część składowa ceny zostanie wyraźnie zdefiniowana jako „istotna”, natomiast wykluczając możliwość przyznania przymiotu „istotności” cenom jednostkowym;
5) art. 542 ust. 1 w zw. z art. 531 ustawy PZP poprzez pominięcie przedłożonego przez Zamawiającego na rozprawie wydruku ze strony internetowej G. dotyczącego cen umycia okien w 2023 roku uznając je za niepochodzące z pewnego źródła i odnoszące się do nieaktualnych cen, podczas gdy obecnie Internet jest jednym z podstawowych źródeł informacji, w szczególności o cenach usług oferowanych przez przedsiębiorców, a przedłożony wydruk przedstawiał ceny z okresu, w którym składane były oferty w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego;
6) art. 542 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 531 ustawy PZP poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie wniosków sprzecznych z treścią dowodów zebranych w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem skutkowało przyjęciem przez Izbę, że oferta Odwołującego ( (...) sp. z o.o.) nie została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji i nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust 1 pkt 7 ustawy PZP, podczas gdy Zamawiający w sposób przejrzysty wykazał, że oferta Odwołującego nosi znamiona manipulowania cenami i zastosowania nieuczciwej praktyki rynkowej zmierzającej do wykorzystania mechanizmu kryteriów oceny ofert w celu uzyskania wyższej punktacji;
7) art. 353 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 17 ust 1 pkt 2 ustawy PZP i art. 16 pkt 1 ustawy PZP poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu na gruncie postępowania w sprawie zamówienia publicznego zasady swobody umów, w tym dowolności dystrybucji kosztów oferty wykonawcy w granicach ceny całkowitej, bez uwzględnienia ograniczeń wynikających z naczelnych zasad ustawy PZP, tj. normy nakazującej udzielenie zamówienia w sposób pozwalający na uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów, jak również normy nakładającej obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców.
Wskazując na powyższe, na podstawie art. 581 ustawy PZP Skarżący wniósł o:
1) zmianę zaskarżonego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 stycznia 2024 roku, wydanego w sprawie o sygnaturze: KIO 47/24, poprzez oddalenie odwołania w całości i obciążenie kosztami postępowania za obie instancje w całości (...) sp. z o.o;
2) rozpoznanie przedmiotowej skargi na rozprawie;
3) zasądzenie od Przeciwnika Skargi na rzecz Skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Przeciwnik Skargi wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania skargowego.
Przystępujący po stronie Zamawiającego przyłączył się do jego stanowiska.
Sąd Okręgowy – Sąd Zamówień Publicznych zważył, co następuje:
W ocenie Sądu Okręgowego skarga Zamawiającego Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej nie była zasadna.
Ponieważ Sąd Okręgowy nie prowadził postępowania dowodowego, ani nie zmienił ustaleń faktycznych Krajowej Izby Odwoławczej, na podstawie art. 387 § 2 1 k.p.c. (który na podstawie art. 579 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych znajduje odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi) ograniczy się do przedstawienia jedynie wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Krajową Izbę Odwoławczą, stanowiące podstawę uwzględnienia odwołania złożonego przez Wykonawcę(...)sp. z o.o.
Sąd Okręgowy uznał, że rozstrzygnięcie Krajowej Izby Odwoławczej zawarte w zaskarżonym wyroku z dnia 31 stycznia 2024 roku jest trafne. Niemniej jednak rozważania prawne Składu Orzekającego Izby wymagały pewnej korekty.
Należało mieć na uwadze, że Odwołujący (...)sp. z o.o. nie składał zarzutu co do bezpodstawności skierowania przez Zamawiającego do niego do wezwania na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy PZP, a twierdził jedynie że ceny przez niego zaoferowane nie są rażąco zawyżone i ta właśnie kwestia powinna być przedmiotem badania Krajowej Izby Odwoławczej. Ponadto rozważania Krajowej Izby Odwoławczej odnośnie manipulacji cenowej, choć doprowadziły do prawidłowego wniosku, że Odwołujący (...) sp. z o.o. nie dopuścił się tego rodzaju czynu, to jednak argumentacja KIO przedstawiona w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie zasługuje na ich pełną aprobatę, o czym szerzej będzie jeszcze mowa niżej.
W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy odniesie się do zarzutu naruszenia art. 555 ustawy PZP w zw. z art. 515 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP poprzez objęcie zakresem orzekania działań Zamawiającego niebędących przedmiotem odwołania, tj. rozstrzyganie co do możliwości wezwania przez Zamawiającego na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy PZP do wyjaśnienia cen jednostkowych, tj. ceny D: świadczenie usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych oraz ceny J: świadczenie usług konserwacji posadzki kamiennej, które to zagadnienie nie było przedmiotem zarzutu Odwołującego (zarzut numer 2).
Wskazać w tym miejscu należy, że ani Krajowa Izba Odwoławcza nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu, ani Sąd Zamówień Publicznych nie może orzekać co do zarzutów, które nie były przedmiotem odwołania (art. 555 ustawy PZP oraz art. 583 ustawy PZP). Dodatkowo w postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi nie można rozszerzyć żądania odwołania ani występować z nowymi żądaniami (art. 582 ustawy PZP). Izba jest związana zarzutami odwołania i nie może wyjść poza ich zakres. Możliwość stawiania zarzutów upływa z terminem na wniesienie odwołania. Jeżeli zatem odwołujący na późniejszym etapie postępowania odwoławczego podnosi okoliczności, które nie zostały wyraźnie i wprost ujęte w treści wniesionego odwołania, to ich spóźnione wskazywanie nie może być brane przez Izbę pod uwagę. Dotyczy to także sytuacji kiedy odwołujący próbowałby powiązać nowe zarzuty z ogólnie zakreślonymi okolicznościami faktycznymi wskazanymi w odwołaniu. Brak precyzyjnego przywołania podstawy prawnej i uzasadnienia zarzutu prowadzi do braku możliwości rozpatrzenia tego zarzutu przez Izbę ( P. Wójcik [w:] A. Gawrońska-Baran, E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 555; Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 15 kwietnia 2022 roku, sygn. akt KIO 835/22, KIO 846/22; P. Wiśniewski [w:] J. E. Nowicki, P. Wiśniewski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2023, art. 555).
Wykonawca (...) sp. z o.o. w odwołaniu złożonym do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2 stycznia 2024 roku przedstawił zarzut naruszenia art. 226 ust.1 pkt 8 ustawy PZP w związku z art. 224 ust. 6 ustawy PZP w odniesieniu do odrzucenia jego oferty jako zawierającą rażąco niską cenę. Zaskarżona została zatem sama czynność odrzucenia i to właśnie ta czynność powinna być przedmiotem badania i rozważań Krajowej Izby Odwoławczej przy rozpatrywaniu odwołania. Należy zwrócić uwagę, że istotny jest sam zarzut przedstawiony w odwołaniu, a więc powołanie się na konkretne okoliczności faktyczne i podstawę prawną. Zarzuty (...) sp. z o.o. w żaden sposób nie odnosiły się do czynności Zamawiającego polegającej na wezwaniu Odwołującego do wyjaśnień. Co więcej, należy zgodzić się ze Skarżącym, że nawet w przypadku przedstawienia takiego zarzutu w odwołaniu, nie mógłby on zostać uwzględniony albowiem byłby spóźniony, gdyż termin na odwołanie od tej czynności już upłynął. Zgodnie bowiem z art. 515 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP odwołanie wnosi się w przypadku zamówień, których wartość jest równa albo przekracza progi unijne, w terminie 10 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. Bez wątpienia zatem termin na zaskarżenie czynności Zamawiającego z 17 października 2023 roku, polegającej na wezwaniu Wykonawcy do złożenia wyjaśnień w zakresie podejrzenia rażąco niskiej ceny, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 224 ustawy PZP, upłynął.
Wskazać należy, że zmiana argumentacji stron jest możliwa na każdym etapie postępowania o ile tylko mieści się w zakresie wykazania zasadności swojego zarzutu. Nie może to jednak być uznane za rozszerzenie zarzutu zawartego w odwołaniu i czynienie tychże kwestii częścią odwołania, która podlega rozpoznaniu i ma wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym.
Krajowa Izba Odwoławcza wprost nie odniosła się do analizy cen, którą Przeciwnik Skargi przedstawił w piśmie z 9 listopada 2023 roku. Izba nie wskazała czy wyjaśnienia te były przekonywujące czy też nie, albowiem w swoich rozważaniach skupiła swoje rozważania na zasadności wzywania wykonawcy do złożenia określonych wyjaśnień.
W ocenie Sądu Okręgowego należało wziąć pod uwagę, że Wykonawca w swoich wyjaśnieniach wskazał ceny środków czystości i twierdził, że są to ceny rynkowe. Tymczasem Zamawiający nie przedstawił nigdy przekonywującej polemiki z tym stanowiskiem i nie wykazywał, że takie ceny nie są cenami rynkowymi. W orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku kiedy wykonawca podaje ceny np. środków czy materiałów w cenie odbiegającej w sposób zasadniczy od cen rynkowych i powołuje się na upusty jakie uzyskał i na inne okoliczności, które powodują, że cena jest tak niska to w takiej sytuacji powinien wykazywać, że takie upusty czy okoliczności dotyczące uzyskania wyjątkowo korzystnych cen na materiały faktycznie zaistniały. Natomiast nie można tego wymagać od wykonawcy, który uważa, że oferuje ceny rynkowe, nie powołuje się na szczególne upusty czy rabaty, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Wykonawca nie musi udowadniać w takiej sytuacji poszczególnych cen jednostkowych.
Jeżeli chodzi o kwestię dotyczące wynagrodzenia pracowników, na co szczególną uwagę zwracał Zamawiający, trzeba wziąć pod uwagę, że sposób określenia przez niego zakresu usług objętych zamówieniem był niejasny i stawiał wykonawców w trudnej sytuacji w zakresie kalkulacji ceny, skoro nie wiedzieli oni czy i w jakimkolwiek zakresie ostatecznie będą udzielone zlecenia do wykonania usług dodatkowych.
W sytuacji kiedy Zamawiający wskazuje, że zleceń dodatkowych może nie być wcale i zastrzega, że nie będzie z tego tytułu ponosił jakichkolwiek opłat to stawia tym samym wykonawców w trudnym położeniu co do prawidłowej kalkulacji cen ofertowych. Musieliby oni uwzględnić w niej zatrudnienie dodatkowych pracowników, ich wynagrodzenie czy zakup na zapas materiałów dotyczących czyszczenia, bez pewności, że koszty te zostaną zrefundowane w wypadku zlecenia im usług dodatkowych, co nie było pewne.
Wyjaśnienia Przeciwnika Skargi (...) sp. z o.o., który wskazywał, że dysponuje pracownikami do realizacji prac dodatkowych albowiem prowadzi inne zlecenia, zawiera inne umowy, były dla Sądu przekonujące. Strona Skarżąca nie kwestionowała, że Przeciwnik Skargi dysponuje takimi pracownikami. Wykonawca ten wskazywał, że aktualnie zatrudnia osoby odpowiedzialne za interwencyjne sprzątanie, realizację prac okresowych oraz dodatkowych zleceń od obecnych kontrahentów. W związku z tym, iż osoby te są już zatrudnione i na co dzień realizują prace okresowe dla kontrahentów, w swojej wycenie Wykonawca nie zakładał konieczności zatrudnienia dodatkowych pracowników – jeżeli zajdzie potrzeba skierowania ich do usługi mycia okien lub konserwacji posadzki kamiennej, to niezależnie od zleconego przez Zamawiającego metrażu, Wykonawca będzie w stanie zrealizować tę usługę posiłkując się zatrudnionymi obecnie przez siebie pracownikami. Biorąc dodatkowo pod uwagę zapisy Specyfikacji Warunków Zamówienia, w których Zamawiający podkreśla, iż: „Zamawiający zastrzega sobie prawo niezlecania usług dodatkowych, o których mowa w pkt. 4 w podanym zakresie. Wykonawcy nie przysługują roszczenia z tego tytułu.”, rozwiązanie zaproponowane przez Wykonawcę, o którym wyżej mowa, należy uznać jako racjonalny sposób na zapewnienie zrealizowania ewentualnych usług dodatkowych w określonym czasie.
W konsekwencji nie zachodziły przesłanki do uznania zarzutu, że cena ofertowa Przeciwnika Skargi jest rażąco zaniżona. Wyjaśnienia Odwołującego w tej kwestii, w ocenie Sądu Okręgowego, zasługiwały w całości na wiarę. Skarżący natomiast nie wskazał argumentów, które uzasadniałyby zasadność jego zarzutów w tej kwestii. Należy zwrócić uwagę, że nie jest wystarczające odwołanie się do ofert innych uczestników postępowania, którzy przecież mogą zawyżyć bądź zaniżyć ceny swoich ofert. Decydujące znaczenia ma faktyczna sytuacja dotycząca istniejących cen rynkowych w zakresie kosztów usług i materiałów, które mają zastosowanie do określonego rodzaju zamówienia. Skarżący tymczasem nie wykazał, że wyjaśnienia Przeciwnika Skargi dawały podstawy do uznania ich jako pozbawionych wiarygodności.
Skarżący przedstawił zarzut naruszenia art. 542 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 531 ustawy PZP poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie wniosków sprzecznych z treścią dowodów zebranych w sprawie, podczas gdy z działań Zamawiającego, tj. szacowania wartości zamówienia, opisu zakresu tych usług w Opisie Przedmiotu Zamówienia, jak i z treści udzielonych wykonawcom wyjaśnień jednoznacznie wynikało, że wymienione usługi są istotnym elementem zamówienia oraz zarzut naruszenia art. 224 ust. 1 ustawy PZP poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Zamawiającemu przysługuje uprawnienie do żądania od wykonawcy wyjaśnień w zakresie zaoferowania rażąco niskiej ceny w odniesieniu do jej istotnej części składowej wyłącznie w przypadku, gdy w treści Specyfikacji Warunków Zamówienia dana część składowa ceny zostanie wyraźnie zdefiniowana jako „istotna” (zarzut numer 3 i 4).
Mając na względzie, że przywołane zarzuty dotyczyły czynności Zamawiającego nieobjętej zarzutami odwołania, Sąd uznał rozważania w zakresie ich zasadności za bezprzedmiotowe. Stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem dotyczyło czynności niezaskarżonej, jak już wyżej wskazano. Na marginesie należałoby jednak podnieść, że Skład Orzekający Krajowej Izby Odwoławczej uznał, że ceny D i J nie są istotnymi częściami składowymi ceny ze względu na to, że mają one charakter usług dodatkowych i fakultatywnych. Wskazać należy, iż nie ma definicji legalnej pojęcia istotnych części składowych ceny i dlatego powinny one być oceniane indywidualnie w każdym postępowaniu. Argumentacja wyrażona przez Izbę w omawianej kwestii nie jest przekonywująca w każdym aspekcie. Wprawdzie niektóre składy KIO powoływały się na kryterium całkowitej wartość usług przy rozważaniach czy dana część składowa ceny jest istotna czy też nie, to jednak pogląd taki nie jest dominującym w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej. Trzeba jednak wziąć pod uwagę zasadne stanowisko KIO, która w kwestii dotyczącej oceny omawianych cen jako istotnego elementu zamówienia, wskazała na okoliczność, że Zamawiający żądał od Odwołującego wyjaśnienia cen jednostkowych z l.p.4 ( cena D: świadczenie usług dwustronnego mycia okien i parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, krat oraz żaluzji okiennych) i l.p.10 (cena J: świadczenie usług konserwacji posadzki kamiennej), dla których w rozdziale 13.1 Specyfikacji Warunków Zamówienia w ramach kryterium oceny ofert przewidział jedynie wagę wyrażoną w procentach na poziomie po 2%. Przy czym dla ceny A. świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości w budynku Zamawiający przewidział aż 36% wagi kryterium i odpowiednio po 5% dla wagi ceny B świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym i ceny C świadczenie usług utrzymania i pielęgnacji terenów zielonych.
Niemniej jednak należało mieć na uwadze, że sama tylko waga procentowa nie przesądza jeszcze o tym czy dana cena stanowi istotny składnik ceny, a zależy to od całokształtu okoliczności danej sprawy, co Sąd Okręgowy miał na uwadze. Zasadnicze znaczenie w omawianej kwestii ma fakt fakultatywności zlecenia usług dodatkowych, co pozwalało uznać, że nie stanowią one istotnych części składowej ceny. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia dla oceny zasadności objętego skargą wyroku z uwagi na to, że – jak już zostało wskazane, Przeciwnik Skargi zdołał wykazać, że oferowane przez niego ceny nie są rażąco zaniżone.
