Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 kwietnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych

w składzie:

Przewodniczący: Sędziowie: Protokolant:

Sędzia Jolanta Stasińska Arkadiusz Kucharski Sylwia Paschke sekr. sądowy Weronika Banach

po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy o udzielenie zamówienia publicznego

z udziałem:

odwołującego E. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...)

zamawiającego Gminy B.

na skutek skargi zamawiającego Gminy B.

od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej

z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt KIO 3976/24

1.  oddala skargę,

2.  zasądza od Gminy B. na rzecz E. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...) kwotę 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów
postępowania skargowego.

Sylwia Paschke Jolanta Stasińska Arkadiusz Kucharski

Sygn. akt XXIII Zs 187/24

UZASADNIENIE

Zamawiający Gmina B. prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, dalej: ustawa PZP) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą „Odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych położonych w granicach administracyjnych gminy B. w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2026 r.”.

W dniu 18 października 2024 roku Zamawiający Gmina B. poinformował wykonawców o unieważnieniu przedmiotowego postępowania.

Do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 28 października 2024 roku wpłynęło odwołanie E. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...)z siedzibą w K. wobec czynności Zamawiającego polegającej na unieważnieniu postępowania, w sytuacji gdy w zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do kumulatywnego ziszczenia ustawowych przesłanek, obligujących Zamawiającego do unieważnienia postępowania, a Zamawiający nie udźwignął spoczywającego na nim ciężaru wykazania, że wystąpiła nieusuwalna wada postępowania, uniemożliwiająca zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Odwołująca zarzuciła Zamawiającemu naruszenie art. 255 pkt 6 ustawy PZP w zw. z art. 457 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy PZP, przez unieważnienie postępowania w sytuacji, gdy nie jest ono obarczone żadną niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Wobec powyższego Odwołująca wniosła o:

1)  uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postępowania z 18 października 2024 roku,

2)  dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w treści odwołania na okoliczności wskazane w jego uzasadnieniu,

3)  zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującej kosztów postępowania odwoławczego zgodnie ze spisem kosztów, który zostanie złożony na posiedzeniu albo rozprawie przed
Krajową Izbą Odwoławczą.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku wydanym w dniu 14 listopada 2024 roku w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt KIO 3976/24 po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 28 października 2024 roku przez Wykonawcę E. P. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...)z siedzibą w K. w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego Gminę B. w punkcie pierwszym uwzględniła odwołanie i nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania z 18 października 2024 roku, zaś w punkcie drugim kosztami postępowania obciążyła Zamawiającego Gminę B..

Na rozprawie dnia 13 listopada 2024 roku Krajowa Izba Odwoławcza postanowiła nie dopuścić zgłaszającego przystąpienie Wykonawcy (...) po stronie Zamawiającego z uwagi na okoliczność, iż został skutecznie odrzucony z przedmiotowego postępowania, nie ma interesu, by popierać stronę w tym postępowaniu.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron, złożone w pismach procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty Odwołującej były zasadne. Krajowa Izba Odwoławcza podzieliła w całości stanowisko Odwołującej (za wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 roku, sygn. akt XXIII Ga 1072/15: „Izba ma prawo podzielić zarzuty i wartościową argumentację jednego z uczestników, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów”).

Izba przywołała treść przepisu art. 255 pkt 6 ustawy PZP, zgodnie z którym zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Izba wywodziła, że przepis powyższy traktowany jako wyjątek od zasady zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zawarciem umowy o udzielenie zamówienia publicznego, podlega ścisłej interpretacji i nie może być wykładany rozszerzająco, tzn. nie jest możliwe jego prawidłowe zinterpretowanie w oparciu o przesłanki nie wynikające bezpośrednio z przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.

Tym samym za konieczne Izba uznała ustalenie, czy w postępowaniu wystąpiła wada, która uniemożliwia zawarcie umowy, czy jest to wada nieusuwalna i czy zawarcie umowy w przypadku stwierdzenia określonej wady nie będzie powodowało obowiązku unieważnienia takiej umowy.

Jak wskazywała Krajowa Izba Odwoławcza powyższe oznacza, że wada musi mieć nieusuwalny charakter. Chodzi więc o takie uchybienia proceduralne, które nie mogą być skorygowane przez zamawiającego w toku postępowania poprzez unieważnienie lub powtórzenie nieprawidłowej czynności. Dopuszczalność usunięcia wady postępowania powoduje wyłączenie możliwości unieważnienia postępowania.

Zgodnie z zapatrywaniami Izby z uwagi na to, że celem prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia jest wybór najkorzystniejszej oferty lub wynegocjowanie postanowień umowy (por. art. 7 pkt 18 ustawy PZP) instytucja unieważnienia postępowania ma charakter wyjątkowy. Przesłanki unieważnienia postępowania opisane w art. 255 ustawy PZP powinny być więc wykładane z dużą ostrożnością i w sposób zawężający. Podkreślić przy tym należy, że ciężar udowodnienia przesłanek unieważnienia postępowania, zarówno w zakresie okoliczności faktycznych, jak i prawnych, zawsze spoczywa na zamawiającym ( tak np. M. Jaworska w „Prawo zamówień publicznych. Komentarz.”, red. Marzena Jaworska, Dorota Grześkowiak-Stojek, Julia Jarnicka, Agnieszka Matusiak, wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2023 r.).

Izba stwierdziła, że przesłanka z art. 255 pkt 6 ustawy PZP, która daje możliwość unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego występuje wówczas, gdy postępowanie obarczone jest taką wadą, która na danym etapie postępowania o udzielenie zamówienia jest niemożliwa do usunięcia, a stwierdzona wada uniemożliwia zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Przesłanka unieważnienia postępowania określona tym przepisem składa się więc z koniunkcji dwóch okoliczności, których łączne wystąpienie warunkuje zastosowanie przepisu. Po pierwsze musi wystąpić naruszenie przepisów ustawy regulujących udzielanie zamówienia (wada postępowania) - w odróżnieniu od wady, którą można przypisać umowie. Po drugie, dopiero ta wada postępowania, ma skutkować niemożliwością zawarcia ważnej umowy w sprawie zamówienia. Wada zaistniała w postępowaniu musi być na tyle istotna, iż niemożliwe staje się zawarcie ważnej umowy. Nie może być to jakakolwiek wada, którą obarczone jest postępowanie. Konieczne jest więc wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałą wadą, a niemożnością zawarcia umowy. W dodatku wada ta musi być niemożliwa do usunięcia ( vide: Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z 22 listopada 2022 roku, sygn. KIO/KD 32/22).

