Serwis Internetowy Portal Orzeczeń używa plików cookies. Jeżeli nie wyrażają Państwo zgody, by pliki cookies były zapisywane na dysku należy zmienić ustawienia przeglądarki internetowej. Korzystając dalej z serwisu wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies , zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

XXIII Zs 108/25 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Warszawie z 2025-12-03

Sygn. akt XXIII Zs 108/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie:

Przewodniczący: SSO Monika Skalska

Protokolant: sekr. sądowy Weronika Banach

po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy o udzielenie zamówienia publicznego

z udziałem:

zamawiającego Archiwum Państwowego we W.

odwołującego (...) spółki akcyjnej w W.

przystępującego po stronie zamawiającego D. B.

na skutek skargi przystępującego po stronie zamawiającego

od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w W.

z dnia 24 lipca 2025 r. sygn. akt KIO 2455/25

oddala skargę.

SSO Monika Skalska

Sygn. akt XXIII Zs 108/25

UZASADNIENIE

Zamawiający Archiwum Państwowe we W. (dalej także jako: „zamawiający”) prowadził na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, dalej jako: „PZP”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym pod nazwą „Prace zabezpieczające z translokacją zasobu archiwalnego dla Archiwum Państwowego we W.” (dalej jako: „postępowanie” lub „postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego”). Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych pod nr (...) w dniu 14 maja 2025 roku. Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty została opublikowana przez zamawiającego na stronie internetowej prowadzonego postępowania.

Do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej zostało wniesione odwołanie przez wykonawcę (...) S.A. z siedzibą w W. (dalej także jako: „odwołujący”) wobec czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy Firmy (...) (dalej także jako (...) lub „skarżący”)
z uwagi na niewykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu w związku
z nieprzedłożeniem prawidłowych podmiotowych środków dowodowych, jak i zaniechania wykluczenia wykonawcy (...) z uwagi na przedstawienie, w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa, informacji wprowadzających zamawiającego w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Wymienionym czynnościom i zaniechaniom zamawiającego odwołujący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:

a)  art. 239 ust. 1 PZP w zw. z art. 16 pkt 1) PZP , poprzez dokonanie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, podczas gdy oferta odwołującego powinna być najwyżej oceniona w postępowaniu;

b)  art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. b i c PZP w zw. z art. 16 pkt 1), 2) i 3) PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy (...) z uwagi na niewykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu w związku z nieprzedłożeniem prawidłowych podmiotowych środków dowodowych, podczas gdy wyjaśnienia oraz złożone przez wykonawcę (...) uzupełnione podmiotowe środki dowodowe nie umożliwiają (nie stanowią) potwierdzenia spełnienia warunków udziału
w postępowaniu;

c)  art. 109 ust. 1 pkt 10) w zw. z art. 16 pkt 1) i 3) PZP , poprzez zaniechanie wykluczenia wykonawcy (...) z postępowania, podczas gdy wykonawca (...) przedstawił informacje wprowadzające zamawiającego w błąd w zakresie spełnienia warunku udziału w postępowaniu dotyczącym zdolności ekonomicznej lub finansowej.

Opierając się na przedstawionych wyżej zarzutach odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji postępowania,
a także dowodów, które zostaną powołane i przedłożone na rozprawie oraz nakazanie zamawiającemu:

a)  unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty,

b)  powtórzenia czynności badania i oceny ofert,

c)  odrzucenia oferty (...),

d)  wykluczenia wykonawcy (...) z postępowania,

e)  zasądzenia od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego.

W dniu 15 lipca 2025 roku zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie. Zamawiający oświadczył przy tym, że uwzględnia zarzut nr 1 oraz zarzut nr 2 i w związku z tym unieważni czynność wyboru oferty najkorzystniejszej, dokona ponownego badania i oceny ofert i odrzuci ofertę (...) z uwagi na niewykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu. W zakresie zaś zarzut nr 3 zamawiający wniósł o oddalenie odwołania.

Do postępowania odwoławczego, po stronie zamawiającego, przystąpił wykonawca (...), który na posiedzeniu zgłosił ustnie do protokołu sprzeciw wobec uwzględnienia przez zamawiającego w części zarzutów odwołania, tj. wobec uwzględnienia dwóch pierwszych zarzutów przedstawionych w odwołaniu (art. 523 ust. 1 i 2 PZP).

Krajowa Izba Odwoławcza (dalej także jako: „Izba” lub „KIO”) w wyroku wydanym w dniu 24 lipca 2025 roku w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt KIO 2455/25 po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 16 czerwca 2025 roku przez odwołującego wykonawcę (...) S.A. w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Archiwum Państwowe we W. przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego - wykonawcy: D. S. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma (...) w punkcie pierwszym uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty wykonawcy: D. B. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma (...) oraz wykluczenie tego wykonawcy
z postępowania, zaś w pozostałych punktach orzekła o kosztach postępowania obciążając nimi odwołującego.

Izba w pierwszej kolejności stwierdziła, że odwołujący wykazał posiadanie legitymacji uprawniającej do wniesienia odwołania, stosownie do dyspozycji art. 505 ust. 1 PZP. Z kolei (...) skutecznie przystąpił do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego, stosownie do przepisów art. 525 ust. 1, 2 i 3 PZP. Uwzględniając zaś okoliczność wniesienia sprzeciwu przez (...), wobec uwzględnienia przez zamawiającego w części zarzutów odwołania, Izba odwołanie w całości rozpoznała na rozprawie, stosownie do art. 523 ust. 3 PZP.

Izba odwołała się do Rozdziału VIII pkt 1 ppkt 3) SWZ, w którym zamawiający zawarł postanowienie w odniesieniu do warunku dotyczącego sytuacji ekonomicznej i finansowej wykonawcy. Zgodnie z przedmiotowym postanowieniem, jak podkreśliła Izba, zamawiający miał uznać warunek za spełniony, „jeżeli wykonawca wykaże, że posiada opłaconą polisę, a w przypadku jej braku - inny dokument, potwierdzający, że jest on ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności zgodnej z przedmiotem niniejszego zamówienia na sumę gwarancyjną minimum 10 000 000,00 zł.”.

Jak zauważyła Izba w ramach wykazu podmiotowych środków dowodowych zamawiający wymagał m.in. złożenia na wzorze stanowiącym załącznik nr 4 do SWZ oświadczenia (na podstawie art. 125 ust. 1 PZP), jak i oryginału lub kopii poświadczonej przez wykonawcę za zgodność z oryginałem dokumentu potwierdzającego posiadanie przez wykonawcę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej związanej
z przedmiotem zamówienia określonym w niniejszym postępowaniu na sumę gwarancyjną ubezpieczenia nie niższą niż 10 000 000 zł.

Izba wskazała, że w terminie składania ofert, tj. w dniu 28 maja 2025 roku (...) złożył ofertę wraz z oświadczeniem o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu (na podstawie art. 125 ust. 1 PZP, na załączniku nr 4 do SWZ). Jak zauważyła przy tym Izba, w ramach niniejszego zaświadczenia (...) oświadczył, że spełnia warunki udziału w postępowaniu określone przez zamawiającego w Rozdz. VIII SWZ.

Z ustaleń KIO wynika, że w dniu 29 maja 2025 roku zamawiający wezwał wykonawcę (...) do złożenia podmiotowych środków dowodowych na podstawie art. 126 ust. 1 PZP. Do złożenia przez (...) podmiotowych środków dowodowych doszło 4 czerwca 2025 roku. Jak wskazała Izba (...) złożył w szczególności Polisę Odpowiedzialności Cywilnej ( (...)), seria i nr: (...), będącą kontynuacją poprzedniej polisy, w której jako okres ubezpieczenia wskazano 10 maj 2025 roku - 09 maj 2026 roku na sumę gwarancyjną w wysokości 3 000 000,00 zł oraz Aneks nr (...), wprowadzający korektę wysokości sumy gwarancyjnej z kwoty 3 000 000,00 zł na kwotę 10 000 000,00 zł. Zgodnie z brzmieniem ww. Aneksu nr (...), zmiany wprowadzone tym Aneksem obowiązują od dnia 02 czerwca 2025 roku.

Kolejno Izba wskazała, że dnia 9 czerwca 2025 roku zamawiający wezwał wykonawcę (...) do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, poprzez przekazanie aktualnego na dzień złożenia podmiotowego środka dowodowego, tj. dokumentu potwierdzającego posiadanie przez wykonawcę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej
w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej związanej z przedmiotem zamówienia określonym w niniejszym postępowaniu na sumę gwarancyjną ubezpieczenia nie niższą niż 10 000 000 zł. Miało to stanowić potwierdzenie spełniania warunku udziału w postępowaniu. na dzień składania ofert, tj. na dzień 28 maja 2025 roku, ponieważ polisa wraz z Aneksem nr (...) nie potwierdziły spełnienia warunków udziału w postępowaniu w terminie ich składania. Jak zauważyła przy tym Izba, zamawiający w wezwaniu wskazał, iż złożona przez wykonawcę polisa na sumę gwarancyjną 3.000.000 zł z okresem ubezpieczenia 10 maja 2025 roku – 09 maja 2026 roku wraz zawartym Aneksem nr (...) do Polisy podwyższającym sumę gwarancyjną do kwoty 10.000.000 zł nie potwierdza spełniania warunku udziału w postępowaniu (Rozdz. VIII pkt 1 ppkt 3) SWZ na dzień składania ofert. Jak zauważyła Izba, zamawiający podkreślił, iż ten warunek udziału w postępowaniu wykonawca powinien spełniać począwszy od dnia wyznaczonego przez zamawiającego na składanie ofert (i przez cały okres postępowania), natomiast zgodnie z treścią pkt III ppkt. 2 przedłożonego Aneksu nr (...) do Polisy „zmiany wprowadzone niniejszym Aneksem obowiązują od dnia 02.06.2025 roku”.

Z dalszych ustaleń Izby wynika, że w dniu 10 czerwca 2025 roku (...) przekazał zamawiającemu Aneks nr (...) do umowy ubezpieczenia z dnia 09 czerwca 2025 roku, w którym zmieniono datę obowiązywania zmiany wprowadzonej ww. Aneksem z dnia 02 czerwca 2025 roku na dzień 28 maja 2025 roku wraz z pismem zawierającym wyjaśnienia dotyczące wprowadzonej zmiany.

W związku z powyższym Izba uznała, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. b i c PZP w zw. z art. 16 pkt 1), 2) i 3) PZP, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy (...) z uwagi na niewykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu w związku z nieprzedłożeniem prawidłowych podmiotowych środków dowodowych, które nie potwierdzają spełnienia warunków udziału w postępowaniu. W ocenie Izby (...) złożył bowiem na potwierdzenie spełnienia warunku udziału w postępowaniu dotyczącego sytuacji ekonomicznej i finansowej podmiotowe środki dowodowe, tj. dokumenty, z których nie wynika potwierdzenie spełniania ww. warunku określonego w Rozdziale VIII ust 1 pkt 3 SWZ. Tymczasem – jak podkreśliła Izba - wykonawca winien spełniać warunki udziału w postępowaniu przez cały czas trwania postępowania, tj. od terminu składania ofert aż do zawarcia umowy. KIO zauważyła przy tym, że w celu potwierdzenia warunku udziału w postępowaniu zmawiający może żądać dokumentów potwierdzających, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia ze wskazaniem sumy gwarancyjnej tego ubezpieczenia (§ 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych). Złożone zaś przez wykonawcę podmiotowe środki dowodowe mają być aktualne na dzień ich złożenia, a złożone przez niego, wraz z ofertą, oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu musi być aktualne na dzień składania wniosków lub ofert. Izba podkreśliła nadto, że ze złożonego przez wykonawcę oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 PZP, winno wynikać potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz brak podstaw wykluczenia, z terminem nie późniejszym niż termin składania ofert. Złożone zaś przez wykonawcę podmiotowe środki dowodowe stanowią potwierdzenie okoliczności wskazanych
w oświadczeniu.

Mając na uwadze powyższe, Izba zauważyła, że ze złożonego przez (...) podmiotowego środka dowodowego w postaci Polisy wraz z Aneksem nr (...) wynika, że nie spełnił on warunku udziału w postępowaniu w zakresie posiadania wymaganego ubezpieczenia OC na kwotę 10 000 000 zł na dzień, w którym upływał termin składania ofert, tj. 28 maja 2025 roku. Izba zauważyła przy tym, że twierdzenie (...), jakoby w dacie składania powyższego oświadczenia miały miejsce stosowne ustalenia pomiędzy nim a ubezpieczycielem nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodnym zebranym w sprawie. W konsekwencji, jak zauważyła Izba, należało stwierdzić, że w dniu, w którym upływał termin składania ofert, (...) nie posiadał wymaganego w SWZ ubezpieczenia OC na kwotę 10 000 000 zł, co podważa prawdziwość złożonego przez niego oświadczenia w zakresie spełnienia warunków udziału w postępowaniu.

Izba zwróciła także uwagę, że (...) uzyskał ubezpieczenie na wymaganą w treści warunku udziału w postępowaniu sumę gwarancyjną dopiero na mocy Aneksu nr (...) zwiększającego tę sumę z kwoty 3 000 000 zł do kwoty 10 000 000 zł. Niemniej w ocenie KIO, pomimo że wykonawca składając ofertę oświadczył, że spełnia warunek udziału w postępowaniu dotyczący sytuacji ekonomicznej lub finansowej, to w okresie od złożenia oferty do dnia 3 czerwca 2025 roku nie dysponował ubezpieczeniem OC na wymaganą sumę gwarancyjną. W chwili złożenia oferty był bowiem ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności na sumę gwarancyjną niższą niż wymagana przez zamawiającego. Zdaniem Izby powyższe okoliczności przeczą prawdziwości złożonego przez (...) oświadczenia w zakresie spełnienia warunków udziału w postępowaniu, gdyż złożona przez niego polisa OC nie potwierdza, że w dacie składania ofert legitymował się on wymaganym w niniejszym postępowaniu ubezpieczeniem OC. W konsekwencji, jak podkreśliło KIO, należało uznać, że (...) nie wykazał, że warunki udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej były przez niego spełnione przez cały okres trwania postępowania, a tym samym zamawiający był zobowiązany do odrzucenia jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b i c) PZP.