Dalej Skarżący zarzucił Krajowej Izbie Odwoławczej naruszenie art. 542 ust. 1 w zw. z art. 531 ustawy PZP poprzez pominięcie przedłożonego przez Zamawiającego na rozprawie wydruku ze strony internetowej G. dotyczącego cen umycia okien w 2023 roku (zarzut numer 5).
Izba ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (art. 542 ust. 1 ustawy PZP). Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 531 ustawy PZP).
Zasada swobodnej oceny dowodów w postępowaniu odwoławczym oznacza, że Izba ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, nie pod kątem ich mocy formalnej. Izba powinna ocenić moc i wiarygodność dowodów wedle własnego przekonania, które to z kolei musi być oparte na analizie całego materiału dowodowego, względach doświadczenia życiowego oraz logicznego myślenia. Dopiero poddany takiej analizie materiał dowodowy może stać się podstawą ustalania stanu faktycznego ( P. Wójcik [w:] A. Gawrońska-Baran, E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 542).
Odnosząc się do dokonanej przez Krajową Izbę Odwoławczą oceny dowodu w postaci wydruku ze strony internetowej G. dotyczącego cen umycia okien w 2023 roku, Sąd nie dopatrzył się w działaniu Izby naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu odwoławczym. Należy podzielić jej stanowisko, że źródło wydruku było niepewne a nadto sam wykaz nie przystawał w pełni do konkretnych warunków przedmiotowego zamówienia.
Podsumowując zatem, zarzut naruszenia art. 542 ust. 1 w zw. z art. 531 ustawy PZP należało uznać za chybiony.
Kolejnym zarzutem wykreowanym przez Skarżącego był zarzut naruszenia art. 542 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 531 ustawy PZP poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie wniosków sprzecznych z treścią dowodów zebranych w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem skutkowało przyjęciem przez Izbę, że oferta Odwołującego ( (...) sp. z o.o.) nie została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji i nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust 1 pkt 7 ustawy PZP (zarzuty 6 i 7).
Zarzut przedstawiony przez Zamawiającego nie zasługuje na aprobatę, gdyż Krajowa Izba Odwoławcza słusznie uznała, że oferta Odwołującego nie nosi znamion manipulowania cenami i zastosowania nieuczciwej praktyki rynkowej zmierzającej do wykorzystania mechanizmu kryteriów oceny ofert w celu uzyskania wyższej punktacji.
Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 226 ust 1 pkt 7 ustawy PZP). W pewnym stopniu ma to związek z nałożonym na zamawiającego obowiązkiem stworzenia na gruncie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego ram dla uczciwego konkurowania podmiotów ubiegających się o zamówienie publiczne oraz zobligowaniem wykonawców do uczciwego konkurowania o wybór ich oferty ( zob. A. Gawrońska-Baran (w:) E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, A. Ga]wrońska-Baran, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 226).
Stosownie zaś do treści art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
Celem zakazu nieuczciwej konkurencji sformułowanego w klauzuli generalnej (art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji) jest zatem eliminacja wszelkich zachowań sprzecznych z prawem lub dobrymi obyczajami, zagrażających interesowi innego przedsiębiorcy lub klienta bądź naruszających go. Podmiot odwołujący się do klauzuli generalnej musi wykazać, jaki przepis prawa bądź dobry obyczaj został naruszony oraz że nieprzestrzeganie tej normy prawnej czy tego obyczaju zagroziło lub naruszyło jego interes, a zastosowanie klauzuli generalnej wymaga spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ( por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008 roku, sygn. akt II CSK 363/07).
Sprzeczność z przepisami prawa zachodzi wtedy, gdy konkretne zachowanie jest sprzeczne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, zarówno z zakresu prawa karnego, prawa cywilnego, jak i prawa administracyjnego, jak również normami pozasystemowymi (np. normami wynikającymi z zasad współżycia społecznego lub kształtującymi dobre obyczaje), do których przepisy prawa odsyłają bezpośrednio lub pośrednio ( Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wyrok z dnia 20 lutego 2008 roku, sygn. akt I ACa 93/08).
Ponieważ ustawa nie definiuje pojęcia „dobrych obyczajów” należy odnieść się do definicji wypracowanych w toku stosowania tej ustawy. Za adekwatny do rozpatrywanego przypadku można uznać wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 28 czerwca 2007 roku (sygn. akt V ACa 371/07), zgodnie z którym: „Dobre obyczaje to normy moralne i obyczajowe w stosunkach gospodarczych (tzw. uczciwość kupiecka), a więc reguły znajdujące się poza ramami systemu prawa. Wyrażają się pozaprawnymi normami postępowania, którymi powinni kierować się przedsiębiorcy. Ich treści nie da się określić wiążąco w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tymi praktykami życia gospodarczego. Ocena określonego zachowania jako naruszającego dobre obyczaje pozostawiona jest orzecznictwu, gdyż istotne znaczenie mają tu oceny zorientowane na zapewnienie niezakłóconego funkcjonowania konkurencji poprzez rzetelne i niezafałszowane współzawodnictwo”. Według wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2019 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I NSK 61/18 za sprzeczne z dobrymi obyczajami uznaje się takie działanie, które potocznie określa się jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania. Poszukując zatem treści pojęcia dobrych obyczajów i ustalając, czy określony czyn stanowi ich naruszenie, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, w szczególności cel, użyte środki i konsekwencje przedsięwziętych działań ( Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002 roku, sygn. akt III CKN 213/01, niepubl.).
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zawiera także w art. 3 ust. 2 katalog działań kwalifikujących się jako „czyn nieuczciwej konkurencji”. Czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej, prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym oraz nieuzasadnione wydłużanie terminów zapłaty za dostarczane towary lub wykonane usługi.
Katalog ten jest jednakże otwarty, co oznacza, że za czyn nieuczciwej konkurencji, powinno być uznane każde zachowanie rynkowe, któremu można przypisać cechy nieuczciwej konkurencji wskazane w ustawie. Przy tym zasadnicza rola art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji polega na uzupełnianiu katalogu stypizowanych deliktów nieuczciwej konkurencji i dotyczy sytuacji, w których konkretne zachowanie, choć nie spełnia znamion czynu nieuczciwej konkurencji na podstawie art. 5 i n. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jest bezprawne lub sprzeczne z dobrymi obyczajami, godząc zarazem w interes innego przedsiębiorcy lub klienta ( por. Wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2003 roku, sygn. akt I CKN 477/01, z dnia 2 lutego 2001 roku, sygn. akt IV CKN 255/00 oraz z dnia 29 stycznia 2021 roku, sygn. akt V CSKP 4/21). Uznanie konkretnego czynu za akt nieuczciwej konkurencji jest procesem skomplikowanym i trudnym, gdyż wymaga ustalenia, na czym określone działanie polegało; dotyczy działania, które zwykle nie jest eksponowane i nie znajduje wyraźnego i formalnego wyrazu, a następnie zakwalifikowania go pod względem prawnym przez przypisanie mu cech konkretnego deliktu szczegółowego ujętego w ramach Rozdziału 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji („Czyny nieuczciwej konkurencji”, art. 5-17g) lub deliktu w nim nieujętego, lecz odpowiadającego hipotezie art. 3 ust. 1 tej ustawy.
Należy jednak mieć na uwadze, że nie każde, sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, działanie przedsiębiorcy jest czynem nieuczciwej konkurencji, który może prowadzić do zastosowania przepis art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, gdyż musi dojść dodatkowo do wypełnienia przesłanki naruszenia lub zagrożenia interesowi innego przedsiębiorcy ( Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 22 grudnia 2022 roku, XXIII Zs 117/22).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że celem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Dlatego czyny nieuczciwej konkurencji ustawa uznaje za popełnione nie tylko w razie naruszenia interesów innego przedsiębiorcy lub klienta, co jest oczywiste, lecz także w przypadku zagrożenia ich interesów ( Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 listopada 2000 roku, sygn. akt ACa 688/00). Pojęcie "interes przedsiębiorcy" rozumieć należy szeroko jako określony, korzystnie z punktu widzenia przedsiębiorcy ukształtowany stan bądź stan, który dopiero w przyszłości może stać się dla niego źródłem korzyści ( zob. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1995 roku, sygn. akt III CZP 12/95). Z kolei grożące naruszenie powinno dotyczyć interesu mającego pewną wagę gospodarczą. Wreszcie zagrożenie musi być realne, a więc musi zachodzić prawdopodobieństwo naruszenia tych interesów. O tym, czy przesłanki te są lub nie są spełnione, nie decyduje subiektywne przekonanie jednej ze stron postępowania. Oceny dokonuje sąd rozpoznający sprawę, stosując kryteria obiektywne ( J. Szwaja (red.), Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2019).
Podsumowując dotychczasowe rozważania o charakterze teoretycznym, wskazać należy że w ramach przedmiotowego postępowania skargowego przed Sądem Zamówień Publicznych Skarżący był zobligowany do skutecznego wykazania, że zaoferowanie przez Przeciwnika Skargi Wykonawcę (...) sp. z o.o. zaniżonych cen jednostkowych zawartych w ofercie jako cena A oraz zawyżonych ceny jednostkowej za świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym (Cena B), stanowi czyn nieuczciwej konkurencji oraz winien jednoznacznie wskazać, jaki przepis prawa lub dobry obyczaj został naruszony przez takie działanie. Kolejnym obowiązkiem Skarżącego było wykazanie, że przez omawiane działanie został naruszony bądź zagrożony interes innego przedsiębiorcy. Niewątpliwym jest, że działanie Wykonawcy(...)sp. z o.o. zakwalifikowane przez Skarżącego jako czyn nieuczciwej konkurencji nie zostało wymienione wśród czynów stypizowanych w rozdziale 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a zatem ciężar wykazania zaistnienia przesłanek z art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w odniesieniu do działania Wykonawcy (...) sp. z o.o. spoczywał na Skarżącym. Podkreślenia wymaga, że nie wystarczyło samo wskazanie na sprzeczność z prawem lub dobrymi obyczajami oraz sposób naruszenia bądź zagrożenia interesu innego przedsiębiorcy, ale dla uznania, że doszło do popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji Skarżący musiał wykazać owe przesłanki w sposób odnoszący się bezpośrednio do realiów przedmiotowej sprawy, nie zaś w sposób abstrakcyjny czy hipotetyczny.
Manipulacja cenowa przejawia się tym, że wykonawca ustala cenę oferty w taki sposób, że jej część zostaje określona na rażąco niskim poziomie, w oderwaniu od rzeczywistych kosztów i nakładów koniecznych do realizacji wyodrębnionej części zamówienia, natomiast część cen - bez uzasadnienia, zostaje zawyżona po to, żeby zrekompensować zaniżenie innych części składowych ceny. Działanie takie ma na celu uzyskanie jak najkorzystniejszej punktacji w rankingu ofert ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego.
W przedmiotowej sprawie trzeba zwrócić uwagę na to, iż twierdzenia Zamawiającego dotyczące zaniżonych ceny A w ofercie Przeciwnika Skargi (...) sp. z o.o. były gołosłowne. Przeciwnik Skargi zaprzeczał tej okoliczności, przedstawiając stosowne wyjaśnienia. Ostatecznie pełnomocnik Skarżącego na rozprawie wskazał, że ceny A zaoferowane przez Przeciwnika Skargi (...)sp. z o.o., które pierwotnie uważał za zaniżone, są cenami zdroworozsądkowymi i nie są to ceny rażąco zaniżone.
Pozostawałoby zatem do rozważenia czy samo tylko zawyżenie ceny B - za świadczenie usług sprzątania i utrzymania czystości na terenie zewnętrznym dawałoby podstawę do uznania, że Przeciwnik Skargi dopuścił się manipulacji cenowej. W świetle wyżej wskazanych przesłanek dotyczących jej wykazania należy uznać, że nie. Skarżący, o ile twierdził, że doszło do zawyżenia ceny B, winien był wykazać na czym w tej sytuacji polegała manipulacja Przeciwnika Skargi w kontekście uzyskania korzystniejszej punktacji jego oferty. Należało uwzględnić, że wobec relatywnie wysokiej ceny B Wykonawca (...) sp. z o.o. uzyskał o wiele mniej punktów od pozostałych wykonawców. Zatem samo tylko zawyżenie ceny B nie mogło stanowić manipulacji cenowej. Aby uznać, że doszło do czynu nieuczciwej konkurencji, konieczna jest manipulacja cenami a nie jedną ceną. Jeżeli ktoś tylko zawyża jedną cenę, to naraża się na to, że jego oferta będzie mniej korzystna, bo uzyska mniej punktów. Tymczasem dla wykazania manipulacji cenowej należałoby porównać cenę zaniżoną i punktację przyznaną za tą cenę (...) sp. z o.o. oraz innym Wykonawcom oraz cenę zawyżoną i punktację przyznaną za tą cenę (...) sp. z o.o. oraz innym Wykonawcom. Następnie koniecznym było wykazanie, że różnice w punktacji uzyskanej za te dwie ceny przez poszczególnych wykonawców świadczącą o manipulacji cenowej Przeciwnika Skargi. Skarżący tego rodzaju wywodów jednak nie przedstawił na którymkolwiek etapie postępowania w niniejszej sprawie. Ciężar wykazania manipulacji cenowej – czynu nieuczciwej konkurencji spoczywał w tej sprawie na Zamawiającym i zdaniem Sądu Okręgowego, z przyczyn wyżej wskazanych, nie podołał on wykazaniu tej okoliczności.
Już tylko dodatkowo Sąd Okręgowy uznał, że Przeciwnik Skargi wykazał w swoich wyjaśnieniach, że wysoka cena B jest uzasadniona specyfiką i realiami realizacji usługi, co Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne. Samo tylko porównanie cen innych wykonawców nie może mieć charakteru decydującego dla przyjęcia odmiennego stanowiska, gdyż ceny te mogą być przez nich zaniżone.
Jako ostatni Skarżący postawił zarzut naruszenia art. 353 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 17 ust 1 pkt 2 ustawy PZP i art. 16 pkt 1 ustawy PZP poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu na gruncie postępowania w sprawie zamówienia publicznego zasady swobody umów, w tym dowolności dystrybucji kosztów oferty wykonawcy w granicach ceny całkowitej, bez uwzględnienia ograniczeń wynikających z naczelnych zasad ustawy PZP (zarzut nr 7).
Wskazany zarzut należało uznać za zasadny, gdyż Izba straciła z pola widzenia, iż zawarcie umowy w ramach udzielania zamówień publicznych ma określony reżim prawny ukształtowany przez ustawę Prawo zamówień publicznych i wyznaczający ramy w jakich działać powinien Zamawiający i statuujący zasady jakie winien mieć na względzie dokonując poszczególnych czynności w ramach postępowania o udzielnie zamówienia publicznego kończącego się właśnie zawarcie umowy. Zarzut ten nie daje jednak podstaw do uwzględnienia żądań skargi w zakresie zmiany zaskarżonego wyroku. O bezzasadności skargi przesądziły bowiem inne okoliczności, które zostały wcześniej szczegółowo omówione.
Z wyżej wymienionych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 588.1 ustawy PZP.
Na podstawie art. 589 ust. 1 ustawy PZP statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik sporu, Sąd Okręgowy kosztami postępowania skargowego obciążył Skarżącego Zamawiającego Skarb Państwa Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej , jako stronę przegrywającą.
Koszty postępowania wywołanego wniesieniem skargi, poniesione przez Przeciwnika Skargi – (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. sprowadzają się do kwoty wynagrodzenia reprezentującego go radcy prawnego w kwocie 3 600,00 zł ustalonej na podstawie § 14 ust. 2a pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
Stosownie do treści art. 98 § 1 1 k.p.c. koszty zostały przyznane wraz odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty.
W konsekwencji Sąd Okręgowy zasądził od Zamawiającego Skarbu Państwa - Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. 3 600,00 zł tytułem kosztów postępowania skargowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty.
Aleksandra Komór Bernard Litwiniec Małgorzata Siemianowicz-Orlik
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Bernard Litwiniec, Aleksandra Komór
Data wytworzenia informacji: