Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

POSTANOWIENIE

Dnia 31 października 2025 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie XXVIII Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia del. Marzena Gancarz

po rozpoznaniu w dniu 31 października 2025 roku w Warszawie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa J. B., B. B.

przeciwko (...) Bank (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W.

o ustalenie i zapłatę, ewentualnie ustalenie i zapłatę

postanawia:

1. na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o udzielenie odpowiedzi na pytanie:

czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ze względu na zasadę braku związania konsumenta nieuczciwymi warunkami umownymi (art. 6 ust. 1 dyrektywy) oraz zasadę skutecznej ochrony konsumenta (art. 7 ust. 1 dyrektywy) stoją na przeszkodzie, w przypadku złożenia przez konsumenta oświadczenia o potrąceniu wierzytelności z tytułu nienależnego świadczenia spełnionego na podstawie umowy zawierającej nieuczciwe warunki umowne, takiej interpretacji sądowej prawa krajowego, która ogranicza prawa konsumenta do uzyskania odsetek za opóźnienie od takiej wierzytelności.

2. na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 ¹ k.p.c. zawiesić postępowanie w zakresie powództwa o zapłatę do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na powyższe pytanie prejudycjalne.

sędzia del. Marzena Gancarz

Sygn. akt XXVIII C 17474/21

UZASADNIENIE POSTANOWIENIA Z DNIA 31.10.2025 ROKU

- WNIOSEK O WYDANIE ORZECZENIA W TRYBIE PREJUDYCJALNYM

Dnia 31 października 2025 roku

Przedmiot sporu w postępowaniu głównym i istotne okoliczności faktyczne.

W pozwie złożonym w dniu 30 listopada 2021 r. powodowie wnieśli o ustalenie, że zawarta pomiędzy powodami J. B. i B. B. a (...) Bank (...) spółka akcyjna z siedzibą w G., którego następcą prawnym jest pozwana (...) Bank (...) spółka akcyjna w W., umowa kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 5 maja 2009 r. jest nieważna ex tunc. Powodowie wnieśli także o zasądzenie od pozwanej solidarnie (ewentualnie łącznie) na rzecz powodów kwoty 59.290,95 PLN i 144.294,84 CHF tytułem zwrotu świadczeń nienależnych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: a) od kwoty 59.290,95 PLN oraz kwoty 143.785,01 CHF – liczonymi od dnia 10 września 2021r. do dnia zapłaty b) od kwoty 509,83 CHF – liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Powodowie uzasadnili powyższe żądania wskazując, że zawarta przez strony umowa kredytu zawiera nieuczciwe warunki umowne, które powodują jej nieważność, w związku z czym bank powinien zwrócić kredytobiorcom równowartość wszystkich rat kapitałowo-odsetkowych kredytu, które uiścili od dnia zawarcia umowy do dnia 22 listopada 2021r.

W odpowiedzi na pozew pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że umowa nie jest nieważna i nie zawiera nieuczciwych warunków umownych.

W oparciu o przeprowadzone dowody sąd odsyłający ustalił następujące fakty:

W dniu 5 maja 2009 r. pomiędzy powodami J. B. i B. B. a (...) Bank (...) spółka akcyjna z siedzibą w G., której następcą prawnym jest pozwana (...) Bank (...) spółka akcyjna z siedzibą w W., została zawarta Umowa numer (...) o kredyt mieszkaniowy (...). Zgodnie z częścią szczególną umowy (zwaną dalej: „CSU”) Bank udzielił kredytobiorcom kredytu denominowanego udzielanego w złotych w kwocie stanowiącej równowartość 143.430,87 CHF, jednak nie więcej niż 400.000,00 PLN. Kredyt miał być przeznaczony na finansowanie przedpłat na poczet nabycia lokalu mieszkalnego w W..

Zgodnie z częścią ogólną umowy (zwaną dalej: „COU”) Kredyt mieszkaniowy (...) udzielany był w złotych. W przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej kwota kredytu wypłacana w złotych miała zostać określona poprzez przeliczenie na złote kwoty wyrażonej w walucie, w której kredyt był denominowany, według kursu kupna tej waluty zgodnie z Tabelą kursów, obowiązującą w Banku w dniu uruchomienia środków, w momencie dokonywania przeliczeń kursowych. W przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej: zmiana kursu waluty oraz zmiana wysokości spreadu walutowego wpływała na wypłacane w złotych przez Bank kwoty transz kredytu oraz na spłacane w złotych przez kredytobiorcę kwoty rat kapitałowo – odsetkowych. Ryzyko związane ze zmianą kursu waluty oraz zmianą wysokości spreadu walutowego ponosił kredytobiorca z uwzględnieniem § 12 ust. 3 oraz § 20 ust. 6 (§ 1 ust 1, 2 i 3 „COU”).

W przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej, wypłata środków następowała w złotych w kwocie stanowiącej równowartość wypłacanej kwoty wyrażonej w walucie obcej. Do przeliczeń kwot walut uruchamianego kredytu stosowało się kurs kupna waluty obcej według Tabeli obowiązującej w Banku w dniu wypłaty środków, w momencie dokonywania przeliczeń kursowych. W przypadku kredytu denominowanego wypłacanego w złotych, gdy przyznana kwota kredytu, na skutek różnic kursowych okazała się na dzień uruchomienia ostatniej transzy kredytu kwotą: 1) przewyższającą kwotę wymaganą do realizacji celu określonego w CSU, Bank uruchamiał środki w wysokości stanowiącej równowartość w walucie kredytu kwoty niezbędnej do realizacji tego celu oraz dokonywał pomniejszenia salda zadłużenia poprzez spłatę kwoty niewykorzystanej, 2) niewystarczającą do realizacji celu mieszkaniowego określonego w CSU, Kredytobiorca zobowiązany był do uzupełnienia brakującej kwoty ze środków własnych lub ze środków przeznaczonych na dowolny cel (§ 13 ust 1, 2 i 3 „COU”). W przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej: harmonogram spłat kredytu wyrażony był w walucie obcej, spłata następowała w złotych w równowartości kwot wyrażonych w walucie obcej lub w walucie w jakiej kredyt był denominowany (niniejsze postanowienie wchodziło w życie od dnia 1 lipca 2009 r.). Do przeliczeń wysokości rat kapitałowo – odsetkowych spłacanego kredytu stosowało się kurs sprzedaży danej waluty według Tabeli kursów obowiązującej w Banku w dniu spłaty, w momencie dokonywania przeliczeń kursowych (§ 15 ust. 7 „COU”).

W dacie zawarcia powyższej umowy obowiązywały „Ogólne warunki udzielania przez (...) Bank (...) S.A. kredytu mieszkaniowego (...) z maja 2008 r. o następującej treści: W przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej, wypłata środków następuje w złotych, na warunkach określonych w umowie o kredyt (§ 2 ust. 8).

Bank uruchomił kredyt w łącznej kwocie 398.600,49 PLN. W okresie od dnia 13 czerwca 2009 r. do dnia 22 listopada 2021 r. bank pobrał od strony powodowej tytułem rat kapitałowo-odsetkowych następujące kwoty:

- 59.290,95 PLN za okres od dnia 13 czerwca 2009r. do dnia 13 września 2011r.

- 143.785,01 CHF za okres od dnia 14 września 2011r. do dnia 14 czerwca 2021r.

- 509,83 CHF za okres od dnia 15 czerwca 2021r. do dnia 22 listopada 2021r.

Pismem z dnia 23 sierpnia 2021 r. (otrzymanym przez pozwaną w dniu 26 sierpnia 2021r.) powodowie wezwali pozwaną do zapłaty w terminie 14 dni kwoty 65.787,56 PLN (w tym kwoty 59.290,95 PLN z tytułu rat) i kwoty 143.785,01 CHF tytułem zwrotu należności spełnionych w wykonaniu umowy kredytu zawartej przez strony, zawierającej nieuczciwe warunku umowne.

Pismem z dnia 18 czerwca 2024r. pozwana wezwała powodów do zapłaty kwoty 398.600,49 zł w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania pisma. Wezwanie zostało doręczone powodom w dniu 5 lipca 2024r. Następnie, pozwana spółka odrębnym pozwem z dnia 31 października 2024r. zarejestrowanym pod sygn. akt II C 2359/24 przed Sądem Okręgowym w Łodzi, wystąpiła przeciwko J. B. i B. B. o zapłatę kwoty 398.600,49 PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 6 sierpnia 2024r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kapitału kredytu wypłaconego im na mocy Umowy numer (...) o kredyt mieszkaniowy (...). Pozew został doręczony powodom w dniu 5 grudnia 2024r.

Pismem z dnia 18 grudnia 2024 r. (otrzymanym przez pozwaną w dniu 19 grudnia 2024r.) powodowie złożyli pozwanej oświadczenie o potrąceniu, w którym wskazali, że potrącają z wierzytelnością pozwanej o zwrot udostępnionego kapitału kredytu w kwocie 398.600,49 PLN własne wierzytelności, przy czym w pierwszej kolejności dokonali potrącenia odsetek ustawowych za opóźnienie od należnych im kwot w PLN i CHF, w następujących kwotach i kolejności:

- 23.412,62 PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 65.787,56 PLN od dnia 10 września 2021r. do dnia 18 grudnia 2024r. (dnia złożenia oświadczenia),

- 51.170,51 CHF tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 143.785,01 CHF od dnia 10 września 2021r. do dnia 18 grudnia 2024r. (dnia złożenia oświadczenia),

- 174,44 CHF tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 509,83 CHF od dnia 30 listopada 2021r. do dnia 18 grudnia 2024r. (dnia złożenia oświadczenia),

- 65.787,56 PLN tytułem należności głównej dochodzonej w PLN w sprawie XXVIIIC 17474/21, zgodnie z wezwaniem do zapłaty,

- 144.294,84 CHF tytułem należności głównej dochodzonej w PLN w sprawie XXVIIIC 17474/21.

Nadto, powodowie dokonali przeliczenia kwot w CHF na kwoty w PLN po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia 18 grudnia 2024r. (dnia złożenia oświadczenia) w wysokości: 4,5448 PLN.

Oświadczenie o potrąceniu z dnia 18 grudnia 2024r. zostało przedłożone do akt przedmiotowej sprawy przez pozwaną wraz z wnioskiem o „oddalenie powództwa o zapłatę w potrąconej przez powodów części na skutek umorzenia wierzytelności i następczy brak roszczenia”. Pozwana wskazała przy tym, że „ zgodnie z art. 499 k.c., z uwagi na moc wsteczną oświadczenia o potrąceniu, brak jest podstaw do naliczania odsetek wobec wstecznego umorzenia wzajemnych wierzytelności”.

Wyrokiem częściowym z dnia 8 kwietnia 2025 r. sąd odsyłający ustalił że nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy numer (...) o kredyt mieszkaniowy (...) z dnia 5 maja 2009 r. Przyczyną ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z tej umowy była okoliczność, że zawarte w umowie klauzule (§ 1 ust 1 „CSU”, § 1 ust 2 „COU”, § 13 ust 2 „COU”, § 15 ust 7 pkt 3 „COU”) stanowią nieuczciwe warunki umowne (art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13), bez których wykonywanie umowy nie jest możliwe (art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13), a zatem strony postępowania nie są związane stosunkiem prawnym wykreowanym na mocy umowy numer (...) o kredyt mieszkaniowy (...) z dnia 5 maja 2009 r.

Właściwe przepisy prawne.

Przepisy polskie.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), zwany dalej: k.c.

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (art. 385 ¹ § 1 k.c.).

Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (art. 385 ¹ § 2 k.c.).

Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny (art. 385 ² k.c.).

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości (art. 405 k.c.).

Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego (art. 410 § 1).

Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 410 § 2 k.c.).

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. 455 k.c.).

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (art. 481 § 1 k.c.).

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481 § 2 k.c.).

Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2 ⁴k.c).

Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym (art. 498 § 1 k.c.).

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 k.c.).

Potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe (art. 499 k.c.).

Dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne (art. 451 § 1 k.c.).

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29 - wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 2, s. 288), zwana dalej: dyrektywa 93/13.

Państwa Członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków (art. 6 ust. 1).

Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami (art. 7 ust. 1).

Uzasadnienie odesłania – co do związku pytania prejudycjalnego z rozstrzygnięciem sprawy przed sądem odsyłającym.

Potrzeba zadania niniejszego pytania prejudycjalnego powstała w związku z koniecznością oceny zgodności z zasadami ochrony konsumenta wynikającymi z dyrektywy 93/13 dominującej aktualnie sądowej wykładni prawa krajowego, która – zdaniem sądu odsyłającego - ogranicza odpowiedzialność przedsiębiorcy za skutki opóźnienia w zaspokojeniu roszczeń restytucyjnych konsumenta.

Uzasadnienie odesłania – co do istoty.

Jak już wyjaśniono, sąd odsyłający stwierdził, że zawarte w umowie klauzule przeliczeniowe stanowią nieuczciwe warunki umowne (art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13), bez których wykonywanie umowy nie jest możliwe (art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13), a zatem strony postępowania nie są związane stosunkiem prawnym wykreowanym na mocy umowy numer (...) o kredyt mieszkaniowy (...) z dnia 5 maja 2009r. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, to powstają dwa samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron na mocy art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 maja 2021r. wydanej w sprawie III Czp 6/21).

Powyższa wykładnia przepisów krajowych w połączeniu z powszechną strategią banków kwestionowania roszczeń konsumentów, a także z uwagi na działania obu stron podyktowane obawą o przedawnienie swoich roszczeń, ma taki skutek, że aktualnie strony umowy kredytu toczą dwa równolegle spory o zapłatę. Przy czym, każda ze stron, po uzyskaniu przez jej wierzytelność stanu wymagalności (uzależnionego od upływu terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty), może złożyć stronie przeciwnej oświadczenie o potrąceniu prowadzące do umorzenia obu wierzytelności (w całości lub części).

Wskutek potrącenia, jak stanowi art. 498 § 2 k.c., obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej, a oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe (art. 499 zdanie drugie k.c.). Przepis art. 499 zdanie drugie k.c. statuuje w polskim prawie zasadę tzw. retroaktywnego skutku potrącenia. Tym samym, w literaturze oraz orzecznictwie krajowym niemalże powszechnie przyjmuje się, że przez złożenie oświadczenia o potrąceniu skutki opóźnienia lub zwłoki stron w wykonaniu zobowiązania zostają wyeliminowane. Zniweczenie tych skutków następuje ex lege i odnosi się do okresu liczonego od momentu, kiedy potrącenie stało się możliwe (dnia wymagalność wierzytelności) do czasu złożenia oświadczenia o potrąceniu.

W związku z tym, że wymagalność każdej z przeciwstawnych wierzytelności kształtuje się różnie to chwila spełnienia przesłanek potrącenia jest także różna dla każdego z wierzycieli wzajemnych. Dla sądu wydającego orzeczenie w konkretnej sprawie o zapłatę relewantna jest chwila zaistnienia stanu wymagalności na rzecz tego z wierzycieli, który złożył oświadczenie woli o potrąceniu.

W rozpoznawanej sprawie, wierzytelność powodów (konsumentów) stała się wymagalna w dniu 10 września 2021r., zaś wierzytelność pozwanej (przedsiębiorcy) stała się wymagalna w dniu 6 sierpnia 2024r. Pozwana powinna więc zwrócić powodom równowartość uiszczonych rat kredytu w kwotach: 59.290,95 PLN i 143.785,01 CHF – obie kwoty z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 10 września 2021r. do dnia zapłaty (art. 481 § 1 i 2 k.c.) oraz w kwocie: 509,83 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 listopada 2021r. do dnia zapłaty (art. 481 § 1 i 2 k.c.).

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma zatem odpowiedź na pytanie, jakie skutki prawne spowodowało złożenie przez powodów oświadczenia o potrąceniu z dnia 18 grudnia 2024 r.

Jeżeli bowiem uznać, że złożenie oświadczenia o potrąceniu „ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe” to oznacza, że spowodowało ono wygaśnięcie odsetek ustawowych za opóźnienie należnych powodom od dochodzonych kwot od dnia 10 września 2021r. do dnia 18 grudnia 2024r. i od dnia 30 listopada 2021r. do dnia 18 grudnia 2024r.

Co istotne, oświadczenie o potrąceniu, zostało złożone przez konsumentów na potrzeby odrębnego procesu wytoczonego przez bank o zwrot wypłaconego kapitału, a jest to motywowane tym, że umorzenie długu na skutek potrącenia jest traktowane jako sposób wygaśnięcia zobowiązania równoważny ze spełnieniem świadczenia. Gdyby jednak, hipotetycznie, podobne oświadczenie o potrąceniu zostało złożone przez pozwaną, co byłoby możliwe niezwłocznie po uzyskaniu przez jej wierzytelność stanu wymagalności, a więc najwcześniej w dniu 7 sierpnia 2024r. lub później, to spowodowałoby to wygaśnięcie odsetek ustawowych za opóźnienie należnych powodom od umorzonych wierzytelności jedynie od dnia 6 sierpnia 2024r. do dnia złożenia oświadczenia o potrąceniu przez pozwaną, a odsetki należne powodom za okres od dnia 10 września 2021r. i od dnia 30 listopada 2021r. do dnia 5 sierpnia 2024r. musiałyby zostać zasądzone w tym postępowaniu.

Wytoczenie przez przedsiębiorcę odrębnego powództwa o zapłatę oraz „powstrzymywanie się” ze złożeniem własnego oświadczenia o potrąceniu, które wszak mogłoby doprowadzić do umorzenia wzajemnych wierzytelności stron, stanowi – zdaniem sądu odsyłającego - przejaw wykorzystywania przewagi finansowej i prawnej przedsiębiorcy.

Konkludując, wsteczne działanie oświadczenia o potrąceniu wierzytelności znosi skutki opóźnienia czyli unicestwia narosłe roszczenia o odsetki strony, która składa oświadczenie o potrąceniu, w tym wypadku konsumenta.

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości wynika obowiązek takiej wykładni norm prawa krajowego, które eliminować będą nadmierne (nieproporcjonalne) przeszkody w dochodzeniu przez konsumenta jego roszczeń wobec przedsiębiorcy i w efekcie będą zniechęcać konsumenta do dochodzenia lub obrony jego praw (vide np. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 lipca 2020 r., C-224/19, pkt 99).

Kwestia należnych konsumentowi odsetek za opóźnienie była już przedmiotem rozważań w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 grudnia 2023 r. w sprawie C-28/22. W punkcie 71 oraz punktach 83-87 orzeczenia zostało zaakcentowane prawo konsumenta do domagania się odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu wskazanego w wezwaniu.

W wyroku z dnia 13 lipca 2023 r. w sprawie C-35/22 Trybunału Sprawiedliwości wyjaśnił (punkty 32-37), że jeżeli nieuczciwy charakter niektórych standardowych warunków został stwierdzony w utrwalonym orzecznictwie krajowym, to można również oczekiwać od instytucji bankowych, że podejmą inicjatywę polegającą na zwróceniu się do swoich klientów, których umowy zawierają takie warunki, przed wytoczeniem przez nich jakiegokolwiek powództwa do sądu, w celu uchylenia skutków tych warunków. Nie można zarzucać konsumentowi, że wystąpił do sądu w celu wykonania praw zagwarantowanych mu przez dyrektywę 93/13 w przypadku bezczynności przedsiębiorcy, pomimo stwierdzenia w utrwalonym orzecznictwie krajowym nieuczciwego charakteru analogicznych warunków, które powinno było skłonić tego przedsiębiorcę do zwrócenia się z własnej inicjatywy do owego konsumenta i do niezwłocznego położenia kresu skutkom tego nieuczciwego warunku. W przedmiotowym wyroku, Trybunał zwrócił uwagę, że zachowania instytucji bankowych, o których mowa w punkcie 36 wyroku, mogą stanowić poważne poszlaki wskazujące na złą wiarę takich instytucji.

Pytanie prejudycjalne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd odsyłający uznał za zasadne na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwrócić się do Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o udzielenie wskazówek, czy w sytuacji złożenia przez konsumenta oświadczenia o potrąceniu wierzytelności z tytułu nienależnego świadczenia spełnionego na podstawie umowy zawierającej nieuczciwe warunki umowne, przepisy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich sprzeciwiają się takiej interpretacji sądowej prawa krajowego, która ogranicza prawa konsumenta do uzyskania odsetek za opóźnienie od takiej wierzytelności.

Zawieszenie postępowania przed sądem odsyłającym.

W związku ze zwróceniem się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o udzielenie odpowiedzi na niniejsze pytanie prejudycjalne, należało zawiesić postępowanie przez sądem odsyłającym w zakresie powództwa o zapłatę na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 ¹ k.p.c.

sędzia del. Marzena Gancarz

Sygn. akt XXVIII C 17474/21

ZAŁĄCZNIK DO POSTANOWIENIA Z DNIA 31.10.2025 ROKU

Sąd odsyłający.

1. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVIII Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia del. Marzena Gancarz, adres: ulica Przyokopowa 33, 01-208 Warszawa, telefon: +48 22 440 72 72, e-mail: (...)

Strony w postępowaniu głównym i ich przedstawiciele.

2. Powodowie: J. B., B. B. (adres: ulica (...), (...)-(...) Ł.) reprezentowani przez adwokata M. K. (adres: (...) Kancelaria Adwokacka ulica (...), (...)-(...) W., e-mail: (...), telefon: (...)).

3. Pozwany: (...) Bank (...) spółka akcyjna (adres: ulica (...), (...)-(...) W.) reprezentowany przez adwokata A. W. (adres: Kancelaria Adwokacka ulica (...) lokal (...), (...)-(...) W., e-mail: (...), telefon:(...)) oraz radcę prawnego K. K. (adres: Kancelaria Radcy Prawnego ulica (...) lokal (...), (...)-(...) W., e-mail: (...), telefon: (...)).

Sygn. akt XXVIII C 17474/21

ZARZĄDZENIA

1.  (...),

2.  (...) (...)

(...)

(...)

(...)

Warszawa, dnia 31 października 2025r.

Sędzia Marzena Gancarz