Izba uznała także, że uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 PZP, poprzez zaniechanie wykluczenia wykonawcy (...) z postępowania, który przedstawił informacje wprowadzające zamawiającego w błąd w zakresie spełnienia warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności ekonomicznej lub finansowej. Izba wskazała bowiem, że w toku niniejszego postępowania ustalono, że na dzień składania ofert nie istniał
w obrocie prawnym dokument potwierdzający objęcie wykonawcy (...) ubezpieczeniem OC na kwotę 10.000.000 zł, co oznacza, że oświadczenie złożone przez wykonawcę na gruncie art. 125 ust. 1 PZP nie było zgodne ze stanem rzeczywistym.

Mając na uwadze powyższe, Izby oceniła, że nie ulega wątpliwościom, iż wykonawca (...), składając powyższe oświadczenie w dniu 28 maja 2025 roku, miał dokładną wiedzę o tym, iż posiada ubezpieczenie na sumę 3 000 000,00 zł, która nie spełnia warunku
w przedmiotowym postępowaniu, a tym samym, miał dokładną wiedzę o tym, że na ten moment nie spełnia warunków udziału w postępowaniu. Jak podkreśliła przy tym Izba, (...) mimo to złożył powyższe oświadczenie, zakładając, że w toku postępowania uzyska stosowny dokument i doprowadzi do uznania przez zamawiającego, że jednak spełnia warunki udziału w postępowaniu. W toku postępowania, wykonawca (...) przekazał bowiem zamawiającemu informacje, oświadczenie oraz uzupełnione podmiotowe środki dowodowe wraz z wyjaśnieniem, które – jak podkreśliła Izba - łącznie nie potwierdzają, że wykonawca spełniał wymogi warunku w okresie,
w którym jeszcze nie dysponował Aneksem nr (...) podwyższającym sumę ubezpieczenia do 10 000 000,00 zł.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Izby, zamawiający błędnie uznał, że (...) spełnia warunki udziału w postępowaniu i na skutek tego błędu dokonał wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej. Izba zauważyła przy tym, że (...), jako uczestnik postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego, zobowiązany był do dochowania należytej staranności wymaganej od profesjonalnego wykonawcy przy składaniu oświadczeń w danym postępowaniu. Tymczasem, jak zaakcentowała Izba, (...) złożył w postępowaniu oświadczenie,
w którym zadeklarował stan rzeczy co do spełnienia warunków udziału w postępowaniu nieodpowiadający rzeczywistości. (...) nie wykazał przy tym, że przed złożeniem oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu wystąpił np. z wnioskiem do ubezpieczyciela o podwyższenie sumy ubezpieczenia OC lub że dysponował np. promesą ubezpieczenia na wymaganą w tym postępowaniu kwotę. W ocenie Izby należyta staranność profesjonalisty nakłada na wykonawcę, który składa ofertę, w tym oświadczenia i podmiotowe środki dowodowe, obowiązek upewnienia się, że deklarowany w nich stan rzeczy odpowiada rzeczywistości. W takich okolicznościach, jak podkreśliła Izba, nie można mieć wątpliwości, że jako podmiot profesjonalny, (...) rozumiał, że nie spełnia warunku w momencie, w którym składał oświadczenie, że dany warunek spełnia. Należało zatem, jak podkreśliła KIO, uznać, że (...) złożył w ofercie oświadczenie niezgodne z rzeczywistością, mając na celu wpłynięcie na decyzję podejmowaną przez zamawiającego, tj. uznanie przez zamawiającego, że spełnia warunki udziału w postępowaniu, choć miał wiedzę w danym momencie o niespełnianiu tych warunków.

W konsekwencji powyższego, w ocenie Izby, w przedmiotowym postępowaniu doszło do sytuacji, w której zamawiający został wprowadzony w błąd, tj. nabrał mylnego wyobrażenia
o rzeczywistym stanie faktycznym. Izba wskazała przy tym, że na podstawie przedstawionych przez (...) informacji, zamawiający został wprowadzony w błąd co do spełnienia przez tego wykonawcę warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności ekonomicznej lub finansowej, ponieważ w momencie złożenia oświadczenia w ofercie (...) nie posiadał określonej zdolności i w konsekwencji jej nie wykazał za pomocą podmiotowych środków dowodowych, a mimo to lekkomyślnie przyjął, że wymaganą zdolność wykaże. W ocenie Izby, jeśli nawet wykonawca nie przewidywał możliwości wystąpienia takich skutków, to biorąc pod uwagę wzorzec należytej staranności profesjonalnego wykonawcy, należy uznać, że powinien był i mógł je przewidzieć. Nie ma bowiem – jak pokreśliła Izba - podstaw do uznania w tych okolicznościach, że (...) złożył oświadczenie, że spełnia warunek udziału w postępowaniu niezgodnie ze stanem rzeczywistym w dobrej wierze i w błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że są to informacje prawdziwe. Jak bowiem podkreśliła Izba, (...) nie wykazał takich okoliczności.

Wskazane wyżej okoliczności, zdaniem Izby, prowadziły do stwierdzenia, że (...) podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP, co oznacza, że zamawiający w sposób nieprawidłowy dokonał czynności wyboru oferty złożonej przez wykonawcę (...), jako najkorzystniejszej. Tym samym, jak uznała Izba, zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 PZP w zw. z art. 16 pkt 1) PZP, poprzez dokonanie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej. Powyższe działanie zamawiającego, zdaniem Izby, narusza przy tym także przepisy art. 16 pkt 1 i 2 PZP poprzez niezachowanie
w postępowaniu zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

W konsekwencji Izba uwzględniła odwołanie.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557 PZP i art. 575 PZP oraz § 5 pkt 1 i 2 oraz § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.U. z 2020 r. 2437).

Zrelacjonowany powyżej wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (...) zaskarżył
w całości zarzucając mu naruszenie:

1)  art. 226 ust 1 pkt 2) lit. b) i c) w zw. z art. 16 pkt 1), 2) i 3) PZP poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że oferta skarżącego podlega odrzuceniu z powodu niewykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej, tj. niezłożenia podmiotowego środka dowodowego w postaci dokumentu potwierdzającego posiadanie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej na sumę gwarancyjną ubezpieczenia nie niższą niż 10 000 000,00 zł, podczas gdy

a)  skarżący złożył prawidłowy podmiotowy środek dowodowy, odpowiadający postanowieniu SWZ rozdz. VIII ust. 1 pkt 3, w postaci Aneksu nr (...) do umowy ubezpieczenia (potwierdzonej polisą (...)), na podstawie art. 128 ust. 2 PZP w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego wystosowane w trybie art. 128 ust. l PZP;

b)  Aneks nr (...) do umowy ubezpieczenia (potwierdzonej polisą (...)) potwierdził spełnienie warunku udziału skarżącego wykonawcy w postępowaniu na dzień złożenia oferty i przez cały okres postępowania, albowiem treść tego dokumentu stanowi, że objęcie przez ubezpieczyciela wykonawcy ubezpieczeniem do sumy gwarancyjnej 10 000 000,00 zł nastąpiło od dnia 28 maja 2025 roku, czyli
w ostatnim dniu, w którym upływał termin składania ofert w postępowaniu;

c)  skarżący złożył w dniu 28 maja 2025 roku oświadczenie wstępne z art. 125 ust 1 PZP, że spełnia wszystkie warunki udziału w postępowaniu, oświadczenie jest prawdziwe, albowiem skarżący został objęty przez ubezpieczyciela ochroną ubezpieczeniową do sumy gwarancyjnej 10 000 000,00 zł od dnia 28 maja 2025 roku na skutek złożonej w dniu 26 maja 2025 roku i przyjętej przez ubezpieczyciela dyspozycji podwyższenia sumy gwarancyjnej ubezpieczenia z 3 000 000 000,00 zł do 10 000 000,00 zł i objęcia ubezpieczonego ubezpieczeniem do tej wysokości od dnia 28 maja 2025 roku, co wprost wynika z:

pkt III ppkt 2 Aneksu nr (...) do umowy ubezpieczenia,

wyjaśnień wykonawcy z dnia 10 czerwca 2025 roku złożonych do zamawiającego wraz z Aneksem nr (...) do umowy ubezpieczenia,

dokumentu oświadczenia z dnia 16 lipca 2025 roku złożonego w postępowaniu odwoławczym przez brokera ubezpieczeniowego M. A., za pośrednictwem której skarżący od wielu lat ubezpiecza się w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, w tym zawarł przedmiotową umowę ubezpieczenia w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (potwierdzonej polisą (...)) i Aneks nr (...) do wyżej wymienionej umowy ubezpieczenia,

dokumentu oświadczenia ubezpieczyciela (...) z dnia 16 lipca 2025 roku złożonego w postępowaniu odwoławczym potwierdzającego, że zmiany wprowadzone Aneksem nr (...) obowiązują od dnia 28 maja 2025 roku.

Skarżący wskazał przy tym, że w żaden sposób nieuzasadnione zostało w skarżonym orzeczeniu ustalenie, że w postępowaniu naruszone zostały jednocześnie zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego określone w art. 16 pkt 1), pkt 2), pkt 3) PZP.

2)  art. 125 ust. 2 PZP w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 3) PZP w zw. z art. 805 § 1 KC, art. 809 § 1 KC, art. 813 KC i art. 814 KC przez błędną wykładnię przepisów PZP oraz niezastosowanie powszechnie obowiązujących przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności, w następstwie sprzeczne w prawem ustalenie, że legitymowanie się ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej przez wykonawcę wymaga dysponowania w dacie złożenia oświadczenia wstępnego dokumentem polisy OC, podczas gdy:

a)  przedmiotowa umowa ubezpieczenia ma charakter konsensualny i nie wymaga dla ważności i skuteczności formy szczególnej z art. 805 § 1 KC

b)  o początku odpowiedzialności ubezpieczyciela decydują strony w umowie ubezpieczenia; początek odpowiedzialności ubezpieczyciela może wyprzedzać moment doręczenia ubezpieczonemu dowodu zawarcia umowy ubezpieczenia (polisy),

c)  polisa OC jest dokumentem wydawanym na potwierdzenie zawarcia umowy, ergo na charakter dowodowy a nie warunkuje zawarcia umowy (art. 809 § 1 KC, art. 813 § 3 KC)

3)  art. 109 ust 1 pkt 10) PZP w zw. z art. 16 pkt 1) i pkt 3) PZP przez niewłaściwe zastosowanie i błędne ustalenie, że skarżący przedstawił informację wprowadzającą zamawiającego w błąd co do spełnienia warunku w zakresie zdolności ekonomicznej lub finansowej, tj. posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej do sumy gwarancyjnej co najmniej 10 000 000,00 zł, działając w warunkach lekkomyślności lub niedbalstwa, podczas gdy:

a)  skarżącemu nie można przypisać działania w warunkach niedbalstwa lub lekkomyślności, albowiem w dacie złożenia oświadczenia wstępnego z art. 125 ust. 1 PZP oraz złożenia na potwierdzenie spełnienia warunku dokumentu podmiotowego w postaci Aneksu nr (...) do umowy ubezpieczenia, działał
w usprawiedliwionym przekonaniu, że warunek spełnia i został objęty dobrowolnym ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej w zakresie przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej począwszy od dnia złożenia oferty, a to na skutek podjęcia przez skarżącego działania w postaci złożenia przez niego dyspozycji podwyższenia sumy gwarancyjnej w zawartej umowie ubezpieczenia przed złożeniem oferty w postępowaniu (złożeniem oświadczenia wstępnego) i przyjęcia przez ubezpieczyciela powyższej dyspozycji, co świadczyć może wyłącznie o należytej staranności w działaniach skarżącego, wbrew wadliwemu, nie opartemu na przedstawionych dowodach a wyłącznie na subiektywnym i dowolnym przekonaniu składu orzekającego w zaskarżonym orzeczeniu;

b)  skarżącemu nie można przypisać zawinionego działania w postaci lekkomyślności, albowiem nie wykazane zostało w skarżonym orzeczeniu, że miał zamiar wprowadzenia zamawiającego w błąd, ale bezpodstawnie sądził, że skutku tego uniknie, podczas gdy okoliczności faktyczne w sprawie prowadzą do logicznego
i zgodnego z doświadczeniem życiowym i procesowym wniosku, że wykonawca sam pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, iż składa prawdziwe oświadczenie w postępowaniu;

c)  skarżący nie można przypisać działania w celu wprowadzenia zamawiającego
w błąd co do istotnej okoliczności mającej wpływ na podjęcie decyzji, albowiem skarżący otrzymał od ubezpieczyciela dokument potwierdzający posiadanie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w postaci Aneksu nr (...) do umowy ubezpieczenia, z treści którego jednoznacznie wynika podwyższenie sumy gwarancyjnej ubezpieczenia do kwoty 10 000 000,00 zł począwszy do dnia 28 maja 2025 roku, zgodnie z warunkami określonymi przez zamawiającego w specyfikacji warunków zamówienia;

- wobec czego skarżący nie wyczerpał swym postępowaniem przesłanki działania w celu wprowadzenia w błąd zamawiającego i w warunkach lekkomyślności lub niedbalstwa.

4) art. 239 ust. 1 PZP w zw. z art. 16 pkt 1) PZP poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne ustalenie, że dokonanie czynności wyboru oferty skarżącego jako najkorzystniejszej było nieprawidłowe i naruszyło także zasady określone „w art. 16 pkt 1) i pkt 2) PZP poprzez niezachowanie w postępowaniu zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców”, podczas gdy prawidłowe ustalenia stanu faktycznego poczynione w oparciu o dokumentację postępowania przedłożoną przez zamawiającego, dowody przedłożone w trakcie postępowania odwoławczego przez skarżącego
i subsumpcja prawidłowo ustalonego stanu faktycznego pod normy prawa zamówień publicznych, powinny doprowadzić do odmiennego wniosku, że przy zachowaniu zasady prowadzenia postępowania określonej w art. 16 pkt 1) PZP, jak również art. 16 pkt 2) PZP (zasady przejrzystości), zamawiający dokonał wyboru oferty skarżącego jako najkorzystniejszej w postępowaniu według ustalonego kryterium oceny ofert;

5) art. 552 PZP poprzez wydanie wyroku w oparciu o okoliczności nieustalone w toku postępowania, tj. poprzez przyjęcie, że:

a) skarżący złożył oświadczenie o spełnieniu warunków udziału w postępowaniu działając w złej wierze i nieusprawiedliwionym przekonaniu, że jest to informacja prawdziwa, że lekkomyślnie przyjął, iż wymaganą zdolność wykaże,

b) skarżący nie wykazał okoliczności działania w dobrej wierze i usprawiedliwionym przekonaniu, że są to informacje prawdziwe, podczas gdy przeprowadzona, gdyby miała miejsce, prawidłowa ocena dowodów przedłożonych przez skarżącego
w postępowaniu odwoławczym, w postaci:

a) dokumentu oświadczenia z dnia 16 lipca 2025 roku brokera ubezpieczeniowego M. A.,

b) dokumentu oświadczenia ubezpieczyciela (...) z dnia 16 lipca 2025 roku,

c) wyjaśnień wykonawcy z dnia 10 czerwca 2025 roku złożonych do zamawiającego wraz z Aneksem nr (...) do umowy ubezpieczenia (dowód w dokumentacji postępowania),

d) szerokiego zakresu dokumentów podmiotowych, które złożył wykonawca na (pierwsze) wezwanie zamawiającego z dnia 29 maja 2025 roku skierowane w trybie art. 274 ust. 1 PZP na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu, w tym: oświadczenia w zakresie art. 108 ust 1 pkt 5) PZP, Wykaz usług, Wykaz osób skierowanych do realizacji zamówienia, wśród nich Aneks nr (...) do umowy ubezpieczenia, który zawierał omyłkową datę początku obowiązywania;

e) uzupełnienia już w dniu 10 czerwca 2025 roku na wezwanie zamawiającego z dnia 09 czerwca 2025 roku poprawnego, tj. z poprawioną datą obowiązywania, Aneksu nr (...) do umowy ubezpieczenia z wyjaśnieniami wykonawcy o omyłce pisarskiej w treści Aneksu nr (...) do umowy ubezpieczenia przedstawionym pierwotnie, świadczące o braku prowadzenia jakichkolwiek negocjacji w przedmiocie ubezpieczenia pomiędzy wykonawcą a ubezpieczycielem z uwagi na korelację czasową wezwania do uzupełnienia inkryminowanego dokumentu w dniu 09 czerwca 2025 roku a uzupełnieniem przez wykonawcę wymaganego i poprawionego dokumentu następnego dnia;

f) porównania treści w tym złożonych dokumentów, które zawierają tożsame treści poza pkt III ppkt 2 - data wprowadzenia i obowiązywania zmiany do umowy ubezpieczenia, w szczególności pomimo poprawienia omyłkowej daty „02.06.2025 roku” na prawidłową „28.05.2025 roku” zmianie nie uległa ani wysokość podwyższonej składki z tytułu zwiększenia sumy gwarancyjnej, ani terminy płatności składki, co świadczy o uprzednim ustaleniu warunków umowy ubezpieczenia pomiędzy ubezpieczycielem a ubezpieczonym wykonawcą, przeczy całkowicie błędnym ustaleniom, które zostały poczynione przez skład orzekający w oparciu wyłącznie domniemanie, a nie o dowody;

6) art. 542 ust. 1 PZP poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, w to miejsce całkowicie dowolnej ocenie dowodów, tj. podmiotowego środka dowodowego w postaci Aneksu nr (...) do umowy ubezpieczenia złożonego wraz z wyjaśnieniami do zamawiającego oraz oświadczenia wstępnego złożonego w trybie art. 125 ust. 2 PZP w dniu 28 maja 2025 roku, jak i brak oceny dowodów złożonych w postępowaniu odwoławczym przez skarżącego;

7) art. 559 ust. 2 PZP poprzez sporządzenie uzasadnienia bez wskazania faktów, które Izba uznała za udowodnione, dowodów na których się oparła, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, na podstawie art. 581 PZP, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w całości poprzez oddalenie odwołania oraz o nakazanie zamawiającemu zniesienia przez unieważnienie czynności dokonanych zgodnie z zaskarżonym wyrokiem KIO. Ewentualnie, w przypadku zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego do dnia wydania przez Sąd orzeczenia w niniejszej sprawie, gdy umowa została zawarta w okolicznościach dopuszczonych w ustawie, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy.

Nadto wniesiono o:

1) przeprowadzenie rozprawy, na podstawie art. 374 k.p.c. w zw. z art. 579 ust. 2 PZP;

2) rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego zgodnie z art. 589 ust. 2 PZP;

3) zasądzenie od przeciwnika skargi na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania skargowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 381 k.p.c. w zw. z art. 579 ust. 2 PZP Sąd Zamówień Publicznych pominął wnioski skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków M. A. i G. B.. W ocenie Sądu skarżący mógł powołać przedmiotowe wnioski dowodowe wcześniej, czego jednak nie uczynił, a zatem – jako prekluzyjne – nie mogły zostać uwzględnione. W ocenie Sądu brak jest bowiem podstaw do uznania, że potrzeba powołania się przez skarżącego na przedmiotowe wnioski dowodowe powstała dopiero na etapie postępowania skargowego.

8 września 2025 roku doszło do zawarcia umowy między zamawiającym a przeciwnikiem skargi.

Sąd Okręgowy – Sąd Zamówień Publicznych zważył, co następuje:

W ocenie Sądu Okręgowego skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Na wstępie godzi się zauważyć, że Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Krajową Izbę Odwoławczą stanowiące podstawę oddalenia odwołania, jak
i wywody prawne zawarte w uzasadnieniu wyroku Izby. Zauważyć też należy, iż w istocie wywody zawarte w części merytorycznej skargi sprowadzają się do prezentowania przez skarżącego własnej, a konkurencyjnej wobec Krajowej Izby Odwoławczej oceny faktycznej i prawnej sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego natomiast Krajowa Izba Odwoławcza w sposób staranny, wyczerpujący
i wszechstronny wyjaśniła podstawy oddalenia odwołania w niniejszej sprawie. Ocena materiału dowodowego została dokonana w sposób wszechstronny i bezstronny, nie naruszała granic oceny swobodnej, była zgodna z zasadami doświadczenia życiowego oraz nie zawierała błędów faktycznych lub logicznych, stąd ustalenia te Sąd Okręgowy uznaje za własne. Sąd Okręgowy
w całości podziela także argumentację prawną przedstawioną przez Krajową Izbę Odwoławczą
w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Zauważyć należy, że Sąd Okręgowy rozpoznający niniejszą sprawę związany jest żądaniem skargi. Wskazuje na to utrwalone orzecznictwo tutejszego Sądu (m.in. w sprawach o sygn. akt XXIII Zs 100/21, XXIII Zs 68/21, XXIII Zs 66/22). W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z art. 581 PZP skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, przytoczenie zarzutów, zwięzłe ich uzasadnienie, wskazanie dowodów, a także wniosek o uchylenie orzeczenia lub o zmianę orzeczenia w całości lub w części. Jak stanowi art. 579 ust. 2 PZP w postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego
o apelacji, jeżeli przepisy rozdziału trzeciego (Postępowanie skargowe) działu IX (Środki ochrony prawnej), regulującego skargę do sądu nie stanowią inaczej. Oznacza to, że odpowiednie zastosowanie dotyczyć może przepisów objętych rozdziałem pierwszym (Apelacja) działu V (Środki odwoławcze), tytułu VI (Postępowanie) księgi pierwszej (Proces) części pierwszej (Postępowanie rozpoznawcze) Kodeksu postępowania cywilnego. Rozpoznając skargę Sąd Okręgowy bada, czy spełnia ona wymogi przewidziane dla pisma procesowego, jakim jest apelacja, tj. m.in. czy zawiera wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. Zgodnie zaś z art. 582 PZP w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia skargi nie można rozszerzyć żądania odwołania ani występować z nowymi żądaniami. Z kolei z art. 583 PZP wynika, że sąd nie może orzekać co do zarzutów, które nie były przedmiotem odwołania. Wyjątek stanowią zarzuty, które ze względu na swoją naturę nie mogły być formułowane w odwołaniu, jak np. zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania odwoławczego (zob. P. Wójcik [w:] A. Gawrońska-Baran, E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 583.). W niniejszej sprawie skarżący zarzucił naruszenie art. art. 125 ust. 2 PZP w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 3) PZP w zw. z art. 805 § 1 KC, art. 809 § 1 KC, art. 813 KC i art. 814 KC. Przepisy te nie były jednak przedmiotem zarzutu odwołania, a zatem – zgodnie z art. 583 PZP – Sąd nie mógł orzec co do tego zarzutu.

Skarżący – w zakresie prawa materialnego - zarzucił także naruszenie art. 226 ust 1 pkt 2) lit. b) i c) w zw. z art. 16 pkt 1), 2) i 3) PZP oraz w zw. z art. 16 pkt 1) i pkt 3) PZP, jak i art. 239 ust. 1 PZP w zw. z art. 16 pkt 1) PZP. Mając na uwadze charakter ww. zarzutów, a w szczególności ich związek z art. 16 PZP, za zasadne Sąd Zamówień Publicznych uznał odniesienie się do nich
w sposób zbiorczy.

Stosownie do normy zawartej w art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. b) i c) PZP zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została ona złożona przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału
w postępowaniu lub który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa
w art. 125 ust. 1 PZP, lub podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, przedmiotowego środka dowodowego, lub innych dokumentów lub oświadczeń. Są to jedne z enumeratywnie wymienionych w art. 226 ust. 1 PZP przypadków odrzucenia oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Ze względu na charakter omawianego przepisu nie może on być bowiem wykładany w sposób rozszerzający. Odrzucenie oferty skutkuje bowiem eliminacją danego wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Oznacza to, że nie jest uprawnionym opieranie odrzucenia oferty o okoliczności niewyrażone w treści przywołanego przepisu, jak i okoliczności, które nie zostały udowodnione.

Z przepisu art. 125 ust. 3 PZP wynika, że oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 PZP, w którym wykonawca oświadcza, że nie podlega wykluczeniu z postępowania i spełnia warunki udziału w postępowaniu, o ile warunki udziału w postępowaniu zostały określone przez zamawiającego, stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert i tymczasowo zastępuje wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe. Z kolei podmiotowe środki dowodowe służą potwierdzeniu braku podstaw wykluczenia, spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji. Poza wyjątkami określonymi w art. 117 ust. 4 PZP oraz art. 118 ust. 3 PZP podmiotowe środki dowodowe wykonawca składa dopiero na wezwanie zamawiającego (art. 126
i art. 274 ust. 1
—3 PZP). Należy mieć przy tym na uwadze, że aktualność na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych nie oznacza, że ich treść musi potwierdzać brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień ich złożenia, tylko na dzień składania ofert. Skoro bowiem podmiotowe środki dowodowe służą potwierdzeniu okoliczności uprzednio wykazanych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 PZP, to muszą potwierdzać, że stan braku podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału w postępowaniu nie uległ zmianie od złożenia oferty (zob. Nowicki Józef Edmund, Wiśniewski Piotr, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V).

Mając na uwadze powyższe należy jednoznacznie wskazać, że złożone przez wykonawcę
w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego z art. 274 ust. 1 PZP podmiotowe środki dowodowe powinny być aktualne na dzień ich złożenia. Niemniej trzeba mieć przy tym na uwadze, że za aktualny na gruncie tego przepisu należy uznać ten podmiotowy środek dowodowy, który potwierdzać będzie spełnienie warunków udziału w postępowaniu w chwili jego złożenia,
ale stan ten winien trwać nieprzerwanie przez cały okres postępowania, tj. od upływu terminu składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. (zob. uchwała KIO
z 25.06.2022 r., K1O/KD 1 //22, LEX nr 3421992). Podmiotowe środki dowodowe muszą nadto potwierdzać, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia ze wskazaniem sumy gwarancyjnej tego ubezpieczenia, na dzień złożenia oferty. Co zaś szczególnie istotne, pomimo że oświadczenia i dokumenty składane w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu na wezwanie zamawiającego muszą być aktualne na dzień ich złożenia, to jednak nie mogą one podważać prawdziwości złożonego w tym zakresie oświadczenia wstępnego. Wszystkie oświadczenia i dokumenty, niezależnie od tego czy są one składane na wezwanie z art. 126 ust. 1 PZP czy na wezwanie z art. 128 ust. 1 PZP, muszą bowiem potwierdzać okoliczności wynikające z oświadczenia wstępnego, które wykonawca złożył wraz z ofertą (tak KIO w wyroku z 13.12.2021 r., KIO 3477/21, LEX nr 3351474.)

Przedkładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że (...) złożył polisę odpowiedzialności cywilnej, w której wskazano okres ubezpieczenia od 10 maja 2025 roku do 9 maja 2026 rok na sumę gwarancyjną w wysokości 3 000 000 00 zł. (...) przedłożył także zamawiającemu Aneks nr (...) do ww. polisy wprowadzający korektę wysokości sumy gwarancyjnej z kwoty 3 000 000,00 zł na kwotę 10 000 000,00 zł. Zgodnie z aneksem zmiana miała obowiązywać od dnia 2 czerwca 2025 roku, a zatem na dzień składania ofert, tj. 28 maja 2025 roku odwołujący nie spełniał warunku udziału w postępowaniu określonego w Rozdz. VIII pkt 1 ppkt 3) SWZ. Tymczasem w oświadczeniu z dnia 28 maja 2025 roku, załączonym do oferty w trybie art. 125 ust. 1 PZP, (...) wskazał, że w dacie tej spełnia warunki udziału w postępowaniu określone przez zamawiającego w SWZ. Oświadczenie to nie było zatem zgodne z rzeczywistością, gdyż na dzień złożenia oferty (...) nie legitymował się wymaganym w niniejszym postępowaniu ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej na kwotę 10 000 000,00 zł. Aneks podwyższający kwotę ubezpieczenia wykonawcy zawarty bowiem został w dniu 2 czerwca 2025 roku. Nawet jeśli obejmował on czas przed jego zawarciem, to nie zmienia to okoliczności, że na dzień upływu terminu składania ofert wykonawca nie posiadał ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej na kwotę 10 000 zł. Aneks w tym dniu nie był zawarty, gdyby miał zatem wykonawca złożyć go wraz z ofertą (czego nie musiał uczynić wyłącznie dlatego, że przetarg był prowadzony w tzw. Procedurze odwróconej), nie mógłby go złożyć, gdyż go nie posiadał. Obietnica zawarcia takiego aneksu z ubezpieczycielem nie jest wystarczająca. Istotne jest to, że takim dokumentem wykonawca w dniu 28 maja 2025 roku nie dysponował. Dlatego też, w ocenie Sądu Zamówień Publicznych, (...) nie wykazał, że warunki udziału
w postępowaniu były przez niego spełnione na dzień złożenia przez niego oferty. Stanowiło to zatem podstawę do odrzucenia jego oferty.

Powyższe zastrzeżenia mają związek z powołanym w skardze art. 109 ust 1 pkt 10) PZP.
Z przepisu tego wynika bowiem, że postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Należy mieć przy tym na uwadze, że
z żadnego przepisu PZP, w szczególności z art. 109 ust. 1 pkt 10) tej ustawy, nie wynika, aby zamawiający nie był uprawniony do wykluczenia na podstawie tego przepisu wykonawcy, który
w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd w zakresie spełniania warunku udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w tym postępowaniu, w przypadku, gdy wykonawca ten spełnia ten warunek (tak KIO w wyrok z 08.10.2024 r., KIO 3477/24, Legalis nr 3144078). Tym bardziej, że w okolicznościach niniejszej sprawy, z przedłożonej przez odwołującego polisy oraz aneksu, można wywieść jednoznaczny wniosek, że odwołujący miał świadomość, że na dzień złożenia oferty nie spełniał warunków postępowania w zakresie sumy ubezpieczenia. Mimo to na dzień 28 maja 2025 roku złożył oświadczenie, że spełnia warunki postępowania. Oznacza to, że w wyniku lekkomyślności odwołujący przedstawił zamawiającemu informacje wprowadzające w błąd. O lekkomyślności można bowiem mówić w sytuacji, gdy wykonawca zdaje sobie sprawę z tego, że przedstawiając zamawiającemu określone informacje może wprowadzić go w błąd, ale bezpodstawnie sądzi, że do tego nie dojdzie (zob. Wyrok KIO
z 07.10.2024 r., KIO 3332/24, Legalis nr 3155507.) Odwołujący bez wątpienia zdawał sobie sprawę, że na dzień złożenia oferty nie spełniał warunków udziału w postępowaniu. Nie dysponował on bowiem w tej dacie aneksem, który dopiero miał podwyższyć sumę ubezpieczenia od dnia 2 czerwca 2025 roku. W konsekwencji zamawiający pozostawał w błędnym przekonaniu, że odwołujący spełnia warunki udziału w postępowaniu już na dzień złożenia oferty przez co zdecydował się wybrać ofertę odwołującego jako najkorzystniejszą.

W związku z powyższym nie może ulegać wątpliwości, że spełniona została przesłanka umożliwiająca wykluczenie wykonawcy, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10 PZP. Dokonanie zaś czynności wyboru najkorzystniejszej oferty (art. 239 ust. 1 PZP) należało uznać za nieprawidłowe. Gdyby bowiem zamawiający miał wiedzę o tym, że odwołujący nie spełnia od razu wymaganego kryterium, to wówczas mógłby podjąć inną decyzję co do wyboru wykonawcy. W realiach niniejszej sprawy nie sposób uznać, że oferta odwołującego była rzeczywiście najkorzystniejsza dla zamawiającego skoro wykonawca ten w wyniku lekkomyślności wprowadził zamawiającego w błąd.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego postawione przez skarżącego w skardze nie mogły zatem zostać uznane za zasadne.

Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 552 ust. PZP, art. 542 ust. 1 PZP oraz art. art. 559 ust. 2 PZP. Także w tym zakresie za zasadne należało uznać odniesienie się do ww. zarzutów w sposób zbiorczy.

Zgodnie z art. 542 ust. 1 PZP Izba ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena ta winna być efektem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, logiczna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego z uwzględnieniem racjonalnych aspektów związku dowodów z istotą ocenianych zagadnień faktycznych i prawnych, a także, co istotne, odnosić się do zaskarżonej odwołaniem czynności/zaniechania zamawiającego (tak SO w Warszawie w wyroku z 31.01.2024 r., XXIII Zs 116/23, Legalis nr 3071963.). Innymi słowy, Izba ocenia dowody w sposób swobodny, tj. ocena wiarygodności dowodów powinna być dokonana przez Izbę wedle własnego przekonania, które musi być oparte na analizie całego materiału dowodowego, względach doświadczenia życiowego oraz logicznego myślenia. Tylko dokonana w ten sposób analiza materiału dowodowego może stać się podstawą ustalenia stanu faktycznego (tak P. Wójcik [w:] A. Gawrońska-Baran, E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 542). Tym samym Krajowa Izba Odwoławcza ma swobodę
w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i związana jest jedynie podstawowymi zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Oznacza to, że zarzut naruszenia tego uprawnienia może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby skarżący wykaże, że Izba zaprezentowała rozumowanie sprzeczne z regułami logiki bądź doświadczeniem życiowym. Tym samym dla skuteczności tego zarzutu nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujących się do stanu faktycznego, który w przekonaniu strony skarżącej odpowiada rzeczywistości. Niezbędne jest bowiem wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie w tym zakresie. Należy także wskazać, jakie kryteria oceny zostały naruszone przy ocenie konkretnych dowodów, w tym przy uznaniu przez Izbę braku ich wiarygodności i mocy dowodowej. Nie jest zaś wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjęła Izba wadze, doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ta dokonana przez Izbę.

Trzeba także mieć na uwadze, że wydanie wyroku przez Izbę, zgodnie z przepisem art. 552 ust. 1 PZP, musi być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych ustalonych w toku całego postępowania, tj. do momentu zamknięcia rozprawy. Podstawą wydania wyroku jest bowiem stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego (zob. Wyrok KIO z 15.09.2022 r., KIO 2290/22, Legalis nr 2988954.) Stan rzeczy, o którym mowa w ww. przepisie należy interpretować jako okoliczności faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny, tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia (zob. Wyrok KIO
z 28.04.2021 r., KIO 967/21, Legalis nr 2595201.). Z kolei uzasadnienie wyroku wydanego
z uwzględnieniem ww. reguł - zgodnie z art. 559 ust. 2 PZP - winno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w tym ustalenie faktów, które Izba uznała za udowodnione, dowodów, na których się oparła i przyczyn, dla których innym dowodom odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej oraz wskazanie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

Przedkładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należało uznać, że nie doszło do naruszenia art. 542 ust. l PZP dotyczący oceny dowodów. Izba oceniła bowiem dowody zgodnie
z tezami postawionymi w tym przepisie. Zarzuty skarżącego w tej części mają zaś charakter polemiczny. Skarżący nie stawia Izbie zarzutów naruszenia konkretnych kryteriów oceny dowodów, a tyko w taki sposób mógłby tę ocenę dowodów dokonaną przez Izbę podważyć.
W konsekwencji, w ocenie Sądu Zamówień Publicznych, Izba w sposób wszechstronny rozważyła materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, że na dzień złożenia oferty, tj. na dzień 28 maja 2025 roku (...) nie posiadał skutecznie zawartej polisy ubezpieczenia na określoną w warunkach zamówienia wysokość sumy gwarancyjnej. Dokumenty przedłożone przez wykonawcę (...), w szczególności polisa i Aneks nr (...), były bowiem dokumentami oryginalnymi, nieprzerobionymi, niepodrobionymi, a przy tym aktualnymi na dzień ich podpisania. Nie było zatem podstaw do niewzięcia ich pod uwagę przez Izbę. Skoro zatem sam skarżący przedstawił ww. dokumenty, to jedynym właściwym wnioskiem było uznanie, że w dniu składania oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, tj. w dniu 28 maja 2025 roku skarżący nie posiadał dokumentów pozwalających na wykazanie faktu posiadania polisy ubezpieczeniowej na kwotę wymaganą w warunkach zamówienia. Gdyby bowiem tak było, to bez wątpienia skarżący załączyłby do akt dokument, z którego wynikałoby, że spełnia warunki udziału w postępowaniu. Tymczasem, jak wynika z dokumentów postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, na dzień składania ofert skarżący nie posiadał aneksu. Jest on bowiem datowany na datę późniejszą niż data terminu składania ofert. I nawet, jeżeli zostało wskazane w aneksie, że obejmuje on wstecznie datę składania ofert, to nie zmienia to faktu, że dokument ten nie istniał
w dacie składania ofert.. To zaś na wykonawcy ubiegającym się o udzielenie zamówienia publicznego ciąży obowiązek dopilnowania, żeby spełniać warunki udziału w postępowaniu, tj. dysponować stosownym dokumentem w dacie składania ofert, nie zaś podejmować działania polegające na zawieraniu aneksu z datą wsteczną. Co prawda w prawie cywilnym umowy mogą obejmować okres wcześniejszy ubezpieczenia, ale na gruncie zamówień publicznych stosowny dokument potwierdzający spełnienia warunków udziału w postępowaniu musi istnieć już w dacie składania ofert. Skoro zaś w niniejszej sprawie aneks został zawarty już po terminie na składanie ofert, to należało przyjąć, że KIO prawidłowo uznała, że w takich okolicznościach oferta wykonawcy winna podlegać wykluczeniu.

W konsekwencji żaden z argumentów skarżącego nie mógł zostać uznany, a jego stanowisko pozostało ocenić jako polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Izby. Tym samym, zdaniem Sądu Zamówień Publicznych, KIO dokonała wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie i nie dopuściła się błędów w ustaleniach faktycznych, a zatem nie doszło do naruszenia art. 542 ust. l PZP.

Samo zaś wydanie wyroku przez Izbę nastąpiło w niniejszej sprawie w oparciu
o okoliczności faktyczne, które zostały ustalone przed zamknięciem rozprawy. Skoro bowiem informacją o tym, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w postępowaniu zamawiający dysponował w wyniku złożonych przez skarżącego podmiotowych środków dowodowych tzn., że okoliczność ta została ustalona w toku postępowania. Z kolei uzasadniając swoje stanowisko KIO wskazała szczegółowo stan faktyczny i prawną podstawę rozstrzygnięcia. Należało zatem uznać, że uzasadnienie wyroku Izby nie narusza art. 559 ust. 2 PZP. O skutecznym postawieniu zarzutu naruszenia art. 559 ust. 2 PZP można bowiem mówić wyjątkowo i tylko wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie zawiera elementów pozwalających na weryfikację stanowiska Krajowej Izby Odwoławczej, a braki uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej muszą być tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Zarzut ten może znaleźć zastosowanie jedynie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania zaskarżonego orzeczenia (tak SO w Warszawie w wyroku z 07.11.2024 r., XXIII Zs 116/24, Legalis nr 3167053.). Taka sytuacja na gruncie niniejszego postępowania nie zachodzi. Skoro zaś dokonanie oceny toku wywodu Izby, a zatem przeprowadzenie kontroli instancyjnej, było możliwe, to brak było podstaw do uwzględnienie stanowiska skarżącego wyrażonego
w skardze.

Reasumując, żaden zarzut naruszenie przepisów postępowania nie zmienił zapatrywania Sądu co do zasadności sposobu rozpoznania przez Izbę odwołania złożonego przez skarżącego.

W świetle przytoczonych ustaleń i wniosków, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, co na podstawie art. 588 ust. 1 PZP musiało skutkować oddaleniem skargi.

Sąd Okręgowy o kosztach postępowania skargowego orzekł stosownie do treści art. 589 ust. 1 PZP statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik sporu i tym samym obciążył skarżącego kosztami postępowania w całości jako stronę przegrywającą.

Mając powyższe na względzie Sąd Zamówień Publicznych orzekł jak w sentencji wyroku.

Sędzia Monika Skalska

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Iwona Lubańska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację:  Monika Skalska
Data wytworzenia informacji: