Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 listopada 2025r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie:

Przewodniczący:	SSO Monika Skalska
Sędziowie:	SO Magdalena Nałęcz SO Alicja Dziekańska
Protokolant:	Michał Orzechowski

po rozpoznaniu na rozprawie

w dniu 9 października 2025r. w Warszawie

sprawy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego

z udziałem zamawiającego: Gminy C.

odwołującego: (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J.

przystępującego po stronie zamawiającego (...) Centrum spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.

ze skargi odwołującego

od pkt 2. i 3. wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w W.

z dnia 22 lipca 2025r., sygn. akt KIO 2458/25

I.  zmienia zaskarżony wyrok w pkt 2 oraz 3 w części i w pkt 2. uwzględnia
odwołanie w części co do zarzutu Nr 2 i Nr 3 i nakazuje zamawiającemu Gminie C. odrzucenie oferty wykonawcy (...) Centrum spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na podstawie art. 226 ust.1 pkt2) lit a) pzp w zw. z art. 109 ust.1 pkt 7) pzp oraz art.226 ust.1 pkt 2) lit a) pzp w zw. z art. 109 ust.1 pkt 2) lit. c) pzp, a w pkt 3. kosztami postępowania obciąża
odwołującego (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w J. w 50% (pięćdziesięciu procentach) oraz zamawiającego Gminę C. w 50% (pięćdziesięciu procentach) i w pkt 3.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15000 zł (piętnaście tysięcy złotych) uiszczoną przez odwołującego (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w J. tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3600 zł
(trzy tysiące sześćset złotych) z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika
odwołującego, kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) z tytułu
wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego i w pkt 3.2 zasądza od zamawiającego Gminy C. na rzecz odwołującego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. 7500 zł (siedem tysięcy pięćset złotych) tytułem kosztów postępowania odwoławczego,

II.  oddala skargę w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od zamawiającego Gminy C. na rzecz skarżącego (...)
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. 17280 zł
(siedemnaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania skargowego.

Magdalena Nałęcz Monika Skalska Alicja Dziekańska

Sygn. akt XXIII Zs 124/25

UZASADNIENIE

Wyroku z dnia 7 listopada 2025 roku

Zamawiający Gmina C. prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, dalej: ustawa PZP) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą „Odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy C.”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 20 marca 2025 roku pod numerem (...)

Do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 16 czerwca 2025 roku wpłynęło odwołanie wykonawcy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J.:

a)  wobec dokonania czynności wyboru oferty najkorzystniejszej wykonawcy (...) Centrum spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. dla części I, II i III;

b)  wobec zaniechania odrzucenia oferty (...) sp. z o.o. dla części I, II i III;

c)  wobec czynności uznania, że złożone przez wykonawcę (...) sp. z o.o. dokumenty (załączone do samooczyszczenia) tj.:

- Tajemnica przedsiębiorstwa - Tabela (...) z decyzjami administracyjnymi nakładającymi kary administracyjne na wykonawcę;

- Tajemnica przedsiębiorstwa - Potwierdzenie uiszczenia kar administracyjnych;

- Decyzje dotyczące nałożonych kar administracyjnych;

zostały skutecznie zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa, a w konsekwencji zaniechanie czynności udostępnienia tych dokumentów odwołującemu.

Odwołujący (...) sp. z o.o. zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów prawa:

- ZARZUT NR 1 (Zarzut podstawowy) - dotyczy Części nr I, II i III) - naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o., podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, że wykonawca ten w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje,

względnie art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o., podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, że wykonawca ten w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia podczas gdy, wykonawca (...) sp. z o.o. kilkukrotnie oświadczył, zarówno w JEDZ jak i w późniejszym oświadczeniu o aktualności informacji zawartych w JEDZ, że nie podlega wykluczeniu z uwagi na treść art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, co pozostaje w oczywistej sprzeczność z obiektywnym stanem faktycznym, bowiem wykonawca ten zataił przed zamawiającym naliczone mu kary umowne w znacznych wysokościach stanowiących dowód nienależytego wykonania innego zamówienia :

- Miasto S. naliczyło karę umowną w wysokości 139 600,00 zł (nota księgowa numer (...) z dnia 21 lutego 2025 roku),

- Urząd Miasta Ł. naliczyło karę umowną w wysokości 576 535,12 zł (na podstawie noty obciążeniowej do pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia 28 kwietnia 2025 roku).

- ZARZUT NR 2 (Zarzut ewentualny) - dotyczy Części nr I, II i III) - naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o., podlegającego wykluczeniu z postępowania, mimo faktu, iż w wykonawca ten w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie

względnie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o., podlegającego wykluczeniu z postępowania, mimo faktu, iż w wykonawca ten z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady, podczas gdy:

- wskutek nienależytego wykonania zamówienia polegającego na zagospodarowaniu odpadów o kodzie (...) (zmieszany odpady komunalne) w okresie od 1 lipca 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku w ramach wiążących umów (...) zawartych w dniu 26 kwietnia 2024 roku gdzie zamawiający Miasto Ł. nałożyło na wykonawcę karę umowną w łącznej wysokości 576 535,12 zł z tytułu nieosiągnięcia wymaganych tymi umowami poziomów recyklingu minimum 12 %, a w rzeczywistości osiągnięto jedynie 0,24 % co świadczy o znacznym stopniu niewykonania istotnych postanowień umownych (zobowiązania),

- wskutek nienależytego wykonania zamówienia polegającego na zagospodarowaniu odpadów (za brak osiągnięcia poziomów recyklingu - znikome wykazanie na poziomie ok. 2% z wymaganych 10%) zamawiający Miasto Ł. nałożyło na wykonawcę karę umowną w wysokości 1 461 741,52 zł co stanowi dowód znaczącego (istotnego) niewykonania wcześniejszego zobowiązania,

- wskutek nienależytego wykonania zamówienia polegającego na zagospodarowaniu odpadów (za zupełny brak osiągnięcia poziomów recyklingu - 0% z wymaganych 12 %) Zamawiający Miasto Ł. nałożyło na wykonawcę karę umowną w wysokości 1 459 595,06 zł, co stanowi dowód znaczącego (istotnego) niewykonania wcześniejszego zobowiązania.

- ZARZUT NR 3 (Zarzut ewentualny) - dotyczy Części nr I, II i III) - naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt. 2 lit. c ustawy PZP w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o., podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, że względem tego wykonawcy zostały nałożone ostateczne decyzje administracyjne kary pieniężne wynikających z prawa ochrony środowiska tj. za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, podczas gdy przedłożone wyjaśnienia (...) w tym zakresie nie dowodzą jego rzetelności w kontekście podjętych działań, które miałyby zapobiec popełnienia podobnych czynów w przyszłości - przede wszystkim wykonawca nie udowodnił łącznie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy PZP;

- ZARZUT NR 4 (Zarzut ewentualny - dotyczy tylko Części III) -naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy PZP poprzez jego niezastosowanie w sprawie i zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. dla Części III pomimo braku spełnienia warunku tj. posiadania aktualnego zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.), lub przedłożenia umowy z podmiotem, do którego będzie przekazywał odpady do zagospodarowania w zakresie podsiadania przez ten podmiot zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), załączając kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem tego zezwolenia i w efekcie postawionego zarzutu nr 4:

- ZARZUT NR 5 (Zarzut ewentualny - dotyczy Części III) - naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP (względnie art. 109 ust. 1 pkt. 10 ustawy PZP) poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o., podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, że wykonawca ten w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że spełnia warunek posiadania umowy z podmiotem, do którego będzie przekazywał odpady do zagospodarowania w zakresie podsiadania przez ten podmiot zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), co miało istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, podczas gdy wykonawca ten mimo złożenia dwukrotnie oświadczenia o spełnieniu warunku udziału w postępowaniu celowo wprowadził zamawiającego w błąd ponieważ przedłożona umowa z Przedsiębiorstwem (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością na przetwarzanie odpadu o kodzie (...) nie jest zawarta z wykonawcą (...) sp. z o.o., ale z zupełnie innym podmiotem gospodarczym, co zostało świadomie w tej umowie utajnione (dokument uzupełniony na wezwanie zamawiającego w trybie art. 128 ust. 1 ustawy PZP);

- ZARZUT NR 6 (Zarzut ewentualny) - naruszenie dyspozycji art. 18 ust. 1 i 3 ustawy PZP poprzez uznanie że dokumenty przedstawione przez wykonawcę (...) sp. z o.o., tj.:

- Tajemnica przedsiębiorstwa - Tabela (...) z decyzjami administracyjnymi nakładającymi kary administracyjne na Wykonawcę;

- Tajemnica przedsiębiorstwa - Potwierdzenie uiszczenia kar administracyjnych;

- Decyzje dotyczące nałożonych kar administracyjnych;

(wszystkie w/w dokumenty stanowią załączniki do dokumentu załącznik nr 1 do wyjaśnień (...)) zostały skutecznie zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa, a w konsekwencji zaniechanie czynności udostępnienia tych dokumentów odwołującemu, podczas gdy wykonawca (...) sp. z o. o nie wykazał, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa;

- ZARZUT NR 7 (zarzut podstawowy) naruszenie dyspozycji art. 16 pkt 1 i 2 ustawy PZP oraz art. 17 ust. 2 ustawy PZP w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy PZP poprzez naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców i w konsekwencji dokonanie wyboru oferty wykonawcy w sytuacji, gdy jego zachowanie wskazuje na naruszenia zasad uczciwej konkurencji, a co za tym idzie czynności taka stoi w sprzeczności z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych.

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej dla części I, II i III, nakazanie odrzucenia oferty wykonawcy (...) Centrum sp. z o. o. w zakresie części I, II i III, dokonania ponownego badania i oceny ofert z pominięciem oferty wykonawcy (...) sp. z o.o., nakazanie zamawiającemu odtajnienia dokumentów w postaci:

- Tajemnica przedsiębiorstwa - Tabela A z decyzjami administracyjnymi nakładającymi kary administracyjne na wykonawcę;

- Tajemnica przedsiębiorstwa - Potwierdzenie uiszczenia kar administracyjnych;

- Decyzje dotyczące nałożonych kar administracyjnych,

które stanowią załączniki do dokumentu pod nazwą - załącznik nr 1 do wyjaśnień (...)."

Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku wydanym w dniu 22 lipca 2025 roku w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt KIO 2458/25 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 roku w W. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 16 czerwca 2025 roku przez odwołującego (...) sp. z o.o. w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę C. przy udziale uczestnika postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego (...) sp. z o.o.

w punkcie pierwszym uwzględniła odwołanie w zakresie zarzutu opisanego pod numerem 6 w odwołaniu dotyczącego naruszenia art. 18 ust. 1 i 3 ustawy PZP i nakazała zamawiającemu unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej oraz odtajnienie dokumentów: tabeli A, decyzji dotyczących nałożonych kar administracyjnych wraz z potwierdzeniem ich uiszczenia,

w punkcie drugim w pozostałym zakresie oddaliła odwołanie,

zaś w punkcie trzecim kosztami postępowania obciążyła zamawiającego Gminę C. w części 1/10 oraz odwołującego (...) sp. z o.o. w części 9/10, zaliczając w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł uiszczoną przez odwołującego (...) sp. z o.o. tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego, kwotę 3 600 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego (ppkt 3.1.), zasądziła od zamawiającego Gminy C. na rzecz Odwołującego (...) sp. z o.o. kwotę 1 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego odwołującego w postaci 1/10 wpisu od odwołania (ppkt 3.2.), zasądziła od odwołującego (...) sp. z o.o. na rzecz zamawiającego Gmina C. kwotę 3 240 zł z tytułu zwrotu 9/10 kosztów wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego (ppkt 3.3.), zasądziła od zamawiającego Gminy C. na rzecz Odwołującego (...) sp. z o.o. kwotę 360 zł z tytułu zwrotu 1/10 kosztów wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego (ppkt 3.4.).

Krajowa Izba Odwoławcza za uzasadniony uznała zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 18 ust. 1 i 3 ustawy PZP poprzez uznanie że dokumenty przedstawione przez wykonawcę (...) sp. z o.o. tj.: Tajemnica przedsiębiorstwa - Tabela A z decyzjami administracyjnymi nakładającymi kary administracyjne na wykonawcę, Tajemnica przedsiębiorstwa - Potwierdzenie uiszczenia kar administracyjnych, Decyzje dotyczące nałożonych kar administracyjnych.

Izba przytoczyła treść art. 18 ust. 3 ustawy PZP, zgodnie z którym nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. poz. 1233), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 222 ust. 5 ustawy PZP.

Kolejno Krajowa Izba Odwoławcza wskazała na treść art. 11 ust. 2 uznk: Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Izba za zasadne uznała stanowisko odwołującego (...) sp. z o.o., zgodnie z którym: „Przedmiotowe informacje zarówno w zakresie pojedynczych decyzji, ale również jako całość nie mają waloru informacji technicznych, technologicznych czy organizacyjny. Ponadto nie przedstawiają żadnej wartości gospodarczej. Potwierdzają jedynie fakt, że wykonawca dopuścił się naruszenia ustawy w zakresie braku osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu co skończyło się naliczeniem administracyjnych kar pieniężnych. Wykonawca celowo utajnił te informacje tylko i wyłącznie, aby utrudnić innym oferentom weryfikację oferty i innych dokumentów złożonych w postępowaniu”.

Skład Orzekający Krajowej Izby Odwoławczej zwrócił uwagę, iż przystępujący w żaden sposób nie wykazał wartości gospodarczej dokumentów zastrzeganych jako tajemnica przedsiębiorstwa. Zatem nie wykazał, aby dokumenty stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa. Tymczasem zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy PZP wykonawca, który zastrzega tajemnicę przedsiębiorstwa zobowiązany jest do wykazania, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje posiadające wartość gospodarczą.

Jak zauważył odwołujący, przedmiotowe decyzje administracyjne dotyczące nałożenia kar pieniężnych na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 art. 9zd ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach można uzyskać w trybie dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie ze wskazaną powyżej definicją tajemnicy przedsiębiorstwa w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa to przede wszystkim informacje, które nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób. Skoro jak wskazał odwołujący, ww. decyzje administracyjne można uzyskać w trybie dostępu do informacji publicznej, to nie można uznać, aby spełniały przesłankę ustawową tajemnicy przedsiębiorstwa: „nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób”. Przystępujący nie zaprzeczył, że takie informacje nie są niejawne, że nie sposób uzyskać dostęp do takich informacji. Co więcej, sam zamawiający w treści odpowiedzi na odwołanie zauważył: „Obecnie, gdy inni wykonawcy mają dostęp do umów zawieranych w trybie ustawy Pzp i bez problemu mogą uzyskać informację o karach, rozwiązaniu umowy, wskazywanie że Wykonawca w sposób zamierzony wprowadził Zamawiającego w błąd, jest pozbawione logiki i nie znajduje potwierdzenia w złożonych przez Wykonawcę wraz z ofertą oświadczeniach.” (str. 4 odpowiedzi na odwołanie). Zatem, jak wskazała Izba, zamawiający przyznał, że informacje o karach są łatwo dostępne, tak więc dostęp do decyzji administracyjnych w tym zakresie – również. W konsekwencji za nieuzasadnione Izba przyjęła stanowisko przystępującego, jakoby: „W praktyce bowiem ich pozyskanie wymaga szczegółowej wiedzy co do konkretnego organu administracji, który daną decyzję wydał. Brak centralnego rejestru takich decyzji powoduje, że dostęp do nich nie jest powszechny ani łatwy. Ich identyfikacja wymaga aktywnego działania i konkretnych ustaleń ze strony wnioskodawcy. Nie są to więc informacje ogólnie dostępne”. Jednakże Izba wskazywała, iż wykonawcy są w stanie łatwo otrzymać informację o nałożonej karze. Są w stanie uzyskać bez trudu informację co do konkretnego organu administracji, który wydał decyzję o nałożonej karze. Przeczy to zatem stanowisku przystępującego, że dostęp do nich nie jest powszechny ani łatwy.

Zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej skoro zatem wykonawcy mają możliwość pozyskania informacji o decyzjach administracyjnych dotyczących nałożonych kar, to oznacza, że nie można uznać, że decyzje takie nie są łatwo dostępne dla osób zwykle zajmujących się tym rodzajem informacji.

Przystępujący w piśmie procesowym stwierdził, że: „(…) w treści uzasadnienia zarzutu Odwołujący przedstawia argumentację wyłącznie w odniesieniu do decyzji administracyjnych (pkt 3), całkowicie pomijając uzasadnienie dotyczące pozostałych dokumentów, tj. Tabeli A oraz potwierdzenia uiszczenia kar.” W ocenie Izby przystępujący pomija okoliczność, że odwołujący w piśmie procesowym wskazał na brak podanej wartości gospodarczej zastrzeganych informacji. Ponadto przystępujący w żaden sposób nie wskazał podstawy ani argumentacji w zakresie zarówno dokumentu w postaci Tabeli A, jak również dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty poszczególnych kar.

W konsekwencji Izba uznała zarzut za zasadny. Przystępujący w żaden sposób nie wykazał, że zastrzegane dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. W związku z powyższym Izba nakazała w sentencji wyroku odtajnienie zastrzeżonych jako tajemnica dokumentów. Aby wykonać tę czynność, niezbędne jest dokonanie przez zamawiającego w pierwszej kolejności unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej. W tym kontekście za bezzasadny Izba uznała argument przystępującego, że uwzględnienie zarzutu nie ma wpływu na wynik postępowania.

Jako bezzasadne Krajowa Izba Odwoławcza przyjęła zarzuty opisane w odwołaniu pod numerem 4 i 5 dotyczące naruszenia przepisu art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy PZP poprzez jego niezastosowanie w sprawie i zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. dla części III, pomimo braku spełnienia warunku tj. posiadania aktualnego zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...) oraz naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP (względnie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP) poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. podlegającego wykluczeniu z uwagi na fakt, że wykonawca ten w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że spełnia warunek udziału w postępowaniu.

Jak wynika z ustaleń faktycznych dokonanych przez Krajową Izbę Odwoławczą zamawiający dla części III postawił m.in. warunek przedstawienia aktualnego zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) (dotyczy części III). W przypadku nieposiadania w/w zezwolenia wykonawca miał przedłożyć oświadczenie podmiotu bądź umowę z podmiotem, do którego będzie przekazywał odpady do zagospodarowania w zakresie podsiadania przez ten podmiot zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), załączając kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem tego zezwolenia (dotyczy części III).

Dalej ustalono, że zamawiający wezwał, na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy PZP, wykonawcę (...) sp. z o.o., którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia podmiotowych środków dowodowych. Wykonawca w wyznaczonym terminie w celu potwierdzenia spełniania ww. warunku udziału w postępowaniu złożył m.in. decyzję w sprawie zintegrowanego pozwolenia, z której wprost wynika, iż ma uprawnienia do przetwarzania odpadów budowlanych o kodzie (...). W zezwoleniu zintegrowanym w punkcie III.2.2 Tabela 14 Lp.57 (str. 22) jest informacja o przetwarzaniu odpadów o kodzie (...). Zgodnie z zapatrywaniami Izby z tej okoliczności wynika, że wykonawca spełnia wymaganie zamawiającego.

Krajowa Izba Odwoławcza przyjęła, że wbrew twierdzeniu odwołującego, treść warunku nie była rozszerzona w sposób, w jaki wskazał odwołujący w treści odwołania. Zamawiający nie sformułował warunku, aby wykonawca posiadał zezwolenie na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...) w sposób zapewniający zgodnie z pkt III *Część III ppkt 10) (...) (Załącznik nr 1 do (...)) wysegregowania z odpadów budowlanych i remontowych zebranych w (...) co najmniej: drewna, metali, szkła, tworzyw sztucznych, gipsu i odpadów mineralnych, w tym betonu, cegły, płytek i materiałów ceramicznych oraz kamieni w celu zapewnienia przydatności do przygotowania do ponownego użycia, recyklingu i odzysku oraz zagospodarowania odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Treść warunku nie referowała do opisu przedmiotu zamówienia. Nie jest uprawnione rozszerzanie treści warunku na obecnym etapie postępowania. Wykonawcy, którzy zdecydowali się przystąpić do postępowania o udzielenie zamówienia odczytywali warunek zgodnie z jego brzmieniem, a nie w sposób przytoczony dopiero w odwołaniu przez odwołującego. Niezależnie od powyższego, wykonawca złożył także dodatkowe dokumenty w postaci ciągu umów, w tym umowę jaką zawarła (...) sp. z o.o. z Przedsiębiorstwem (...) sp. z o.o. wraz z kopią zezwolenia dla tego podmiotu. Jak zauważył zamawiający, została zachowana ciągłość podmiotów, umów i zezwoleń, tak aby uznać, iż wykonawca (...) sp. z o.o. posiada umowę z podmiotem, do którego będzie przekazywał odpady do zagospodarowania.

Kolejno Izba wywodził, iż zamawiający nie zastrzegł, aby nie było możliwe złożenie ciągu dokumentów. Twierdzenie odwołującego zawarte w piśmie procesowym, że: „umowa nie spełnia warunku ponieważ trzeba mieć umowę z instalacją, a nie z pośrednikiem, który w ogóle nie posiada zezwolenia na przetwarzanie odpadów” nie tylko nie jest zrozumiałe, ale także odwołujący nie postawił zarzutu w odwołaniu co do nieprawidłowości umów jak również co do okoliczności, że „trzeba mieć umowę z instalacją, a nie z pośrednikiem”. Zamawiający w treści warunku nie określił zakazu w tym zakresie.

Krajowa Izba Odwoławcza twierdziła, że nie można także uznać, aby przystępujący wprowadził zamawiającego w błąd. Odwołujący nie wskazał, która informacja miałaby być nieprawdziwa. Wykonawca złożył dokumenty, na podstawie których zamawiający mógł dokonać oceny spełnienia warunku udziału w postępowaniu. Odwołujący nie wykazał, aby zamawiający naruszył art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP czy art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP.

Za niezasadny Izba uznała zarzut opisany w odwołaniu pod numerem 3 dotyczący naruszenia przez zamawiającego dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt. 2 lit. c ustawy PZP w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o. z uwagi na fakt, że względem tego wykonawcy zostały nałożone ostateczne decyzje administracyjne - kary pieniężne wynikające z prawa ochrony środowiska tj. za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia podczas przedłożone wyjaśnienia (...) w tym zakresie nie dowodzą jego rzetelności w kontekście podjętych działań, które miałyby zapobiec popełnienia podobnych czynów w przyszłości - przede wszystkim wykonawca nie udowodnił łącznie spełnienia przesłanek o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy PZP.

Izba referowała, że w oświadczeniu JEDZ przystępujący w sekcji C na pytanie: Czy wykonawca, wedle własnej wiedzy, naruszył swoje obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy? udzielił odpowiedzi TAK. Do oferty złożył „Załącznik nr 1 Do wyjaśnień (...)", w którym podkreślił, że składa go z daleko idącej ostrożności, wobec nałożenia na przystępującego administracyjnych kar pieniężnych za nieosiągnięcie określonych poziomów recyklingu. Szczegółowy wykaz naliczonych kar zawarto w załączniku A do tego pisma (zastrzeżony jako tajemnica przedsiębiorstwa).

Odwołujący wskazał, że z treści pisma wynika kilkukrotne nakładanie na przystępującego administracyjnych kar pieniężnych. Zdaniem odwołującego, kary administracyjne nałożone na przystępującego za nieosiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczą kar za naruszenie prawa ochrony środowiska. Odwołujący podkreślił, że analogicznie jak wykluczanie wykonawców za otrzymanie kar, o których mowa w art. 194 ustawy o odpadach (stanowiącym prawo ochrony środowiska), należy traktować kary wymierzane na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Krajowa Izba Odwoławcza podzieliła stanowisko prezentowane przez przystępującego, że odwołujący nie wskazał, o jaką konkretną karę z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach chodzi. Izba za słuszne uznała także twierdzenia zamawiającego jak i przystępującego, że Ustawa Prawo ochrony środowiska nie zawiera kar za nieosiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Jak podkreśliła Izba w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie ma fakt, że za nieosiągnięcie poziomów recyklingu wielu przedsiębiorców jest obciążanych karami administracyjnymi, nawet pomimo ich starań. Nie jest nieoczywiste, że ciężko jest osiągnąć wysokie poziomy nałożone ustawowo. Przystępujący zwracał uwagę na fakt, że sam odwołujący w odwołaniu (na wcześniejszym etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego) wnosił o dokonanie stosownych zmian, mając na uwadze właśnie powyższą okoliczność.

Jak wyjaśnił na etapie postępowania odwoławczego zamawiający, osiągnięcie poziomów recyklingu jest przede wszystkim zadaniem gminy, zaś już obecnie wiadomo, że osiągniecie wymaganych poziomów jest niezwykle trudne i można to stwierdzić jeszcze przed tym jak wykonawcy w ogóle rozpoczną realizację usługi. Krajowa Izba Odwoławcza prezentowała stanowisko, że z przyczyn natury faktycznej oraz prawnej wykonawca w rzeczywistości ma bardzo niewielki wpływ na osiąganie odpowiednich poziomów recyklingu.

Zdaniem Izby, nawet jeśli w ocenie odwołującego złożone przez przystępującego wyjaśnienia nie są satysfakcjonujące, to nie oznacza to, że przedstawione przez przystępującego środki są niewystarczające. W opinii Izby nie sposób stwierdzić, że przystępujący takich środków nie wskazał. Nie każdy z środków wymieniony w ust. 2 będzie niezbędny do zastosowania przez wykonawcę w konkretnym przypadku do uzyskania skutecznego samooczyszczenia.

Izba ustaliła, że przystępujący w złożonych wyjaśnieniach uzasadnił, że dokonał zapłaty nałożonych na niego kar, załączając potwierdzenia ich zapłaty. Wyjaśnił także, że zapłacił kary pieniężne w całości, gdy decyzje stały się ostateczne. Wykonawca zatem naprawił „szkodę" uiszczając kary administracyjne. Przestawił potwierdzenia płatności w ramach dowodu uiszczenia nałożonych kar administracyjnych.

Za niezasadne Izba uznała twierdzenia odwołującego, że przystępujący nie przedstawił podjęcia środków zaradczych na przyszłość. W ocenie zamawiającego wyjaśnienia przystępującego były wystarczające, przekonujące i budziły zaufanie zamawiającego, gdyż jak wskazał zamawiający, wynika z nich, że wykonawca wdrożył podjęcie konkretnych środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych odpowiednich dla zapobiegania dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że ustawodawca w kontekście art. 110 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP ustalił otwarty katalog działań, które mogą przedsięwziąć wykonawcy w celu udowodnienia rzetelności w podjęciu środków zmierzających do ograniczenia naruszeń w przyszłości. Przystępujący przedstawił zatem wyjaśnienia w sposób, w jaki uznał za stosowny.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Izba uznała zarzut za bezzasadny.

Za niezasadny został uznany przez Krajową Izbę Odwoławczą także zarzut opisany w odwołaniu pod numerem 1 dotyczący zaniechania odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o., podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, że wykonawca ten w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje. Za niezasadny Izba uznała również zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o., podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, że wykonawca ten w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, podczas gdy wykonawca (...) sp. z o.o. kilkukrotnie oświadczył, zarówno w JEDZ jak i w późniejszym oświadczeniu o aktualności informacji zawartych w JEDZ, że nie podlega wykluczaniu z uwagi na treść art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt. 7 ustawy PZP, co pozostaje w oczywistej sprzeczność z obiektywnym stanem faktycznym albowiem wykonawca ten zataił przed zamawiającym naliczone mu kary umowne w znacznych wysokościach stanowiących dowód nienależytego wykonania innego zamówienia.

Izba podała, że przystępujący w dokumencie JEDZ złożył oświadczenie, że nie podlega wykluczeniu z uwagi na treść art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP.

W ocenie odwołującego doszło do zatajenia informacji o naliczeniu przystępującemu kar umownych, naliczonych przez Miasto S. - w wysokości 139 600,00 zł (nota księgowa numer (...) z dnia 21 lutego 2025 roku), Urząd Miasta Ł. - w wysokości 576 535,12 zł (na podstawie noty obciążeniowej do pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia 28 kwietnia 2025 roku).

Przystępujący złożył wraz z ofertą dodatkowe oświadczenie zatytułowane „Pismo wykonawcy notyfikujące o karach umownych" z dnia 30 kwietnia 2025 roku, w którym przedstawił zamawiającemu szczegółowe informacje o naliczeniu kar umownych przez kontrahentów takich jak Gminy: S., Ł., N., S., O., O., D., C. oraz G. (...). Wskazał w piśmie, że informacje przedkłada wyłącznie z ostrożności, aby nie narazić się właśnie na zarzut zatajenia informacji mogących stanowić podstawę wykluczenia. Podkreślił także, iż w jego ocenie naliczone mu kary umowne nie stanowią o wystąpieniu podstaw wykluczenia, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy PZP.

Izba przytoczyła treść art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP, zgodnie z którym zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej nie można uznać, aby przystępujący wprowadził zamawiającego w błąd. Przystępujący wraz z ofertą i oświadczeniem JEDZ, złożył zamawiającemu pismo z dnia 30 kwietnia 2025 roku, zawierające wyszczególnienie nałożonych na przystępującego kar umownych wraz z wyjaśnieniem okoliczności ich naliczenia. W piśmie wyjaśnił podstawy jak i wysokość nałożonych kar. Jak przyjęła Izba, powyższe oznacza, że zamawiający mógł samodzielnie ocenić, czy wykonawca spełnia warunek udziału w postępowaniu.

Zdaniem odwołującego, naliczone kary umowne: w kwocie 139 600 zł przez Miasto S. (nota numer (...) z 21 lutego 2025 roku), w kwocie 576 535,12 zł przez Urząd Miasta Ł. (nota załączona do pisma Urzędu Miasta Ł. z 28 kwietnia 2025 roku), które nie zostały wskazane, powinny być kwalifikowane jako okoliczność statuująca o wprowadzeniu zamawiającego w błąd co do istotnych okoliczności mających wpływ na decyzje zamawiającego.

Jak wyjaśnił przystępujący, nieujęcie wskazanych dwóch kar umownych w piśmie złożonym z ofertą wynikało z nieposiadania przez przystępującego na dzień składania ofert co najmniej informacji o nocie załączonej do pisma Urzędu Miasta Ł. z 28 kwietnia 2025 roku. Nota została doręczona przystępującemu 5 maja 2025 roku, już po upływie terminu otwarcia ofert, przez co z oczywistych względów - nie mogła być przez przystępującego uwzględniona. Co istotne, pomimo naliczenia tej kary Miasto Ł. wydało przystępującemu kolejne już referencje w dniu 11 lipca 2025 roku.

Przystępujący wyjaśnił także, że kara w kwocie 139 600 zł naliczona przez Miasto S. (nota numer (...) z 21 lutego 2025 roku) została przez przystępującego zakwestionowana pismem z dnia 18 marca 2025 roku („Odwołanie od wezwania do zapłaty kary"). Przystępujący przedstawił zamawiającemu argumentację wskazującą na bezpodstawność kary. Wykonawca pozostawał w oczekiwaniu na decyzję zamawiającego co do utrzymania bądź uchylenia wskazanej noty (wskutek pisma przystępującego). Na dzień składania ofert przystępujący nie miał pewności co do obowiązku uiszczenia kary, gdyż nie miał potwierdzenia jej utrzymania. Dopiero pismem z dnia 17 czerwca 2025 roku Miasto S. potwierdziło, iż nie uwzględniło „Odwołania od wezwania do zapłaty", zobowiązując odwołującego do opłacenia noty księgowej. Przystępujący niezwłocznie po otrzymaniu pisma dokonał takiej płatności. Nieosiągnięcie poziomu recyklingu nie było traktowane jako istotne lub wpływające ogólnie na odbiór przystępującego jako rzetelnego kontrahenta, gdyż zamawiający pomimo naliczenia tej kary wystawił przystępującemu (po jej ustaleniu) kolejne referencje z dnia 8 kwietnia 2025 roku.

W ocenie Izby powyższe okoliczności przemawiały przeciwko przyjęciu, że przystępujący postępował w warunkach celowego działania lub rażącego niedbalstwa.

Zdaniem Izby zamawiający trafnie zauważył, że żaden przepis ustawy Prawo zamówień publicznych nie nakłada na wykonawców obowiązku przedstawienia całej swojej historii kontraktowej z uwzględnieniem wszystkich przypadków, w których doszło do nieprawidłowego wykonania umowy, a charakter nieprawidłowości jest nieistotny. Jak wskazano powyżej, Miasto Ł. i Miasto S. wystawiły referencje potwierdzające należyte wykonanie zamówienia. Izba uznała, że odwołujący nie wykazał zatem, aby charakter dwóch kar miał status nienależytego wykonania zamówienia. Nie wykazał, aby kolejne dwie kary (obok wielu innych wskazanych przez przystępującego w piśmie) były tak istotne i szczególne, aby mogły wpłynąć na decyzje podejmowane przez zamawiającego. To co Izba uznała za istotne w niniejszej sprawie, to fakt, że przystępujący wskazał powody, dla których nie przedstawił kar nałożonych przez Miasto Ł. i Miasto S. w informacji dla zamawiającego i są one wiarygodne. Wobec powyższego Izba przyjęła, że nie sposób uznać, że zamierzał wprowadzić zamawiającego w błąd co do okoliczności, które miały wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego.

Wykluczenie wykonawcy w sytuacji lekkomyślnego wprowadzenia w błąd zamawiającego, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy PZP może być zastosowane, jeżeli podanie nieprawdziwych informacji było celowym (zamierzonym) działaniem wykonawcy lub jest skutkiem rażącego niedbalstwa.

Zgodnie ze stanowiskiem Krajowej Izby Odwoławczej na podstawie powyższych okoliczności, nie sposób uznać, aby wykonawca (...) sp. z o.o. wprowadził zamawiającego w błąd, a tym bardziej w błąd, który mógłby mieć wpływ na podjętą przez zamawiającego decyzję.

Izba podkreśliła, że odwołujący poza stwierdzeniami o wprowadzeniu zamawiającego w błąd, nie przedstawił żadnego dowodu z którego wynikałoby, że działanie wykonawcy było zamierzone lub cechowało je rażące niedbalstwo, jak również że w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość.

Kolejno Izba zważyła, że oddaleniu podlegał zarzut opisany w odwołaniu pod numerem 2 dotyczący naruszenia przepisu art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę (...) sp. z o.o. względnie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP.

Odwołujący jako argumenty przemawiające za takim wykluczeniem podnosi nienależyte wykonanie zamówienia polegające na zagospodarowaniu odpadów:

1) w ramach umów (...) zawartych 26 kwietnia 2024 roku, z uwagi na nałożenie na przystępującego przez Miasto Ł. kary umownej w wysokości 576 535,12 zł z tytułu nieosiągnięcia wymaganych umowami poziomów recyklingu,

2) z uwagi na nałożenie na przystępującego przez Miasto Ł. kary umownej w wysokości 1 461 741,52 zł za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu,

3) z uwagi na nałożenie na przystępującego przez Miasto Ł. kary umownej w wysokości 1 459 595,06 zł za brak osiągnięcia poziomów recyklingu,

co w ocenie odwołującego świadczyć miało o znaczącym stopniu niewykonania wcześniejszego istotnego zobowiązania.

Zdaniem odwołującego, nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu (w jednym przypadku nie osiągnięto w ogóle jakiegokolwiek poziomu odzysku) stanowi o znacznym niewykonaniu zobowiązania.

Zgodnie z zapatrywaniami Izby odwołujący nie wykazał, aby zachodziła podstawa do wykluczenia przystępującego z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy PZP.

Zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.

Zastosowanie omawianego przepisu wymaga łącznego wystąpienia przesłanek w nim wskazanych. Za trafny Izba uznała argument, że ww. przepis ten nie posługuje się pojęciem kar umownych oraz że nie każda kara umowna automatycznie będzie mieścić się w katalogu sankcji wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, lecz jedynie kara mająca charakter odszkodowawczy. Zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, w przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, zamawiający może nie wykluczać wykonawcy, jeżeli wykluczenie byłoby w sposób oczywisty nieproporcjonalne.

Aby wykluczyć wykonawcę na podstawie ww. przepisu, musi zaistnieć przesłanka nienależytego wykonania istotnego zobowiązania umownego w znaczącym stopniu lub zakresie. W opinii Izby odwołujący nie wykazał, aby przystępujący w sposób nienależyty wykonał zamówienie. Nie jest sporne, że na wykonawcę zostały nałożone kary umowne, ale nie doszło do rozwiązania umowy. Jak wskazywał przystępujący, otrzymał referencje, z których wynika że realizował usługi terminowo, z najwyższą starannością. Wyjaśnił także, że Miasto S. zawarło z nim nową umowę na dalszą realizację usług w zakresie odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów komunalnych, co wskazuje na brak zastrzeżeń co do jakości świadczonych usług, a tym samym w ocenie Izby przesądza, że zamawiający - Miasto S. nie traktował nieprawidłowości przy wykonywaniu poprzedniej umowy jako nienależyte wykonania zobowiązania w znaczącym stopniu lub zakresie. W przeciwnym wypadku, gdyby istniały podstawy do wykluczenia wykonawcy w związku z naliczonymi karami w poprzednim postępowaniu, Miasto S. nie zawarłoby kolejnej umowy w 2023 roku, tylko wykluczyłoby wykonawcę w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP.

Krajowa Izba Odwoławcza podzieliła stanowisko, że powyższa okoliczność wyklucza możliwość traktowania nałożonych kar jako przesłanki do uznania, iż wykonawca dopuścił się nienależytego wykonania zamówienia, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP.

Jak wskazywała Izba analogiczna sytuacja dotyczy zarzutu w zakresie kary umownej nałożonej przez Urząd Miasta Ł.. Przystępujący wyjaśnił, że zostały na niego nałożone również inne kary w związku z realizacją umów, w dużo wyższych wysokościach niż kara przywołana przez odwołującego. Jak dalej wyjaśnił, wysokość kar w zderzeniu z wartościami wynagrodzeń umownych pokazuje, iż miały one znikomy procent i nie świadczą o nienależytym wykonaniu zamówień. Nawet pomimo nałożonych kar, Miasto Ł. wystawiło na rzecz przystępującego referencje, w których potwierdzano należyte wykonywanie zamówienia dotyczące zagospodarowania odpadów. Zamawiający potwierdził zatem rzetelność przystępującego, pozytywnie oceniając realizację umów, co zdaniem Izby przeczy twierdzeniu odwołującego o nienależytym wykonaniu zamówienia. W rezultacie Krajowa Izby Odwoławcza przyjęła, że odwołujący nie wykazał, aby zamawiający naruszył art. 109 ust. 1 pkt 7 i 5 ustawy PZP.

W konsekwencji za bezzasadny został uznany przez Izbę także zarzut numer 7 dotyczący naruszenia przez zamawiającego zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Krajowa Izba Odwoławcza o kosztach postępowania odwoławczego orzekła stosownie do wyniku na podstawie art. 557 ustawy PZP oraz art. 574 ustawy PZP, 575 ustawy PZP oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 lit. a oraz § 5 pkt 2 lit. b, § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania, zaliczając w poczet kosztów postępowania uiszczony przez odwołującego wpis od odwołania oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego i odwołującego.

Zrelacjonowany powyżej wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 lipca 2025 roku zaskarżył odwołujący (...) sp. z o.o. w części tj.:

a) w zakresie punktu 2 stanowiącego o oddaleniu odwołania w pozostałym zakresie - a konkretnie co do oddalenia zarzutów odwołania nr 1, 2, 3, 4, 5 tj.

- zarzut nr 1 (zarzut podstawowy - dotyczy części nr I, II i III) naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP względnie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP;

- zarzut nr 2 (zarzut ewentualny - dotyczy części nr I, II i III) naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP względnie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP;

- zarzut nr 3 (zarzut ewentualny - dotyczy części nr I, II i III) naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy PZP w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy PZP;

- zarzut nr 4 (zarzut ewentualny - dotyczy tylkoc III) naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy PZP;

- zarzut nr 5 (zarzut ewentualny - dotyczy części III) naruszenie dyspozycji art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP (względnie art. 109 ust. 1 pkt. 10 ustawy PZP);

b) w zakresie punktu 3 wyroku w części w jakiej odwołujący został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.

Zaskarżonemu wyrokowi (...) sp. z o.o. zarzucił:

I.  w odniesieniu do zarzutu numer 1 zawartego w odwołaniu zgłoszono w ramach skargi następujące zarzuty:

Zarzut numer 1) - naruszenie prawa materialnego tj. art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10 ustawy PZP poprzez ich błędną wykładnię, a polegającą na przyjęciu, że cyt.: „wykluczenie wykonawcy w sytuacji lekkomyślnego wprowadzenia w błąd zamawiającego, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10 Ustawy prawo zamówień publicznych może być zastosowane, jeżeli podanie nieprawdziwych informacji było celowym (zamierzonym) działaniem wykonawcy lub jest skutkiem rażącego niedbalstwa”, podczas gdy podstawa wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10 ustawy PZP to dwie niezależne od siebie podstawy prawne wykluczenia gdzie w przypadku wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt. 10 ustawy PZP zamawiający dokonuje wykluczenia wykonawcy, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy PZP tj. zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy, który podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt. 8 i 10 ustawy PZP;

Zarzut numer 2) - naruszenie art. 542 ust. 1 ustawy PZP poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów a polegającej na błędnym przyjęciu, że:

- skoro wykonawca (...) sp. z o.o. pismem notyfikującym o karach umownych z dnia 30 kwietnia 2025 roku złożonym wraz z ofertą wykazał nałożone na niego kary umowne to fakt, że nie były to wszystkie faktycznie nałożone kary nie ma większego znaczenia ponieważ wykonawca nie musi wykazywać całej swojej historii kontraktowej, a w konsekwencji nie mógł wprowadzić zamawiającego w błąd,

podczas gdy Izba nie wzięła pod uwagę (nie poddała ocenie), że po pierwsze niewykazane kary umowne:

- Miasto S. naliczyło karę umowną w wysokości 139 600,00 zł (nota księgowa numer (...) z dnia 21 lutego 2025 roku)

- Urząd Miasta Ł. naliczył karę umowną w wysokości 576 535,12 zł (na podstawie noty obciążeniowej do pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia 28 kwietnia 2025 roku)

mają istotne znacznie z punktu widzenia obowiązujących w tym postępowaniu fakultatywnych przesłanek wykluczenia, a sam zamawiający na potrzeby oceny czy zachodzą podstawy wykluczenia powinien zostać o nich poinformowany przez wykonawcę,

a po drugie nawet jeżeli naliczone wyżej kary umowne okazały się zdaniem tego wykonawcy w pełni skuteczne już po terminie składania ofert to wykonawcę nadal ten obowiązek nie zwalniał zaś fakt, że naliczone kary zostały ujawnione dopiero z chwilą złożenia odwołania przez skarżącego potwierdzają, że wykonawca informując o nałożonych karach działał w sposób co najmniej lekkomyślny i niedbały co mogło wprowadzić w błąd zamawiającego przy ocenie tego wykonawcy;

Zarzut numer 3) - naruszenie art. 542 ust. 1 ustawy PZP poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a polegającej na błędnym przyjęciu, że odwołujący nie wykazał, aby charakter dwóch kar miał status nienależytego wykonania zamówienia podczas gdy:

- kary umowne mogą zostać naliczone z tytuły niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (wprost wynika to również z wystawionych przez gminę S. not obciążeniowych) zaś w zaistniałym stanie faktycznym oraz prawnym bezsprzeczne jest to, że zostały one naliczone za brak wymaganego kontraktem osiągnięcia poziomów recyklingu przy zagospodarowaniu odpadów, a sam wykonawca (...) sp. z o.o. zaakceptował te kary - dokonał ich zapłaty na rzecz kontrahenta, który je naliczył,

- fakt wystawienie referencji przez podmioty, które jednocześnie te kary naliczyły nie może przekreślać charakteru naliczonych kar z tytułu nienależytego wykonania umowy albowiem naliczone kary nie zostały anulowane czy też zmniejszone - bezspornym jest, że wykonawca (...) sp. z o.o. dokonał zapłaty wszystkich ujawnionych w toku postępowania kar umownych, a zatem godził się z nimi i nie kwestionował dokonanych przewinień;

II.  w odniesieniu do zarzutu numer 2 zawartego w odwołaniu zgłoszono w ramach skargi następujące zarzuty:

Zarzut numer 4) - naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 3 ustawy PZP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie podczas gdy skala i stopień naruszeń jakich dopuścił się wykonawca (...) sp. z o.o. przy realizacji wcześniej realizowanych tożsamych zamówień, za które miał naliczone bardzo wysokie kary umowne jednoznacznie potwierdza zawiniony i poważny charakter naruszonych obowiązków zawodowych, co niewątpliwie podważa jego uczciwość, zaś powtarzalność tych naruszeń oraz fakt, że osiągane poziomy recyklingu były znikome w stosunku do wymaganych świadczy o tym, że działała on co najmniej z rażącym niedbalstwem, a w konsekwencji nie można przyjąć, że wykluczenie byłoby oczywiście nieproporcjonalne do stwierdzonych naruszeń, co ostatecznie skutkowało również naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP tj. zaniechaniem odrzucenia oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. w stosunku do którego zachodzą podstawy wykluczenia;

Zarzut numer 5) - naruszenie art. 109 ust. 1 pkt. 7 ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 3 ustawy PZP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a polegające na błędnym przyjęciu, że w zaistniałej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której naliczone wykonawcy (...) sp. z o.o. kary umowne za brak osiągnięcia poziomów recyklingu nie mają charakteru odszkodowawczego oraz kary nie mogą być traktowane jako nienależyte wykonanie zobowiązania w znaczącym stopniu i zakresie, a w konsekwencji nie można przyjąć, że wykluczenie byłoby oczywiście nieproporcjonalne do stwierdzonych naruszeń co ostatecznie skutkowało również naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP tj. zaniechaniem odrzucenia oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. w stosunku do którego zachodzą podstawy wykluczenia,

podczas gdy osiągnięcie poziomów recyklingu jest istotnym zobowiązaniem zamówienia na odbiór i zagospodarowanie odpadów, zaś brak jego wykonania wpływa bezpośrednio na nieosiągnięcie celu zamówienia, znacznie obniża jakość tej usługi albowiem wymagane poziomy osiągania recyklingu wynikają wprost z ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 3b ucpg) zaś z uwagi na dalej idące konsekwencje prawne dla zamawiających (gmin) za brak ich osiągnięcia, kary te służą pokryciu w przyszłości administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na te podmioty publiczne (art. 9z ust. 2a ucpg) co jednoznacznie przesądza o tym, że kary umowne za brak osiągnięcia poziomów recyklingu mają stricto charakter odszkodowawczy,

Zarzut numer 6) - naruszenie art. 542 ust. 1 ustawy PZP poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a polegającej na błędnym przyjęciu, że odwołujący nie wykazał, aby wykonawca (...) sp. z o.o. w sposób nienależyty wykonał zamówienie, podczas gdy brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, za które wykonawca (...) sp. z o.o. otrzymał liczne kary umowne jednoznacznie świadczy o nienależytym wykonaniu tych umów - gdzie zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym:

- wskutek nienależytego wykonania zamówienia polegającego na zagospodarowaniu odpadów o kodzie (...) (zmieszany odpady komunalne) w okresie od 1 lipca 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku w ramach wiążących umów (...) zawartych w dniu 26 kwietnia 2024 roku gdzie zamawiający Miasto Ł. nałożyło na wykonawcę karę umowną w łącznej wysokości 576 535,12 zł z tytułu nieosiągnięcia wymaganych tymi umowami poziomów recyklingu minimum 12 %, a w rzeczywistości osiągnięto jedynie 0,24 %,

- wskutek nienależytego wykonania zamówienia polegającego na zagospodarowaniu odpadów (za brak osiągnięcia poziomów recyklingu - znikome wykazanie na poziomie ok. 2% z wymaganych 10%) zamawiający Miasto Ł. nałożyło na wykonawcę karę umowną w wysokości 1 461 741,52 zł co stanowi dowód znaczącego (istotnego) niewykonania wcześniejszego zobowiązania,

- wskutek nienależytego wykonania zamówienia polegającego na zagospodarowaniu odpadów (za zupełny brak osiągnięcia poziomów recyklingu - 0% z wymaganych 12 %) zamawiający Miasto Ł. nałożyło na wykonawcę karę umowną w wysokości 1 459 595,06 zł,

co w każdym wyżej opisanym przypadku stanowi dowód znaczącego (istotnego) niewykonania wcześniejszego zobowiązania oraz działanie to miało charakter długotrwały (istniało w całym okresie realizacji umowy), a wykonawca przy tak znaczącym niedochowaniu wymaganych poziomów recyklingu działał z co najmniej z rażącym niedbalstwem (godził się z faktem, że lepiej zapłacić kary niż wykonać zobowiązanie w tym zakresie);

III.  w odniesieniu do zarzutu numer 3 zawartego w odwołaniu zgłoszono w ramach skargi następujące zarzuty:

Zarzut numer 7) - naruszenie art. 109 ust. 1 pkt. 2 lit. c ustawy PZP poprzez jego błędną wykładnię a sprowadzającą się do przyjęcia, że podstawa wykluczenia związana z nałożeniem na wykonawcę administracyjnej kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska ogranicza się tylko i wyłączenie do ustawy prawo ochrony środowiska, podczas gdy przepis nie podaje w tym zakresie żadnej konkretnej ustawy ale odnosi się do naruszeń w dziedzinie ochrony środowiska które jest pojęciem szerszym i może dotyczyć szeregu ustaw związanych z ochroną środowiska obowiązujących w Polsce, za które to naruszenia tam wymienione grozi kara pieniężna, a zatem wykonawca (...) sp. z o.o. podlega wykluczeniu biorąc pod uwagę, że okresie ostatnich 3 lat zostały nałożone liczne kary pieniężne w formie ostatecznych decyzji administracyjnych, które to kary wynikają z prawa ochrony środowiska tj. za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia na podstawie z art. 9x ust. 2 pkt. 2, art. 9xb ust. 1, art. 9zd, art. 9g pkt. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 290 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska, co ostatecznie skutkowało również naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy PZP tj. zaniechaniem odrzucenia oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. w stosunku do którego zachodzą podstawy wykluczenia,

Zarzut numer 8) - naruszenie art. 110 ust. 2 ustawy PZP w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy PZP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i błędne uznanie, że wykonawca (...) sp. z o.o. sprostał wymogom samooczyszczenia zawartym w dyspozycji tych przepisów podczas gdy w rzeczywistości nie zostały wprowadzone jakiekolwiek miarodajne mechanizmy, które miałyby zapobiec (czy chociaż zminimalizować) powstawaniu tego typu naruszeń w przyszłości;

Zarzut numer 9) - sprzeczność istotnych ustaleń Izby z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszenie również art. 542 ust. 1 ustawy PZP poprzez przekroczenie wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów oraz błędną ocenę dowodów:

- poprzez błędne przyjęcie, że zastosowane środki naprawcze były wystarczające, przekonujące i budziły zaufanie zamawiającego, podczas gdy wprowadzony przez wykonawcę (...) sp. z o.o. self - cleaning ma charakter ogólnikowy, blankietowy a opisane w nim zastosowane środki techniczne, organizacyjne i kadrowe nie mają nic wspólnego z okolicznościami dla których rzekomo miały być one wprowadzone tj. przedstawione wyjaśnienia w tym zakresie w żaden sposób nie rozwiązują problemu związanego z brakiem osiągania wymaganych poziomów recyklingu,

- zupełny brak oceny, które to wyjaśnienia i dowody złożone w ramach sealf-cleaningu mają świadczyć o skutecznym wprowadzeniu środków naprawczych o charakterze technicznym, organizacyjnym i kadrowym ograniczając się w tym zakresie jedynie do kwestii dobrowolnego uiszczenia zapłaty naliczonych kar pieniężnych (naprawienia „szkody’),

IV.  w odniesieniu do zarzutów o numerach 4 i 5 zawartych w odwołaniu zgłoszono w ramach skargi następujące zarzuty:

Zarzut numer 10) - naruszenie art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy PZP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. w zakresie części III zamówienia, gdzie wykonawca ten nie wykazał się spełnieniem warunku udziału w postępowaniu tj. w zakresie posiadania aktualnego zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) lub przedłożenia umowy z podmiotem, do którego będzie przekazywał odpady do zagospodarowania w zakresie podsiadania przez ten podmiot zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), załączając kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem tego zezwolenia,

Zarzut numer 11) - sprzeczność istotnych ustaleń Izby z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszenie również art. 542 ust. 1 ustawy PZP poprzez przekroczenie wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów oraz błędną ocenę dowodów:

- poprzez błędne i niczym nieuprawnione przyjęcie, że wykonawca (...) sp. z o.o. wykazał spełnienie się warunkiem udziału w postępowaniu przedkładając decyzję Marszałka Województwa (...) z dnia 01 kwietnia 2016 roku w sprawie pozwolenia zintegrowane z którego wynika uprawnienie do przetwarzania odpadów budowlanych o kodzie (...) (Tabela 14 Ip. 57 - str. 22) podczas gdy zgodnie z tą decyzją odpady wymienione w Tabeli 14 mogą być poddawane procesowi R12 - wytwarzanie paliwa alternatywnego z odpadów pochodzących od dostawców zewnętrznych, a zatem przedmiotowe zezwolenie uniemożliwia przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...) w sposób zapewniający zgodnie z art. L0la ustawy o odpadach oraz pkt III *Część III ppkt 10) (...) (Załącznik nr 1 do SWZ) wysegregowania z odpadów budowlanych i remontowych zebranych w (...) co najmniej: drewna, metali, szkła, tworzyw sztucznych, gipsu i odpadów mineralnych, w tym betonu, cegły, płytek i materiałów ceramicznych oraz kamieni w celu zapewnienia przydatności do przygotowania do ponownego użycia, recyklingu i odzysku oraz zagospodarowania odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

- zupełne pominięcie faktu, że zamawiający zwrócił uwagę w toku postępowania na wyżej opisany brak spełnienia warunku i w trybie art. 128 ust. 1 ustawy PZP wystosował do (...) sp. z o.o. dodatkowe wezwanie do uzupełnienia dokumentów na potrzeby spełnienia tego warunku udziału w postępowaniu gdzie w odpowiedzi w ramach uzupełnienia otrzymał jedynie Załącznik Nr 1 do umowy z dnia 2 stycznia 2025 roku - zamiast umowy który miał sugerować zawarcie umowy pomiędzy wykonawcą (...) sp. z o.o. a Przedsiębiorstwem (...) sp. z o. o. jako instalacją, do której miały trafiać odpady z (...) co jest kolejnym wprowadzeniem w błąd albowiem po pierwsze taka umowa pomiędzy tymi podmiotami nie istnieje, a po drugie wykonawca (...) sp. z o.o. nie wskazał nawet takiej instalacji w treści oferty tj. w wykazie instalacji którą musiał załączyć do oferty zgodnie z art. 6d ust. 1 pkt. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w formularzu ofertowym Załącznik numer 2 do Specyfikacji Warunków Zamówienia wykonawca (...) sp. z o.o. wymienił wszystkie instalacje do których będzie kierował odpady komunalne),

Zarzut numer 12) - naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP (względnie art. 109 ust. 1 pkt. 8 ustawy PZP) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie pomimo że wykonawca (...) sp. z o.o. celowo i świadomie, ewentualnie działając lekkomyślnie i niedbale wprowadził zamawiającego w błąd co do spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie posiadania aktualnego zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) lub przedłożenia umowy z podmiotem, do którego będzie przekazywał odpady do zagospodarowania w zakresie podsiadania przez ten podmiot zezwolenia na przetwarzanie zmieszanych odpadów budowlanych o kodzie (...), załączając kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem tego zezwolenia, podczas gdy wykonawca (...) sp. z o.o. nie przedłożył żadnego z wymaganych dokumentów na potwierdzenie spełnienia warunku, zaś te które zostały przedłożone spełnienia tego warunku absolutnie nie potwierdzają, zaś z treści uzupełnionych dokumentów wynika wręcz przeciwnie tj. świadome i ukierunkowane działanie wykonawcy mające na celu wprowadzić w błąd zamawiającego.

Na podstawie art. 588 ust. 2 ustawy PZP skarżący wniósł o uwzględnienie skargi poprzez:

- zmianę zaskarżonego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w zaskarżonej części tj. co do pkt. 2 wyroku w zakresie odnoszącym się do zarzutów o numerach 1, 2, 3 4 i 5 i nakazanie zamawiającemu:

a) uchylenie decyzji wyboru najkorzystniejszej oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. dla części I, części II i części III w przetargu nieograniczonym pod nazwą: „Odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy C.” i dokonania ponownego badania i oceny ofert,

b) nakazanie odrzucenia oferty (...) sp. z o.o. w zakresie części I, części II i części III w przetargu nieograniczonym pod nazwą: „Odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy C.” odpowiednio przy w uwzględnieniu:

- zarzutu numer 1 zawartego w odwołaniu: odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP,

- zarzutu numer 2 zawartego w odwołaniu: odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP względnie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP,

- zarzutu numer 3 zawartego w odwołaniu: odrzucenie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt. 2 lit. c ustawy PZP,

- zarzutu numer 4 zawartego w odwołaniu: odrzucenie na podstawie art. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy PZP,

- zarzutu numer 5 zawartego w odwołaniu: odrzucenie na podstawie art. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP oraz art. 109 ust. 1 pkt. 10 ustawy PZP;

c) zmianę wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w punkcie 3 poprzez obciążenie w całości kosztami postępowania odwoławczego zamawiającego.

Skarżący wniósł również o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym zasądzenie na rzecz skarżącego od przeciwnika skargi kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z kosztami postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę zamawiający Gmina C. wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz przeciwnika skargi kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uczestnik postępowania (...) sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi (...) sp. z o. o. w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na rozprawie skargowej przed Sądem Zamówień Publicznych w dniu 9 października 2025 roku pełnomocnik zamawiającego oświadczył, że wyrok Krajowej Izby Odwoławczej w zakresie w jakim Izba nakazała unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz odtajnienie dokumentów tabeli A został wykonany przez zamawiającego.

Sąd Okręgowy – Sąd Zamówień Publicznych zważył, co następuje:

W ocenie Sądu Okręgowego skarga wykonawcy (...) sp. z o. o. zasługiwała na uwzględnienie w części.

Wskazać należy, że wyrokiem z dnia 22 lipca 2025 roku Krajowa Izba Odwoławcza, co do jednego z zarzutów uwzględniła odwołanie skarżącego i było to uwzględnienie dotyczące zarzutu numer 6 czyli naruszenia art. 18 ust. 1 i 3 ustawy PZP i w tym zakresie nakazała zamawiającemu unieważnienie wyboru najkorzystniejszej oferty oraz odtajnienie dokumentów: tabeli A, decyzji dotyczących nałożonych kar administracyjnych wraz z potwierdzeniem ich uiszczenia, zaś w punkcie drugim oddaliła w pozostałym zakresie odwołanie.

Skarżący (...) sp. z o. o. wywiódł skargę od punktu drugiego, w którym oddalone zostały pozostałe zarzuty czyli od 1 do 5.

Wskazania zaś wymaga, iż zarzut odwołania o numerze 7 naruszenia art. 16 pkt 1 i 2 ustawy PZP oraz art. 17 ust. 2 ustawy PZP w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy PZP był zarzutem ogólnym, wynikowym w stosunku do pozostałych zarzutów, albowiem każde naruszenie przepisów dotyczących udzielenia zamówienia jest równocześnie naruszeniem zasad udzielania zamówień publicznych, opisanych w art. 16 i 17 ustawy PZP, a więc taka konstrukcja podstawy prawnej zarzutów jest zbyt ogólna, aby mogła być traktowana jako samodzielna, rozpatrzona w ramach postępowania odwoławczego.

Sąd Zamówień Publicznych uwzględniając dwa zarzuty przedstawione w skardze, a wcześniej w odwołaniu oznaczone numerami 2 i 3 nie mógł już nakazać unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, która została już unieważniona przez zamawiającego. Jak wynika z protokołu rozprawy skargowej z dnia 9 października 2025 roku udzielona została informacja przez uczestników, że zamawiający wykonał punkt 1 wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22 lipca 2025 roku i unieważnił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty. Ewentualna kolejna czynność zamawiającego podlega odrębnemu zaskarżeniu poprzez odwołanie. Ponowna czynność wyboru najkorzystniejszej oferty nie była przedmiotem rozpoznania w tej konkretnej sprawie, dlatego nie można już było ponownie nakazać unieważnienia czynności dotyczącej wyboru najkorzystniejszej oferty. Jednakże uwzględniając zarzuty Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek skarżącego prowadzący do nakazania zamawiającemu odrzucenia oferty uczestnika (...) sp. z o.o.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania poszczególnych zarzutów skargi wskazania wymaga, iż zarzut numer 1 odwołania okazał się bezzasadny.

W tym miejscu wskazać należy, że w art. 109 ust. 1 ustawy PZP zostały określone fakultatywne podstawy wykluczenia z postępowania wykonawcy. Owa fakultatywność przejawia się w tym, że zamawiający nie ma obowiązku weryfikowania ich wystąpienia w razie braku przewidzenia stosownych zapisów w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia. W sytuacji jednak, gdy zamawiający przewidzi wykluczenie wykonawcy z postępowania w razie zaistnienia przesłanki fakultatywnej, to ma on każdorazowo obowiązek wykluczenia takiego wykonawcy, wobec którego ta przesłanka zaistnieje. Jeżeli zamawiający przewiduje wykluczenie wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy PZP wskazuje podstawy wykluczenia w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia. Ponadto zamawiający nie ma kompetencji do kształtowania fakultatywnych podstaw wykluczenia inaczej niż zostały określone w Prawie zamówień publicznych. Rola zamawiającego sprowadza się jedynie do doboru podstaw wykluczenia z ustawowego katalogu oraz żądania przedłożenia niezbędnych dokumentów.

Z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych (art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP).

Z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia (art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP).

Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania ( art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy PZP).

Bezzasadność przedstawionych w skardze zarzutów odnoszących się do zarzutu numer 1 odwołania wynika z faktu, że z zaprezentowanych zamawiającemu przez wykonawcę (...) sp. z o.o. informacji w ramach postępowania o udzielenie zamówienia o nałożonych na niego karach umownych, jak również z informacji ujawnionych w toku postępowania odwoławczego co do tych kar, o których wykonawca nie poinformował pierwotnie zamawiającego wynika, że nie osiąga on poziomów recyklingu wymaganych w przepisach ustawy. Z analizy wskazanych dokumentów wynika, że w niektórych sytuacjach uczestnik osiągał poziom 0,24 % przy wymaganych 12 %, czy też 2 % przy wymaganych 10 %, zatem nawet nie można powiedzieć, że zbliżał się do wymogów ustawowych. Zdaniem Sądu Okręgowego już na podstawie informacji, jakie posiadał zamawiający mógł ocenić to, czy wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu, czy też nie. Nie można przy tym uznać, że brak tych konkretnych dwóch informacji, na które wskazywał skarżący, był wprowadzeniem zamawiającego w błąd. Zamawiający nie mógł być bowiem wprowadzony w błąd, skoro posiadał wiedzę o licznych karach nałożonych na wykonawcę.

W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty odnoszące się do zarzutu numer 1 odwołania okazały się bezzasadne.

Zarzut numer 2 odwołania jest zasadny w odniesieniu do oceny dokonanej przez Krajową Izbę Odwoławczą. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że ilość kar umownych, które niewątpliwie są substratem odszkodowania, świadczy o tym, że uczestnik (...) sp. z o.o. nie wykonał właściwie umów, które przedstawiał w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. To, że otrzymał od zamawiających referencje nie przesądza jeszcze o prawidłowości wykonania umowy. Co prawda kary te nie zostały zasądzone wyrokiem sądu, ale sam wykonawca (...) sp. z o.o. płacąc je na wezwanie zamawiających przyznawał nieprawidłowość wykonania umów w zakresie, w jakim właściwi zmawiający kary te nałożyli. Jednocześnie, zdaniem Sądu Okręgowego, nie można mówić, że uzyskanie ustawowych poziomów recyklingu nie jest istotnym zobowiązaniem umownym.

Wskazać w tym miejscu należy na podstawę wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, która stanowi, że z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał, albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.

Artykuł 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP opiera się na art. 57 ust. 4 lit. g Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 roku w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 94, str. 65 z późn. zm.). Wskazany przepis dyrektywy klasycznej upoważnia zamawiającego do wykluczenia wykonawcy, jeżeli wykonawca wykazywał znaczące lub uporczywe niedociągnięcia w spełnieniu istotnego wymogu w ramach wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejszej umowy z podmiotem zamawiającym lub wcześniejszą umową w sprawie koncesji, które doprowadziły do wcześniejszego rozwiązania tej uprzedniej umowy, odszkodowań lub innych porównywalnych sankcji. Przy tym pojęcie „odszkodowanie” należy interpretować szeroko zgodnie z celem dyrektywy klasycznej („lub inne porównywalne sankcje”). Przez odszkodowanie należy rozumieć nie tylko tradycyjne odszkodowanie, ale także wszelkie jego surogaty, takie jak kara umowna (art. 483 k.c.) ( Prawo zamówień publicznych. Komentarz pod redakcją Huberta Nowaka, Mateusza Winiarza, Urząd Zamówień Publicznych, wydanie II, 2023).

W tym miejscu Sąd Zamówień Publicznych odniesie się do pisma przedstawionego przez uczestnika już po zamknięciu rozprawy. Istotnie wydany został wyrok w sprawie Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. akt XXIII Zs 101/25, jednakże należy mieć na uwadze, że został on wydany w innym stanie faktycznym, gdyż przedmiotem zaskarżenia były zapisy dokumentacji przetargowej. Poza tym sprawa dotyczyła innej gminy, a więc nie sposób przełożyć ustaleń i rozważań dokonanych na gruncie tamtej sprawy na kanwę przedmiotowego postępowania. Ponadto na dzień wyrokowania w przedmiotowej sprawie nie zostało sporządzone uzasadnienie pisemne, a więc nie była znana pełna argumentacja stojąca za wydaniem orzeczenia w sprawie o sygn. akt XXIII Zs 101/25. Ponadto Sąd Okręgowy w tej sprawie nie jest związany orzeczeniem wydanym w innej sprawie, w polskim systemie prawnym nie obowiązuje bowiem prawo precedensowe.

Sądowi Zamówień Publicznych znana jest również sprawa Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. akt XXIII Zs 63/25. Niemniej jednak zauważyć należy, że w przywołanej sprawie rzeczywiście kary umowne były nałożone za niezbyt istotne naruszenia umowy. Były to bowiem kary umowne za niewystawienie pojemników, czy też niezłożenie dokumentów w terminie. Sąd Orzekający w tamtej sprawie uznał, że nałożone kary umowne nie były znaczące i nie miały charakteru odszkodowawczego, lecz należało je bardziej zakwalifikować do kar dyscyplinujących, porządkowych. Natomiast nie można tego w ocenie Sądu Okręgowego odnieść do konieczności uzyskiwania określonych poziomów recyklingu. Są to bowiem istotne warunki umowy o udzielenie zamówienia publicznego na odbiór odpadów.

Przypomnieć należy, że niewątpliwie oczekiwaniem ustawodawcy nie było wyłącznie, by gminy odbierały odpady od mieszkańców, ale również by odpady te zagospodarowywały i uzyskiwały określone poziomy recyklingu.

Co znamienne z art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach wynika obowiązek wójta, burmistrza lub prezydenta miasta udzielenia zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ucpg, albo zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów. Do podmiotu zamawiającego należy kwestia określenia zakresu usługi objętej przedmiotem zamówienia. Z art. 6d ust. 1 ucpg wynika bowiem, że obowiązek udzielenia zamówienia publicznego dotyczy dwóch sytuacji – po pierwsze, odbierania odpadów komunalnych albo po drugie, odbierania i zagospodarowania tychże odpadów.

Udzielenie zamówienia publicznego wyłącznie na odbiór odpadów komunalnych czyni wykonawcę odpowiedzialnym za samo odbieranie odpadów i przekazywanie ich do określonej przez zamawiającego instalacji w celu ich przetworzenia, odzysku lub unieszkodliwienia. Jeśli z kolei zakresem usługi objętej przedmiotem zamówienia jest odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych, wykonawca jest zobowiązany nie tylko do samego ich odbierania, lecz także do zagospodarowania tychże odpadów w sposób odpowiadający przepisom prawa ( wyrok NSA z 24 września 2014 roku, II OSK 1314/14, wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 marca 2025 roku, sygn. akt XXIII Zs 5/25). Zagospodarowanie zaś oznacza nie tylko oddanie odpadów do instalacji wskazanych w umowie, ale również osiągnięcie wymaganych ustawą recyklingu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarowaniu odpadami — rozumie się przez to zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. Z kolei zawarty w rozdziale 4A ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zatytułowanym „Warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych” przepis art. 9ea stanowi, że: „Podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych jest obowiązany do: 7) przekazywania, bezpośrednio lub za pośrednictwem innego zbierającego odpady, selektywnie zebranych odpadów komunalnych do instalacji odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami, o której mowa w art. 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.” Czyli, wbrew twierdzeniom wykonawcy zamawiającego i wykonawcy (...) Centrum sp. z o.o., w przypadku przetargu o udzielenia zamówienia publicznego na odbiór i zagospodarowanie odpadów, na wykonawcy ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek uzyskania ustawowych poziomów recyklingu. Inaczej byłoby gdyby dana gmina – jako zamawiający ogłosił przetarg wyłącznie na odbiór odpadów. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.

Stosunek zamawiającego w niniejszej sprawie do uzyskiwania przez wykonawcę wymaganych przez ustawę poziomów recyklingu wskazuje, że nie rozumie on zmiany podejścia ustawodawcy na przestrzeni lat do tego co jest istotne. W szczególności wskazuje na jego lekceważące podejście do kwestii ochrony środowiska, z którym nie sposób w obecnych czasach się zgodzić, zwłaszcza mając na względzie dorobek nauki w zakresie ochrony środowiska, zmian klimatycznych wynikających z zanieczyszczenia środowiska i wysoce negatywnego wpływu zanieczyszczenia na zdrowie wielu osób.

Firmy będące profesjonalistami w zakresie zagospodarowania odpadów mają obowiązek stosować się do wymogów ustawowych. Trwanie przez niektórych wykonawców w nieaktualnym podejściu do zagospodarowania i recyklingu odpadów świadczy zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie o tym, że co najmniej niewłaściwie rozumieją oni swoje obowiązki zawodowe. Te obowiązki osiągania recyklingu wykonawca zobowiązuje się wykonać w imieniu zamawiającego na podstawie ustawy. Wskazać należy na orzeczenie Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt XXIII Zs 5/25, w którym wskazał, że nawet jeśli pewne wymagania ustawowe w sprawach o zamówienia publiczne na odbiór i zagospodarowanie odpadów nie są wskazane w Specyfikacji Warunków Zamówienia, to w związku z tym, że w (...) jest postanowienie, że wykonawca będzie wykonywał zamówienie zgodnie z obowiązującym prawem w zakresie ochrony środowiska, w zakresie ustawy o gospodarce odpadami, o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, to taki wykonawca nie może twierdzić, że nie ciążył na nim obowiązek uzyskiwania określonych poziomów recyklingu, albowiem jest to obowiązek ustawowy. To nie tyle zamawiający nakłada taki obowiązek na wykonawcę, ale ustawodawca – prawo powszechnie obowiązujące. Jest to stanowisko bardzo rygorystyczne, ale ono takie musi być, albowiem należy patrzeć jaki wpływ ma prawo ochrony środowiska szeroko rozumiane. Ma ono na celu ochronę życia i zdrowia wszystkich obywateli naszego kraju. Zatem z tak lekceważącym podejściem do prawa ochrony środowiska jak prezentowane w niniejszej sprawie Sąd Zamówień Publicznych w tym składzie się nie zgadza. Dlatego takie podejście, które przedstawiał zamawiający w tej sprawie w ocenie Sądu Okręgowego nie zasługiwało na akceptację.

W kontekście powyższego zdaniem Sądu Okręgowego nieosiągnięcie wymaganych ustawowo poziomów recyklingu jest niewątpliwie nieosiągnięciem celu zamówienia, w zakresie tego obowiązku, który w umowie został zawarty wskutek wymogów ustawy. Przy czym nie był to wymóg wyłącznie ustanowiony przez zamawiających, ale obowiązek ustawowy. To, że nie zostały rozwiązane umowy z wykonawcą, nie świadczy samo przez się o prawidłowości wykonania umowy, zwłaszcza jeśli w zakresie istotnych zobowiązań umownych zostały nałożone kary umowne. Zdaniem Sądu Okręgowego przy tym obowiązek uzyskania określonych przez ustawodawcę poziomów recyklingu jest zobowiązaniem istotnym, który obciąża wykonawcę w sytuacji ogłoszenia przez zamawiającego przetargu publicznego na odbiór i zagospodarowanie odpadów. Przy tym należy mieć na uwadze, że w przypadku wykonawcy (...) sp. z o.o. nie był to jednostkowy przypadek, lecz jak wynika z dokumentów - przyjęta przez tego wykonawcę polityka, która wskazywała na to, że wykonawca wolał zapłacić nałożone kary, niż podjąć działania mające na celu właściwe wykonanie umów, w szczególności w zakresie wymaganych poziomów recyklingu.

W tym miejscu wskazania wymaga, iż Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 3 października 2019 roku, C-267/18, (...)SA przeciwko (...)SA, EU:C:2019:826 zwrócił uwagę na bardzo istotną okoliczność związaną z procesem podejmowania decyzji o wykluczeniu wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, mianowicie instytucja zamawiająca nie jest związana oceną innych instytucji zamawiających, w tym również uzasadnieniem odstąpienia od umowy. Każda instytucja zamawiająca w stanie faktycznym konkretnej sprawy ma swobodę oceny okoliczności, które mogą stanowić podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania, a co za tym idzie - może samodzielnie decydować, czy w jej ocenie wykonawca jest rzetelny i wiarygodny. Uprawnienie to stanowi realizację zasady proporcjonalności, którą należy bezwzględnie stosować w chwili podejmowania decyzji o zastosowaniu fakultatywnej podstawy wykluczenia wykonawcy. Instytucje zamawiające w przypadku przesłanek fakultatywnego wykluczenia powinny bezwzględnie mieć na uwadze zasadę proporcjonalności, która oznacza w szczególności, że przed podjęciem decyzji o wykluczeniu wykonawcy instytucja taka uwzględnia charakter popełnionych nieprawidłowości lub powtarzanie nieprawidłowości. Dopiero po szczegółowym rozpoznaniu wszystkich okoliczności podejmuje decyzję o wykluczeniu z postępowania.

Tym samym całokształt okoliczności przedstawionych przez uczestnika w przedmiotowej sprawie odnoszących się do nakładanych na niego kar w związku w nieuzyskaniem wymaganych poziomów recyklingu powinien spowodować podjęcie przez zamawiającego decyzji o wykluczeniu z postępowania wykonawcy (...) sp. z o.o. na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP.

Podnoszenie zaś przez uczestnika (...) sp. z o.o. argumentacji co do kar nałożonych na skarżącego w odpowiedzi na skargę, należy uznać za spóźnione. Przedmiotem oceny Krajowej Izby Odwoławczej, a obecnie Sądu Zamówień Publicznych jest czynność zamawiającego i to tylko w kontekście zarzutów podniesionych w odwołaniu. Skoro zamawiający nie odrzucił oferty odwołującego – skarżącego, a żaden z wykonawców nie złożył w tym zakresie odwołania w ustawowym terminie, to Sąd Zamówień Publicznych nie ma żadnych podstaw, aby badać i oceniać prawidłowość czynności zamawiającego w odniesieniu do skarżącego. Sąd Okręgowy badał tylko i wyłącznie prawidłowość czynności w odniesieniu do uczestnika (...) sp. z o.o., bo to było objęte zarzutami odwołania. Nie było także odwołań innych uczestników w odniesieniu do skarżącego.

Odnosząc się do drugiego uwzględnionego zarzutu, a więc zarzutu numer 3 odwołania to należy podejść w sposób szczególny do rozumienia przepisów prawa ochrony środowiska, co wynika ze zgodnego stanowiska doktryny, które opiera się na bardzo istotnym orzeczeniu Krajowej Izby Odwoławczej na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy – wyroku Izby z dnia 8 grudnia 2017 roku o sygn. akt KIO 2443/17. W orzeczeniu tym wskazane zostało, że przyjmując zasadę racjonalnego ustawodawcy, stanowiącą podstawę wykładni prawa zauważyć należy, iż gdyby celem ustawodawcy było ograniczenie wyrażonego w art. 24 ust. 5 pkt 7 ustawy PZP (obecnie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) pojęcia "prawo ochrony środowiska" wyłącznie do aktu prawnego - ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, to wówczas ustawodawca przywołałby jego tytuł oraz miejsce publikacji, tak jak zostało to uczynione w innych przepisach ustawy Prawo zamówień publicznych. Dokonując zatem wykładni treści art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy PZP należy opowiedzieć się za szerokim rozumieniem sformułowania "prawo ochrony środowiska", a zatem nie odnoszącym się jedynie do aktu prawnego jakim jest ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, lecz do zbioru ustaw regulujących kwestię obowiązków w zakresie ochrony środowiska. Za takim rozumieniem tego pojęcia opowiada się zarówno interpretacja przepisów prawa krajowego, jak i unijnego.

Ponadto analizując treść art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy PZP należy sięgnąć do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 roku w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 94, str. 65 z późn. zm.). (dalej "dyrektywa"), skoro ustawodawca krajowy zdecydował się na implementację do polskiego porządku prawnego treści art. 57 ust. 4 lit. a dyrektywy. Zgodnie z ww. przepisem instytucje zamawiające mogą wykluczyć lub zostać zobowiązane przez państwa członkowskie do wykluczenia z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia każdego wykonawcy znajdującego się w którejkolwiek z poniższych sytuacji, tj. gdy instytucja zamawiająca za pomocą dowolnych stosownych środków może wykazać naruszenie mających zastosowanie obowiązków, o których mowa w art. 18 ust. 2. Z kolei stosownie do treści art. 18 ust. 2 dyrektywy, państwa członkowskie podejmują stosowne środki służące zapewnieniu, by przy realizacji zamówień publicznych wykonawcy przestrzegali mających zastosowanie obowiązków w dziedzinie prawa ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy, ustanowionych w przepisach unijnych, krajowych, układach zbiorowych bądź w przepisach międzynarodowego prawa ochrony środowiska, międzynarodowego prawa socjalnego i międzynarodowego prawa pracy wymienionych w załączniku X.

Nie sposób pominąć treści motywów dyrektywy odnoszących się do aspektów związanych z ochroną środowiska, których celem jest promocja wykonawców przestrzegających prawa w ww. dziedzinach.

Motyw 37 dyrektywy 2014/24/UE brzmi, z myślą o odpowiednim uwzględnieniu wymogów środowiskowych, społecznych i wymogów dotyczących pracy w procedurach udzielania zamówień publicznych, jest rzeczą szczególnie istotną, by państwa członkowskie i instytucje zamawiające podjęły stosowne środki w celu zapewnienia przestrzegania obowiązków w dziedzinie prawa ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy, które mają zastosowanie w miejscu wykonywania robót budowlanych lub świadczenia usług i które wynikają z przepisów ustawowych i wykonawczych, dekretów i decyzji zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym, a także z układów zbiorowych, pod warunkiem, że takie przepisy i ich stosowanie są zgodne z prawem unijnym.

Z kolei zgodnie z motywem 40 dyrektywy, monitorowanie przestrzegania tych przepisów prawa ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy powinno odbywać się na odpowiednich etapach postępowania o udzielenie zamówienia przy stosowaniu zasad ogólnych regulujących wybór uczestników i udzielenie zamówienia, przy stosowaniu kryteriów wykluczenia i przy stosowaniu przepisów dotyczących rażąco tanich ofert. Niezbędna w tym celu weryfikacja powinna mieć miejsce zgodnie ze stosownymi przepisami dyrektywy, w szczególności z przepisami regulującymi środki dowodowe i oświadczenia własne.

W świetle powyższego zauważyć należy, że ustawodawca unijny wprost wskazuje na konieczność ochrony przepisów w dziedzinie prawa ochrony środowiska, nie odnosząc się zatem do konkretnego aktu prawnego, w tym obowiązującej w Polsce ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2126). Ograniczenia w tym zakresie zresztą być nie mogło, skoro adresatem dyrektywy są wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, które w krajowych porządkach prawnych mogą posiadać lub nie, różnie brzmiące akty prawne w ww. zakresie. Oczywistym bowiem jest, że ochrona środowiska to wielopłaszczyznowa dziedzina, co w konsekwencji powoduje, że obowiązki związane z jego ochroną mogą być regulowane w wielu aktach prawnych.

W niniejszej sprawie wielokrotnie wobec uczestnika wydawane były decyzje administracyjne o nałożeniu kar za nieosiągnięcie określonych poziomów recyklingu, były to zdaniem Sądu Okręgowego kary za naruszenie prawa ochrony środowiska, a tym samym zaistniały podstawy do wykluczenia wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy PZP.

Przechodząc do zarzutu dotyczącego warunków udziału w postępowaniu, a dotyczącego zezwolenia na zagospodarowanie odpadów budowlanych a więc zarzutu numer 4 odwołania, to w ocenie Sądu Okręgowego nie zasługiwał on na uwzględnienie.

Interpretacja przedmiotowego warunku udziału w postępowaniu forsowana przez skarżącego byłaby niezgodna z literalnym brzmieniem warunku, naruszając przy tym ustaloną przez orzecznictwo zasadę interpretowania warunku udziału w postępowaniu na korzyść wykonawcy.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Zamówień Publicznych, jak i Krajowej Izby Odwoławczej, postanowienia Specyfikacji Warunków Zamówienia powinny być tłumaczone zgodnie z ich literalnym brzmieniem, a więc także warunki udziału w postępowaniu podlegają w pierwszej kolejności literalnej wykładni, która polega na ustalaniu znaczenia tekstu przez odwołanie się do kontekstu językowego terminów, zwrotów czy wyrażeń zawartych w Specyfikacji Warunków Zamówienia. Innymi słowy, ocena wymagań określonych przez zamawiającego w Specyfikacji Warunków Zamówienia dokonywana jest poprzez ustalenie językowego znaczenia, sensu postanowień opisujących warunki udziału w postępowaniu. Dla zrozumienia, czego wymaga zamawiający, wystarczająca jest znajomość reguł sensu języka. W przypadku jednak sporu pomiędzy wykonawcami i zamawiającym dotyczącego sposobu rozumienia wymagań określonych przez zamawiającego, ustalenie znaczenia zakresu wymagań zamawiającego odbywa się z uwzględnieniem kontekstu systemowego i funkcjonalnego, jako subsydiarnych narządzi służących odkodowaniu treści zwartej w Specyfikacji Warunków Zamówienia. Kontekst systemowy oznacza zakaz przypisywania postanowieniom Specyfikacji Warunków Zamówienia znaczenia, które prowadziłoby do sprzeczności z zasadami systemu zamówień publicznych, określonymi m.in. w art. 16 ustawy PZP ( Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 1 września 2023 roku, sygn. akt KIO 2445/23).

W kontekście przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, że między warunkiem udziału w postępowaniu, a szczegółowym opisem przedmiotu zamówienia nie ma znaku równości. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia wskazuje bowiem na obowiązki wykonawcy. Jeśli skarżący chciał, by warunek udziału w postępowaniu był tak szeroko rozumiany, aby odnosił się także do szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia, to mógł zgłosić pytania do treści Specyfikacji Warunków Zamówienia, mógł również złożyć odwołanie od postanowień dokumentacji przetargowej wskazując na jego ogólnikowość. Bynajmniej bowiem z treści samego warunku nie można wywodzić, że zamawiający zobowiązywał wykonawców do przedstawienia takich konkretnych zezwoleń, na jakie wskazuje skarżący. W szczególności w warunkach udziału w postępowaniu nie ma odesłania do szczegółowego opisu przedmiotu zamówienia. Na obecnym etapie takie konkretyzowanie warunków udziału w postępowaniu byłoby niedopuszczalne oraz sprzeczne z zasadą przejrzystości postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Odnosząc się do zarzutu numer 5 odwołania to nie można mówić o wprowadzeniu w błąd zamawiającego, skoro przedstawił on cały ciąg umów w zakresie tego warunku udziału w postępowaniu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Izby, że wykonawca (...) sp. z o.o. złożył także dodatkowe dokumenty w postaci ciągu umów, w tym umowę jaką zawarła (...) sp. z o.o. z Przedsiębiorstwem (...) sp. z o.o. wraz z kopią zezwolenia dla tego podmiotu. Jak zauważył zamawiający, została zachowana ciągłość podmiotów, umów i zezwoleń, tak aby uznać, iż wykonawca (...) sp. z o.o. posiada umowę z podmiotem, do którego będzie przekazywał odpady do zagospodarowania.

Zatem w tym zakresie odwołanie i kolejno skarga nie zasługiwały na uwzględnienie.

Wskazać w tym miejscu wypada, że w przypadku uwzględnienia skargi sąd zmienia zaskarżone orzeczenie i orzeka wyrokiem co do istoty sprawy oraz stosuje odpowiednio art. 553–557 i 563–567 ustawy PZP dotyczące orzekania przez Krajową Izbę Odwoławczą w postępowaniu wywołanym odwołaniem (art. 588 ust. 2 ustawy PZP).

Zgodnie z art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. Uwzględniając odwołanie, jeżeli umowa nie została zawarta, Izba może nakazać wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego (art. 554 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy PZP).

Wobec poczynionych rozważań Sąd Zamówień Publicznych zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 2. uwzględniając odwołanie w części co do zarzutu numer 2 i numer 3 i nakazał zamawiającemu Gminie C. odrzucenie oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust.1 pkt 7 ustawy PZP oraz art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy PZP w zw. z art. 109 ust.1 pkt 2 lit. c ustawy PZP.

Reasumując Sąd Okręgowy uwzględnił skargę co do 2 z 5 zarzutów, a zatem zostały uwzględnione 3 z 6 zarzutów odwołania, dlatego można uznać, że za koszty postepowania odwoławczego zamawiający powinien odpowiadać w 50 % i odwołujący także w 50 %.

Obowiązkiem sądu przy określaniu wysokości kosztów w treści orzeczenia jest też uwzględnienie kosztów poniesionych przez strony w związku z rozpoznaniem odwołania (art. 589 ust. 2 ustawy PZP). Wobec powyższego w razie uwzględnienia skargi i zmiany orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej Sąd zmieni także rozliczenie kosztów zapadłe przed Krajową Izbą Odwoławczą ( P. Wiśniewski [w:] J. E. Nowicki, P. Wiśniewski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2023, art. 589).

W wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego (art. 557 ustawy PZP). Strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku (art. 575 ustawy PZP).

W przypadku uwzględnienia odwołania przez Izbę w części, koszty ponoszą odwołujący i zamawiający, jeżeli w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił żaden wykonawca albo uczestnik postępowania odwoławczego, który przystąpił do postępowania po stronie zamawiającego, nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów przedstawionych w odwołaniu w całości albo w części. W tym przypadku Izba rozdziela wpis oraz uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego, stosunkowo, zasądzając odpowiednio od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę, której wysokość ustali, obliczając proporcję liczby zarzutów przedstawionych w odwołaniu, które Izba uwzględniła, do liczby zarzutów, których Izba nie uwzględniła (§ 7 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania, Dz. U. poz. 2437).

Do kosztów postępowania odwoławczego zalicza się wpis, a także wynagrodzenie i wydatki jednego pełnomocnika, jednak nieprzekraczające łącznie kwoty 3 600 zł (§ 5 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a i b Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania).

Wpis wniesiony od odwołania stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 2 wskazanego Rozporządzenia w postępowaniu o udzielenie zamówienia na dostawy lub usługi lub w konkursie o wartości: równej progom unijnym, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, lub przekraczającej te progi, wynosił 15 000 zł.

Na koszty postępowania odwoławczego po stronie odwołującego złożyły się zatem wpis w kwocie 15 000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3 600 zł, co dało łączną kwotę 18 600 zł.

Zamawiający zaś poniósł w ramach postępowania odwoławczego wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3 600 zł.

Zarzuty odwołania zostały uwzględnione w 50 %. Tym samym Sąd Okręgowy uznał, za zasadne, aby koszty postępowania odwoławczego rozdzielić pomiędzy odwołującego a zamawiającego po połowie. Tym samym zamawiający zobowiązany był do zwrotu na rzecz odwołującego kwoty 7 500 zł (18 600 zł x 50 %= 9 300 zł; 3 600 zł x 50 % = 1 800 zł; 9 300 zł – 1 800 zł = 7 500 zł).

W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił także punkt 3 zaskarżonego wyroku Izby i kosztami postępowania obciąył odwołującego (...) sp. z o.o. w 50% oraz zamawiającego Gminę C. w 50% i w punkcie 3.1. zaliczył w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł uiszczoną przez odwołującego (...) sp. z o.o. tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego, kwotę 3 600 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego i w punkcie 3.2 zasądził od zamawiającego Gminy C. na rzecz odwołującego (...) sp. z o.o. 7 500 zł tytułem kosztów postępowania odwoławczego (punkt I wyroku).

W świetle przytoczonych ustaleń i wniosków, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania zasadności innych zarzutów podniesionych przez skarżącego (...) sp. z o.o., co na podstawie art. 588 ust. 1 ustawy PZP musiało skutkować oddaleniem skargi w pozostałym zakresie jako bezzasadnej (punkt II wyroku).

Sąd Okręgowy o kosztach postępowania skargowego orzekł stosownie do treści art. 589 ust. 1 ustawy PZP statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik sporu. Mając na względzie, że 2 z 5 przedstawionych w skardze zarzutów zostały uwzględnione tym samym Sąd Okręgowy obciążył strony kosztami postępowania zgodnie z proporcjami wynikającymi z uwzględnienia zarzutów - skarżącego w 60 % oraz przeciwnika skargi zamawiającego w 40 %.

Koszty postępowania wywołanego wniesieniem skargi, poniesione przez skarżącego (...) sp. z o.o. sprowadzają się do: opłaty od skargi w kwocie 45 000,00 zł oraz wynagrodzenia reprezentującego go radcy prawnego w kwocie 3 600,00 zł ustalonej na podstawie § 14 ust. 2a pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Wysokość opłaty od skargi została ustalona na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania czyli jako opłata stała w wysokości trzykrotności wpisu wniesionego od odwołania w sprawie, której dotyczy skarga. Wysokość wpisu od odwołania wnoszonego w postępowaniu o udzielenie zamówienia na dostawy lub usługi lub w konkursie o wartości równej progom unijnym, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy PZP, lub przekraczającej te progi, wynosi 15 000 zł. Zatem opłata od skargi w przedmiotowej sprawie wyniosła 45 000 zł. Dało to łączną kwotę kosztów postępowania skargowego po stronie skarżącego w wysokości 48 600 zł.

Z kolei koszty postępowania wywołanego wniesieniem skargi poniesione przez zamawiającego sprowadzają się do wynagrodzenia reprezentującego go radcy prawnego w kwocie 3 600 zł ustalonej na podstawie § 14 ust. 2a pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców.

Dokonując stosownych rozliczeń poniesionych kosztów zgodnie z wynikiem sporu do zwrotu na rzecz skarżącego pozostała kwota 17 280 zł (48 600 zł x 40 % = 19 440 zł, 3 600 zł x 60 % = 2 160 zł; 19 440 zł – 2 160 zł = 17 280 zł).

W rezultacie Sąd Okręgowy zasądził od zamawiającego Gminy C. na rzecz skarżącego (...) sp. z o.o. 17 280 zł tytułem kosztów postępowania skargowego (punkt III wyroku).

Wniosek uczestnika (...) sp. z o.o. co do zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania skargowego, nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu Okręgowego wykonawca ten nie był stroną tego postępowania w rozumieniu art. 589 ust. 1 ustawy PZP. Z tego zaś przepisu wynika, że orzeczenie o kosztach w ramach postępowania skargowego dotyczy wyłącznie stron postępowania, a contrario nie dotyczy wykonawców, którzy byli tylko przystępującymi na etapie postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą. Oznacza to ustawową niedopuszczalność żądania zwrotu kosztów przez uczestników postępowania nie będących stronami sporu. W tym zakresie Sąd Okręgowy podziela pogląd prawny co do tego, iż postępowanie inicjowane skargą do sądu jest postępowaniem dwustronnym, opartym na strukturze typu procesowego. Stroną postępowania jest: skarżący (którym może być również zamawiający) oraz przeciwnik skargi (odwołujący się wykonawca albo zamawiający). Przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych nie dają podstawy do konstruowania postępowania ze skargi jako postępowania, w którym występuje mnogość stron. W konsekwencji nie ma dostatecznego argumentu na rzecz poglądu, że przeciwnikiem skargi jest także wykonawca, który zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie przeciwnika skargi. Wykonawca, który zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego staje się uczestnikiem tego postępowania. Byłoby też nadmiernym uproszczeniem przyjmowanie, że jest on interwenientem ubocznym w postępowaniu skargowym. Zgłoszenie przystąpienia podyktowane jest interesem prawnym i finansowym wykonawcy zgłaszającego swoje przystąpienie, niekoniecznie tożsame z interesem prawnym strony, do której przystępuje. Przystępujący wykonawca działał we własnym interesie i zajmuje samodzielną pozycję w postępowaniu. Nie jest więc tylko pomocnikiem strony, do której przystąpił (uchwała Sądu Najwyższego z 24 lutego 2009 roku, sygn. akt III CZP 147/08); uczestnik mógł zgłosić interwencję uboczną i gdyby nie została ona skutecznie oprotestowana – miałby prawo zbliżone do prawa strony. Sąd Okręgowy nie miał zatem podstaw do zasądzenia na rzecz uczestnika kosztów postępowania skargowego w oparciu o odpowiednio stosowany art. 107 k.p.c., bowiem nie złożył on w tej sprawie interwencji ubocznej. Przystępujący po stronie zamawiającego jako zainteresowany wynikiem sprawy mógł brać udział w postępowaniu skargowym i składać swoje wyjaśnienia, prezentować stanowisko, jednakże w ocenie Sądu Okręgowego w takim przypadku koszty postępowania skargowego nie są mu należne. Dlatego też ograniczono rozstrzygnięcie o kosztach postępowania do rozliczenia kosztów skarżącego i zamawiającego, jak wyżej.

Na marginesie zresztą - regulacja art. 107 k.p.c. który stanowi, że interwenient uboczny, do którego nie mają zastosowania przepisy o współuczestnictwie jednolitym, nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił; Sąd może jednak przyznać od interwenienta na rzecz wygrywającego sprawę przeciwnika strony, do której interwenient przystąpił, zwrot kosztów wywołanych samoistnymi czynnościami procesowymi interwenienta; Sąd może także przyznać interwenientowi koszty interwencji od przeciwnika obowiązanego do zwrotu kosztów - daje jedyne możliwości, a nie nakłada obowiązku przyznawania interwenientowi albo od niego kosztów procesu.

Mając powyższe na względzie Sąd Zamówień Publicznych orzekł jak w sentencji wyroku.

SSO Magdalena Nałęcz SSO Monika Skalska SSO Alicja Dziekańska