Izba powołała się także na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych z dnia 28 marca 2024 roku wydany w sprawie o sygn. XXIII Zs 7/24, gdzie wyraźnie wskazano, że „Przy tak zarysowanym przebiegu będącego przedmiotem oceny w niniejszej sprawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie do pogodzenia z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest stanowisko zamawiającego, że treść dokumentacji zamówienia mogła budzić jakiekolwiek wątpliwości wykonawców w zakresie wskazanym w decyzji o unieważnieniu zamówienia. Wątpliwości takich nie miał żaden z wykonawców, nie tylko przed złożeniem ofert, ale również później, mimo że w postępowaniu wzięło udział 11 wykonawców, z których każdy z uwagi na skalę prowadzonej działalności dysponuje rozbudowanymi działami kosztorysowania. Ich zadaniem jest dogłębna analiza dokumentacji przetargowej, tak by na jej podstawie przygotować ofertę nie tyko taką, która będzie wygraną, ale przede wszystkim taką, która nie spowoduje wykluczenia wykonawcy z postępowania lub odrzucenia jego oferty. Wątpliwości takie powziął natomiast, niejako w imieniu wykonawców i zastępując ich aktywność w postępowaniu, zamawiający, dopatrując się wątpliwości tam, gdzie sami wykonawcy ich nie mieli. Co więcej wątpliwości takie zamawiający powziął nie od razu, nawet nie bezpośrednio po otwarciu ofert, ale wiele miesięcy później. Podkreślić zaś należy, że postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest pewną całością, owszem składa się z pewnych etapów, ale na kolejnych nie można ignorować i pomijać tego co działo się wcześniej, tym działania lub bierności wykonawców. Dlatego zdaniem Sądu Okręgowego, w sytuacji, kiedy wykonawcy, mimo iż dysponują przewidzianymi w ustawie środkami prawnymi, nie zgłaszali żadnych wątpliwości co do dokumentacji przetargowej, w szczególności nie wskazywali na wariantowość sposobu wykonania przedmiotu zamówienia ani wadliwości przedmiaru, trudno sobie wyobrazić sytuację, w której zamawiający mógłby skutecznie unieważnić postępowanie na podstawach takich jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Podsumowując, jakkolwiek teoretycznie, hipotetycznie wskazane przez zamawiającego w decyzji o unieważnieniu postępowania mogłyby wywołać wątpliwości wykonawców i być przedmiotem kierowanych przez nich do zamawiającego wniosków o udzielenie wyjaśnień, to w rozpoznawanej sprawie tak się nie stało, a nie jest rolą zamawiającego doszukiwanie się wątpliwości tam, gdzie nie mieli ich wykonawcy. Tym bardziej, jeżeli wątpliwości te, nawet jeżeli w ogóle były, z całą pewnością nie miały charakteru istotnych (kwalifikowanych)”.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w ocenie Izby, nie zaistniały podstawy faktyczne do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Wszystkie wskazywane przez Zamawiającego wady dokumentacji przetargowej nie miały charakteru istotnego, tj. takiego, który uniemożliwia zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. W tym zakresie Izba w całości podzieliła argumentację przedstawioną przez Odwołującą podkreślając, iż wszelkiego rodzaju mogące występować normy kolizyjne występujące w dokumentacji postępowania dają się wyjaśnić i ustalić w oparciu o prawidłową wykładnię

oświadczenia woli wykonawcy. Nadto, w ugruntowanym już orzecznictwie Izby, Sądów Okręgowych oraz Sądu Najwyższego ustabilizował się pogląd, który nakazuje zamawiającemu rozstrzyganie wszelkich wątpliwości interpretacyjnych wynikających z dokumentacji przetargowej na korzyść wykonawców. W przedmiotowej sprawie, jeżeli chodzi o zakres zamówienia oraz termin jego realizacji, zdaniem Izby, nie występują takie rozbieżności czy wady, które kwalifikowałyby postępowanie do unieważnienia. Charakter zamówienia, jego specyfika, jak i sposób rozliczania z wykonanych zadań daje podstawy do twierdzenia, że wykonawcy nie mieli wątpliwości interpretacyjnych przy kalkulowaniu ceny ofertowej, w konsekwencji zachowana została możliwość porównywalności złożonych ofert. Odnosząc się zaś do opisu spełnienia warunku udziału w postępowaniu, w ocenie Izby, nie skutkuje on tak istotną wadą postępowania, która sankcjonowałaby czynność zamawiającego polegającą na unieważnieniu postępowania w trybie przepisu art. 255 pkt 6 ustawy PZP. Ponadto przyjmując stanowisko Sądu Okręgowego w wyżej cytowanym orzeczeniu, skoro wykonawcy nie mieli wątpliwości, jak należy prawidłowo odczytywać postanowienia Specyfikacji Warunków Zamówienia, to zamawiający na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości do kwestionowania wadliwości takiej dokumentacji. Jeżeli bowiem zaistniałaby sytuacja, w której w postępowaniu ofertę chcieliby złożyć wykonawcy wspólnie (konsorcjum), to z dużą dozą prawdopodobieństwa, w przypadku stwierdzenia nieścisłości w Specyfikacji Warunków Zamówienia, zwróciliby się do Zamawiającego po wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości. Skoro zatem, w omawianym zakresie żadnych wątpliwości, po stronie wykonawców nie było, to nie sposób uznać, aby wadliwość zgłaszaną na obecnym etapie postępowania (ok. rok po składaniu ofert) uznać za wadę istotną.

Jak wskazywała Izba przepis art. 516 ust. 1 pkt 8, 9 i 10 ustawy PZP, reguluje kwestie związane z zawartością odwołania. Odwołanie zawiera: zwięzłe przedstawienie zarzutów; żądanie co do sposobu rozstrzygnięcia odwołania, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania oraz dowodów na poparcie przytoczonych okoliczności.

Izba stwierdziła, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy zarzutem podstawowym, postawionym przez Odwołującą było naruszenie przez Zamawiającego przepisu art. 255 pkt 6 ustawy PZP, tym samym Izba działając zgodnie z przepisem art. 555 ustawy PZP, pozostała w granicach zarzutu odwołania, rozstrzygając je zgodnie z ustalonym stanem faktycznym sprawy.

Krajowa Izba Odwoławcza przyjęła, że dowody złożone przez Odwołującą w trakcie prowadzonej rozprawy, nie mają istotnego znaczenia do rozstrzygnięcia przedmiotowego odwołania, albowiem kwestią rozstrzygającą było ustalenie stwierdzonych przez Zamawiającego

wad dokumentacji przetargowej w zakresie ich istotności i możliwego wpływu na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

O kosztach postępowania Izba orzekła stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy PZP oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

Zrelacjonowany powyżej wyrok Krajowej Izby Odwoławczej zaskarżył w całości Zamawiający Gmina B., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:

1.  mającą wpływ na wynik sprawy, sprzeczność istotnych ustaleń Izby ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, polegającą na uznaniu, że:

1)  przywołane przez Zamawiającego w uzasadnieniu zaskarżonej czynności unieważnienia postępowania z 18 października 2024 roku, wady postępowania (dokumentacji przetargowej) dotyczące:

a)  sprzeczności z przepisem art. 117 ust. 3 ustawy PZP oraz wewnętrznej sprzeczności postanowień pkt 6 podpunkt II SWZ (str. 7-9 Specyfikacji Warunków Zamówienia) określającego sposób spełnienia warunków udziału w postępowaniu przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia,

b)  postanowień dotyczących wyposażenia nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej w pojemniki i worki, o których mowa w Rozdziale I ust. 1 pkt 2 Opisu Przedmiotu Zamówienia w związku z pytaniem numer 1 do Specyfikacji Warunków Zamówienia (wyjaśnienia Specyfikacji Warunków Zamówienia z dnia 23 października 2024 roku),

c)  braku ujęcia w OPZ wszystkich budynków w zabudowie wielorodzinnej,

d)  rozbieżności dotyczących terminu realizacji usługi w Specyfikacji Warunków Zamówienia i jej załącznikach,

e)  nieścisłego zapisu Rozdziału III ust. 5 OPZ, który uniemożliwia ustalenie zakresu opisanej tam usługi,

f)  nieprawidłowego wskazania ilości pojemników w Rozdziale I ust. 1 pkt 2 OPZ,

- nie świadczą osobno i łącznie o istnieniu istotnych wad dokumentacji przetargowej uniemożliwiających zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, pomimo iż stanowią one o niejasnym i nieprecyzyjnym OPZ, a także sprzecznym z przepisami warunku udziału w postępowaniu,

2)  niezadanie przez wykonawców pytań do Specyfikacji Warunków Zamówienia dotyczących sposobu spełnienia warunków udziału w postępowaniu przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, per se świadczy o braku wątpliwości dotyczących tych zapisów po stronie potencjalnych wykonawców oraz nieistotności wad dokumentacji przetargowej, pomimo iż okoliczności te w żaden sposób nie wynikają z dowodów złożonych w toku postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą, a do przeciwnych wniosków prowadzi ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego,

3)  wady postępowania, opisane w pkt 1 lit. a)-f) wyżej mogą zostać usunięte w drodze wykładni Specyfikacji Warunków Zamówienia, podczas gdy ich charakter uniemożliwia ich wykładnię zapewniającą zgodność z prawem;

4)  wady postępowania, opisane w pkt 1 lit. a)-f) wyżej nie doprowadziły do wątpliwości interpretacyjnych przy kalkulowaniu ceny ofertowej i zachowana została możliwość porównywalności złożonych ofert, podczas gdy ich charakter uniemożliwia rzetelną kalkulację ceny ofertowej i porównywalność złożonych ofert.

Ponadto Zamawiający wskazywał na naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.  przepisu art. 555 ustawy PZP poprzez orzekanie co do zarzutów, które nie były objęte treścią Odwołania, tj. co do zarzutu naruszenia przez Zamawiającego przepisu art. 255 pkt 6 ustawy PZP w zw. z art. 457 ust. 5 ustawy PZP w zw. z art. 70 ⁵ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.) w zw. z art. 611 pkt 2 ustawy PZP., stanowiącego podstawę zaskarżonej czynności unieważnienia postępowania, pomimo że podstawę odwołania stanowił jedynie zarzut naruszenia art. 255 pkt 6 ustawy PZP w zw. z art. 457 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy PZP,

2.  w konsekwencji wyżej i niżej poczynionych zarzutów: przepisu art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP poprzez jego błędne zastosowanie i uwzględnienie odwołania w całości, pomimo bezzasadności zarzutów w nim podnoszonych,

Zamawiający przedstawił także zarzuty naruszenie przepisów prawa materialnego:

1.  przepisu art. 255 pkt 6 ustawy PZP w zw. z art. 457 ust. 5 ustawy PZP w zw. z art. 70 ⁵ k.c. w zw. z art. 611 pkt 2 ustawy PZP w zw. z art. 457 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 99 ust. 1 i 4 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1-2 ustawy PZP poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że wady dokumentacji przetargowej, stanowiące podstawę zaskarżonej czynności unieważnienia postępowania z 18 października 2024 roku, opisane w ust. 1 pkt 1 lit. a) wyżej:

a.  nie stanowią o obarczeniu postępowania niemożliwą do usunięcia wadą
uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie
zamówienia publicznego, oraz

b.  nie mogą stanowić podstawy do unieważnienia postępowania,

2.  przepisu art. 255 pkt 6 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Zamawiający nie jest uprawniony do unieważnienia postępowania na podstawie tego
przepisu, w przypadku upływu terminu składania ofert i niezłożenia wniosków o
wyjaśnienie Specyfikacji Warunków Zamówienia przez wykonawców,

3.  przepisu art. 117 ust. 3 ustawy PZP w zw. z art. 65 k.c. w zw. z pkt 6 podpunkt II SWZ
(str. 7-9 SWZ) w zw. z art. 16 pkt 1-2 ustawy PZP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postanowienia pkt 6 podpunkt II SWZ poprzez ich wykładnię z
wykorzystaniem zasady in dubio contra proferentem, świadczy o skonstruowaniu
Specyfikacji Warunków Zamówienia w sposób zgodny z postanowieniem art. 117 ust. 3 ustawy PZP, podczas gdy zapis ten jest kategorycznie sprzeczny z przywołanym przepisem i świadczy o istotnej wadzie dokumentacji przetargowej, uzasadniającej unieważnienie
postępowania, a także narusza zasadę uczciwej konkurencji oraz przejrzystości niniejszego Postępowania,

4.  przepisu art. 99 ust. 1 i 4 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1-2 ustawy PZP w zw. z art. 65 k.c. w zw. z:

a.  Rozdziałem I ust. 1 pkt 2 OPZ w zw. z pytaniem numer 1 do Specyfikacji
Warunków Zamówienia (wyjaśnienia SWZ z dnia 23 października 2024 roku), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że wątpliwości dotyczące ilości worków niezbędnych do realizacji zamówienia mogą być usunięte w drodze wykładni,

b.  Rozdziałem III ust. 5 OPZ, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że zakres usługi tam opisanej może być ustalony w drodze wykładni.

W związku z powyższym, Zamawiający Gmina B. wniósł o:

1) uwzględnienie skargi w całości i zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania w całości,

2) zasądzenie według norm przepisanych od Przeciwnika Skargi na rzecz Skarżącego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, przed Krajową Izbą Odwoławczą oraz od Przeciwnika Skargi na rzecz Skarżącego kosztów postępowania skargowego przed niniejszym Sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego,

3) rozpoznanie skargi na rozprawie, stosownie do art. 374 k.p.c. w zw. z art. 579 ust. 2 ustawy PZP;

4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy KIO sygn. akt KIO 3976/24 oraz w aktach Postępowania, tj. postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, prowadzonym przez Zamawiającego: Gmina B. na „Odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, położonych w granicach administracyjnych gminy B. w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2026 r.", Nr sprawy: (...), w oparciu o przepis art. 132 P.z.p., na okoliczność ich treści oraz na okoliczność stanu faktycznego przedstawionego w treści uzasadnienia niniejszej Skargi.

Przeciwnik Skargi E. P. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w całości jako oczywiście bezzasadnej oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz Przeciwnika Skargi kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

1) pisma p. K. O., z-cy Dyrektora Departamentu Kontroli Zamówień Publicznych Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 12 grudnia 2024 roku numer (...) sygn.: (...) - w celu wykazania faktu wszczęcia przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych postępowania wyjaśniającego, będącego pierwszym etapem kontroli doraźnej przeprowadzonego przez Skarżącego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn. „ Odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, położonych w granicach administracyjnych gminy B. w okresie od 1 stycznia 2024 roku przez co najmniej dwa miesiące, aż do rozstrzygnięcia postępowania przetargowego przez Krajową Izbę Odwoławczą”,

2) pisma p. K. O., z-cy Dyrektora Departamentu Kontroli Zamówień Publicznych Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 20 grudnia 2024 roku numer (...) sygn. (...)- w celu wykazania faktu uznania przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, iż uwzględniając odwołanie Przeciwnika Skargi w sprawie o sygn. akt: KIO 248/24, Izba potwierdziła zasadność zarzutów dotyczących działań i zaniechań Skarżącego „prowadzących w swej istocie do „preferowania” wykonawcy (...), a co najmniej prowadzących do uniknięcia wyboru oferty Wnioskodawcy (Przeciwnika Skargi), jako drugiego oferenta w przedmiotowym postępowaniu”

jednocześnie Przeciwnik Skargi podnosił, iż powyższe wnioski dowodowe nie mogą zostać uznane za spóźnione, albowiem oba dokumenty mające być przedmiotem dowodu powstały kilka tygodni po wydaniu wyroku Krajowej Izby Odwoławczej, a zatem nie było możliwe powołanie ich w postępowaniu prowadzonym przez Izbę w sprawie o sygn. akt: KIO 3976/24,

3) protokołu posiedzenia i rozprawy z dnia 28 października 2024 roku w sprawie o sygn. akt: KIO 3976/24 - w celu wykazania faktu zgłoszenia przez Przeciwnika Skargi opozycji wobec skuteczności przystąpienia (...) do postępowania odwoławczego w sprawie KIO 3976/24 i finalnie niedopuszczenia przez Izbę (...) do udziału w tym postępowaniu, z uwagi na nieskuteczność przystąpienia, wynikającą z braku istnienia interesu, o którym mowa w art 525 ust. 1 ustawy PZP, (...) dla uzyskania rozstrzygnięcia na korzyść Skarżącego (strony, do której (...)zgłosił przystąpienie), a w konsekwencji braku posiadania przez (...)statusu interwenienta ubocznego w niniejszym postępowaniu skargowym, w zakresie ww. dowodu Przeciwnik Skargi podnosił, iż potrzeba jego powołania jest implikowana treścią skargi, w ramach której forsowane jest nieprawdziwe twierdzenie o posiadaniu przez (...)statusu przystępującego w postępowaniu odwoławczym KIO 3976/24, a w konsekwencji interwenienta ubocznego w niniejszym postępowaniu skargowym.

Wnioski dowodowe Skarżącego i Przeciwnika Skargi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy KIO 3976/24 oraz w aktach postępowania o udzielenie zamówienia należało ocenić jako zbędne, albowiem w ramach postępowania skargowego, którego istotą jest kontrola orzeczenia Izby, dokumenty znajdujące się w aktach postępowania odwoławczego oraz aktach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego stanowią obligatoryjny element akt sprawy i podstawę orzekania.

Na rozprawie skargowej dnia 2 kwietnia 2025 roku Sąd Zamówień Publicznych postanowił oddalić wniosek o pominięcie dowodów dołączonych do odpowiedzi na skargę, albowiem dowody te nie były spóźnione. Należy wskazać też przy tym, że dowody te niewiele wniosły do sprawy, zawierały bowiem jedynie informacje na jakim etapie znajduje się postępowanie kontrolne.

Sąd Okręgowy – Sąd Zamówień Publicznych zważył, co następuje:

W ocenie Sądu Okręgowego skarga Zamawiającego Gminy B. nie była zasadna.

Ponieważ Sąd Okręgowy nie prowadził postępowania dowodowego, ani nie zmienił ustaleń faktycznych Krajowej Izby Odwoławczej, na podstawie art. 387 § 2 ¹ k.p.c. (który na podstawie art. 579 ust. 2 ustawy PZP stosuje się odpowiednio również w postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi) ograniczy się do przedstawienia jedynie wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Krajową Izbę Odwoławczą stanowiące podstawę uwzględnienia odwołania złożonego przez Wykonawcę E. P., jak i wywody prawne zawarte w uzasadnieniu wyroku Izby. Zauważyć też należy, iż w istocie wywody zawarte w części merytorycznej skargi sprowadzają się do prezentowania przez Skarżącego Zamawiającego Gminę B. własnej, a konkurencyjnej wobec Krajowej Izby Odwoławczej oceny faktycznej i prawnej sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego natomiast Krajowa Izba Odwoławcza w sposób staranny, wyczerpujący i wszechstronny wyjaśniła podstawy uwzględnienia odwołania w niniejszej sprawie. Ocena materiału dowodowego została dokonana w sposób wszechstronny i bezstronny, nie naruszała granic oceny swobodnej, była zgodna z zasadami doświadczenia życiowego oraz nie zawierała błędów faktycznych lub logicznych, stąd ustalenia te Sąd Okręgowy uznaje za własne. Sąd Okręgowy w całości podziela także argumentację prawną przedstawioną przez Krajową Izbę Odwoławczą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania była czynność Zamawiającego Gminy B. z dnia 18 października 2024 roku o unieważnieniu postępowania. Zamawiający wskazał na szereg nieścisłości jakie pojawiły się zarówno w Specyfikacji Warunków Zamówienia jak i w załączniku do Specyfikacji - Opisie Przedmiotu Zamówienia i przyjął, że wskazane nieścisłości zawierają wady uniemożliwiające zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, których nie da się usunąć na obecnym etapie postępowania.

Stosownie do treści art. 255 pkt 6 ustawy PZP zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.

W pierwszej kolejności w przekonaniu Sądu Zamówień Publicznych należy podkreślić, że jak słusznie zauważyła KIO w zaskarżonym wyroku, iż celem prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia jest wybór najkorzystniejszej oferty lub wynegocjowanie postanowień umowy (por. art. 7 pkt 18 ustawy PZP) instytucja unieważnienia postępowania ma charakter wyjątkowy i muszą wystąpić ściśle określone okoliczności, aby można było ją zastosować.. Przywołany przepis wskazuje na wadę, która pozostaje w ścisłym związku przyczynowym z niemożliwością zawarcia umowy niepodlegającej unieważnieniu. W przekonaniu Sądu Okręgowego nie każda nieścisłość zawarta w Specyfikacji Warunków Zamówienia czy w Opisie Przedmiotu Zamówienia świadczy o istnieniu takiej nieusuwalnej wady.

Zgodnie z art. 255 pkt 6 ustawy PZP wskazanym jako podstawa unieważnienia postępowania w niniejszej sprawie zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Z przepisu tego wynika zatem, że przesłankami unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na jego podstawie, jest wada tego postępowania, która z jednej strony jest niemożliwa do usunięcia, a z drugiej wada ta musi być tego rodzaju, że uniemożliwia zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Przy czym aby unieważnienie postępowania było dopuszczalne obie przesłanki muszą wystąpić łącznie. Innymi słowy sama wada postępowania, która da się wyeliminować w dalszym jego toku nie uzasadnia unieważnienia, nawet jeżeli wada ta uniemożliwiałaby zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Z drugiej zaś strony nawet jeżeli wada postępowania jest nieusuwalna, ale jest tego rodzaju, że nie uniemożliwia zawarcia umowy, jej wystąpienie nie uzasadnia unieważnienia postępowania. Oznacza to, że nie każde uchybienie przepisom i zasadom postępowania może być podstawą unieważnienia umowy, a jedynie wada, którą uznać można za istotną. Ocena czy w danym postępowania wada taka wystąpiła dokonywana będzie każdorazowo przez zamawiającego, przed podjęciem decyzji o unieważnieniu postepowania. W dalszej zaś kolejności przez Krajową Izbę Odwoławczą i Sąd Zamówień Publicznych, w ramach postępowania odwoławczego i skargowego. Oczywiście aby unieważnienie postępowania było możliwe pomiędzy jego wadą, a niemożnością zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy musi zachodzić adekwatny związek przyczynowy ( wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 marca 2024 roku wydany w sprawie o sygn. akt XXIII Zs 7/24).

Zdaniem Sądu Okręgowego Zamawiający Gmina B. nie wykazał, aby wada w rozumieniu art. 255 pkt 6 ustawy PZP zaistniała w ramach przedmiotowego postępowania.

Zamawiający uznał za „nieusuwalne wady dokumentów zamówienia, które mogą skutkować unieważnieniem umowy w sprawie zamówienia publicznego ”:

- zastrzeżenie przez Zamawiającego, że w przypadku składania oferty przez wykonawców występujących wspólnie, warunek udziału w postępowaniu określony w pkt 6 ppkt II.2 musi spełniać każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w postępowaniu,

- nieprecyzyjne określenie liczby worków i pojemników na odpady w Opisie Przedmiotu Zamówienia, stanowiącym załącznik do Specyfikacji Warunków Zamówienia.

Zamawiający w Specyfikacji Warunków Zamówienia po treści warunków udziału w postępowaniu zamieścił następujące zastrzeżenia:

„Uwaga I: Mając na uwadze art. 117 ust. 1 ustawy Pzp, Zamawiający zastrzega, że w sytuacji składania oferty przez Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia oraz analogicznie w sytuacji, gdy Wykonawca będzie polegał na zasobach innego podmiotu, na zasadach określonych w art. 118 ustawy PZP - warunki opisane powyżej, muszą zostać spełnione w całości przez Wykonawcę (jednego z Wykonawców wspólnie składającego ofertę) lub podmiot, na którego zdolności w tym zakresie powołuje się Wykonawca - brak możliwości tzw. sumowania zasobów w zakresie doświadczenia.

UWAGA II: Oceniając zdolność techniczną lub zawodową. Zamawiający może na każdym etapie postępowania, uznać że Wykonawca nie posiada wymaganych zdolności, jeżeli posiadanie przez Wykonawcę sprzecznych interesów, w szczególności zaangażowanie zasobów technicznych lub zawodowych Wykonawcy w inne przedsięwzięcia gospodarcze Wykonawcy może mieć negatywny wpływ na realizację zamówienia

W przypadku składania oferty przez Wykonawców występujących wspólnie wyżej wymieniony warunek musi spełniać każdy z Wykonawców ".

Zamawiający w uzasadnieniu czynności unieważnienia postępowania zaprezentował interpretację, zgodnie z którą cytowana wyżej treść Specyfikacji Warunków Zamówienia oznacza, że każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia musi spełniać warunki udziału w postępowaniu.

Sąd Okręgowy uznał takie zapatrywania Zamawiającego za nieuprawnione albowiem wszelkie niejasności, dwuznaczności, niezgodności należy rozpatrywać na korzyść wykonawcy, co ma na celu realizację zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania. Jak zostało to również podkreślone w uchwale Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 3 sierpnia 2017 roku, sygn. akt KIO/KD 38/17 należy wskazać, że obowiązuje swoista „święta” zasada, że wszelkie niejasności, dwuznaczności, niezgodności postanowień SWZ należy rozpatrywać na korzyść wykonawców. Reguła ta wynika z prawniczej paremii „In dubio contra proferentem” znaczącej w języku polskim „Wątpliwości należy tłumaczyć przeciw autorowi”.

Podzielić należy tym samym stanowisko prezentowane przez Przeciwnika Skargi, że w Uwadze I Zamawiający wprost dopuścił sytuację, w której wystarczy, że tylko jeden z wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie spełnia te warunki. Wobec tego, skoro zachodzi sprzeczność pomiędzy zapisem z Uwagi I i następną uwagą, w której wskazuje się, że każdy członek konsorcjum musi spełnić warunki, to prawidłowym działaniem Zamawiającego, zgodnym z ugruntowaną linią orzeczniczą zarówno Krajowej Izby Odwoławczej, jak i Sądu Zamówień Publicznych, powinno być dokonanie interpretacji sprzecznych postanowień Specyfikacji Warunków Zamówienia z zastosowaniem zasady in dublo contra proferentem i przyjęcia wykładni postanowień Specyfikacji Warunków Zamówienia korzystniejszej dla wykonawców. Działanie takie skutkowałoby uznaniem, że treści Specyfikacji Warunków Zamówienia oznaczonych jako Uwaga I i Uwaga II wynika, że Zamawiający wymagał, by tylko jeden z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (jeden z wykonawców wspólnie składających ofertę) spełniał warunki udziału w postępowaniu.

Zasadność oparcia się we wskazanej sytuacji faktycznej o regułę interpretacyjną in dubio contra proferentem potwierdza w swoim orzecznictwie również Sąd Najwyższy, m.in. w wyroku z dnia 4 lipca 2019 roku, sygn. akt IV CSK 363/18 wskazując, że: „Jeżeli powstają wątpliwości co do jednoznaczności postanowień SIWZ (a szerzej: dokumentacji zamawiającego, w oparciu o którą wykonawcy składają oferty), muszą być one rozstrzygane na korzyść wykonawcy. Przeciwny wniosek byłby sprzeczny z art. 29 ust. 1 Pzp. W konsekwencji, jeżeli dokumentacja sporządzona przez zamawiającego zawiera nieścisłości, nie jest jednoznaczna, nie można negatywnymi skutkami obciążać oferentów (a więc potencjalnych wykonawców), ale zamawiającego - jako autora tej dokumentacji”.

Sąd Okręgowy podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu w sprawie XXIII Zs 96/23 zgodnie z którym w przypadku możliwej odmiennej interpretacji kryterium wszelkie wątpliwości dotyczące treści SWZ należy rozpatrywać na korzyść wykonawcy - co wynika z zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wskazanych w art. 16 pkt 1 ustawy PZP Wykonawca nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji niedostatecznie precyzyjnego określenia warunku przez Zamawiającego, tj. niezastosowania się do niewłaściwie sformułowanych, niejasnych postanowień specyfikacji (wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 10 lipca 2015 r., sygn. akt 1C 2/15). To zamawiającego obciąża obowiązek takiego przygotowania postępowania, aby postanowienia SWZ były jednoznaczne i nie budziły wątpliwości w toku prowadzonej procedury (wyrok KIO z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt KIO 643/12). Postulat wykładni niejasnych postanowień SIWZ na korzyść wykonawcy wynika z zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wskazanych w art. 7 ust. 1 p.z.p. (obecnie art. 16 pkt 1) pzp). W wyroku KIO z 7 października 2013 r., KIO 2260/13 wskazano, że: wszelkie niejasności w treści dokumentacji sporządzonej przez zamawiającego należy tłumaczyć na korzyść wykonawców, zaś ewentualne błędy popełnione w toku postępowania przez zamawiającego nie mogą wpływać negatywnie na sytuację wykonawców, biorących udział w postępowaniu.

Wobec powyższego nie jest zatem tak, jak błędnie twierdził Zamawiający, że Specyfikacja Warunków Zamówienia wymagała spełnienia warunków udziału w postępowaniu odrębnie przez każdego z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w postępowaniu.

Podsumowując zatem, w ocenie Sądu Okręgowego omówionych rozbieżności co do rozumienia treści Specyfikacji Warunków Zamówienia oznaczonych jako UWAGA I i UWAGA II nie można zakwalifikować jako nieścisłości, które mogłyby spowodować wadę nienadającą się do usunięcia.

Kolejno Zamawiający w informacji o unieważnieniu postępowania z dnia 18 października 2024 roku wskazał, że wystąpił błąd w OPZ polegający na tym, że Zamawiający nie wskazał 6 budynków wielorodzinnych, do których należy dostarczyć pojemniki na odpady.

Sąd Zamówień Publicznych za słuszne uznał zapatrywania Krajowej Izby Odwoławczej oraz Przeciwnika Skargi wskazujące, że niewskazanie 6 budynków wielorodzinnych nie stanowi wady opisu przedmiotu zamówienia, ponieważ zmiana liczby nieruchomości w toku realizacji umowy nawet o dziesiątki czy setki po przykładowo otwarciu nowego osiedla stanowi normalne zdarzenie i nie powoduje unieważnienia umowy. Nie jest to zatem podstawa do unieważnienia postępowania.

Tak samo zaskakujące w ocenie Sądu Okręgowego jest wskazanie jako nieścisłości, która miałaby świadczyć o nieusuwalnej wadzie uniemożliwiającej zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy, sposobu uregulowania terminu obowiązywania umowy. Rozbieżności w zapisach polegały na tym, że raz wskazywany miał być termin od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2026 roku, a następnie jako okres 36 miesięcy jednak nie wcześniej niż od 1 stycznia 2024 roku. Było w tej sytuacji jasne, że Zamawiający wymagał, aby do zawarcia umowy doszło nie wcześniej niż od 1 stycznia 2024 roku, jednakże czy tak się stanie to było zależne od tego jak długo trwać będzie postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Należy zauważyć, że dla każdego wykonawcy jako profesjonalisty w obrocie gospodarczym było oczywiste, że umowa miała trwać 36 miesięcy, a kodeks cywilny reguluje dostatecznie, jak należy liczyć termin, w sytuacji, gdy okres trwania umowy oznaczony jest w miesiącach (art. 112 k.c.). Realizacja zamówienia udzielanego w postępowaniu następować miała przez 36 miesięcy od daty zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Nie sposób zatem uznać, że podstawą do unieważnienia postępowania było
określenie przez Zamawiającego okresu realizacji zamówienia udzielanego w postępowaniu

poprzez wskazanie dat dziennych. Takie zapisy interpretować można co najwyżej w kategorii zamanifestowania, że intencją Zamawiającego jest zachowanie ciągłości realizacji usług odbioru o zagospodarowania odpadów.

Jako kolejny Zamawiający wskazał na nieprecyzyjny zapis w pkt II pkt 5 w OPZ, polegający na opisie dodatkowych 150 „awaryjnych” wyjazdów przez cały czas trwania umowy, przy czym Zamawiający nie określił czy wyjazd jest rozumiany jako: wyjazd do jednego punktu, czy jeden wyjazd to trasa do kilu punktów, czy wyjazd do jednej czy do kilku frakcji.

Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że nie ma tu braku precyzji, ponieważ brak ograniczenia tego obowiązku poprzez wprowadzenie szczegółowej definicji prowadzi do wniosku, że wykonawca musi uwzględnić 150 wyjazdów, niezależnie od liczby punktów czy frakcji odpadów. Nie jest to zatem podstawa do unieważnienia postępowania, co więcej - w praktyce nie ma znaczenia czy wyjazd „awaryjny” dotyczy jednego czy kilku punktów, albowiem jest faktem znanym wykonawcom usług dotyczących odbioru odpadów, że każdy taki wyjazd byłby realizowany jedną trasą pojazdu, w ramach której kierowca mógłby dotrzeć do kilku punktów odbioru odpadów. Zatem brak precyzji w ramach definicji wyjazdu awaryjnego sprawia jedynie, że wykonawcy musieli wkalkulować w cenę oferty ewentualne wyjazdy w jak najszerszej wersji.

Dalej Zamawiający wskazywał na rozbieżności w pkt 1, pkt 1, ppkt 2) OPZ gdzie przewidziano ilość pojemników dla każdej z frakcji 2000 szt. a w pkt IV. 5. liczba gospodarstw domowych wynosi 2165 przy czym każde gospodarstwo należy wyposażyć w jeden pojemnik do każdej frakcji. Faktyczna liczba rozdanych pojemników jednej frakcji w styczniu 2024 roku wynosiła 2145 szt.

W toku postępowania wykonawcy skorzystali z procedury wynikającej z art. 135 ustawy PZP i zwrócili się do Zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie treści Specyfikacji Warunków Zamówienia. Pytania dotyczyły między innymi konieczności wyjaśnienia treści OPZ w odniesieniu do obowiązku wyposażenia przez wykonawcę nieruchomości w pojemniki na gromadzenia każdej frakcji odpadów i równoległego zapisu dotyczącego możliwości wyposażenia mieszkańców w worki do gromadzenia czterech frakcji odpadów.

Jeden z wykonawców zadał Zamawiającemu następujące pytanie (pytanie nr 1), prosząc o wyjaśnienie: „zapisu dotyczącego dopuszczenia wyposażenia mieszkańców w worki, Jaki procent wyposażenia powinny stanowić pojemniki, a jaki worki?”. Na to pytanie Zamawiający odpowiedział następująco:

„Zamawiający wyjaśnia, iż Wykonawca jest zobowiązany wyposażyć wszystkie wskazane przez Zamawiającego nieruchomości w:

czarny pojemnik - przeznaczony do zbierania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych,

brązowy pojemnik - przeznaczony do zbierania bioodpadów w przypadku gospodarstw niekompostujących bioodpady spełniających wymogi bezpieczeństwa i jakości oraz atesty PZH i certyfikat zgodności z Polską Normą,

żółty pojemnik - przeznaczony do zbierania tworzyw sztucznych i metali oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych,

niebieski pojemnik - przeznaczony do zbierania papieru, w tym tektury, odpady opakowaniowe z papieru i odpady opakowaniowe z tektury,

zielony pojemnik - przeznaczony do zbierania szkła;

w terminie do 31.12.2023 r. w ilości podanej w Opisie Przedmiotu Zamówienia.

Z kolei worki przeznaczone do odbioru odpadów Wykonawca będzie dostarczał w trakcie realizacji zamówienia w porozumieniu i w uzgodnieniu z Zamawiającymi.”

Należy zatem uznać, że Zamawiający jednoznacznie więc określił, że wszystkie nieruchomości, których dotyczy przedmiot zamówienia, mają zostać wyposażone w pojemniki, w których mieszkańcy mają gromadzić odpady każdej z pięciu frakcji odpadów komunalnych. Obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki został przy tym nałożony na wykonawcę składającego ofertę w tym postępowaniu. Worki zaś są elementem dodatkowym, w które wykonawca będzie miał dodatkowo wyposażać nieruchomości już na etapie realizacji zamówienia i w uzgodnieniu z Zamawiającym. O tego rodzaju odpowiedzi zadecydował charakter usługi będącej przedmiotem zamówienia publicznego i trudno byłoby opracować wzór matematyczny w zakresie ilości worków, który w tej sytuacji mógłby doprowadzić do ustalenia ich liczby w sposób precyzyjny. Taką sytuację należało uznać za pewne ryzyko podlegające kalkulacji przy formułowaniu oferty, które wykonawca musi założyć przy tego rodzaju przetargu, mając na uwadze znajomość charakteru tej usługi.

W kolejnym pytaniu (pytanie nr 2) wykonawcy prosili o wskazanie liczby pojemników, jakie wykonawca powinien dostarczyć w terminie do 31 grudnia 2023 roku. Zgodnie z odpowiedzią Zamawiającego z dnia 23 października 2023 roku:

„Zamawiający informuje, iż zgodnie z zapisem Opisem Przedmiotu Zamówienia do 31 grudnia 2023 roku Wykonawca winien dostarczyć:

„pojemniki dla każdej frakcji ok. 2000 szt. w tym ok. 1420 pojemników o objętości 0,12 m ³ (120 l) oraz ok. 580 pojemników o objętości 0,24 m ³ (240 l). Wykonawca zobowiązany jest uzyskać od właściciela nieruchomości zamieszkałej, a w przypadku jego nieobecności od dowolnego domownika, pisemne potwierdzenie dostarczenia pojemnika o odpowiedniej pojemności. Przewidziano jeden pojemnik dla każdej frakcji o objętości 0,12 m3 (120 l) dla max 4 mieszkańców natomiast pojemnik o objętości 0,24 m ³ (240 l) powyżej 4 mieszkańców. W uzgodnieniu z Zamawiającym wielkość oraz ilość pojemników dostarczonych do gospodarstw może ulec zmianie.

Zamawiający w dniu zawarcia umowy przekaże Wykonawcy drogą elektroniczną szczegółowy wykaz nieruchomości objętych zbieraniem odpadów i sposobie zbierania bioodpadów.

Zamawiający informuje, że do wskazanych w OPZ budynków wielorodzinnych należy dostarczyć pojemniki 1100 l w przewidywanej ilości ok. 60 szt. Zamawiający uzgodni z Wykonawcą ostateczną ilość dostarczanych pojemników. ”

Wskazana przez Zamawiającego szacunkowa ilość pojemników dla posesji jednorodzinnych wynosząca 2000 szt. na każdą frakcję okazuje się przy tym być niezwykle dokładna. W treści SWZ wskazano bowiem, że łączna liczba posesji, dla których mają być realizowane usługi, stanowiące przedmiot zamówienia udzielanego w postępowaniu, to 2165 posesje. Z kolei w OPZ (Rozdział IV pkt 5 OPZ) Zamawiający wskazał, że liczba posesji wielorodzinnych wynosi 167. Dane te umożliwiają dokonanie wyliczenia arytmetycznego, którego wynikiem będzie faktyczna liczna posesji jednorodzinnych. Wynikiem tym jest liczba 1998.

W przekonaniu Sądu Okręgowego należy wskazać przy tym na daleko idącą niekonsekwencję Zamawiającego w zakresie opisanej powyżej kwestii ilości pojemników i worków. Co do tego zagadnienia w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego były zapytania, na które Zamawiający udzielił wyjaśnień, aby następnie, na dalszym etapie stwierdzić jednak, że przedmiotowe, jego własne wyjaśnienia OPZ były nieprecyzyjne. Zdaniem Sądu jest to sytuacja niezrozumiała. Niezależnie jednak od tego, w ocenie Sądu wyjaśnienie Zamawiającego należało uznać za wystarczające.

W odniesieniu do stanowiska skarżącego należy też wskazać, że istotnie, aktualnie Prawo zamówień publicznych nie zawiera odpowiednika art. 146 ust. 6 ustawy z 2004 roku („Prezes Urzędu może wystąpić do sądu o unieważnienie umowy w przypadku dokonania przez zamawiającego czynności lub zaniechania dokonania czynności z naruszeniem przepisu ustawy,

które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania”), nie oznacza to jednak że należy dokonywać wykładni rozszerzającej w odniesieniu do art. 255 pkt 6 ustawy PZP.

Przedstawiane powyżej nieścisłości zawarte w Specyfikacji Warunków Zamówienia oraz w załączniku do niej – Opisie Przedmiotu Zamówienia w ocenie Sądu Okręgowego nie wypełniały przesłanek z art. 255 pkt 6 ustawy PZP, dlatego konstatacja Krajowej Izby Odwoławczej była prawidłowa. W przekonaniu Sądu Zamówień Publicznych rozstrzygnięcie Krajowej Izby Odwoławczej co do uwzględniania odwołania nakazania unieważnienia czynności unieważnienia postępowania, jak i rozstrzygnięcie co do kosztów były zasadne.

Wobec poczynionych rozważań wskazania wymaga, iż sam fakt naruszenia przez Zamawiającego art. 99 ust. 1 ustawy PZP nie stanowi o wadzie w rozumieniu art. 255 pkt 6 ustawy PZP, zaś reguły interpretacyjne wynikające z zasad obowiązujących w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pozwoliły na dokonanie wykładni postanowień SWZ na korzyść wykonawcy z zachowaniem porównywalności ofert składanych w postępowaniu i tym samym nie doszło do naruszenia art. 99 ust. 4 ustawy PZP.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 555 ustawy PZP poprzez orzekanie co do zarzutów, które nie były objęte treścią odwołania, tj. co do zarzutu naruszenia przez Zamawiającego przepisu art. 255 pkt 6 ustawy PZP w zw. z art. 457 ust. 5 ustawy PZP w zw. z art. 70 ⁵ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.) w zw. z art. 611 pkt 2 ustawy PZP., stanowiącego podstawę zaskarżonej czynności unieważnienia postępowania, pomimo że podstawę odwołania stanowił jedynie zarzut naruszenia art. 255 pkt 6 ustawy PZP w zw. z art. 457 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy PZP, wskazać należy, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy wskazuje, iż przepis art. 255 pkt 6 ustawy PZP pozostaje w ścisłym związku z regulacją art. 457 ust. 1 ustawy PZP określającą przypadki unieważnienia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Konieczność dokonywania takiej właśnie wykładni art. 255 pkt 6 ustawy PZP wynika już wprost z jego treści. Przepis ten stanowi bowiem, że „Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego." Ustawodawca zatem w sposób świadomy i wyraźny wiąże możliwość unieważnienia postępowania na wskazanej podstawie prawnej z istnieniem wady, umożliwiającej unieważnienie umowy w sprawie zamówienia publicznego. Wady te określa art. 457 ust. 1 ustawy PZP.

W doktrynie akcentuje się konieczność ścisłej interpretacji przesłanek unieważnienia postępowania, jako wyjątku od zasady zakończenia postępowania zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego. W tym kontekście w piśmiennictwie podkreśla się że: „Unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia z powołaniem się na komentowany pkt 6 w zakresie potencjalnego wpływu nieprawidłowości (nieusuwalnej wady postępowania) na umowę w sprawie zamówienia publicznego jest znacząco ograniczone. Na tym tle trzeba zwrócić uwagę na przyczyny unieważnienia umowy o zamówienie. Podstawowy katalog okoliczności wywołujących taki skutek zawiera art. 457 ust. 1 p.z.p. Wyjątkowy charakter unieważnienia umowy wyklucza wykładnię rozszerzającą powyższego unormowania, a zwłaszcza obejmowanie nim sytuacji niewymienionych w ustawie,” ( Gawrońska-Baran Andrzela i in., Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX 2024).

Nie sposób uznać, aby wskazaną przez Zamawiającego w decyzji o unieważnieniu postępowania przesłankę unieważnienia umowy z art. 457 ust. 5 ustawy PZP można było uznać za właściwą. Podstawą unieważnienia umowy, a więc jej względnej nieważności na podstawie art. 70 ^{( 5)} § 1 k.c., jest negatywna ocena zachowania strony umowy zawartej w wyniku przetargu, jego uczestnika lub osoby trzeciej działającej w porozumieniu z nimi, które jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego i wpłynęło na wynik przetargu. Zachowaniem sprzecznym z prawem w rozumieniu tego przepisu jest przy tym jedynie działanie pozostające w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami. Inaczej mówiąc, chodzi tu o takie zachowanie strony umowy lub innego uczestnika sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, które wpłynęło na wynik aukcji lub przetargu ( J. E. Nowicki [w:] P. Wiśniewski, J. E. Nowicki, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2023, art. 457). Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że niemożliwym jest, aby sporne zapisy SWZ i OPZ wskazujące na pewne rozbieżności powodowały wadę postępowania uniemożliwiającą zwarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy związaną z zachowaniem strony umowy zawartej w wyniku przetargu, jego uczestnika lub osoby trzeciej działającej w porozumieniu z nimi, które jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego i wpłynęło na wynik przetargu. Dlatego też konstrukcję zarzutów odwołania należało uznać za prawidłową, zaś Krajowa Izba Odwoławcza przy orzekaniu nie przekroczyła zakresu zaskarżenia wskazanego w odwołaniu koncentrując rozważania wokół kluczowego zarzutu naruszenia art. 255 pkt 6 ustawy PZP.

W świetle przytoczonych ustaleń i wniosków, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów podniesionych przez Skarżącego, co na podstawie art. 588 ust. 1 ustawy PZP musiało skutkować oddaleniem skargi jako bezzasadnej.

Sąd Okręgowy o kosztach postępowania skargowego orzekł stosownie do treści art. 589 ust. 1 ustawy PZP statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik sporu i tym samym obciążył Skarżącego Zamawiającego Gminę B. kosztami postępowania w całości jako stronę przegrywającą.

Koszty postępowania wywołanego wniesieniem skargi poniesione przez Przeciwnika Skargi E. P. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...) sprowadzają się do wynagrodzenia reprezentującego ją radcy prawnego w kwocie 3 600,00 zł ustalonej na podstawie § 14 ust. 2a pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

Stosownie do treści art. 98 § 1 ¹ k.p.c. koszty zostały przyznane wraz odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty.

W konsekwencji Sąd Okręgowy zasądził od Gminy B. na rzecz E. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...) kwotę 3.600,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego.

Mając powyższe na względzie Sąd Zamówień Publicznych orzekł jak w sentencji wyroku.

Sylwia Paschke Jolanta Stasińska Arkadiusz Kucharski