XXVI GC 1089/22 - zarządzenie, wyrok, uzasadnienie Sąd Okręgowy w Warszawie z 2025-02-26
Sygnatura akt XXVI GC 1089/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 30 stycznia 2025r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXVI Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Karolina Toczyńska
Protokolant: Emilia Skoczeń
po rozpoznaniu w dniu 09 stycznia 2025r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.
przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.
o zapłatę
I.
zasądza od pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w G. na rzecz powódki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 392.944,79 zł (trzysta dziewięćdziesiąt dwa tysiące dziewięćset czterdzieści cztery złote siedemdziesiąt dziewięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia zapłaty,
II.
ustala, iż powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wygrała sprawę w całości i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik zasądza od pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w G. na rzecz powódki koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego w jednokrotnej wysokości stawki, przy czym szczegółowe wyliczenie pozostawia referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się orzeczenia.
sędzia Karolina Toczyńska
Sygn. akt XXVI GC 1089/22
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 04 października 2022r. powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 392.944,79 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2022r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu wskazano, że strony postępowania zawarły w dniu 08 czerwca 2021r. umowę konsorcjum w celu wspólnej realizacji w charakterze podwykonawców przedsięwzięcia budowlanego pt.: Zaprojektowanie i wybudowanie infrastruktury kolejowej (bocznicy kolejowej w P.) w formule „zaprojektuj i wybuduj” w ramach zadania pt. „budowa infrastruktury przyjęcia (rampa kolejowa)”, którego generalnym wykonawcą był (...) sp. z o.o. Zgodnie z umową konsorcjum liderem była spółka (...) sp. z o.o.
W dniu 15 czerwca 2021r. strony zawarły umowę wykonawczą do umowy konsorcjum, w celu uszczegółowienia zasad wspólnej realizacji kontraktu ze (...) sp. z o.o. Natomiast w dniu 24 sierpnia 2021r. konsorcjum zawarły umowę podwykonawczą nr (...) ze (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. w ramach której konsorcjum zobowiązało się do wykonania robót budowlanych i usług podwykonawczych polegających na wykonaniu nawierzchni betonowej placu manewrowego.
Zawarcie umowy konsorcjum i wykonawczej poprzedzał kontakt stron prowadzony w głównej mierze drogą mailową. W ramach tych rozmów powód przedstawił pozwanemu w dniu 15 kwietnia 2021r. zapytanie o wycenę robót związanych z wykonaniem nawierzchni betonowej, której wykonanie leżałoby w ramach przyszłego kontraktu w zakresie obowiązków pozwanej. Przed zawarciem umowy konsorcjum z pozwaną, powódka przedstawiła pozwanej wszelkie szczegóły prac, przesyłając pozwanej w dniu 19 maja 2021r. zakres prac wraz z projektem wykonawczym i 9 załączonymi do niego rysunkami technicznymi oraz specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót budowlanych – Roboty Budowlane Nawierzchnie z Betonu Cementowego, zaś w dniu 26 maja 2021r. ponownie przesłał pozwanej w/w dokumenty informując go dodatkowo o tym, że szczegółowe informacje techniczne zawarte w tych dokumentach pozwolą pozwanej na zaplanowanie sposobu wykonania przez pozwaną prac stabilizacyjnych.
Powódka wskazała, że lider konsorcjum przystąpił do realizacji przedsięwzięcia w czerwcu 2021r. wykonując infrastrukturę placu manewrowego oraz warstwy konstrukcyjne pod nawierzchnię z betonu cementowego. Prace przebiegały zgodnie z harmonogramem, a wykonanie samej nawierzchni miało się rozpocząć w dniu 3 sierpnia 2021r. termin ten został przesunięty po rozmowie telefonicznej stron konsorcjum na dzień 16 sierpnia 2021r. Pozwana nie przystąpiła do prac w terminie, prace rozpoczęte zostały w dniu 6 września 2021r., tj. z opóźnieniem 21 dni kalendarzowych. Prace prowadzone były nieprawidłowo, bowiem do zacierania betonu przystąpiono dopiero po ok. 5 godzinach od jego wylania. Ponadto próbowano rozmiękczyć zastygłą mieszankę betonu poprzez polewanie jej wodą co jest sprzeczne z prawidłowa technologią wykonania nawierzchni i wpływa na trwałość oraz spójność górnej powierzchni nawierzchni betonowej. Po zaobserwowaniu sposobu wykonania robót przez pozwaną, poinformowano pozwaną o nieudzielenie gwarancji na dostarczoną partię mieszanki betonowej. Pozwana nie była w stanie poprawić nawierzchni betonowej wobec czego zeszła z budowy nie kończąc prac.
Powódka wskazała, że pozwana podczas prowadzonych w dniu 07 września 2021r. rozmów dążyła do przerzucenia winy za niewłaściwe wykonanie prac na zasady i rygory technologiczne wynikające ze specyfikacji technicznej oraz sztuki budowlanej, całkowicie negując własną lekkomyślność, czy brak wiedzy i umiejętności.
Podkreślono również, że powódka w celu wywiązania się z kontraktu z Generalnym Wykonawcą i zrealizowania robót zaproponowała pozwanej, aby ta udostępniła do wykonania robót kombajn (...) wraz z operatorem, a powódka przejmie ten zakres robót na siebie i wykona do własnymi siłami. Pozwana jednak stwierdziła, że może realizować prace tylko pod warunkiem, że otrzyma wynagrodzenie z góry i nie będzie ponosiła żadnej odpowiedzialności za wykonane prace, które wykona według własnego uznania. Ani Generalny wykonawca, ani powódka nie mogły się zgodzić na takie założenia pozwanej, co doprowadziło do tego, że pozwana zaniechała dalszych prac i opuściła teren budowy wraz ze swoimi pracownikami i sprzętem.
Powódka przystąpiła niezwłocznie do rozbiórki i usunięcia z placu budowy wadliwej nawierzchni.
Pismem z dnia 14 września 2021r. Generalny Wykonawca wezwał Konsorcjum do wykonania robót w sposób zgodny z kontraktem oraz do skorygowania i przedstawienia do akceptacji technologii wykonania nawierzchni betonowej w nieprzekraczalnym terminie do dnia 20 września 2021r. zastrzegając, że dalsze wykonywanie prac w sposób sprzeczny z kontraktem narazi konsorcjum na kary umowne.
Powódka zdecydowała się na wykonanie prac siłami własnymi w technologii zgodnej z dokumentacją i specyfikacją. Tym samym na powódkę spadł obowiązek samodzielnego przeprowadzenia wszelkich prac w celu zrealizowania kontraktu, w tym także prac do których wykonania zobowiązała się pozwana. Spowodowało to reorganizację robót powódki generując znaczne koszty dodatkowe i wydłużając termin zakończenia prac.
Powódka wskazała, że koszty realizacji przedsięwzięcia przez konsorcjum przy założeniu należytego wykonania swoich obowiązków przez pozwaną wyniosłyby 2.127.209,35 zł, tymczasem faktyczne koszty realizacji przedsięwzięcia samodzielnie przez powódkę wynosiły kwotę 2.520.154,14 zł, a więc były o 392.944,79 zł wyższe niż zakładane.
W zakresie kosztów materiałowych powódka poniosła szkodę w wysokości 153.671,59 zł na którą składały się kwoty: 76.360,00 zł – zakup o 230 m 3 więcej betonu, 1.405,44 zł – zakup 780,80 m 2 więcej geowłókniny, 5.397,00 zł – koszt wyprodukowania o 257 mb więcej koszty podtrzymujących, 37.008,00 zł koszt wyprodukowania o 1028 więcej sztuk dybli fi45, 1.695,66 zł – koszt zakupu 59 krawężników, 31.805,49 zł – wyprodukowanie przez powódkę dedykowanego szalunku. Ponadto w zakresie robocizny i kosztów pracowniczych strona powodowa poniosła szkodę w wysokości 210.304,80 zł, na którą składają się koszty: 67.297,03 zł – zwiększone koszty ułożenia nawierzchni betonowej, 25.900,03 zł – zwiększone koszty szalowania i rozszalowania nawierzchni, 6.488,45 zł 0 rozłożenie o 780,80 m 2 więcej geowłókniny, 1.156,50 zł koszt ustawienia o 257mb więcej koszy podtrzymujących i dybli, 74.302,50 zł – różnica pomiędzy założonym zgodnie z umową stron i harmonogramem robót kosztem pracy i dojazdu pompy do betonu a rzeczywistym poniesionym przez powoda kosztem w tym zakresie, 35.160,32 zł – dodatkowe koszty na rozbiórkę wykonanej nienależycie przez pozwanego części nawierzchni betonowej na działce roboczej o powierzchni 780 m 2 i okalającego ją krawężnika oraz ponowne wykonanie tego krawężnika.
W zakresie kosztów związanych z zakupem, zaangażowaniem i zamortyzowaniem sprzętu niezbędnego do wykonania przez powódkę robót leżących w zakresie obowiązków pozwanej, powódka poniosła szkodę o wartości 28.968,40 zł, na która składało się: 16.702,20 zł - koszt zakupu sprzętu, 9.071,20 zł – koszt wypożyczenia piły do cięcia betonu, 3.195,00 zł koszt zakupu materiałów eksploatacyjnych, które uległy trwałemu zużyciu.
Wszystkie roboty wymagane kontraktem zostały wykonane samodzielnie przez powódkę. Dnia 26 maja 2022r. (...) sp. z o.o. podpisała protokół końcowy odbioru robót, w którym stwierdzono że roboty wykonane zostały zgodnie z kontraktem i dokumentacja projektową, ich jakość została oceniona pozytywnie i nie stwierdzono żadnych usterek.
Powódka zgłosiła pozwanej szkodę pismem z dnia 6 lipca 2022r., wzywając ją do zapłaty kwoty 392.944,79 zł z tytułu poniesionej szkody oraz kwoty 206.319,38 zł z tytułu korzyści utraconych przez powódkę.
Pismem z dnia 27 lipca 202r. pozwana zanegowała fakt zawarcia umowy konsorcjum z powódką, jak tez umowy wykonawczej, a także fakt zawarcia umowy z generalnym wykonawcą (pozew k. 3).
Odpowiedzią na pozew z dnia 24 listopada 2021r. pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postepowania według norm przepisanych.
Pozwana zaprzeczyła aby zawierała z powódką umowę konsorcjum z dnia 08 czerwca 2021r., umowę wykonawczą z dnia 15 czerwca 2021r. oraz udzielała powódce pełnomocnictwa z dnia 08 czerwca 2021r. lub gwarancji na roboty budowlane w postaci wykonanej posadzki przemysłowej. Zdaniem pozwanej przedłożone przez powódkę dokumenty są nieprawdziwe, a podpisy umieszczone w imieniu pozwanej nie zostały naniesione przez prezesa pozwanej spółki. Naniesione na dokumenty podpisy dotyczą osoby, która od 2013r. nie pełniła już funkcji prezesa zarządu pozwanej spółki. Pozwana potwierdziła, że strony prowadziły w 2021r. rozmowy dotyczące zawarcia umowy konsorcjum, jednakże zakończyły się one niepowodzeniem, a spółki nie porozumiały się co do formalnego współdziałania konsorcjum, zarówno co robót zakontraktowanych przez powódkę ze (...) sp. z o.o. jak i jakichkolwiek innych.
Z ostrożności pozwana wskazała, ze nawet gdyby przyjąć, że pozwana nienależycie albo jedynie częściowo wykonała swoje zobowiązania kontraktowe, w wykonane przez nią prace budowlane dotknięte były wadliwością, to i tak należy podkreślić, że wykonanie płyty betonowej na placu manewrowym w m. P. we wrześniu 2021r. odbyło się na polecenie powódki w niekorzystnych warunkach atmosferycznych z uwagi na wysoką temperaturę otoczenia, co w rezultacie nie pozwoliło osiągnąć zakładanej jakości wykonanej nawierzchni betonowej. Strona pozwana zgłaszała stronie powodowej zastrzeżenia i ostrzeżenia co do skutków niezachowania wymogów technologicznych przy kładzeniu betonu. Taka okoliczność zwalnia wykonawcę z odpowiedzialności za braki jakościowe w gładkości i płaskości płyty betonowej (odpowiedź na pozew k. 339).
Strony postępowania podtrzymały swoje stanowiska w dalszych pismach przygotowawczych i procesowych oraz na rozprawie w dniu 09 stycznia 2025r. (pismo przygotowawcze strony powodowej z dnia 31 maja 2023r. k. 353, protokół rozprawy z dnia 09 stycznia 2025r. k. 608)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 08 czerwca 2021r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (Ł. G. – prezes zarządu) zawarła z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (A. C. – prezes zarządu, J. S. – wiceprezes zarządu) umowę konsorcjum, w celu wspólnej realizacji w charakterze podwykonawców przedsięwzięcia budowlanego pt.: Zaprojektowanie i wybudowanie infrastruktury kolejowej (bocznicy kolejowej w P.) w formule „zaprojektuj i wybuduj” w ramach zadania pt. „budowa infrastruktury przyjęcia (rampa kolejowa)”, którego generalnym wykonawcą był (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (pkt. I umowy).
Zgodnie z umową konsorcjum liderem była spółka (...) sp. z o.o. Lider posiadał następujące uprawnienia i obowiązki:
- podpisywanie w imieniu konsorcjum ofert i protokołów z negocjacji z Generalnym Wykonawcą,
- reprezentowanie interesów Konsorcjum przed Generalnym Wykonawcą,
- podpisania umowy z Generalnym Wykonawcą w imieniu Konsorcjum,
- koordynacji prac związanych z realizacją kontraktu,
- zaciąganie zobowiązań i otrzymywanie zleceń dla i w imieniu konsorcjum oraz występowanie we wszelkich sprawach związanych z wykonywaniem inwestycji wobec Generalnego Wykonawcy, w tym do przedłożenia gwarancji którą zapewni Lider (pkt. III umowy).
W pkt. IV.4. umowy wskazano, że udział stron konsorcjum określa się na podstawie wartości faktycznego zakresu robót przydzielonych danej stronie w sposób:
a) Lider – koordynacja i przygotowanie ofert, koordynacja realizacji kontraktu oraz wykonanie całości robót budowlanych wchodzących w skład zawartego kontraktu,
b) Partner – wykonanie robót budowlanych w zakresie wykonania nawierzchni betonowej placu manewrowego, rampy oraz dna zbiornika.
(dowód: wydruk z KRS powódki k. 22-25, wydruk z KRS pozwanej k. 26 – 30, umowa konsorcjum k. 44-45v., k. 355-371)
W dniu 15 czerwca 2021r. strony zawarły umowę wykonawczą do umowy konsorcjum, w celu uszczegółowienia zasad wspólnej realizacji kontraktu ze (...) sp. z o.o.
W § 2 pkt 2 umowy strony wskazały, że w ramach realizacji umowy wykonawczej Partner konsorcjum przyjmuje na siebie czynności polegające na wykonaniu nawierzchni betonowej zgodnie z kontraktem i dokumentacją techniczną z materiałów powierzanych i zapewnionych przez Lidera. W zakres tych robót wchodziło:
- ułożenie mieszanki betonowej z wibrowaniem i ściąganiem mechanicznym kombajnem (...), w razie potrzeby ręcznie łatą wibrującą,
- zatarcie mechaniczne powierzchni,
- nadanie tekstury nawierzchni przez szczotkowanie,
- impregnacja płyty środkiem NB1 (materiał Lidera),
- nacięcie szczelin dylatacyjnych skurczowych i pozornych,
- wykonanie fazowanie krawędzi szczelin pod kątem 45 st.
W § 4 pkt. 1 a) umowy wykonawczej strony wskazały, że Partner konsorcjum z tytułu realizacji przez siebie robót otrzyma wynagrodzenie od Lidera 267.910,00 zł plus podatek VAT.
Płatności od Lidera na rzecz Partnera będą się odbywać w oparciu o faktury częściowe wystawione Liderowi dwa razy w miesiącu z terminem płatności 14 dni. Płatności będą następowały w terminie 5 dni roboczych od daty otrzymania przez Lidera Konsorcjum płatności od Generalnego Wykonawcy za część robót wykonanych przez Partnera, jednak nie rzadziej niż raz w miesiącu(§ 4 pkt. 1 c) 0 d) umowy wykonawczej.
Strony postanowiły, że termin realizacji robót związanych z wykonaniem nawierzchni placu nastąpi w terminie od 02 sierpnia 2021r. do 03 września 2021r. Pozostałe roboty zgonie z harmonogramem (§ 4 pkt 2 umowy wykonawczej).
(dowód: umowa wykonawcza k. 47- 52)
Natomiast w dniu 24 sierpnia 2021r. konsorcjum zawarło umowę podwykonawczą nr (...) ze (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. w ramach której konsorcjum zobowiązało się do wykonania robót budowlanych i usług podwykonawczych polegających na wykonaniu nawierzchni betonowej placu manewrowego.
Zawarcie umowy konsorcjum i wykonawczej poprzedzał kontakt stron prowadzony w głównej mierze drogą mailową. W ramach tych rozmów powód przedstawił pozwanemu w dniu 15 kwietnia 2021r. zapytanie o wycenę robót związanych z wykonaniem nawierzchni betonowej, której wykonanie leżałoby w ramach przyszłego kontraktu w zakresie obowiązków pozwanej. Przed zawarciem umowy konsorcjum z pozwaną, powódka przedstawiła pozwanej wszelkie szczegóły prac, przesyłając pozwanej w dniu 19 maja 2021r. zakres prac wraz z projektem wykonawczym i 9 załączonymi do niego rysunkami technicznymi oraz specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót budowlanych – Roboty Budowlane Nawierzchnie z Betonu Cementowego, zaś w dniu 26 maja 2021r. ponownie przesłał pozwanej w/w dokumenty informując go dodatkowo o tym, że szczegółowe informacje techniczne zawarte w tych dokumentach pozwolą pozwanej na zaplanowanie sposobu wykonania przez pozwaną prac stabilizacyjnych.
Lider konsorcjum przystąpił do realizacji przedsięwzięcia w czerwcu 2021r. wykonując infrastrukturę placu manewrowego oraz warstwy konstrukcyjne pod nawierzchnię z betonu cementowego. Prace przebiegały zgodnie z harmonogramem, a wykonanie samej nawierzchni miało się rozpocząć w dniu 3 sierpnia 2021r. termin ten został przesunięty po rozmowie telefonicznej stron konsorcjum na dzień 16 sierpnia 2021r. Partner nie przystąpił do prac w terminie, prace rozpoczęte zostały w dniu 6 września 2021r., tj. z opóźnieniem 21 dni kalendarzowych. Prace prowadzone były nieprawidłowo, bowiem do zacierania betonu przystąpiono dopiero po ok. 5 godzinach od jego wylania. Ponadto próbowano rozmiękczyć zastygłą mieszankę betonu poprzez polewanie jej wodą, co jest sprzeczne z prawidłową technologią wykonania nawierzchni i wpływa na trwałość oraz spójność górnej powierzchni nawierzchni betonowej. Po zaobserwowaniu sposobu wykonania robót przez Partnera, poinformowano go o nieudzieleniu gwarancji na dostarczoną partię mieszanki betonowej. Partner nie był w stanie poprawić nawierzchni betonowej wobec czego opuścił teren budowy nie kończąc prac.
(dowód: korespondencja mailowa z dnia 15 kwietnia 2021r. k. 53-100, korespondencja z dnia 26 maja 2021r. k. 101-108, korespondencja z dnia 15 czerwca 2021r. k. 109-150, dokumentacja fotograficzna k.154-165, korespondencja mailowa k. 587, zrzuty ekranu k. 603-604, wyciąg zestawienia WZ z betoniarni (...) k. 605, zestawienie sprzętu z oświadczeniem o braku uwag k. 606, faktura VAT k. 591, wiadomości sms k. 595-603, zrzuty ekranu zeznania świadków: W. S. (1) k. 442, S. K. k. 453, T. S. k. 462, M. W. k. 513, M. K. k. 480, J. S. k. 488, dowód z przesłuchania stron postępowania – za powoda Ł. G. k. 473, za pozwanego - K. C. k. 559)
W dniu 07 września 2021r. strony prowadziły rozmowy mające na celu wykonanie umowy. W celu wywiązania się z kontraktu z Generalnym Wykonawcą i zrealizowania robót (...) sp. z o.o. zaproponowała Partnerowi, aby ten udostępnił do wykonania robót kombajn(...) wraz z operatorem, a Lider przejmie ten zakres robót na siebie i wykona do własnymi siłami.
Partner stwierdził, iż może realizować prace tylko pod warunkiem, że otrzyma wynagrodzenie z góry i nie będzie ponosił żadnej odpowiedzialności za wykonane prace, które wykona według własnego uznania. Nie zgodzono się na takie warunki Partnera.
Lider przystąpił niezwłocznie do rozbiórki i usunięcia z placu budowy wadliwej nawierzchni.
(dowód: notatka ze spotkania z dnia 07 września 2021r. k. 151-152, dowód z przesłuchania stron postępowania za powoda – Ł. G. k. 473, za pozwanego K. K. k. 559)
Pismem z dnia 14 września 2021r. Generalny Wykonawca wezwał Konsorcjum do wykonania robót w sposób zgodny z kontraktem oraz do skorygowania i przedstawienia do akceptacji technologii wykonania nawierzchni betonowej w nieprzekraczalnym terminie do dnia 20 września 2021r. zastrzegając, że dalsze wykonywanie prac w sposób sprzeczny z kontraktem narazi konsorcjum na kary umowne.
(dowód: pismo z dnia 14 września 2021r. k. 153)
Lider Konsorcjum wykonał wszystkie prace samodzielnie, co wiązało się z poniesieniem dodatkowych kosztów materiałowych w wysokości 153.671,59 zł na którą składały się kwoty: 76.360,00 zł – zakup o 230 m 3 więcej betonu, 1.405,44 zł – zakup 780,80 m 2 więcej geowłókniny, 5.397,00 zł – koszt wyprodukowania o 257 mb więcej koszty podtrzymujących, 37.008,00 zł koszt wyprodukowania o 1028 więcej sztuk dybli fi45, 1.695,66 zł – koszt zakupu 59 krawężników, 31.805,49 zł – wyprodukowanie przez powódkę dedykowanego szalunku.
Ponadto w zakresie robocizny i kosztów pracowniczych strona powodowa poniosła szkodę w wysokości 210.304,80 zł, na którą składają się koszty: 67.297,03 zł – zwiększone koszty ułożenia nawierzchni betonowej, 25.900,03 zł – zwiększone koszty szalowania i rozszalowania nawierzchni, 6.488,45 zł 0 rozłożenie o 780,80 m 2 więcej geowłókniny, 1.156,50 zł koszt ustawienia o 257mb więcej koszy podtrzymujących i dybli, 74.302,50 zł – różnica pomiędzy założonym zgodnie z umową stron i harmonogramem robót kosztem pracy i dojazdu pompy do betonu a rzeczywistym poniesionym przez powoda kosztem w tym zakresie, 35.160,32 zł – dodatkowe koszty na rozbiórkę wykonanej nienależycie przez pozwanego części nawierzchni betonowej na działce roboczej o powierzchni 780 m 2 i okalającego ją krawężnika oraz ponowne wykonanie tego krawężnika.
W zakresie kosztów związanych z zakupem, zaangażowaniem i zamortyzowaniem sprzętu niezbędnego do wykonania przez Lidera robót leżących w zakresie obowiązków Partnera, poniesiono koszty o wartości 28.968,40 zł, na które składało się: 16.702,20 zł - koszt zakupu sprzętu, 9.071,20 zł – koszt wypożyczenia piły do cięcia betonu, 3.195,00 zł koszt zakupu materiałów eksploatacyjnych, które uległy trwałemu zużyciu.
(dowód: porównanie kosztów k. 166, faktury VAT k. 167, 170-187, zestawienie WZ k. 168-169, dowody przelewów, lista obecności, kwity pompowania k.188-281, zeznania świadków: W. S. (1) k. 442, S. K. k. 453, T. S. k. 462, M. W. k. 513, M. K. k. 480, J. S. k. 488)
Dnia 26 maja 2022r. (...) sp. z o.o. podpisała protokół końcowy odbioru robót, w którym stwierdzono że roboty wykonane zostały zgodnie z kontraktem i dokumentacja projektową, ich jakość została oceniona pozytywnie i nie stwierdzono żadnych usterek.
(dowód: protokół końcowy k. 282, zeznania świadków: W. S. (1) k. 442, S. K. k. 453, T. S. k. 462, M. W. k. 513, M. K. k. 480, J. S. k. 488)
Powódka zgłosiła pozwanej szkodę pismem z dnia 6 lipca 2022r., wzywając ją do zapłaty kwoty 392.944,79 zł z tytułu poniesionej szkody oraz kwoty 206.319,38 zł z tytułu korzyści utraconych przez powódkę.
(dowód: wezwanie do zapłaty k. 283-286v.)
Pismem z dnia 27 lipca 2022r. (...) sp. z o.o. zanegowała fakt zawarcia umowy konsorcjum z powódką, jak tez umowy wykonawczej, a także fakt zawarcia umowy z generalnym wykonawcą.
(dowód: pismo z dnia 27 lipca 2022r. k. 287)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów dołączonych do pozwu, odpowiedzi na pozew oraz dalszych pism przygotowawczych oraz procesowych, a także zeznań świadków: T. S., W. S. (2), S. K., S. B., M. K., M. W., J. S. oraz dowodu z przesłuchania stron postępowania: za pozwanego - prezes zarządu K. C., za powoda – prezes zarządu Ł. G., w zakresie w jakim były one przydatne dla ustalenia stanu faktycznego.
Podkreślić należy, iż zeznania świadków wnioskowanych przez strony są spójne, wiarygodne, logiczne. Były podstawą do dokonania ustaleń stanu faktycznego w sprawie, ponadto są one zgodne z dokumentami zgromadzonymi w sprawie przedłożonymi przez obie strony sporu.
Dowody z dokumentów nie były kwestionowane przez strony ani pod kątem ich autentyczności, ani zgodności z prawdą (art. 230 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c.).
Sąd, co do zasady uznał za wiarygodne wszystkie dowody z dokumentów stanowiących podstawę ustalenia stanu faktycznego. Dokumenty te korelowały bowiem ze sobą pozwalając stworzyć spójny i logiczny obraz stanu faktycznego, który następnie został potwierdzony i uzupełniony zeznaniami świadków oraz przesłuchaniem stron postępowania. Zwracając uwagę, że część z nich stanowiły jedynie dokumenty prywatne w rozumieniu art. 245 k.p.c., które nie korzystają z domniemań zawartych w treści art. 244 k.p.c. (domniemania zgodności z prawdą oświadczeń w nich zawartych), jak ma to miejsce w przypadku dokumentów urzędowych a jedynie – poza domniemaniem autentyczności – korzystają z domniemania wyłączającego potrzebę dowodu, że osoba, która dokument podpisała, złożyła zawarte w nim oświadczenie (post. Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1982 roku, III CRN 65/82). Materialna moc dowodowa dokumentu prywatnego zależy od jego treści merytorycznej, o czym rozstrzyga sąd zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 233; też K. Knoppek: Glosa do wyroku SN z 25 września 1985 roku, IV PR 200/85, PiP 1988, nr 5).
Świadek W. S. (2) potwierdził, że pozwana była zaakceptowanym przez Generalnego Wykonawcę podwykonawcą i członkiem konsorcjum wykonującym prace na terenie budowy. Świadek potwierdził, że pracownicy pozwanej pojawili się na budowie i wykonywali betonowanie – nawierzchnię betonową placu manewrowego. Świadek potwierdził również, że pozwana zawarła z powódką umowę konsorcjum, umowę wykonawczą oraz umowę podwykonawczą ze (...) sp. z o.o. Świadek zeznał, że pozwana wykonała swoje prace niewłaściwie i zeszła z budowy, a powódka zmuszona była do poprawienia tych prac na swój koszt i ryzyko. Wszystkie dalsze prace powódka wykonywała samodzielnie. Pozwana nie pojawiła się już na terenie budowy. Świadek potwierdził, że podczas wykonywania prac dwukrotnie doszło do opóźnienia terminów ich wykonania. Świadek stwierdził, iż w dzienniku budowy nie pojawiły się żadne informacje na temat niekorzystnych warunków atmosferycznych w dniu wykonywania pracy przez pozwana, tj. w dniu 06 września 2021r. Nawierzchnia betonowa została wykonana wadliwie przez pozwaną i (...) sp. z o.o. miała zastrzeżenia w tym zakresie. Świadek potwierdził, iż wykonanie prac naprawczych przez powódkę spowodowało, że poniosła ona dodatkowe koszty. Pierwotnie prace miały zostać wykonane do dnia 28 września 2021r., ostatecznie zostały wykonane do dnia 26 maja 2022r. Wykonanie prac zostało określone jako dobre i zostały odebrane przez generalnego wykonawcę (k. 442).
Świadek S. K. również zeznał, że pozwana pracowała na terenie budowy w dniu 06 września 2021r. Świadek potwierdził również, że prace wykonywane przez pozwaną były opóźnione. Pozwana znała harmonogram prac jak również projekt technologiczny wykonywanych prac. Świadek stwierdził, że warunki atmosferyczne w dniu wykonywania prac były dobre. Prace wykonane przez pozwaną zostały w sposób nieprawidłowy, co doprowadziło do niewłaściwego wyrównania powierzchni betonowej. Świadek potwierdził, iż pozwana opuściła teren budowy, a prace naprawcze przejęła powódka, która wykonała je samodzielnie i ponosząc dodatkowe koszty (k. 453).
Świadek T. S. potwierdził występowanie opóźnień podczas wykonywanych prac przez pozwaną na terenie budowy, a także że prace przez pozwaną zostały wykonane nieprawidłowo. Zdaniem świadka pozwana niechętnie odnosiła się do uwag zgłaszanych przez Generalnego wykonawcę. Zdaniem świadka pozwana nie wykonała swoich prac. Prace prowadzone były jeden dzień i nie zostały wykonane prawidłowo. Powódka dokonała rozbiórki dotychczasowych prac i ponownie je wykonała samodzielnie ponosząc dodatkowe koszty. Prace wykonane przez powódkę zostały w prawidłowy sposób. Zakończenie robót nastąpiło z opóźnieniem. (k. 462 ).
Świadek M. K. zeznał, że podczas wykonywania prac przez pozwaną warunki atmosferyczne były dobre. Prace wykonywane przez pozwaną były nieprawidłowo. Generalny wykonawca wskazywał co jest nieprawidłowe, jednakże pozwana kwestionowała zastrzeżenia. Pozwana opuściła teren budowy bez zakończenia prac. Strona powodowa zobowiązana była do dokończenia prac własnymi siłami i poprawienia prac wykonanych przez pozwaną. Podczas wykonywania prac powstały opóźnienia. Ostatecznie prace przez powódkę wykonane były prawidłowo a Generalny Wykonawca je odebrał (k. 480).
Świadek J. S. zeznał, że strony zgodziły się na zawarcie umowy konsorcjum w celu prowadzenia prac podwykonawczych dla (...) sp. z o.o. Świadek potwierdził, że podpisał umowę konsorcjum oraz umowę wykonawczą do umowy konsorcjum wraz z reprezentantem strony powodowej. Świadek potwierdził też, że pozwana wykonywała prace na terenie budowy. Zdaniem świadka pozwana zrezygnowała z dalszego prowadzenia prac, bowiem nie otrzymała podpisanej umowy podwykonawczej od generalnego wykonawcy. Pomimo prowadzonych rozmów z Generalnym Wykonawcą umowa taka nie została podpisana. Pozwana wycofała się z dalszych prowadzenia prac (k. 488).
Świadek M. W. potwierdziła, że pozwana rozpoczęła wykonywanie prac na terenie budowy, a także że w realizacji prac powstały opóźnienia. Zdaniem świadka wszystkie dalsze prace wykonała powódka samodzielnie po tym jak Generalny Wykonawca miał zastrzeżenia do prac wykonanych przez pozwaną. Powódka wykonała prace samodzielnie ponosząc dodatkowe koszty (k. 513 ).
Reprezentant strony powodowej A. G. zeznał, że strony podpisały umowę konsorcjum a także umowę wykonawczą do umowy konsorcjum. Potwierdził również, że warunki atmosferyczne w dniu prowadzenia prac przez pozwaną były dobre. Ponadto potwierdził, że prace wykonywane przez pozwaną były nieprawidłowo, wobec czego Generalny Wykonawca miał zastrzeżenia. Podkreślił również, że pozwana porzuciła prace bez ich ukończenia, opuściła teren budowy. Z tego też powodu powódka musiała sama dokończyć prace i poniosła przez to dodatkowe koszty. Prace zostały wykonane prawidłowo i odebrane przez Generalnego Wykonawcę (k. 473).
Reprezentant strony pozwanej K. C. zeznał, iż nie podpisał umowy konsorcjum ani umowy podwykonawczej do umowy konsorcjum. Jednakże pozwana spółka przystąpiła do wykonywania prac określonych w umowie oczekując na podpisaną umowę podwykonawczą przez Generalnego Wykonawcę. Podczas wykonywania prac Generalny Wykonawca miał zastrzeżenia do pracy wykonywanej przez pozwaną. Ostatecznie pozwana zaprzestała prowadzenia prac i opuściła plac budowy. Zdaniem reprezentanta pozwanej to powódka dokonywała wylewania betonu przy obecności pracowników pozwanej. Pozwana tego nie robiła. Ponadto Generalny Wykonawca nie został poinformowany o technologii jaką wykonuje pozwana i stąd powstało nieporozumienie co do prac wykonywanych przez pozwaną (k. 559).
W ocenie Sądu zeznania reprezentanta pozwanej spółki były częściowo niewiarygodne, bowiem zeznał on że J. S. zajmował się pozyskiwaniem kontraktów i posiadał pełnomocnictwo do zawierania umów, a następnie stwierdził iż nie miał on takiego pełnomocnictwa. Ponadto wątpliwości budzi twierdzenie, że pozwana przystąpiła do wykonywania umowy której nie zawarła. W ocenie Sądu gdyby pozwana nie zawarła umowy konsorcjum to nie podejmowałaby się jej wykonania i nie prowadziłaby negocjacji w dniu 07 września 2021r. domagając się zapłaty zgodnie z zawartą umową. Twierdzenia reprezentanta pozwanej w tym zakresie są sprzeczne. Dodatkowo należy wskazać, iż twierdzenie że to pracownicy powodowej spółki dokonywali wylewania betonu, a nie pozwanej pozostaje w sprzeczności z zeznaniami J. S., który wskazał, iż wysłał swoich pracowników do rozpoczęcia prac na terenie budowy pomimo, iż nie otrzymał umowy podwykonawczej podpisanej przez Generalnego Wykonawcę.
Na rozprawie w dniu 09 stycznia 2024r. Sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu pisma na podstawie przepis art. 235 2 § 1, 3, 5 k.p.c. jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania w sprawie, ponadto nie została uiszczona przez stronę pozwaną zaliczka na poczet podjęcia tej czynności. Dodatkowo przeciwną okoliczność wykazała strona powodowa załączonymi do pisma z dnia 5 grudnia 2024r. (k. 580).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Powódka wskazała, że dochodzi w niniejszej sprawie zapłaty kwoty 392.944,79 zł tytułem odszkodowania za szkody poniesione w wyniku samodzielnego wykonania umowy zawartej przez konsorcjum na rzecz (...) sp. z o.o., a które to prace winny być wykonane przez pozwaną.
Strona pozwana zaprzeczyła, aby zawierała umowę konsorcjum ze stroną powodową w dniu 08 czerwca 2021r. umowę wykonawczą z dnia 15 czerwca 2021r. oraz udzielała powódce pełnomocnictwa z dnia 08 czerwca 2021r. lub gwarancji na roboty budowlane w postaci wykonanej posadzki przemysłowej.
Zdaniem pozwanej przedłożone przez powódkę dokumenty są nieprawdziwe, a podpisy umieszczone w imieniu pozwanej nie zostały naniesione przez prezesa pozwanej spółki. Naniesione na dokumenty podpisy dotyczą osoby, która od 2013r. nie pełniła już funkcji prezesa zarządu pozwanej spółki.
Pozwana potwierdziła, że strony prowadziły w 2021r. rozmowy dotyczące zawarcia umowy konsorcjum, jednakże zakończyły się one niepowodzeniem, a spółki nie porozumiały się co do formalnego współdziałania konsorcjum, zarówno co robót zakontraktowanych przez powódkę ze (...) sp. z o.o. jak i jakichkolwiek innych.
Z ostrożności pozwana wskazała, że nawet gdyby przyjąć, że pozwana nienależycie albo jedynie częściowo wykonała swoje zobowiązania kontraktowe, w wykonane przez nią prace budowlane dotknięte były wadliwością, to i tak należy podkreślić, że wykonanie płyty betonowej na placu manewrowym w m. P. we wrześniu 2021r. odbyło się na polecenie powódki w niekorzystnych warunkach atmosferycznych z uwagi na wysoką temperaturę otoczenia, co w rezultacie nie pozwoliło osiągnąć zakładanej jakości wykonanej nawierzchni betonowej. Strona pozwana zgłaszała stronie powodowej zastrzeżenia i ostrzeżenia co do skutków niezachowania wymogów technologicznych przy kładzeniu betonu. Taka okoliczność zwalnia wykonawcę z odpowiedzialności za braki jakościowe w gładkości i płaskości płyty betonowej.
Zgodnie z przepisem art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Skutkiem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania warunkującym możliwość dochodzenia odszkodowania jest powstanie szkody (zob. art. 363 kc). Przy czym de lege lata chodzi tu o szkodę majątkową, reżim kontraktowy nie pozwala na dochodzenie zadośćuczynienia za krzywdę.
Oprócz wskazanych powyżej przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika, tj.: 1) niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, którego skutkiem jest 2) powstanie szkody w majątku lub interesach dłużnika, konieczne jest wykazanie pomiędzy nimi 3) adekwatnego związku przyczynowego – art. 361 § 1 kc (zob. A. Klein, ujmuje to nieco inaczej, twierdząc że w istocie rzeczy chodzi tu o związek występujący pomiędzy faktem wyrządzenia szkody a skutkiem tego zdarzenia w postaci innego stanu rzeczy, przy czym szkoda majątkowa jest oceną tego skutku z punktu widzenia majątku poszkodowanego; tenże, Wykonanie umowy, s. 301). Należy zastrzec, że w świetle art. 471 k.c. spełnienie się wskazanych przesłanek nie przesądza jeszcze o powstaniu na rzecz wierzyciela roszczenia o naprawienie szkody. Przepis ten wymaga bowiem, aby niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania było następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że wierzyciel zwolniony jest z obowiązku wykazania owych okoliczności, ponieważ ich istnienie objęte zostało domniemaniem prawnym (preasumptio iuris tantum). Owo domniemanie w żadnym razie nie dotyczy pozostałych przesłanek odpowiedzialności (wyr. SN z 19.12.1997 r., II CKN 531/97, Legalis).
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu pozwanej nieistnienie umowy konsorcjum zawartej ze stroną powodową w dniu 08 czerwca 2021r., umowy wykonawczej z dnia 15 czerwca 2021r. oraz udzielenia powódce pełnomocnictwa z dnia 08 czerwca 2021r. lub gwarancji na roboty budowlane w postaci wykonanej posadzki przemysłowej.
W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.)
Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W postępowaniu sądowym oznacza to, że na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3.10.1969r., II PR 313/69). Zaprzeczenie okolicznościom dokonane przez stronę procesową wywołuje zaś ten skutek, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty stają się sporne i muszą być udowodnione (postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 28.04.1975r., III CRN 26/75). W razie zaś ich nieudowodnienia sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie.
Stosownie do treści art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu. (§ 2 art. 233 k.p.c.)
Zarzuty pozwanej nie zasługują na uwzględnienie. Pozwana zaprzeczyła aby zawarła umowę konsorcjum i umowę wykonawczą z powódką, a także aby prowadziła prace na terenie budowy. Jednakże zgromadzony w sprawie materiał dowody, w szczególności zeznania świadków i reprezentantów stron postępowania, świadczy o tym, iż umowa taka została zawarta przez strony postępowania. Reprezentant pozwanej spółki zeznał, iż J. S. zajmował się w spółce pozyskiwaniem kontraktów i miał pełnomocnictwo do zawierania takich umów. Umowa konsorcjum z dnia 08 czerwca 2021r. została podpisana przez reprezentanta powodowej spółki oraz przez reprezentantów pozwanej spółki. Powódka udowodniła, iż doszło do spotkania z K. C. w dniu 16 czerwca 2021r., kiedy to podpisana została przez niego umowa. Ponadto, wbrew twierdzeniom pozwanej spółki, przystąpiła ona do wykonania prac.
Pozwana nie udowodniła, aby umowa została zawarta wbrew jej woli, a także aby podpisy zostały podrobione. Zawarcie umowy potwierdza również przystąpienie do wykonywania prac przez pozwaną spółkę.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż prace prowadzone były przez pozwaną z opóźnieniem i niezgodnie z projektem technologicznym, które w konsekwencji doprowadziły do tego, że zbyt późno podjęto się szalowania wierzchniej warstwy betonu i w konsekwencji powierzchnia betonowa nie spełniała standardów określonych w projekcie wykonawczym. Pozwana próbowała poprawić wykonane przez siebie prace jednakże nie dala rady i opuściła teren budowy. Skutkiem tego było przeprowadzenie rozbiórki wykonanych prac i prowadzenie ich od początku, co wiązało się z dodatkowymi kosztami. Pozwana nie zaprzeczyła też, iż opuściła teren budowy bez wykonania prac, które zostały ponownie prawidłowo wykonane przez powódkę.
Powódka udowodniła, iż samodzielnie wykonała prace, które należały do obowiązków pozwanej i poniosła z tego powodu dodatkowe koszty.
Pozwana przyczyniła się do powstania dodatkowych kosztów po stronie powodowej, bowiem odmówiła powódce z korzystania ze swojego sprzętu i pracowników do wykonania prac w zastępstwie pozwanej. Powyższe przyczyniło się do tego, ze powódka aby wykonać prace musiała zakupić niezbędny sprzęt oraz zatrudnić większą ilość pracowników. Ponadto powódka samodzielnie dokonała rozbiórki wykonanych prac przez pozwaną i zakupiła ponownie niezbędne materiały. Powódka udowodniła również wysokość poniesionych kosztów dodatkowych.
Pozwana próbowała wykazać, że przyczyną nieprawidłowego wykonania prac były nieodpowiednie warunki atmosferyczne, a nie niewłaściwa technologia. W ocenie Sądu pozwana powyższej okoliczności nie udowodniła. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż warunki atmosferyczne były dobre i nie miały wpływu na wykonanie prac przez pozwaną. Przyczyną problemów była opieszałość pozwanej w wykonywanych czynnościach w trakcie prac. Pozwana nie udowodniła, że we właściwym czasie wykonywała kolejne czynności. Nie udowodniła również tego, że to nie jej pracownicy dokonali wywalania betonu, przez co zbyt późno podjęto czynności mające na celu wyrównanie wierzchniej warstwy płyty betonowej.
Zdaniem Sądu roszczenie powódki zostało udowodnione zarówno co do zasady jak i co do wysokości o czym orzeczono w pkt I wyroku.
O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach procesu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. ustalając, że powódka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wygrała sprawę w całości i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu zasądzając od pozwanej (...) sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz powódki zwrot kosztów procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego w stawce jednokrotnej wysokości, przy czym szczegółowe wyliczenie kosztów pozostawiając referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się orzeczenia na podstawie przepisu art. 108 k.p.c.
sędzia Karolina Toczyńska
ZARZĄDZENIE
1. (...),
2. (...).
sędzia Karolina Toczyńska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Karolina Toczyńska
Data wytworzenia informacji: